Rodzaju 37

雅各住在迦南地，就是他父亲寄居的地。

yǎ gè zhù zài jiā nán dì ， jiù shì tā fù qīn jì jū de dì 。

Jakub mieszkał w ziemi, gdzie jego ojciec był przybyszem, w ziemi Kanaan.

雅各的记略如下。 约瑟十七岁与他哥哥们一同牧羊。他是个童子，与他父亲的妾辟拉、悉帕的儿子们常在一处。约瑟将他哥哥们的恶行报给他们的父亲。

yǎ gè de jì lüè rú xià 。 yuē sè shí qī suì yǔ tā gē ge men yì tóng mù yáng 。 tā shì gè tóng zǐ ， yǔ tā fù qīn de qiè pì lā 、 xī pà de ér zi men cháng zài yí chù 。 yuē sè jiāng tā gē ge men de è xíng bào gěi tā men de fù qīn 。

To są dzieje rodu Jakuba: Gdy Józef miał siedemnaście lat, pasł stada ze swoimi braćmi; młodzieniec był z synami Bilhy i z synami Zilpy, żony swego ojca. I Józef donosił ojcu o ich złej sławie.

以色列原来爱约瑟过于爱他的众子，因为约瑟是他年老生的；他给约瑟做了一件彩衣。

yǐ sè liè yuán lái ài yuē sè guò yú ài tā de zhòng zǐ ， yīn wèi yuē sè shì tā nián lǎo shēng de ； tā gěi yuē sè zuò le yí jiàn cǎi yī 。

A Izrael kochał Józefa najbardziej ze wszystkich swoich synów, bo urodził mu się w starości. I zrobił mu szatę wielobarwną.

约瑟的哥哥们见父亲爱约瑟过于爱他们，就恨约瑟，不与他说和睦的话。

yuē sè de gē ge men jiàn fù qīn ài yuē sè guò yú ài tā men ， jiù hèn yuē sè ， bù yǔ tā shuō hé mù de huà 。

Gdy jego bracia widzieli, że ojciec kocha go bardziej niż wszystkich jego braci, znienawidzili go i nie potrafili przyjaźnie z nim rozmawiać.

约瑟做了一梦，告诉他哥哥们，他们就越发恨他。

yuē sè zuò le yí mèng ， gào sù tā gē ge men ， tā men jiù yuè fā hèn tā 。

Pewnego razu Józefowi przyśnił się sen, a gdy opowiedział go swoim braciom, tym bardziej go znienawidzili.

约瑟对他们说：「请听我所做的梦：

yuē sè duì tā men shuō ：「 qǐng tīng wǒ suǒ zuò de mèng ：

Bo powiedział im: Posłuchajcie, proszę, snu, który mi się przyśnił.

我们在田里捆禾稼，我的捆起来站着，你们的捆来围着我的捆下拜。」

wǒ men zài tián lǐ kǔn hé jià ， wǒ de kǔn qǐ lái zhàn zhe ， nǐ men de kǔn lái wéi zhe wǒ de kǔn xià bài 。」

Wiązaliśmy snopy na polu, a oto mój snop podniósł się i stanął, a wasze snopy otoczyły go i pokłoniły się mojemu snopowi.

他的哥哥们回答说：「难道你真要作我们的王吗？难道你真要管辖我们吗？」他们就因为他的梦和他的话越发恨他。

tā de gē ge men huí dá shuō ：「 nán dào nǐ zhēn yào zuò wǒ men de wáng ma ？ nán dào nǐ zhēn yào guǎn xiá wǒ men ma ？」 tā men jiù yīn wèi tā de mèng hé tā de huà yuè fā hèn tā 。

I odpowiedzieli mu jego bracia: Czyżbyś miał królować nad nami? Czyż miałbyś nami rządzić? I jeszcze bardziej go znienawidzili z powodu snów i słów jego.

后来他又做了一梦，也告诉他的哥哥们说：「看哪，我又做了一梦，梦见太阳、月亮，与十一个星向我下拜。」

hòu lái tā yòu zuò le yí mèng ， yě gào sù tā de gē ge men shuō ：「 kàn nǎ ， wǒ yòu zuò le yí mèng ， mèng jiàn tài yang 、 yuè liang ， yǔ shí yī gè xīng xiàng wǒ xià bài 。」

Śnił mu się jeszcze drugi sen i opowiedział go swoim braciom: Znowu śnił mi się sen, a oto słońce, księżyc i jedenaście gwiazd pokłoniły mi się.

