Księga Wyjścia 21

「你在百姓面前所要立的典章是这样：

「 nǐ zài bǎi xìng miàn qián suǒ yào lì de diǎn zhāng shì zhè yàng ：

A oto prawa, które im przedstawisz.

你若买希伯来人作奴仆，他必服事你六年；第七年他可以自由，白白地出去。

nǐ ruò mǎi xī bó lái rén zuò nú pú ， tā bì fú shì nǐ liù nián ； dì qī nián tā kě yǐ zì yóu ， bái bái dì chū qù 。

Jeśli kupisz niewolnika – Hebrajczyka, sześć lat będzie ci służyć, a w siódmym roku wyjdzie na wolność bez wykupu.

他若孤身来就可以孤身去；他若有妻，他的妻就可以同他出去。

tā ruò gū shēn lái jiù kě yǐ gū shēn qù ； tā ruò yǒu qī ， tā de qī jiù kě yǐ tóng tā chū qù 。

Jeśli sam przyszedł, sam odejdzie; a jeśli miał żonę, jego żona odejdzie z nim.

他主人若给他妻子，妻子给他生了儿子或女儿，妻子和儿女要归主人，他要独自出去。

tā zhǔ rén ruò gěi tā qī zǐ ， qī zǐ gěi tā shēng le ér zi huò nǚ ér ， qī zǐ hé ér nǚ yào guī zhǔ rén ， tā yào dú zì chū qù 。

Jeśli jego pan dał mu żonę, a ona urodziła mu synów lub córki, to jego żona i dzieci będą należały do jego pana, a on odejdzie sam.

倘或奴仆明说：『我爱我的主人和我的妻子儿女，不愿意自由出去。』

tǎng huò nú pú míng shuō ：『 wǒ ài wǒ de zhǔ rén hé wǒ de qī zǐ ér nǚ ， bú yuàn yì zì yóu chū qù 。』

A jeśli niewolnik powie: Kocham mojego pana, moją żonę i moich synów, nie wyjdę na wolność;

他的主人就要带他到审判官 那里，又要带他到门前，靠近门框，用锥子穿他的耳朵，他就永远服事主人。

tā de zhǔ rén jiù yào dài tā dào shěn pàn guān nà lǐ ， yòu yào dài tā dào mén qián ， kào jìn mén kuàng ， yòng zhuī zǐ chuān tā de ěr duo ， tā jiù yǒng yuǎn fú shì zhǔ rén 。

Wtedy jego pan zaprowadzi go do sędziów i przyprowadzi go do drzwi albo do ich słupka; i jego pan szydłem przekłuje mu ucho, i będzie jego niewolnikiem na zawsze.

「人若卖女儿作婢女，婢女不可像男仆那样出去。

「 rén ruò mài nǚ ér zuò bì nǚ ， bì nǚ bù kě xiàng nán pú nà yàng chū qù 。

Jeśli zaś kto sprzeda swoją córkę, aby była niewolnicą, nie odejdzie ona, jak odchodzą niewolnicy.

主人选定她归自己，若不喜欢她，就要许她赎身；主人既然用诡诈待她，就没有权柄卖给外邦人。

zhǔ rén xuǎn dìng tā guī zì jǐ ， ruò bù xǐ huan tā ， jiù yào xǔ tā shú shēn ； zhǔ rén jì rán yòng guǐ zhà dài tā ， jiù méi yǒu quán bǐng mài gěi wài bāng rén 。

Jeśli się nie spodoba swemu panu, który zamierzał ją poślubić, niech pozwoli, aby została odkupiona. Nie ma prawa sprzedać jej obcemu ludowi, ponieważ zrobiłby jej krzywdę.

主人若选定她给自己的儿子，就当待她如同女儿。

zhǔ rén ruò xuǎn dìng tā gěi zì jǐ de ér zi ， jiù dāng dài tā rú tóng nǚ ér 。

A jeśli przeznaczył ją dla swego syna, to postąpi z nią według prawa córek.

若另娶一个，那女子的吃食、衣服，并好合的事，仍不可减少。

ruò lìng qǔ yí gè ， nà nǚ zǐ de chī shí 、 yī fu ， bìng hǎo hé de shì ， réng bù kě jiǎn shǎo 。

Jeśli weźmie sobie za żonę jeszcze inną, nie umniejszy jej pożywienia, jej ubrania ani prawa małżeńskiego.

若不向她行这三样，她就可以不用钱赎，白白地出去。」

ruò bú xiàng tā xíng zhè sān yàng ， tā jiù kě yǐ bú yòng qián shú ， bái bái dì chū qù 。」

A jeśli nie zapewni jej tych trzech rzeczy, wtedy wyjdzie ona darmo bez okupu.

