II Kronik 34

约西亚登基的时候年八岁，在耶路撒冷作王三十一年。

yuē xī yà dēng jī de shí hòu nián bā suì ， zài yē lù sā lěng zuò wáng sān shí yī nián 。

Jozjasz miał osiem lat, kiedy zaczął królować, i królował trzydzieści jeden lat w Jerozolimie.

他行耶和华眼中看为正的事，效法他祖大卫所行的，不偏左右。

tā xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi zhèng de shì ， xiào fǎ tā zǔ dà wèi suǒ xíng de ， bù piān zuǒ yòu 。

Czynił on to, co prawe w oczach PANA, chodząc drogami swego ojca Dawida, i nie zbaczał z nich ani na prawo, ani na lewo.

他作王第八年，尚且年幼，就寻求他祖大卫的 神。到了十二年才洁净犹大和耶路撒冷，除掉邱坛、木偶、雕刻的像，和铸造的像。

tā zuò wáng dì bā nián ， shàng qiě nián yòu ， jiù xún qiú tā zǔ dà wèi de shén 。 dào le shí èr nián cái jié jìng yóu dà hé yē lù sā lěng ， chú diào qiū tán 、 mù ǒu 、 diāo kè de xiàng ， hé zhù zào de xiàng 。

Bo w ósmym roku swojego królowania, gdy był jeszcze chłopcem, zaczął szukać Boga swego ojca Dawida, a w dwunastym roku zaczął oczyszczać Judę i Jerozolimę z wyżyn, gajów, rzeźbionych i odlewanych posągów.

众人在他面前拆毁巴力的坛，砍断坛上高高的日像，又把木偶和雕刻的像，并铸造的像打碎成灰，撒在祭偶像人的坟上，

zhòng rén zài tā miàn qián chāi huǐ bā lì de tán ， kǎn duàn tán shàng gāo gāo de rì xiàng ， yòu bǎ mù ǒu hé diāo kè de xiàng ， bìng zhù zào de xiàng dǎ suì chéng huī ， sā zài jì ǒu xiàng rén de fén shàng ，

Na jego oczach zburzono ołtarze Baalów i ściął posągi słoneczne umieszczone wysoko nad nimi. Także gaje oraz rzeźbione i odlewane posągi pokruszył i starł, a ich pył rozsypał po grobach tych, którzy im składali ofiary.

将他们祭司的骸骨烧在坛上，洁净了犹大和耶路撒冷；

jiāng tā men jì sī de hái gǔ shāo zài tán shàng ， jié jìng le yóu dà hé yē lù sā lěng ；

Kości kapłanów spalił na ich ołtarzach i oczyścił Judę i Jerozolimę.

又在玛拿西、以法莲、西缅、拿弗他利各城，和四围破坏之处，都这样行；

yòu zài mǎ ná xī 、 yǐ fǎ lián 、 xī miǎn 、 ná fú tā lì gè chéng ， hé sì wéi pò huài zhī chù ， dōu zhè yàng xíng ；

Podobnie czynił w miastach Manassesa, Efraima i Symeona, aż do Neftalego, wszędzie dokoła za pomocą kilofów.

又拆毁祭坛，把木偶和雕刻的像打碎成灰，砍断以色列遍地所有的日像，就回耶路撒冷去了。

yòu chāi huǐ jì tán ， bǎ mù ǒu hé diāo kè de xiàng dǎ suì chéng huī ， kǎn duàn yǐ sè liè biàn dì suǒ yǒu de rì xiàng ， jiù huí yē lù sā lěng qù le 。

A kiedy zburzył ołtarze i gaje, starł posągi na proch i ściął wszystkie posągi słoneczne w całej ziemi Izraela, wtedy wrócił do Jerozolimy.