约瑟将这梦告诉他父亲和他哥哥们，他父亲就责备他说：「你做的这是什么梦！难道我和你母亲、你弟兄果然要来俯伏在地，向你下拜吗？」

yuē sè jiāng zhè mèng gào sù tā fù qīn hé tā gē ge men ， tā fù qīn jiù zé bèi tā shuō ：「 nǐ zuò de zhè shì shén me mèng ！ nán dào wǒ hé nǐ mǔ qīn 、 nǐ dì xiong guǒ rán yào lái fǔ fú zài dì ， xiàng nǐ xià bài ma ？」

Gdy opowiedział to swemu ojcu i swoim braciom, jego ojciec zgromił go i powiedział mu: Cóż to za sen, który ci się śnił? Czy ja i twoja matka przyjdziemy z twoimi braćmi, aby ci się kłaniać aż do ziemi?

他哥哥们都嫉妒他，他父亲却把这话存在心里。

tā gē ge men dōu jí dù tā ， tā fù qīn què bǎ zhè huà cún zài xīn li 。

I jego bracia zazdrościli mu, ale jego ojciec rozważał tę sprawę.

约瑟的哥哥们往示剑去放他们父亲的羊。

yuē sè de gē ge men wǎng shì jiàn qù fàng tā men fù qīn de yáng 。

Potem jego bracia odeszli, aby paść trzody swego ojca w Sychem.

以色列对约瑟说：「你哥哥们不是在示剑放羊吗？你来，我要打发你往他们那里去。」约瑟说：「我在这里。」

yǐ sè liè duì yuē sè shuō ：「 nǐ gē ge men bú shì zài shì jiàn fàng yáng ma ？ nǐ lái ， wǒ yào dǎ fa nǐ wǎng tā men nà li qù 。」 yuē sè shuō ：「 wǒ zài zhè lǐ 。」

I Izrael powiedział do Józefa: Czy twoi bracia nie pasą trzody w Sychem? Chodź, a poślę cię do nich. A on odpowiedział: Oto jestem.

以色列说：「你去看看你哥哥们平安不平安，群羊平安不平安，就回来报信给我」；于是打发他出希伯 谷，他就往示剑去了。

yǐ sè liè shuō ：「 nǐ qù kàn kan nǐ gē ge men píng ān bù píng ān ， qún yáng píng ān bù píng ān ， jiù huí lai bào xìn gěi wǒ 」； yú shì dǎ fa tā chū xī bó gǔ ， tā jiù wǎng shì jiàn qù le 。

Wtedy powiedział mu: Idź teraz i dowiedz się, jak się mają twoi bracia i co się dzieje z trzodami, i daj mi znać. Wysłał go więc z doliny Hebronu, a on przyszedł do Sychem.

有人遇见他在田野走迷了路，就问他说：「你找什么？」

yǒu rén yù jiàn tā zài tián yě zǒu mí le lù ， jiù wèn tā shuō ：「 nǐ zhǎo shén me ？」

I spotkał go pewien człowiek, gdy błąkał się po polu. I człowiek ten zapytał go: Czego szukasz?

他说：「我找我的哥哥们，求你告诉我，他们在何处放羊。」

tā shuō ：「 wǒ zhǎo wǒ de gē ge men ， qiú nǐ gào sù wǒ ， tā men zài hé chù fàng yáng 。」

A on odpowiedział: Szukam moich braci. Powiedz mi, proszę, gdzie oni pasą trzody.

那人说：「他们已经走了，我听见他们说要往多坍去。」约瑟就去追赶他哥哥们，遇见他们在多坍。

nà rén shuō ：「 tā men yǐ jīng zǒu le ， wǒ tīng jiàn tā men shuō yào wǎng duō tān qù 。」 yuē sè jiù qù zhuī gǎn tā gē ge men ， yù jiàn tā men zài duō tān 。

Człowiek ten odpowiedział: Odeszli stąd, bo słyszałem, jak mówili: Pójdźmy do Dotan. I Józef poszedł za swoimi braćmi i znalazł ich w Dotan.

他们远远地看见他，趁他还没有走到跟前，大家就同谋要害死他，

tā men yuǎn yuǎn de kàn jiàn tā ， chèn tā hái méi yǒu zǒu dào gēn qián ， dà jiā jiù tóng móu yào hài sǐ tā ，

Gdy ujrzeli go z daleka, zanim do nich przyszedł, naradzali się, aby go zabić.