「打人以致打死的，必要把他治死。

「 dǎ rén yǐ zhì dǎ sǐ de ， bì yào bǎ tā zhì sǐ 。

Kto uderzy człowieka tak, że ten umrze, poniesie śmierć;

人若不是埋伏着杀人，乃是 神交在他手中，我就设下一个地方，他可以往那里逃跑。

rén ruò bú shì mái fú zhe shā rén ， nǎi shì shén jiāo zài tā shǒu zhōng ， wǒ jiù shè xià yí gè dì fāng ， tā kě yǐ wǎng nà lǐ táo pǎo 。

A jeśli nie czyhał na niego, ale Bóg podał go w jego rękę, wyznaczę miejsce, do którego będzie mógł uciec.

人若任意用诡计杀了他的邻舍，就是逃到我的坛那里，也当捉去把他治死。

rén ruò rèn yì yòng guǐ jì shā le tā de lín shè ， jiù shì táo dào wǒ de tán nà lǐ ， yě dāng zhuō qù bǎ tā zhì sǐ 。

Ale jeśli ktoś czyha na swego bliźniego i podstępnie go zabija, to nawet od mojego ołtarza go weźmiesz, aby umarł.

「打父母的，必要把他治死。

「 dǎ fù mǔ de ， bì yào bǎ tā zhì sǐ 。

Kto uderzy swego ojca albo swoją matkę, poniesie śmierć.

「拐带人口，或是把人卖了，或是留在他手下，必要把他治死。

「 guǎi dài rén kǒu ， huò shì bǎ rén mài le ， huò shì liú zài tā shǒu xià ， bì yào bǎ tā zhì sǐ 。

Kto uprowadzi człowieka i sprzeda go lub zostanie on znaleziony w jego ręku, poniesie śmierć.

「咒骂父母的，必要把他治死。

「 zhòu mà fù mǔ de ， bì yào bǎ tā zhì sǐ 。

Kto złorzeczy swemu ojcu lub swojej matce, poniesie śmierć.

「人若彼此相争，这个用石头或是拳头打那个，尚且不至于死，不过躺卧在床，

「 rén ruò bǐ cǐ xiāng zhēng ， zhè ge yòng shí tou huò shì quán tou dǎ nà ge ， shàng qiě bú zhì yú sǐ ， bú guò tǎng wò zài chuáng ，

A jeśli mężczyźni się pokłócą i jeden uderzy drugiego kamieniem lub pięścią, tak że ten nie umrze, ale musi położyć się w łóżku;

若再能起来扶杖而出，那打他的可算无罪；但要将他耽误的工夫用钱赔补，并要将他全然医好。

ruò zài néng qǐ lái fú zhàng ér chū ， nà dǎ tā de kě suàn wú zuì ； dàn yào jiāng tā dān wù de gōng fū yòng qián péi bǔ ， bìng yào jiāng tā quán rán yī hǎo 。

To jeśli wstanie i będzie mógł chodzić po ulicy o lasce, ten, który uderzył, będzie niewinny; wypłaci mu tylko odszkodowanie i będzie łożyć na jego leczenie.

「人若用棍子打奴仆或婢女，立时死在他的手下，他必要受刑。

「 rén ruò yòng gùn zi dǎ nú pú huò bì nǚ ， lì shí sǐ zài tā de shǒu xià ， tā bì yào shòu xíng 。

Jeśli zaś ktoś uderzy kijem swego niewolnika lub swoją niewolnicę tak, że umrą pod jego ręką, musi ponieść karę;

若过一两天才死，就可以不受刑，因为是用钱买的。

ruò guò yì liǎng tiān cái sǐ ， jiù kě yǐ bú shòu xíng ， yīn wèi shì yòng qián mǎi de 。

Jeśli jednak niewolnik zostaje przy życiu dzień lub dwa, nie będzie karany; bo niewolnik to jego pieniądze.

「人若彼此争斗，伤害有孕的妇人，甚至坠胎，随后却无别害，那伤害她的，总要按妇人的丈夫所要的，照审判官所断的，受罚。

「 rén ruò bǐ cǐ zhēng dòu ， shāng hài yǒu yùn de fù rén ， shèn zhì zhuì tāi ， suí hòu què wú bié hài ， nà shāng hài tā de ， zǒng yào àn fù rén de zhàng fu suǒ yào de ， zhào shěn pàn guān suǒ duàn de ， shòu fá 。

Jeśli mężczyźni się pokłócą i uderzą kobietę brzemienną, tak że wyjdzie z niej płód, jednak bez żadnej szkody, to musi ponieść karę, jaką nałoży na niego mąż tej kobiety, a da według uznania sędziów.

若有别害，就要以命偿命，

ruò yǒu bié hài ， jiù yào yǐ mìng cháng mìng ，

Jeśli jednak dojdzie do szkody, wtedy dasz życie za życie;

以眼还眼，以牙还牙，以手还手，以脚还脚，

yǐ yǎn huán yǎn ， yǐ yá huán yá ， yǐ shǒu huán shǒu ， yǐ jiǎo hái jiǎo ，

Oko za oko, ząb za ząb, rękę za rękę, nogę za nogę;

以烙还烙，以伤还伤，以打还打。

yǐ lào hái lào ， yǐ shāng hái shāng ， yǐ dǎ hái dǎ 。

Oparzenie za oparzenie, ranę za ranę, siniec za siniec.