约西亚王十八年，净地净殿之后，就差遣亚萨利雅的儿子沙番、邑宰玛西雅、约哈斯的儿子史官约亚去修理耶和华—他 神的殿。

yuē xī yà wáng shí bā nián ， jìng dì jìng diàn zhī hòu ， jiù chāi qiǎn yà sà lì yǎ de ér zi shā fān 、 yì zǎi mǎ xī yǎ 、 yuē hā sī de ér zi shǐ guān yuē yà qù xiū lǐ yē hé huá — tā shén de diàn 。

A w osiemnastym roku swego panowania, po oczyszczeniu ziemi i domu PANA, posłał Szafana, syna Azaliasza, Maasejasza, namiestnika miasta, oraz Joacha, syna Joachaza, kronikarza, aby naprawili dom PANA, jego Boga.

他们就去见大祭司希勒家，将奉到 神殿的银子交给他；这银子是看守殿门的利未人从玛拿西、以法莲，和一切以色列剩下的人，以及犹大、便雅悯众人，并耶路撒冷的居民收来的。

tā men jiù qù jiàn dà jì sī xī lè jiā ， jiāng fèng dào shén diàn de yín zi jiāo gěi tā ； zhè yín zi shì kān shǒu diàn mén de lì wèi rén cóng mǎ ná xī 、 yǐ fǎ lián ， hé yí qiè yǐ sè liè shèng xià de rén ， yǐ jí yóu dà 、 biàn yǎ mǐn zhòng rén ， bìng yē lù sā lěng de jū mín shōu lái de 。

Kiedy przybyli do najwyższego kapłana Chilkiasza, oddali pieniądze przyniesione do domu Bożego – które Lewici, stróże bram, zebrali od synów Manassesa i Efraima, od całej reszty Izraela i od całej Judy i Beniamina – po czym wrócili do Jerozolimy.

又将这银子交给耶和华殿里督工的，转交修理耶和华殿的工匠，

yòu jiāng zhè yín zǐ jiāo gěi yē hé huá diàn lǐ dū gōng de ， zhuǎn jiāo xiū lǐ yē hé huá diàn de gōng jiàng ，

I oddali je w ręce rzemieślników, którzy mieli nadzór nad pracami w domu PANA, a oni je wypłacili robotnikom, którzy pracowali w domu PANA, naprawiając i umacniając dom.

就是交给木匠、石匠，买凿成的石头和架木与栋梁，修犹大王所毁坏的殿。

jiù shì jiāo gěi mù jiàng 、 shí jiàng ， mǎi záo chéng de shí tou hé jià mù yǔ dòng liáng ， xiū yóu dà wáng suǒ huǐ huài de diàn 。

Wypłacili je cieślom i murarzom na zakup kamienia ciosanego i drzewa na wiązania i na podłogi domów, które zniszczyli królowie Judy.

这些人办事诚实，督工的是利未人米拉利的子孙雅哈、俄巴底；督催的是哥辖的子孙撒迦利亚、米书兰；还有善于作乐的利未人。

zhè xiē rén bàn shì chéng shí ， dū gōng de shì lì wèi rén mǐ lā lì de zǐ sūn yǎ hā 、 é bā dǐ ； dū cuī de shì gē xiá de zǐ sūn sā jiā lì yà 、 mǐ shū lán ； hái yǒu shàn yú zuò lè de lì wèi rén 。

Ci mężczyźni wykonywali tę pracę wiernie. Ich przełożonymi byli: Jachat i Obadiasz, Lewici, z synów Merariego, oraz Zachariasz i Meszullam, z synów Kehata, aby kierowali pracami, oraz każdy Lewita, który umiał grać na instrumentach muzycznych.

他们又监管扛抬的人，督催一切做工的。利未人中也有作书记、作司事、作守门的。

tā men yòu jiān guǎn káng tái de rén ， dū cuī yí qiè zuò gōng de 。 lì wèi rén zhōng yě yǒu zuò shū jì 、 zuò sī shì 、 zuò shǒu mén de 。

Postawieni byli też nad tymi, którzy nosili ciężary, i nadzorowali robotników przy każdej pracy, a spośród Lewitów byli pisarze, dozorcy i odźwierni.

他们将奉到耶和华殿的银子运出来的时候，祭司希勒家偶然得了摩西所传耶和华的律法书。

tā men jiāng fèng dào yē hé huá diàn de yín zi yùn chū lái de shí hòu ， jì sī xī lè jiā ǒu rán dé le mó xī suǒ chuán yē hé huá de lǜ fǎ shū 。

A gdy wynoszono pieniądze przyniesione do domu PANA, kapłan Chilkiasz znalazł księgę Prawa PANA, przekazaną przez Mojżesza.

