Daniela 4

尼布甲尼撒王晓谕住在全地各方、各国、各族的人说：「愿你们大享平安！

ní bù jiǎ ní sā wáng xiǎo yù zhù zài quán dì gè fāng 、 gè guó 、 gè zú de rén shuō ：「 yuàn nǐ men dà xiǎng píng ān ！

Król Nabuchodonozor do wszystkich ludzi, narodów i języków, którzy mieszkają w całej ziemi: Niech pokój się wam rozmnoży!

我乐意将至高的 神向我所行的神迹奇事宣扬出来。

wǒ lè yì jiāng zhì gāo de shén xiàng wǒ suǒ xíng de shén jì qí shì xuān yáng chū lái 。

Uważałem za stosowne opowiedzieć o znakach i cudach, które uczynił dla mnie Bóg Najwyższy.

他的神迹何其大！ 他的奇事何其盛！ 他的国是永远的； 他的权柄存到万代！

tā de shén jì hé qí dà ！ tā de qí shì hé qí shèng ！ tā de guó shì yǒng yuǎn de ； tā de quán bǐng cún dào wàn dài ！

Jakże wielkie są jego znaki i jak potężne jego cuda! Jego królestwo jest królestwem wiecznym i jego władza trwa z pokolenia na pokolenie.

「我—尼布甲尼撒安居在宫中，平顺在殿内。

「 wǒ — ní bù jiǎ ní sā ān jū zài gōng zhōng ， píng shùn zài diàn nèi 。

Ja, Nabuchodonozor, żyłem spokojnie w swoim domu i rozkwitałem w swoim pałacu.

我做了一梦，使我惧怕。我在床上的思念，并脑中的异象，使我惊惶。

wǒ zuò le yí mèng ， shǐ wǒ jù pà 。 wǒ zài chuáng shàng de sī niàn ， bìng nǎo zhōng de yì xiàng ， shǐ wǒ jīng huáng 。

Miałem sen, który mnie przestraszył, a myśli, które miałem na swoim łożu, oraz widzenia w mojej głowie zatrwożyły mnie.

所以我降旨召巴比伦的一切哲士到我面前，叫他们把梦的讲解告诉我。

suǒ yǐ wǒ jiàng zhǐ zhào bā bǐ lún de yí qiè zhé shì dào wǒ miàn qián ， jiào tā men bǎ mèng de jiǎng jiě gào sù wǒ 。

Wydałem więc dekret, aby przyprowadzano przede mnie wszystkich mędrców Babilonu, żeby oznajmili mi znaczenie tego snu.

于是那些术士、用法术的、迦勒底人、观兆的都进来，我将那梦告诉了他们，他们却不能把梦的讲解告诉我。

yú shì nà xiē shù shì 、 yòng fǎ shù de 、 jiā lè dǐ rén 、 guān zhào de dōu jìn lái ， wǒ jiāng nà mèng gào sù le tā men ， tā men què bù néng bǎ mèng de jiǎng jiě gào sù wǒ 。

Wtedy przyszli magowie, astrologowie, Chaldejczycy i wróżbici; i opowiedziałem im sen, ale nie potrafili mi oznajmić jego znaczenia;

末后那照我神的名，称为伯提沙撒的但以理来到我面前，他里头有圣神的灵，我将梦告诉他说：

mò hòu nà zhào wǒ shén de míng ， chēng wéi bó tí shā sā de dàn yǐ lǐ lái dào wǒ miàn qián ， tā lǐ tou yǒu shèng shén de líng ， wǒ jiāng mèng gào sù tā shuō ：

Aż w końcu przyszedł przede mnie Daniel, którego imię brzmi Belteszassar, zgodnie z imieniem mojego boga, a w którym jest duch świętych bogów, i przed nim opowiedziałem sen;

『术士的领袖伯提沙撒啊，因我知道你里头有圣神的灵，什么奥秘的事都不能使你为难。现在要把我梦中所见的异象和梦的讲解告诉我。』

『 shù shì de lǐng xiù bó tí shā sā a ， yīn wǒ zhī dào nǐ lǐ tou yǒu shèng shén de líng ， shén me ào mì de shì dōu bù néng shǐ nǐ wèi nán 。 xiàn zài yào bǎ wǒ mèng zhōng suǒ jiàn de yì xiàng hé mèng de jiǎng jiě gào sù wǒ 。』

Belteszassarze, przełożony magów, wiem, że duch świętych bogów jest w tobie i że żadna tajemnica nie jest dla ciebie trudna. Posłuchaj widzenia z mojego snu, który miałem, i powiedz mi jego znaczenie.

