Rodzaju 42

雅各见埃及有粮，就对儿子们说：「你们为什么彼此观望呢？

yǎ gè jiàn āi jí yǒu liáng ， jiù duì ér zi men shuō ：「 nǐ men wèi shén me bǐ cǐ guān wàng ne ？

Gdy Jakub dowiedział się, że w Egipcie jest zboże, powiedział do swoich synów: Czemu się patrzycie jeden na drugiego?

我听见埃及有粮，你们可以下去，从那里为我们籴些来，使我们可以存活，不至于死。」

wǒ tīng jiàn āi jí yǒu liáng ， nǐ men kě yǐ xià qù ， cóng nà lǐ wèi wǒ men dí xiē lái ， shǐ wǒ men kě yǐ cún huó ， bú zhì yú sǐ 。」

I mówił im: Oto słyszałem, że w Egipcie jest zboże. Jedźcie tam i kupcie je nam stamtąd, abyśmy żyli, a nie pomarli.

于是，约瑟的十个哥哥都下埃及籴粮去了。

yú shì ， yuē sè de shí gè gē ge dōu xià āi jí dí liáng qù le 。

Dziesięciu braci Józefa wyruszyło więc do Egiptu, aby kupić zboże.

但约瑟的兄弟便雅悯，雅各没有打发他和哥哥们同去，因为雅各说：「恐怕他遭害。」

dàn yuē sè de xiōng dì biàn yǎ mǐn ， yǎ gè méi yǒu dǎ fā tā hé gē ge men tóng qù ， yīn wèi yǎ gè shuō ：「 kǒng pà tā zāo hài 。」

Ale Jakub nie posłał Beniamina, brata Józefa, z jego braćmi, bo powiedział: By nie spotkało go jakieś nieszczęście.

来籴粮的人中有以色列的儿子们，因为迦南地也有饥荒。

lái dí liáng de rén zhōng yǒu yǐ sè liè de ér zi men ， yīn wèi jiā nán dì yě yǒu jī huāng 。

Synowie Izraela przybyli więc wraz z innymi, aby kupić zboże, gdyż był głód w ziemi Kanaan.

当时治理埃及地的是约瑟；粜粮给那地众民的就是他。约瑟的哥哥们来了，脸伏于地，向他下拜。

dāng shí zhì lǐ āi jí dì de shì yuē sè ； tiào liáng gěi nà dì zhòng mín de jiù shì tā 。 yuē sè de gē ge men lái le ， liǎn fú yú dì ， xiàng tā xià bài 。

A Józef był rządcą tej ziemi i to on sprzedawał zboża całej ludności tej ziemi. A gdy przyszli bracia Józefa, pokłonili mu się twarzą do ziemi.

约瑟看见他哥哥们，就认得他们，却装作生人，向他们说些严厉话，问他们说：「你们从哪里来？」他们说：「我们从迦南地来籴粮。」

yuē sè kàn jiàn tā gē ge men ， jiù rèn de tā men ， què zhuāng zuò shēng rén ， xiàng tā men shuō xiē yán lì huà ， wèn tā men shuō ：「 nǐ men cóng nǎ lǐ lái ？」 tā men shuō ：「 wǒ men cóng jiā nán dì lái dí liáng 。」

Gdy Józef ujrzał swych braci, poznał ich, lecz udawał przed nimi obcego i rozmawiał z nimi surowo. Zapytał ich: Skąd przyszliście? Odpowiedzieli: Z ziemi Kanaan, aby nakupić żywności.

约瑟认得他哥哥们，他们却不认得他。

yuē sè rèn de tā gē ge men ， tā men què bú rèn de tā 。

Józef rozpoznał swoich braci, ale oni go nie poznali.

约瑟想起从前所做的那两个梦，就对他们说：「你们是奸细，来窥探这地的虚实。」

yuē sè xiǎng qǐ cóng qián suǒ zuò de nà liǎng gè mèng ， jiù duì tā men shuō ：「 nǐ men shì jiān xì ， lái kuī tàn zhè dì de xū shí 。」

I Józef przypomniał sobie sny, które mu się śniły o nich, i powiedział im: Jesteście szpiegami i przyszliście, aby wypatrzyć nieobronne miejsca tej ziemi.