希勒家对书记沙番说：「我在耶和华殿里得了律法书。」遂将书递给沙番。

xī lè jiā duì shū jì shā fān shuō ：「 wǒ zài yē hé huá diàn lǐ dé le lǜ fǎ shū 。」 suì jiāng shū dì gěi shā fān 。

Wtedy Chilkiasz powiedział do pisarza Szafana: Znalazłem księgę Prawa w domu PANA. I Chilkiasz dał księgę Szafanowi.

沙番把书拿到王那里，回复王说：「凡交给仆人们办的都办理了。

shā fān bǎ shū ná dào wáng nà lǐ ， huí fù wáng shuō ：「 fán jiāo gěi pú rén men bàn de dōu bàn lǐ le 。

Szafan zaniósł księgę królowi i zdał mu sprawę, mówiąc: Twoi słudzy wykonują wszystko, co im poleciłeś;

耶和华殿里的银子倒出来，交给督工的和匠人的手里了。」

yē hé huá diàn lǐ de yín zi dǎo chū lái ， jiāo gěi dū gōng de hé jiàng rén de shǒu lǐ le 。」

Zebrali bowiem pieniądze, które znajdowały się w domu PANA, i oddali je do rąk nadzorców i robotników.

书记沙番又对王说：「祭司希勒家递给我一卷书。」沙番就在王面前读那书。

shū jì shā fān yòu duì wáng shuō ：「 jì sī xī lè jiā dì gěi wǒ yí juàn shū 。」 shā fān jiù zài wáng miàn qián dú nà shū 。

Ponadto pisarz Szafan powiedział królowi: Kapłan Chilkiasz dał mi księgę. I czytał ją Szafan przed królem.

王听见律法上的话，就撕裂衣服，

wáng tīng jiàn lǜ fǎ shàng de huà ， jiù sī liè yī fu ，

A gdy król usłyszał słowa prawa, rozdarł swoje szaty.

吩咐希勒家与沙番的儿子亚希甘、米迦的儿子亚比顿、书记沙番，和王的臣仆亚撒雅说：

fēn fù xī lè jiā yǔ shā fān de ér zi yà xī gān 、 mǐ jiā de ér zi yà bǐ dùn 、 shū jì shā fān ， hé wáng de chén pú yà sā yǎ shuō ：

Potem król rozkazał Chilkiaszowi, synowi Szafana, Achikamowi, synowi Micheasza, Abdonowi, a także pisarzowi Szafanowi oraz słudze króla Asajaszowi:

「你们去为我、为以色列和犹大剩下的人，以这书上的话求问耶和华；因我们列祖没有遵守耶和华的言语，没有照这书上所记的去行，耶和华的烈怒就倒在我们身上。」

「 nǐ men qù wèi wǒ 、 wèi yǐ sè liè hé yóu dà shèng xià de rén ， yǐ zhè shū shàng de huà qiú wèn yē hé huá ； yīn wǒ men liè zǔ méi yǒu zūn shǒu yē hé huá de yán yǔ ， méi yǒu zhào zhè shū shàng suǒ jì de qù xíng ， yē hé huá de liè nù jiù dǎo zài wǒ men shēn shàng 。」

Idźcie, poradźcie się PANA co do mnie i co do reszty ludu w Izraelu i Judzie w związku ze słowami tej księgi, którą znaleziono. Wielki bowiem jest gniew PANA, który został wylany na nas za to, że nasi ojcowie nie strzegli słowa PANA, aby czynić wszystko, co jest napisane w tej księdze.