彼此说：「你看！那做梦的来了。

bǐ cǐ shuō ：「 nǐ kàn ！ nà zuò mèng de lái le 。

I mówili jeden do drugiego: Oto idzie mistrz od snów.

来吧！我们将他杀了，丢在一个坑里，就说有恶兽把他吃了。我们且看他的梦将来怎么样。」

lái ba ！ wǒ men jiāng tā shā le ， diū zài yí ge kēng lǐ ， jiù shuō yǒu è shòu bǎ tā chī le 。 wǒ men qiě kàn tā de mèng jiāng lái zěn me yàng 。」

Teraz więc chodźcie, zabijmy go i wrzućmy do jakiejś studni, i powiemy: Pożarł go zły zwierz. I zobaczymy, co będzie z jego snów.

吕便听见了，要救他脱离他们的手，说：「我们不可害他的性命」；

lǚ biàn tīng jiàn le ， yào jiù tā tuō lí tā men de shǒu ， shuō ：「 wǒ men bù kě hài tā de xìng mìng 」；

Ruben, gdy to usłyszał, chciał go wybawić z ich rąk i powiedział: Nie zabijajmy go.

又说：「不可流他的血，可以把他丢在这野地的坑里，不可下手害他。」吕便的意思是要救他脱离他们的手，把他归还他的父亲。

yòu shuō ：「 bù kě liú tā de xuè ， kě yǐ bǎ tā diū zài zhè yě dì de kēng lǐ ， bù kě xià shǒu hài tā 。」 lǚ biàn de yì si shì yào jiù tā tuō lí tā men de shǒu ， bǎ tā guī huán tā de fù qīn 。

Ruben powiedział też do nich: Nie wylewajcie krwi, ale wrzućcie go do tej studni, która jest na pustyni, i nie podnoście na niego ręki. A mówił to, aby go wybawić z ich rąk i przywrócić go swemu ojcu.

约瑟到了他哥哥们那里，他们就剥了他的外衣，就是他穿的那件彩衣，

yuē sè dào le tā gē ge men nà li ， tā men jiù bāo le tā de wài yī ， jiù shì tā chuān de nà jiàn cǎi yī ，

Gdy Józef przyszedł do swoich braci, obdarli go z jego szaty, z szaty wielobarwnej, którą miał na sobie.

把他丢在坑里；那坑是空的，里头没有水。

bǎ tā diū zài kēng lǐ ； nà kēng shì kōng de ， lǐ tou méi yǒu shuǐ 。

Następnie chwycili go i wrzucili do studni, która była pusta, bez wody.

他们坐下吃饭，举目观看，见有一伙米甸 的以实玛利人从基列来，用骆驼驮着香料、乳香、没药，要带下埃及去。

tā men zuò xia chī fàn ， jǔ mù guān kàn ， jiàn yǒu yì huǒ mǐ diàn de yǐ shí mǎ lì rén cóng jī liè lái ， yòng luò tuo tuó zhe xiāng liào 、 rǔ xiāng 、 mò yào ， yào dài xià āi jí qù 。

Potem usiedli, aby jeść chleb, a gdy podnieśli swoje oczy, zobaczyli grupę Izmaelitów idących z Gileadu. Ich wielbłądy niosły wonne korzenie, kadzidło i mirrę, a szły, aby to zanieść do Egiptu.

犹大对众弟兄说：「我们杀我们的兄弟，藏了他的血有什么益处呢？

yóu dà duì zhòng dì xiong shuō ：「 wǒ men shā wǒ men de xiōng dì ， cáng le tā de xuè yǒu shén me yì chu ne ？

Wtedy Juda powiedział do swoich braci: Jaki pożytek będzie z tego, że zabijemy naszego brata i zataimy jego krew?

我们不如将他卖给以实玛利人，不可下手害他；因为他是我们的兄弟，我们的骨肉。」众弟兄就听从了他。

wǒ men bù rú jiāng tā mài gěi yǐ shí mǎ lì rén ， bù kě xià shǒu hài tā ； yīn wèi tā shì wǒ men de xiōng dì ， wǒ men de gǔ ròu 。」 zhòng dì xiong jiù tīng cóng le tā 。

Chodźcie, sprzedajmy go Izmaelitom, a nie podnośmy na niego naszej ręki, bo to jest nasz brat i nasze ciało. I bracia go usłuchali.

