2 Mambo Ya Nyakati 13

耶罗波安王十八年，亚比雅登基作犹大王，

yē luó bō ān wáng shí bā nián ， yà bǐ yǎ dēng jī zuò yóu dà wáng ，

Katika mwaka wa kumi na nane wa utawala wa Yeroboamu, Abiya akawa mfalme wa Yuda,

在耶路撒冷作王三年。他母亲名叫米该亚 ，是基比亚人乌列的女儿。 亚比雅常与耶罗波安争战。

zài yē lù sā lěng zuò wáng sān nián 。 tā mǔ qīn míng jiào mǐ gāi yà ， shì jī bǐ yà rén wū liè de nǚ ér 。 yà bǐ yǎ cháng yǔ yē luó bō ān zhēng zhàn 。

naye akatawala huko Yerusalemu miaka mitatu. Mama yake aliitwa Maaka, binti Urieli wa Gibea. Basi kulikuwa na vita kati ya Abiya na Yeroboamu.

有一次亚比雅率领挑选的兵四十万摆阵，都是勇敢的战士；耶罗波安也挑选大能的勇士八十万，对亚比雅摆阵。

yǒu yí cì yà bǐ yǎ shuài lǐng tiāo xuǎn de bīng sì shí wàn bǎi zhèn ， dōu shì yǒng gǎn de zhàn shì ； yē luó bō ān yě tiāo xuǎn dà néng de yǒng shì bā shí wàn ， duì yà bǐ yǎ bǎi zhèn 。

Abiya aliingia vitani na jeshi la watu 400,000 wenye uwezo wa kupigana, naye Yeroboamu akapanga jeshi dhidi ya Abiya akiwa na jeshi la watu 800,000 wenye uwezo.

亚比雅站在以法莲山地中的洗玛脸山上，说：「耶罗波安和以色列众人哪，要听我说！

yà bǐ yǎ zhàn zài yǐ fǎ lián shān dì zhōng de xǐ mǎ liǎn shān shàng ， shuō ：「 yē luó bō ān hé yǐ sè liè zhòng rén nǎ ， yào tīng wǒ shuō ！

Abiya akasimama juu ya Mlima Semaraimu, katika nchi ya vilima ya Efraimu, naye akasema, “Yeroboamu na Israeli yote, nisikilizeni mimi!

耶和华—以色列的 神曾立盐约 ，将以色列国永远赐给大卫和他的子孙，你们不知道吗？

yē hé huá — yǐ sè liè de shén céng lì yán yuē ， jiāng yǐ sè liè guó yǒng yuǎn cì gěi dà wèi hé tā de zǐ sūn ， nǐ men bù zhī dào ma ？

Hamfahamu kwamba Bwana, Mungu wa Israeli, alimpa Daudi na wazao wake ufalme juu ya Israeli milele kwa Agano la chumvi?

无奈大卫儿子所罗门的臣仆、尼八儿子耶罗波安起来背叛他的主人。

wú nài dà wèi ér zǐ suǒ luó mén de chén pú 、 ní bā ér zi yē luó bō ān qǐ lái bèi pàn tā de zhǔ rén 。

Hata hivyo Yeroboamu mwana wa Nebati afisa wa Solomoni mwana wa Daudi, aliasi dhidi ya bwana wake.

有些无赖的匪徒聚集跟从他，逞强攻击所罗门的儿子罗波安；那时罗波安还幼弱，不能抵挡他们。

yǒu xiē wú lài de fěi tú jù jí gēn cóng tā ， chěng qiáng gōng jī suǒ luó mén de ér zi luó bō ān ； nà shí luó bō ān hái yòu ruò ， bù néng dǐ dǎng tā men 。

Baadhi ya watu wasiofaa kitu, wabaya kabisa walimkusanyikia na kumpinga Rehoboamu mwana wa Solomoni alipokuwa kijana mdogo asiyekuwa na uamuzi, asiye na nguvu za kuweza kupingana nao.

「现在你们有意抗拒大卫子孙手下所治耶和华的国，你们的人也甚多，你们那里又有耶罗波安为你们所造当作神的金牛犊。

「 xiàn zài nǐ men yǒu yì kàng jù dà wèi zǐ sūn shǒu xià suǒ zhì yē hé huá de guó ， nǐ men de rén yě shèn duō ， nǐ men nà lǐ yòu yǒu yē luó bō ān wèi nǐ men suǒ zào dàng zuò shén de jīn niú dú 。

“Hata sasa unapanga kupingana na ufalme wa Bwana ambao uko mikononi mwa wazao wa Daudi. Kweli ninyi ni jeshi kubwa nanyi mnazo ndama za dhahabu Yeroboamu alizozitengeneza kuwa miungu yenu.