「我在床上脑中的异象是这样：我看见地当中有一棵树，极其高大。

「 wǒ zài chuáng shàng nǎo zhōng de yì xiàng shì zhè yàng ： wǒ kàn jiàn dì dāng zhōng yǒu yì kē shù ， jí qí gāo dà 。

Takie są widzenia w mojej głowie, jakie miałem na swoim łożu: Patrzyłem, a oto drzewo pośrodku ziemi, a jego wysokość była ogromna.

那树渐长，而且坚固，高得顶天，从地极都能看见，

nà shù jiàn cháng ， ér qiě jiān gù ， gāo dé dǐng tiān ， cóng dì jí dōu néng kàn jiàn ，

Drzewo rosło i było potężne, a jego wysokość dosięgła nieba i było widoczne aż po krańce całej ziemi.

叶子华美，果子甚多，可作众生的食物；田野的走兽卧在荫下，天空的飞鸟宿在枝上；凡有血气的都从这树得食。

yè zi huá měi ， guǒ zǐ shèn duō ， kě zuò zhòng shēng de shí wù ； tián yě de zǒu shòu wò zài yìn xià ， tiān kōng de fēi niǎo sù zài zhī shàng ； fán yǒu xuè qì de dōu cóng zhè shù dé shí 。

Jego liście były piękne, jego owoc obfity i na nim był pokarm dla wszystkich. Pod nim znajdowały cień zwierzęta polne, na jego gałęziach mieszkało ptactwo niebieskie i z niego miało pożywienie wszelkie ciało.

「我在床上脑中的异象，见有一位守望的圣者从天而降。

「 wǒ zài chuáng shàng nǎo zhōng de yì xiàng ， jiàn yǒu yí wèi shǒu wàng de shèng zhě cóng tiān ér jiàng 。

Widziałem jeszcze w widzeniach w mojej głowie na swoim łożu: Oto stróż i święty zstąpił z nieba;

大声呼叫说：『伐倒这树！砍下枝子！摇掉叶子！抛散果子！使走兽离开树下，飞鸟躲开树枝。

dà shēng hū jiào shuō ：『 fá dǎo zhè shù ！ kǎn xià zhī zǐ ！ yáo diào yè zi ！ pāo sàn guǒ zǐ ！ shǐ zǒu shòu lí kāi shù xià ， fēi niǎo duǒ kāi shù zhī 。

Zawołał ze wszystkich sił i tak powiedział: Wyrąbcie to drzewo i obetnijcie jego gałęzie, otrząśnijcie jego liście i rozrzućcie jego owoc. Niech zwierzę ucieknie spod niego i ptactwo z jego gałęzi.

树丕却要留在地内，用铁圈和铜圈箍住，在田野的青草中让天露滴湿，使他与地上的兽一同吃草，

shù pī què yào liú zài dì nèi ， yòng tiě quān hé tóng quān gū zhù ， zài tián yě de qīng cǎo zhōng ràng tiān lù dī shī ， shǐ tā yǔ dì shàng de shòu yì tóng chī cǎo ，

Lecz pień jego korzenia zostawcie w ziemi i to w okowach żelaza i brązu na polnej trawie, aby był skrapiany rosą z nieba, a trawę ziemi niech dzieli ze zwierzętami.

使他的心改变，不如人心，给他一个兽心，使他经过七期 。

shǐ tā de xīn gǎi biàn ， bù rú rén xīn ， gěi tā yí gè shòu xīn ， shǐ tā jīng guò qī qī 。

Niech się odmieni jego ludzkie serce i niech będzie mu dane serce zwierzęce, a niech przejdzie nad nim siedem czasów.

这是守望者所发的命，圣者所出的令，好叫世人知道至高者在人的国中掌权，要将国赐与谁就赐与谁，或立极卑微的人执掌国权。』

zhè shì shǒu wàng zhě suǒ fā de mìng ， shèng zhě suǒ chū de lìng ， hǎo jiào shì rén zhī dào zhì gāo zhě zài rén de guó zhōng zhǎng quán ， yào jiāng guó cì yǔ shuí jiù cì yǔ shuí ， huò lì jí bēi wēi de rén zhí zhǎng guó quán 。』

Ta sprawa jest według dekretu stróżów i to żądanie jest według słowa świętych po to, aby wszyscy żyjący poznali, że Najwyższy panuje nad królestwem ludzkim i daje je, komu chce, a najniższych z ludzi ustanawia nad nim.