他们对他说：「我主啊，不是的。仆人们是籴粮来的。

tā men duì tā shuō ：「 wǒ zhǔ a ， bú shì de 。 pú rén men shì dí liáng lái de 。

A oni mu odpowiedzieli: Nie, mój panie. Twoi słudzy przyszli, aby nakupić żywności.

我们都是一个人的儿子，是诚实人；仆人们并不是奸细。」

wǒ men dōu shì yí gè rén de ér zi ， shì chéng shí rén ； pú rén men bìng bú shì jiān xì 。」

Wszyscy jesteśmy synami jednego człowieka. Jesteśmy uczciwi. Twoi słudzy nie są szpiegami.

约瑟说：「不然，你们必是窥探这地的虚实来的。」

yuē sè shuō ：「 bù rán ， nǐ men bì shì kuī tàn zhè dì de xū shí lái de 。」

A on powiedział do nich: Nie, ale przyszliście wypatrzyć nieobronne miejsca tej ziemi.

他们说：「仆人们本是弟兄十二人，是迦南地一个人的儿子，顶小的现今在我们的父亲那里，有一个没有了。」

tā men shuō ：「 pú rén men běn shì dì xiong shí èr rén ， shì jiā nán dì yí gè rén de ér zǐ ， dǐng xiǎo de xiàn jīn zài wǒ men de fù qīn nà lǐ ， yǒu yí gè méi yǒu le 。」

Powiedzieli: Było nas, twoich sług, dwunastu braci, synów jednego człowieka w ziemi Kanaan. Najmłodszy jest z naszym ojcem w domu, a jednego już nie ma.

约瑟说：「我才说你们是奸细，这话实在不错。

yuē sè shuō ：「 wǒ cái shuō nǐ men shì jiān xì ， zhè huà shí zài bú cuò 。

Józef rzekł im: Jest tak, jak wam powiedziałem – jesteście szpiegami.

我指着法老的性命起誓，若是你们的小兄弟不到这里来，你们就不得出这地方，从此就可以把你们证验出来了。

wǒ zhǐ zhāo fǎ lǎo de xìng mìng qǐ shì ， ruò shì nǐ men de xiǎo xiōng dì bú dào zhè lǐ lái ， nǐ men jiù bù dé chū zhè dì fāng ， cóng cǐ jiù kě yǐ bǎ nǐ men zhèng yàn chū lái le 。

Zostaniecie co do tego wybadani: Na życie faraona, nie wyjdziecie stąd, dopóki nie przyjdzie tu wasz młodszy brat.

须要打发你们中间一个人去，把你们的兄弟带来。至于你们，都要囚在这里，好证验你们的话真不真，若不真，我指着法老的性命起誓，你们一定是奸细。」

xū yào dǎ fā nǐ men zhōng jiān yí gè rén qù ， bǎ nǐ men de xiōng dì dài lái 。 zhì yú nǐ men ， dōu yào qiú zài zhè lǐ ， hǎo zhèng yàn nǐ men de huà zhēn bu zhēn ， ruò bù zhēn ， wǒ zhǐ zhāo fǎ lǎo de xìng mìng qǐ shì ， nǐ men yí dìng shì jiān xì 。」

Wyślijcie jednego z was, aby przyprowadził waszego brata, a wy zostaniecie w więzieniu, aż wasze słowa się potwierdzą, czy mówicie prawdę. A jeśli nie, na życie faraona, jesteście szpiegami.

于是约瑟把他们都下在监里三天。

yú shì yuē sè bǎ tā men dōu xià zài jiān lǐ sān tiān 。

I oddał ich pod straż na trzy dni.