于是，希勒家和王所派的众人都去见女先知户勒大。户勒大是掌管礼服沙龙的妻，沙龙是哈斯拉的孙子、特瓦的儿子。户勒大住在耶路撒冷第二区；他们请问于她。

yú shì ， xī lè jiā hé wáng suǒ pài de zhòng rén dōu qù jiàn nǚ xiān zhī hù lè dà 。 hù lè dà shì zhǎng guǎn lǐ fú shā lóng de qī ， shā lóng shì hā sī lā de sūn zi 、 tè wǎ de ér zi 。 hù lè dà zhù zài yē lù sā lěng dì èr qū ； tā men qǐng wèn yú tā 。

Tak więc poszedł Chilkiasz wraz z tymi, którzy byli przy królu, do prorokini Chuldy, żony Szalluma, syna Tikwy, syna Chasry, strażnika szat – mieszkała ona w Jerozolimie, po drugiej stronie miasta – i opowiedzieli jej o tej sprawie.

她对他们说：「耶和华—以色列的 神如此说：『你们可以回复那差遣你们来见我的人说，

tā duì tā men shuō ：「 yē hé huá — yǐ sè liè de shén rú cǐ shuō ：『 nǐ men kě yǐ huí fù nà chāi qiǎn nǐ men lái jiàn wǒ de rén shuō ，

Ona zaś powiedziała im: Tak mówi PAN, Bóg Izraela: Powiedzcie mężczyźnie, który was posłał do mnie:

耶和华如此说：我必照着在犹大王面前所读那书上的一切咒诅，降祸与这地和其上的居民；

yē hé huá rú cǐ shuō ： wǒ bì zhào zhe zài yóu dà wáng miàn qián suǒ dú nà shū shàng de yí qiè zhòu zǔ ， jiàng huò yǔ zhè dì hé qí shàng de jū mín ；

Tak mówi PAN: Oto sprowadzę nieszczęście na to miejsce i na jego mieszkańców, wszystkie przekleństwa zapisane w tej księdze, którą czytali przed królem Judy;

因为他们离弃我，向别神烧香，用他们手所做的惹我发怒，所以我的忿怒如火倒在这地上，总不息灭。』

yīn wèi tā men lí qì wǒ ， xiàng bié shén shāo xiāng ， yòng tā men shǒu suǒ zuò de rě wǒ fā nù ， suǒ yǐ wǒ de fèn nù rú huǒ dǎo zài zhè dì shàng ， zǒng bù xī miè 。』

Za to, że mnie opuścili i palili kadzidło innym bogom, aby pobudzić mnie do gniewu wszystkimi dziełami swoich rąk. Dlatego mój gniew zostanie wylany na to miejsce i nie zagaśnie.

然而差遣你们来求问耶和华的犹大王，你们要这样回复他说：『耶和华—以色列的 神如此说：至于你所听见的话，

rán ér chà qiǎn nǐ men lái qiú wèn yē hé huá de yóu dà wáng ， nǐ men yào zhè yàng huí fù tā shuō ：『 yē hé huá — yǐ sè liè de shén rú cǐ shuō ： zhì yú nǐ suǒ tīng jiàn de huà ，

A królowi Judy, który was posłał po radę do PANA, powiedzcie: Tak mówi PAN, Bóg Izraela, o słowach, które słyszałeś:

就是听见我指着这地和其上居民所说的话，你便心里敬服，在我面前自卑，撕裂衣服，向我哭泣，因此我应允了你。这是我—耶和华说的。

jiù shì tīng jiàn wǒ zhǐ zhe zhè dì hé qí shàng jū mín suǒ shuō de huà ， nǐ biàn xīn lǐ jìng fú ， zài wǒ miàn qián zì bēi ， sī liè yī fú ， xiàng wǒ kū qì ， yīn cǐ wǒ yīng yǔn le nǐ 。 zhè shì wǒ — yē hé huá shuō de 。

Ponieważ twoje serce zmiękło i ukorzyłeś się przed obliczem Boga, gdy usłyszałeś jego słowa przeciwko temu miejscu i przeciwko jego mieszkańcom, a ukorzyłeś się przede mną, rozdarłeś swoje szaty i płakałeś przede mną, to również i ja wysłuchałem ciebie, mówi PAN;

我必使你平平安安地归到坟墓，到你列祖那里，我要降与这地和其上居民的一切灾祸，你也不至亲眼看见。』」他们就回复王去了。

wǒ bì shǐ nǐ píng píng ān ān dì guī dào fén mù ， dào nǐ liè zǔ nà lǐ ， wǒ yào jiàng yǔ zhè dì hé qí shàng jū mín de yí qiè zāi huò ， nǐ yě bú zhì qīn yǎn kàn jiàn 。』」 tā men jiù huí fù wáng qù le 。

Oto przyłączę cię do twoich ojców i będziesz złożony w swoim grobie w pokoju, aby twoje oczy nie oglądały całego nieszczęścia, które sprowadzam na to miejsce i jego mieszkańców. I zanieśli tę odpowiedź królowi.