「这是我—尼布甲尼撒王所做的梦。伯提沙撒啊，你要说明这梦的讲解；因为我国中的一切哲士都不能将梦的讲解告诉我，惟独你能，因你里头有圣神的灵。」

「 zhè shì wǒ — ní bù jiǎ ní sā wáng suǒ zuò de mèng 。 bó tí shā sā a ， nǐ yào shuō míng zhè mèng de jiǎng jiě ； yīn wèi wǒ guó zhōng de yí qiè zhé shì dōu bù néng jiāng mèng de jiǎng jiě gào sù wǒ ， wéi dú nǐ néng ， yīn nǐ lǐ tou yǒu shèng shén de líng 。」

Taki sen miałem ja, król Nabuchodonozor. A ty, Belteszassarze, powiedz jego znaczenie, gdyż wszyscy mędrcy mojego królestwa nie mogli mi oznajmić jego znaczenia. Ale ty możesz, bo duch świętych bogów jest w tobie.

于是称为伯提沙撒的但以理惊讶片时，心意惊惶。王说：「伯提沙撒啊，不要因梦和梦的讲解惊惶。」伯提沙撒回答说：「我主啊，愿这梦归与恨恶你的人，讲解归与你的敌人。

yú shì chēng wéi bó tí shā sā de dàn yǐ lǐ jīng yà piàn shí ， xīn yì jīng huáng 。 wáng shuō ：「 bó tí shā sā a ， bú yào yīn mèng hé mèng de jiǎng jiě jīng huáng 。」 bó tí shā sā huí dá shuō ：「 wǒ zhǔ a ， yuàn zhè mèng guī yǔ hèn è nǐ de rén ， jiǎng jiě guī yǔ nǐ de dí rén 。

Wtedy Daniel, który miał na imię Belteszassar, stał osłupiony przez jedną godzinę i jego myśli trwożyły go. Król odezwał się i powiedział: Belteszassarze, niech cię nie trwoży sen i jego znaczenie. Belteszassar odpowiedział: Mój panie, niech ten sen spadnie na tych, którzy cię nienawidzą, a jego znaczenie na twoich wrogów.

你所见的树渐长，而且坚固，高得顶天，从地极都能看见；

nǐ suǒ jiàn de shù jiàn cháng ， ér qiě jiān gù ， gāo dé dǐng tiān ， cóng dì jí dōu néng kàn jiàn ；

Drzewo, które widziałeś, które rosło i było potężne, jego wysokość dosięgła nieba, a było widoczne na całej ziemi;

叶子华美，果子甚多，可作众生的食物；田野的走兽住在其下；天空的飞鸟宿在枝上。

yè zi huá měi ， guǒ zǐ shèn duō ， kě zuò zhòng shēng de shí wù ； tián yě de zǒu shòu zhù zài qí xià ； tiān kōng de fēi niǎo sù zài zhī shàng 。

Którego liście były piękne, a owoc obfity, na którym był pokarm dla wszystkich, pod którym mieszkało zwierzę polne i na którego gałęziach przebywało ptactwo niebieskie;

「王啊，这渐长又坚固的树就是你。你的威势渐长及天，你的权柄管到地极。

「 wáng a ， zhè jiàn cháng yòu jiān gù de shù jiù shì nǐ 。 nǐ de wēi shì jiàn cháng jí tiān ， nǐ de quán bǐng guǎn dào dì jí 。

To ty, królu, który rosłeś i stałeś się potężny, twoja wielkość urosła i dosięgła nieba, a twoja władza – aż po krańce ziemi.

王既看见一位守望的圣者从天而降，说：『将这树砍伐毁坏，树丕却要留在地内，用铁圈和铜圈箍住；在田野的青草中，让天露滴湿，使他与地上的兽一同吃草，直到经过七期。』

wáng jì kàn jiàn yí wèi shǒu wàng de shèng zhě cóng tiān ér jiàng ， shuō ：『 jiāng zhè shù kǎn fá huǐ huài ， shù pī què yào liú zài dì nèi ， yòng tiě quān hé tóng quān gū zhù ； zài tián yě de qīng cǎo zhōng ， ràng tiān lù dī shī ， shǐ tā yǔ dì shàng de shòu yì tóng chī cǎo ， zhí dào jīng guò qī qī 。』

A to, że król widział stróża i świętego zstępującego z nieba i mówiącego: Wyrąbcie to drzewo i zniszczcie je, lecz pień jego korzeni zostawcie w ziemi i to w okowach żelaza i brązu na polnej trawie, aby był skrapiany rosą z nieba; a trawę polną niech dzieli ze zwierzętami polnymi, aż wypełni się siedem czasów nad nim;