到第三天，约瑟对他们说：「我是敬畏 神的；你们照我的话行就可以存活。

dào dì sān tiān ， yuē sè duì tā men shuō ：「 wǒ shì jìng wèi shén de ； nǐ men zhào wǒ de huà xíng jiù kě yǐ cún huó 。

A trzeciego dnia Józef powiedział do nich: Zróbcie tak, a będziecie żyć, bo ja się boję Boga.

你们如果是诚实人，可以留你们中间的一个人囚在监里，但你们可以带着粮食回去，救你们家里的饥荒。

nǐ men rú guǒ shì chéng shí rén ， kě yǐ liú nǐ men zhōng jiān de yí gè rén qiú zài jiān lǐ ， dàn nǐ men kě yǐ dài zhe liáng shí huí qù ， jiù nǐ men jiā lǐ de jī huāng 。

Jeśli jesteście uczciwi, niech jeden z waszych braci pozostanie związany tu w więzieniu; a wy jedźcie i odnieście zboże, aby się pozbyć głodu z waszych domów.

把你们的小兄弟带到我这里来，如此，你们的话便有证据，你们也不至于死。」他们就照样而行。

bǎ nǐ men de xiǎo xiōng dì dài dào wǒ zhè lǐ lái ， rú cǐ ， nǐ men de huà biàn yǒu zhèng jù ， nǐ men yě bú zhì yú sǐ 。」 tā men jiù zhào yàng ér xíng 。

I przyprowadźcie do mnie waszego najmłodszego brata, a wasze słowa sprawdzą się i nie umrzecie. I tak zrobili.

他们彼此说：「我们在兄弟身上实在有罪。他哀求我们的时候，我们见他心里的愁苦，却不肯听，所以这场苦难临到我们身上。」

tā men bǐ cǐ shuō ：「 wǒ men zài xiōng dì shēn shàng shí zài yǒu zuì 。 tā āi qiú wǒ men de shí hòu ， wǒ men jiàn tā xīn lǐ de chóu kǔ ， què bù kěn tīng ， suǒ yǐ zhè chǎng kǔ nàn lín dào wǒ men shēn shàng 。」

Mówili jeden do drugiego: Naprawdę zgrzeszyliśmy przeciwko naszemu bratu, bo widząc strapienie jego duszy, gdy nas błagał, nie wysłuchaliśmy go. Dlatego przyszło na nas to utrapienie.

吕便说：「我岂不是对你们说过，不可伤害那孩子吗？只是你们不肯听，所以流他血的罪向我们追讨。」

lǚ biàn shuō ：「 wǒ qǐ bú shì duì nǐ men shuō guò ， bù kě shāng hài nà hái zǐ ma ？ zhǐ shì nǐ men bù kěn tīng ， suǒ yǐ liú tā xuè de zuì xiàng wǒ men zhuī tǎo 。」

Wtedy Ruben odpowiedział im: Czyż nie mówiłem wam: Nie grzeszcie przeciw chłopcu? A nie usłuchaliście. Oto teraz żąda się odpowiedzialności za jego krew.

他们不知道约瑟听得出来，因为在他们中间用通事传话。

tā men bù zhī dào yuē sè tīng dé chū lái ， yīn wèi zài tā men zhōng jiān yòng tōng shì chuán huà 。

Lecz oni nie wiedzieli, że Józef rozumie, bo rozmawiał z nimi przez tłumacza.

约瑟转身退去，哭了一场，又回来对他们说话，就从他们中间挑出西缅来，在他们眼前把他捆绑。

yuē sè zhuǎn shēn tuì qù ， kū le yì chǎng ， yòu huí lái duì tā men shuō huà ， jiù cóng tā men zhōng jiān tiāo chū xī miǎn lái ， zài tā men yǎn qián bǎ tā kǔn bǎng 。

Wtedy odwrócił się od nich i zapłakał. Potem obrócił się do nich i rozmawiał z nimi. Wziął spośród nich Symeona i związał go na ich oczach.