「人若打坏了他奴仆或是婢女的一只眼，就要因他的眼放他去得以自由。

「 rén ruò dǎ huài le tā nú pú huò shì bì nǚ de yì zhī yǎn ， jiù yào yīn tā de yǎn fàng tā qù dé yǐ zì yóu 。

Jeśli ktoś uderzy w oko swego niewolnika lub w oko swojej niewolnicy, tak że je wybije, za jego oko wypuści go na wolność.

若打掉了他奴仆或是婢女的一个牙，就要因他的牙放他去得以自由。」

ruò dǎ diào le tā nú pú huò shì bì nǚ de yí gè yá ， jiù yào yīn tā de yá fàng tā qù dé yǐ zì yóu 。」

Jeśli też ktoś wybije ząb swemu niewolnikowi lub ząb swojej niewolnicy, za jego ząb wypuści go na wolność.

「牛若触死男人或是女人，总要用石头打死那牛，却不可吃它的肉；牛的主人可算无罪。

「 niú ruò chù sǐ nán rén huò shì nǚ rén ， zǒng yào yòng shí tou dǎ sǐ nà niú ， què bù kě chī tā de ròu ； niú de zhǔ rén kě suàn wú zuì 。

Jeśli czyjś wół ubodzie na śmierć mężczyznę lub kobietę, ten wół musi zostać ukamienowany, a jego mięsa nie wolno jeść. Właściciel wołu zaś będzie niewinny.

倘若那牛素来是触人的，有人报告了牛主，他竟不把牛拴着，以致把男人或是女人触死，就要用石头打死那牛，牛主也必治死。

tǎng ruò nà niú sù lái shì chù rén de ， yǒu rén bào gào le niú zhǔ ， tā jìng bù bǎ niú shuān zhe ， yǐ zhì bǎ nán rén huò shì nǚ rén chù sǐ ， jiù yào yòng shí tou dǎ sǐ nà niú ， niú zhǔ yě bì zhì sǐ 。

Jeśli jednak wół bódł przedtem i ostrzegano o tym jego właściciela, ten zaś nie pilnował go, i wół zabił mężczyznę lub kobietę, wół będzie ukamienowany i jego właściciel poniesie śmierć.

若罚他赎命的价银，他必照所罚的赎他的命。

ruò fá tā shú mìng de jià yín ， tā bì zhào suǒ fá de shú tā de mìng 。

Jeśli nałożono mu karę pieniężną, wtedy da za swoją duszę okup, jaki na niego nałożą.

牛无论触了人的儿子或是女儿，必照这例办理。

niú wú lùn chù le rén de ér zi huò shì nǚ ér ， bì zhào zhè lì bàn lǐ 。

Choćby ubódł syna lub córkę, postąpią z nim według tego samego prawa.

牛若触了奴仆或是婢女，必将银子三十舍客勒给他们的主人，也要用石头把牛打死。

niú ruò chù le nú pú huò shì bì nǚ ， bì jiāng yín zi sān shí shè kè lè gěi tā men de zhǔ rén ， yě yào yòng shí tou bǎ niú dǎ sǐ 。

Jeśli wół ubodzie niewolnika lub niewolnicę, da ich panu trzydzieści syklów srebra, a wół będzie ukamienowany.

「人若敞着井口，或挖井不遮盖，有牛或驴掉在里头，

「 rén ruò chǎng zhe jǐng kǒu ， huò wā jǐng bù zhē gài ， yǒu niú huò lǘ diào zài lǐ tou ，

Jeśli ktoś zostawi studnię odkrytą lub jeśli ktoś wykopie studnię i nie nakryje jej, a wpadnie w nią wół lub osioł;

井主要拿钱赔还本主人，死牲畜要归自己。

jǐng zhǔ yào ná qián péi huán běn zhǔ rén ， sǐ shēng chù yào guī zì jǐ 。

Właściciel tej studni musi wyrównać stratę i wynagrodzi ich właścicielowi, a zdechłe zwierzę będzie należeć do niego.

「这人的牛若伤了那人的牛，以至于死，他们要卖了活牛，平分价值，也要平分死牛。

「 zhè rén de niú ruò shāng le nà rén de niú ， yǐ zhì yú sǐ ， tā men yào mài le huó niú ， píng fēn jià zhí ， yě yào píng fēn sǐ niú 。

Także jeśli czyjś wół ubodzie na śmierć wołu jego sąsiada, wtedy sprzedadzą żywego wołu i podzielą się zapłatą za niego; podzielą się też tym zdechłym.

人若知道这牛素来是触人的，主人竟不把牛拴着，他必要以牛还牛，死牛要归自己。」

rén ruò zhī dào zhè niú sù lái shì chù rén de ， zhǔ rén jìng bù bǎ niú shuān zhe ， tā bì yào yǐ niú hái niú ， sǐ niú yào guī zì jǐ 。」

Ale jeśli było wiadomo, że ten wół bódł przedtem, a jego właściciel nie pilnował go, musi oddać wołu za wołu, a zdechłe zwierzę będzie należeć do niego.