「王啊，讲解就是这样：临到我主我王的事是出于至高者的命。

「 wáng a ， jiǎng jiě jiù shì zhè yàng ： lín dào wǒ zhǔ wǒ wáng de shì shì chū yú zhì gāo zhě de mìng 。

Takie jest znaczenie, o królu, i dekret Najwyższego, który przyszedł na króla, mego pana;

你必被赶出离开世人，与野地的兽同居，吃草如牛，被天露滴湿，且要经过七期。等你知道至高者在人的国中掌权，要将国赐与谁就赐与谁。

nǐ bì bèi gǎn chū lí kāi shì rén ， yǔ yě dì de shòu tóng jū ， chī cǎo rú niú ， bèi tiān lù dī shī ， qiě yào jīng guò qī qī 。 děng nǐ zhī dào zhì gāo zhě zài rén de guó zhōng zhǎng quán ， yào jiāng guó cì yǔ shuí jiù cì yǔ shuí 。

Wypędzą cię spośród ludzi, będziesz mieszkał ze zwierzętami polnymi, będą cię żywić trawą jak woły, będziesz skrapiany rosą z nieba i wypełni się nad tobą siedem czasów, aż poznasz, że Najwyższy panuje nad królestwem ludzkim i daje je, komu chce.

守望者既吩咐存留树丕，等你知道诸天掌权，以后你的国必定归你。

shǒu wàng zhě jì fēn fù cún liú shù pī ， děng nǐ zhī dào zhū tiān zhǎng quán ， yǐ hòu nǐ de guó bì dìng guī nǐ 。

A to, że rozkazano zostawić pień korzeni tego drzewa, oznacza, że twoje królestwo zostanie przy tobie, gdy poznasz, że niebiosa sprawują władzę.

王啊，求你悦纳我的谏言，以施行公义断绝罪过，以怜悯穷人除掉罪孽，或者你的平安可以延长。」

wáng a ， qiú nǐ yuè nà wǒ de jiàn yán ， yǐ shī xíng gōng yì duàn jué zuì guò ， yǐ lián mǐn qióng rén chú diào zuì niè ， huò zhě nǐ de píng ān kě yǐ yán cháng 。」

Dlatego, królu, niech ci się spodoba moja rada i przerwij swoje grzechy sprawiedliwością, a swoje nieprawości miłosierdziem nad biednymi; może przedłuży się twój pokój.

这事都临到尼布甲尼撒王。

zhè shì dōu lín dào ní bù jiǎ ní sā wáng 。

To wszystko przyszło na króla Nabuchodonozora.

过了十二个月，他游行在巴比伦王宫里 。

guò le shí èr gè yuè ， tā yóu xíng zài bā bǐ lún wáng gōng lǐ 。

Po upływie dwunastu miesięcy, gdy przechadzał się w pałacu królewskim w Babilonie;

他说：「这大巴比伦不是我用大能大力建为京都，要显我威严的荣耀吗？」

tā shuō ：「 zhè dà bā bǐ lún bú shì wǒ yòng dà néng dà lì jiàn wèi jīng dōu ， yào xiǎn wǒ wēi yán de róng yào ma ？」

Król zaczął mówić: Czy to nie jest ten wielki Babilon, który ja, w sile swej potęgi, zbudowałem jako siedzibę królestwa i dla chwały swojego majestatu?

这话在王口中尚未说完，有声音从天降下，说：「尼布甲尼撒王啊，有话对你说，你的国位离开你了。

zhè huà zài wáng kǒu zhōng shàng wèi shuō wán ， yǒu shēng yīn cóng tiān jiàng xià ， shuō ：「 ní bù jiǎ ní sā wáng a ， yǒu huà duì nǐ shuō ， nǐ de guó wèi lí kāi nǐ le 。

A gdy słowo to jeszcze było w ustach króla, oto spadł głos z nieba: Do ciebie się mówi, królu Nabuchodonozorze. Twoje królestwo odeszło od ciebie.

你必被赶出离开世人，与野地的兽同居，吃草如牛，且要经过七期。等你知道至高者在人的国中掌权，要将国赐与谁就赐与谁。」

nǐ bì bèi gǎn chū lí kāi shì rén ， yǔ yě dì de shòu tóng jū ， chī cǎo rú niú ， qiě yào jīng guò qī qī 。 děng nǐ zhī dào zhì gāo zhě zài rén de guó zhōng zhǎng quán ， yào jiāng guó cì yǔ shuí jiù cì yǔ shuí 。」

Wypędzą cię spośród ludzi, będziesz mieszkał ze zwierzętami polnymi, będą cię żywić trawą jak woły i wypełni się nad tobą siedem czasów, aż poznasz, że Najwyższy panuje nad królestwem ludzkim i daje je, komu chce.