你们不是驱逐耶和华的祭司亚伦的后裔和利未人吗？不是照着外邦人的恶俗为自己立祭司吗？无论何人牵一只公牛犊、七只公绵羊将自己分别出来，就可作虚无之神的祭司。

nǐ men bú shì qū zhú yē hé huá de jì sī yà lún de hòu yì hé lì wèi rén ma ？ bú shì zhào zhe wài bāng rén de è sú wèi zì jǐ lì jì sī ma ？ wú lùn hé rén qiān yì zhī gōng niú dú 、 qī zhī gōng mián yáng jiāng zì jǐ fēn bié chū lái ， jiù kě zuò xū wú zhī shén de jì sī 。

Lakini je, hamkuwafukuza makuhani wa Bwana, wana wa Aroni na Walawi na kujifanyia makuhani wenu wenyewe kama yafanyavyo mataifa ya nchi nyingine? Yeyote anayekuja kujiweka wakfu akiwa na ndama dume na kondoo dume saba aweza kuwa kuhani wa kile ambacho ni miungu kwenu.

至于我们，耶和华是我们的 神，我们并没有离弃他。我们有事奉耶和华的祭司，都是亚伦的后裔，并有利未人各尽其职，

zhì yú wǒ men ， yē hé huá shì wǒ men de shén ， wǒ men bìng méi yǒu lí qì tā 。 wǒ men yǒu shì fèng yē hé huá de jì sī ， dōu shì yà lún de hòu yì ， bìng yǒu lì wèi rén gè jìn qí zhí ，

“Lakini kwetu sisi, Bwana ndiye Mungu wetu, wala hatujamwacha. Makuhani wanaomtumikia Bwana ni wana wa Aroni, nao Walawi wakiwasaidia.

每日早晚向耶和华献燔祭，烧美香，又在精金的桌子上摆陈设饼；又有金灯台和灯盏，每晚点起，因为我们遵守耶和华—我们 神的命；惟有你们离弃了他。

měi rì zǎo wǎn xiàng yē hé huá xiàn fán jì ， shāo měi xiāng ， yòu zài jīng jīn de zhuō zǐ shàng bǎi chén shè bǐng ； yòu yǒu jīn dēng tái hé dēng zhǎn ， měi wǎn diǎn qǐ ， yīn wèi wǒ men zūn shǒu yē hé huá — wǒ men shén de mìng ； wéi yǒu nǐ men lí qì le tā 。

Kila asubuhi na jioni wao hutoa sadaka za kuteketezwa na kufukiza uvumba wa harufu nzuri kwa Bwana. Wao huweka mikate juu ya meza safi kwa taratibu za kiibada na kuwasha taa kwenye kinara cha dhahabu kila jioni. Sisi tunazishika kanuni za Bwana Mungu wetu. Lakini ninyi mmemwacha Mungu.

率领我们的是 神，我们这里也有 神的祭司拿号向你们吹出大声。以色列人哪，不要与耶和华—你们列祖的 神争战，因你们必不能亨通。」

shuài lǐng wǒ men de shì shén ， wǒ men zhè lǐ yě yǒu shén de jì sī ná hào xiàng nǐ men chuī chū dà shēng 。 yǐ sè liè rén nǎ ， bú yào yǔ yē hé huá — nǐ men liè zǔ de shén zhēng zhàn ， yīn nǐ men bì bù néng hēng tōng 。」

Mungu yu pamoja nasi, yeye ndiye kiongozi wetu. Makuhani wake wakiwa na tarumbeta zao watapiga baragumu ya vita dhidi yenu. Watu wa Israeli, msipigane dhidi ya Bwana, Mungu wa baba zenu, kwa maana hamtashinda.”

耶罗波安却在犹大人的后头设伏兵。这样，以色列人在犹大人的前头，伏兵在犹大人的后头。

yē luó bō ān què zài yóu dà rén de hòu tou shè fú bīng 。 zhè yàng ， yǐ sè liè rén zài yóu dà rén de qián tou ， fú bīng zài yóu dà rén de hòu tou 。

Basi Yeroboamu alikuwa ametuma jeshi kuzunguka nyuma ya Yuda ili kwamba akiwa mbele ya Yuda, jeshi liwavizie kwa nyuma.