王差遣人招聚犹大和耶路撒冷的众长老来。

wáng chāi qiǎn rén zhāo jù yóu dà hé yē lù sā lěng de zhòng zhǎng lǎo lái 。

Wtedy król posłał po wszystkich starszych Judy i Jerozolimy i zgromadził ich.

王和犹大众人，与耶路撒冷的居民，并祭司利未人，以及所有的百姓，无论大小，都一同上到耶和华的殿；王就把殿里所得的约书念给他们听。

wáng hé yóu dà zhòng rén ， yǔ yē lù sā lěng de jū mín ， bìng jì sī lì wèi rén ， yǐ jí suǒ yǒu de bǎi xìng ， wú lùn dà xiǎo ， dōu yì tóng shàng dào yē hé huá de diàn ； wáng jiù bǎ diàn lǐ suǒ dé de yuē shū niàn gěi tā men tīng 。

Następnie udał się do domu PANA, a wraz z nim wszyscy mężczyźni Judy, mieszkańcy Jerozolimy, kapłani i Lewici oraz cały lud, od największych do najmniejszych. I czytał do ich uszu wszystkie słowa księgi przymierza, którą znaleziono w domu PANA.

王站在他的地位上，在耶和华面前立约，要尽心尽性地顺从耶和华，遵守他的诫命、法度、律例，成就这书上所记的约言；

wáng zhàn zài tā de dì wèi shàng ， zài yē hé huá miàn qián lì yuē ， yào jìn xīn jìn xìng dì shùn cóng yē hé huá ， zūn shǒu tā de jiè mìng 、 fǎ dù 、 lǜ lì ， chéng jiù zhè shū shàng suǒ jì de yuē yán ；

Potem król stanął na swoim miejscu i zawarł przymierze przed PANEM, że będą szli za PANEM i będą przestrzegać jego przykazań, świadectw, nakazów z całego serca, całą swoją duszą i wypełniać słowa tego przymierza, które zostały zapisane w tej księdze.

又使住耶路撒冷和便雅悯的人都服从这约。于是耶路撒冷的居民都遵行他们列祖之 神的约。

yòu shǐ zhù yē lù sā lěng hé biàn yǎ mǐn de rén dōu fú cóng zhè yuē 。 yú shì yē lù sā lěng de jū mín dōu zūn xíng tā men liè zǔ zhī shén de yuē 。

Wtedy król nakazał przystąpić do przymierza wszystkim, którzy znajdowali się w Jerozolimie i Beniaminie. I mieszkańcy Jerozolimy postąpili zgodnie z przymierzem Boga, Boga swoich ojców.

约西亚从以色列各处将一切可憎之物尽都除掉，使以色列境内的人都事奉耶和华—他们的 神。约西亚在世的日子，就跟从耶和华—他们列祖的 神，总不离开。

yuē xī yà cóng yǐ sè liè gè chù jiāng yí qiè kě zēng zhī wù jìn dōu chú diào ， shǐ yǐ sè liè jìng nèi de rén dōu shì fèng yē hé huá — tā men de shén 。 yuē xī yà zài shì de rì zi ， jiù gēn cóng yē hé huá — tā men liè zǔ de shén ， zǒng bù lí kāi 。

Wówczas Jozjasz usunął wszystkie obrzydliwości ze wszystkich ziem synów Izraela i zobowiązał wszystkich, którzy się znajdowali w Izraelu, aby służyli PANU, swemu Bogu. Przez wszystkie jego dni nie odstąpili od naśladowania PANA, Boga swoich ojców.