约瑟吩咐人把粮食装满他们的器具，把各人的银子归还在各人的口袋里，又给他们路上用的食物，人就照他的话办了。

yuē sè fēn fù rén bǎ liáng shí zhuāng mǎn tā men de qì jù ， bǎ gè rén de yín zi guī huán zài gè rén de kǒu dài lǐ ， yòu gěi tā men lù shang yòng de shí wù ， rén jiù zhào tā de huà bàn le 。

Potem Józef rozkazał, aby napełniono ich wory zbożem i każdemu z nich wrzucono do jego wora pieniądze, i żeby dano im żywność na drogę. I tak zrobiono.

他们就把粮食驮在驴上，离开那里去了。

tā men jiù bǎ liáng shí tuó zài lǘ shàng ， lí kāi nà lǐ qù le 。

Wtedy oni włożyli zboża na swoje osły i odjechali stamtąd.

到了住宿的地方，他们中间有一个人打开口袋，要拿料喂驴，才看见自己的银子仍在口袋里，

dào le zhù sù de dì fāng ， tā men zhōng jiān yǒu yí gè rén dǎ kāi kǒu dài ， yào ná liào wèi lǘ ， cái kàn jiàn zì jǐ de yín zi réng zài kǒu dài lǐ ，

I gdy jeden z nich rozwiązał swój wór, aby w gospodzie dać karmę swemu osłu, zobaczył swoje pieniądze; były bowiem na wierzchu jego wora.

就对弟兄们说：「我的银子归还了，看哪，仍在我口袋里！」他们就提心吊胆，战战兢兢地彼此说：「这是 神向我们做什么呢？」

jiù duì dì xiong men shuō ：「 wǒ de yín zi guī huán le ， kàn nǎ ， réng zài wǒ kǒu dài lǐ ！」 tā men jiù tí xīn diào dǎn ， zhàn zhàn jīng jīng dì bǐ cǐ shuō ：「 zhè shì shén xiàng wǒ men zuò shén me ne ？」

I powiedział do swoich braci: Zwrócono mi pieniądze, oto są w moim worze. Wtedy zamarło im serce i przerazili się, mówiąc jeden do drugiego: Cóż to nam Bóg uczynił?

他们来到迦南地、他们的父亲雅各那里，将所遭遇的事都告诉他，说：

tā men lái dào jiā nán dì 、 tā men de fù qīn yǎ gè nà lǐ ， jiāng suǒ zāo yù de shì dōu gào sù tā ， shuō ：

Potem przyszli do swego ojca Jakuba, do ziemi Kanaan, i opowiedzieli mu wszystko, co im się przydarzyło:

「那地的主对我们说严厉的话，把我们当作窥探那地的奸细。

「 nà dì de zhǔ duì wǒ men shuō yán lì de huà ， bǎ wǒ men dàng zuò kuī tàn nà dì de jiān xì 。

Ten człowiek, pan tej ziemi, rozmawiał z nami surowo i wziął nas za szpiegów ziemi;

我们对他说：『我们是诚实人，并不是奸细。

wǒ men duì tā shuō ：『 wǒ men shì chéng shí rén ， bìng bú shì jiān xì 。

Powiedzieliśmy mu: Jesteśmy uczciwi, nie jesteśmy szpiegami;

我们本是弟兄十二人，都是一个父亲的儿子，有一个没有了，顶小的如今同我们的父亲在迦南地。』

wǒ men běn shì dì xiong shí èr rén ， dōu shì yí gè fù qīn de ér zi ， yǒu yí gè méi yǒu le ， dǐng xiǎo de rú jīn tóng wǒ men de fù qīn zài jiā nán dì 。』

Było nas dwunastu braci, synów naszego ojca; jednego już nie ma, a najmłodszy jest teraz z naszym ojcem w ziemi Kanaan.