犹大人回头观看，见前后都有敌兵，就呼求耶和华，祭司也吹号。

yóu dà rén huí tóu guān kàn ， jiàn qián hòu dōu yǒu dí bīng ， jiù hū qiú yē hé huá ， jì sī yě chuī hào 。

Basi Yuda wakageuka na kuona kwamba wanashambuliwa mbele na nyuma. Ndipo wakamlilia Bwana. Makuhani wakapiga tarumbeta zao,

于是犹大人呐喊；犹大人呐喊的时候， 神就使耶罗波安和以色列众人败在亚比雅与犹大人面前。

yú shì yóu dà rén nà hǎn ； yóu dà rén nà hǎn de shí hòu ， shén jiù shǐ yē luó bō ān hé yǐ sè liè zhòng rén bài zài yà bǐ yǎ yǔ yóu dà rén miàn qián 。

nao watu wa Yuda wakapaza sauti ya kilio cha vita. Katika kupiga kelele za vita, Mungu akawafukuza Yeroboamu na Israeli wote mbele ya Mfalme Abiya na Yuda.

以色列人在犹大人面前逃跑， 神将他们交在犹大人手里。

yǐ sè liè rén zài yóu dà rén miàn qián táo pǎo ， shén jiāng tā men jiāo zài yóu dà rén shǒu lǐ 。

Waisraeli wakakimbia mbele ya Yuda, naye Mungu akawatia Israeli mikononi mwao.

亚比雅和他的军兵大大杀戮以色列人，以色列人仆倒死亡的精兵有五十万。

yà bǐ yǎ hé tā de jūn bīng dà dà shā lù yǐ sè liè rén ， yǐ sè liè rén pú dǎo sǐ wáng de jīng bīng yǒu wǔ shí wàn 。

Abiya na watu wake wakawachinja kwa machinjo makuu, hata wakawepo majeruhi 500,000 miongoni mwa watu wenye uwezo wa Israeli.

那时，以色列人被制伏了，犹大人得胜，是因倚靠耶和华—他们列祖的 神。

nà shí ， yǐ sè liè rén bèi zhì fú le ， yóu dà rén dé shèng ， shì yīn yǐ kào yē hé huá — tā men liè zǔ de shén 。

Watu wa Israeli walitiishwa katika tukio lile, nao watu wa Yuda wakawa washindi kwa sababu walimtegemea Bwana, Mungu wa baba zao.

亚比雅追赶耶罗波安，攻取了他的几座城，就是伯特利和属伯特利的镇市，耶沙拿和属耶沙拿的镇市，以法拉音 和属以法拉音的镇市。

yà bǐ yǎ zhuī gǎn yē luó bō ān ， gōng qǔ le tā de jǐ zuò chéng ， jiù shì bó tè lì hé shǔ bó tè lì de zhèn shì ， yē shā ná hé shǔ yē shā ná de zhèn shì ， yǐ fǎ lā yīn hé shǔ yǐ fǎ lā yīn de zhèn shì 。

Abiya akamfuatia Yeroboamu na kuteka miji ya Betheli, Yeshana na Efroni kutoka kwake, pamoja na vijiji vinavyoizunguka miji hiyo.

亚比雅在世的时候，耶罗波安不能再强盛；耶和华攻击他，他就死了。

yà bǐ yǎ zài shì de shí hòu ， yē luó bō ān bù néng zài qiáng shèng ； yē hé huá gōng jī tā ， tā jiù sǐ le 。

Yeroboamu hakupata nguvu tena wakati wa utawala wa Abiya. Naye Bwana akampiga Yeroboamu akafa.

亚比雅却渐渐强盛，娶妻妾十四个，生了二十二个儿子，十六个女儿。

yà bǐ yǎ què jiàn jiàn qiáng shèng ， qǔ qī qiè shí sì gè ， shēng le èr shí èr gè ér zi ， shí liù gè nǚ ér 。

Lakini Abiya akapata nguvu. Alioa wanawake kumi na wanne na alikuwa na wana ishirini na wawili na binti kumi na sita.

亚比雅其余的事和他的言行都写在先知易多的传上。

yà bǐ yǎ qí yú de shì hé tā de yán xíng dōu xiě zài xiān zhī yì duō de chuán shàng 。

Matukio mengine ya utawala wa Abiya, pamoja na mambo aliyofanya na aliyosema, yameandikwa katika kitabu cha maelezo cha nabii Ido.