当时这话就应验在尼布甲尼撒的身上，他被赶出离开世人，吃草如牛，身被天露滴湿，头发长长，好像鹰毛；指甲长长，如同鸟爪。

dāng shí zhè huà jiù yìng yàn zài ní bù jiǎ ní sā de shēn shàng ， tā bèi gǎn chū lí kāi shì rén ， chī cǎo rú niú ， shēn bèi tiān lù dī shī ， tóu fa cháng cháng ， hǎo xiàng yīng máo ； zhǐ jiǎ cháng cháng ， rú tóng niǎo zhuǎ 。

Tej godziny wypełniło się to słowo nad Nabuchodonozorem: Wypędzono go spośród ludzi, jadł trawę jak woły i jego ciało było skrapiane rosą z nieba, aż jego włosy urosły jak pióra orłów, a jego paznokcie jak szpony ptaków.

日子满足，我—尼布甲尼撒举目望天，我的聪明复归于我，我便称颂至高者，赞美尊敬活到永远的 神。 他的权柄是永有的； 他的国存到万代。

rì zi mǎn zú ， wǒ — ní bù jiǎ ní sā jǔ mù wàng tiān ， wǒ de cōng ming fù guī yú wǒ ， wǒ biàn chēng sòng zhì gāo zhě ， zàn měi zūn jìng huó dào yǒng yuǎn de shén 。 tā de quán bǐng shì yǒng yǒu de ； tā de guó cún dào wàn dài 。

Pod koniec tych dni, ja, Nabuchodonozor, podniosłem swoje oczy do nieba i wrócił mi mój rozum. Wtedy błogosławiłem Najwyższego i chwaliłem go, i wysławiałem Żyjącego na wieki, bo jego władza to władza wieczna, a jego królestwo trwa z pokolenia na pokolenie.

世上所有的居民都算为虚无； 在天上的万军和世上的居民中， 他都凭自己的意旨行事。 无人能拦住他手， 或问他说，你做什么呢？

shì shàng suǒ yǒu de jū mín dōu suàn wèi xū wú ； zài tiān shàng de wàn jūn hé shì shàng de jū mín zhōng ， tā dōu píng zì jǐ de yì zhǐ xíng shì 。 wú rén néng lán zhù tā shǒu ， huò wèn tā shuō ， nǐ zuò shén me ne ？

Wszyscy mieszkańcy ziemi są uważani za nic. Według swojej woli postępuje z wojskiem niebieskim i z mieszkańcami ziemi, a nie ma nikogo, kto by wstrzymał jego rękę lub powiedział mu: Co czynisz?

那时，我的聪明复归于我，为我国的荣耀、威严，和光耀也都复归于我；并且我的谋士和大臣也来朝见我。我又得坚立在国位上，至大的权柄加增于我。

nà shí ， wǒ de cōng ming fù guī yú wǒ ， wèi wǒ guó de róng yào 、 wēi yán ， hé guāng yào yě dōu fù guī yú wǒ ； bìng qiě wǒ de móu shì hé dà chén yě lái cháo jiàn wǒ 。 wǒ yòu dé jiān lì zài guó wèi shàng ， zhì dà de quán bǐng jiā zēng yú wǒ 。

W tym czasie wrócił mi mój rozum i ku chwale mego królestwa wróciła do mnie moja dostojność i mój blask. Ponadto moi doradcy i książęta szukali mnie, zostałem umocniony w swoim królestwie i dano mi jeszcze większy majestat.

现在我—尼布甲尼撒赞美、尊崇、恭敬天上的王；因为他所做的全都诚实，他所行的也都公平。那行动骄傲的，他能降为卑。

xiàn zài wǒ — ní bù jiǎ ní sā zàn měi 、 zūn chóng 、 gōng jìng tiān shàng de wáng ； yīn wèi tā suǒ zuò de quán dōu chéng shí ， tā suǒ xíng de yě dōu gōng píng 。 nà xíng dòng jiāo ào de ， tā néng jiàng wèi bēi 。

A teraz ja, Nabuchodonozor, chwalę, wywyższam i wysławiam Króla niebios, którego wszystkie dzieła są prawdą, a jego ścieżki sprawiedliwością, a tych, którzy postępują w pysze, może on poniżyć.