那地的主对我们说：『若要我知道你们是诚实人，可以留下你们中间的一个人在我这里，你们可以带着粮食回去，救你们家里的饥荒。

nà dì de zhǔ duì wǒ men shuō ：『 ruò yào wǒ zhī dào nǐ men shì chéng shí rén ， kě yǐ liú xià nǐ men zhōng jiān de yí gè rén zài wǒ zhè lǐ ， nǐ men kě yǐ dài zhe liáng shí huí qù ， jiù nǐ men jiā lǐ de jī huāng 。

I ten człowiek, pan tej ziemi, powiedział do nas: Po tym poznam, że jesteście uczciwi; zostawcie jednego z waszych braci u mnie, weźcie zboże, aby pozbyć się głodu z waszych domów, i idźcie;

把你们的小兄弟带到我这里来，我便知道你们不是奸细，乃是诚实人。这样，我就把你们的弟兄交给你们，你们也可以在这地做买卖。』」

bǎ nǐ men de xiǎo xiōng dì dài dào wǒ zhè lǐ lái ， wǒ biàn zhī dào nǐ men bú shì jiān xì ， nǎi shì chéng shí rén 。 zhè yàng ， wǒ jiù bǎ nǐ men de dì xiong jiāo gěi nǐ men ， nǐ men yě kě yǐ zài zhè dì zuò mǎi mài 。』」

Potem przyprowadźcie waszego najmłodszego brata do mnie, abym poznał, że nie jesteście szpiegami, ale ludźmi uczciwymi. Wtedy oddam wam waszego brata, a w tej ziemi będziecie mogli handlować.

后来他们倒口袋，不料，各人的银包都在口袋里；他们和父亲看见银包就都害怕。

hòu lái tā men dǎo kǒu dài ， bú liào ， gè rén de yín bāo dōu zài kǒu dài lǐ ； tā men hé fù qīn kàn jiàn yín bāo jiù dōu hài pà 。

A gdy opróżniali swoje wory, każdy znalazł w swoim worze węzeł pieniędzy. Gdy wraz ze swoim ojcem zobaczyli węzły z pieniędzmi, przerazili się.

他们的父亲雅各对他们说：「你们使我丧失我的儿子：约瑟没有了，西缅也没有了，你们又要将便雅悯带去；这些事都归到我身上了。」

tā men de fù qīn yǎ gè duì tā men shuō ：「 nǐ men shǐ wǒ sàng shī wǒ de ér zi ： yuē sè méi yǒu le ， xī miǎn yě méi yǒu le ， nǐ men yòu yào jiāng biàn yǎ mǐn dài qù ； zhè xiē shì dōu guī dào wǒ shēn shàng le 。」

Wtedy ich ojciec Jakub powiedział im: Osierociliście mnie. Nie ma Józefa i Symeona, a weźmiecie Beniamina; całe zło się na mnie zwaliło.

吕便对他父亲说：「我若不带他回来交给你，你可以杀我的两个儿子。只管把他交在我手里，我必带他回来交给你。」

lǚ biàn duì tā fù qīn shuō ：「 wǒ ruò bú dài tā huí lái jiāo gěi nǐ ， nǐ kě yǐ shā wǒ de liǎng gè ér zi 。 zhǐ guǎn bǎ tā jiāo zài wǒ shǒu lǐ ， wǒ bì dài tā huí lái jiāo gěi nǐ 。」

Ruben powiedział do swego ojca: Zabij moich dwóch synów, jeśli go z powrotem nie przyprowadzę. Oddaj go pod moją opiekę, a ja ci go zwrócę.

雅各说：「我的儿子不可与你们一同下去；他哥哥死了，只剩下他，他若在你们所行的路上遭害，那便是你们使我白发苍苍、悲悲惨惨地下阴间去了。」

yǎ gè shuō ：「 wǒ de ér zi bù kě yǔ nǐ men yì tóng xià qù ； tā gē ge sǐ le ， zhī shèng xià tā ， tā ruò zài nǐ men suǒ xíng de lù shang zāo hài ， nà biàn shì nǐ men shǐ wǒ bái fà cāng cāng 、 bēi bēi cǎn cǎn dì xià yīn jiān qù le 。」

Ale on powiedział: Mój syn nie pójdzie z wami, gdyż jego brat umarł i tylko on jeden został. Jeśli przydarzy mu się nieszczęście na drodze, którą pójdziecie, w żalu doprowadzicie mnie, osiwiałego, do grobu.