有些米甸的商人从那里经过，哥哥们就把约瑟从坑里拉上来，讲定二十舍客勒银子，把约瑟卖给以实玛利人。他们就把约瑟带到埃及去了。

yǒu xiē mǐ diàn de shāng rén cóng nà li jīng guò ， gē ge men jiù bǎ yuē sè cóng kēng lǐ lā shàng lái ， jiǎng dìng èr shí shè kè lè yín zi ， bǎ yuē sè mài gěi yǐ shí mǎ lì rén 。 tā men jiù bǎ yuē sè dài dào āi jí qù le 。

A gdy przechodzili Midianici, kupcy, wyciągnęli Józefa ze studni i sprzedali go Izmaelitom za dwadzieścia srebrników, a oni zaprowadzili Józefa do Egiptu.

吕便回到坑边，见约瑟不在坑里，就撕裂衣服，

lǚ biàn huí dào kēng biān ， jiàn yuē sè bú zài kēng lǐ ， jiù sī liè yī fu ，

Gdy Ruben wrócił do tej studni, Józefa już w studni nie było. I rozdarł swoje szaty.

回到兄弟们那里，说：「童子没有了。我往哪里去才好呢？」

huí dào xiōng dì men nà li ， shuō ：「 tóng zǐ méi yǒu le 。 wǒ wǎng nǎ lǐ qù cái hǎo ne ？」

Potem wrócił do swoich braci i powiedział: Nie ma chłopca, a ja dokąd pójdę?

他们宰了一只公山羊，把约瑟的那件彩衣染了血，

tā men zǎi le yì zhī gōng shān yáng ， bǎ yuē sè de nà jiàn cǎi yī rǎn le xuè ，

Wtedy wzięli szatę Józefa, zabili kozła i umoczyli szatę we krwi.

打发人送到他们的父亲那里，说：「我们捡了这个；请认一认是你儿子的外衣不是？」

dǎ fa rén sòng dào tā men de fù qīn nà li ， shuō ：「 wǒ men jiǎn le zhè ge ； qǐng rèn yi rèn shì nǐ ér zi de wài yī bú shì ？」

I posłali tę wielobarwną szatę, aby ją zaniesiono do jego ojca, i powiedzieli: Znaleźliśmy to. Zobacz, czy to szata twego syna, czy nie.

他认得，就说：「这是我儿子的外衣。有恶兽把他吃了，约瑟被撕碎了！撕碎了！」

tā rèn de ， jiù shuō ：「 zhè shì wǒ ér zi de wài yī 。 yǒu è shòu bǎ tā chī le ， yuē sè bèi sī suì le ！ sī suì le ！」

A on rozpoznał ją i powiedział: To jest szata mego syna, pożarł go zły zwierz. Józef na pewno został rozszarpany.

雅各便撕裂衣服，腰间围上麻布，为他儿子悲哀了多日。

yǎ gè biàn sī liè yī fu ， yāo jiān wéi shàng má bù ， wèi tā ér zi bēi āi le duō rì 。

Wtedy Jakub rozdarł swoje szaty, włożył wór na biodra i opłakiwał swego syna przez wiele dni.

他的儿女都起来安慰他，他却不肯受安慰，说：「我必悲哀着下阴间，到我儿子那里。」约瑟的父亲就为他哀哭。

tā de ér nǚ dōu qǐ lái ān wèi tā ， tā què bù kěn shòu ān wèi ， shuō ：「 wǒ bì bēi āi zhe xià yīn jiān ， dào wǒ ér zi nà li 。」 yuē sè de fù qīn jiù wèi tā āi kū 。

I zeszli się wszyscy jego synowie i wszystkie jego córki, aby go pocieszyć, lecz nie dał się pocieszyć, ale mówił: Naprawdę zstąpię za moim synem do grobu. I opłakiwał go jego ojciec.

米甸人带约瑟到埃及，把他卖给法老的内臣—护卫长波提乏。

mǐ diàn rén dài yuē sè dào āi jí ， bǎ tā mài gěi fǎ lǎo de nèi chén — hù wèi zhǎng bō tí fá 。

A Midianici sprzedali Józefa do Egiptu Potifarowi, dworzaninowi faraona, dowódcy straży.