2 Wafalme 8

以利沙曾对所救活之子的那妇人说：「你和你的全家要起身往你可住的地方去住，因为耶和华命饥荒降在这地七年。」

yǐ lì shā céng duì suǒ jiù huó zhī zǐ de nà fù rén shuō ：「 nǐ hé nǐ de quán jiā yào qǐ shēn wǎng nǐ kě zhù de dì fāng qù zhù ， yīn wèi yē hé huá mìng jī huāng jiàng zài zhè dì qī nián 。」

Wakati huu, Elisha alikuwa amemwambia yule mwanamke ambaye mwanawe alikuwa amefufuliwa, “Ondoka wewe na jamaa yako ukaishi mahali popote unapoweza kwa kitambo kidogo, kwa sababu Bwana ameamuru njaa katika nchi hii ambayo itadumu kwa miaka saba.”

妇人就起身，照神人的话带着全家往非利士地去，住了七年。

fù rén jiù qǐ shēn ， zhào shén rén de huà dài zhe quán jiā wǎng fēi lì shì dì qù ， zhù le qī nián 。

Yule mwanamke akafanya kama vile yule mtu wa Mungu alivyosema. Yeye na jamaa yake wakaondoka na kwenda kuishi katika nchi ya Wafilisti kwa miaka saba.

七年完了，那妇人从非利士地回来，就出去为自己的房屋田地哀告王。

qī nián wán le ， nà fù rén cóng fēi lì shì dì huí lái ， jiù chū qù wèi zì jǐ de fáng wū tián dì āi gào wáng 。

Baada ya miaka saba, yule mwanamke akarudi kutoka nchi ya Wafilisti, akaenda kwa mfalme kumsihi kwa ajili ya nyumba yake na shamba lake.

那时王正与神人的仆人基哈西说：「请你将以利沙所行的一切大事告诉我。」

nà shí wáng zhèng yǔ shén rén de pú rén jī hā xī shuō ：「 qǐng nǐ jiāng yǐ lì shā suǒ xíng de yí qiè dà shì gào sù wǒ 。」

Mfalme alikuwa anazungumza na Gehazi, mtumishi wa mtu wa Mungu, naye alikuwa amesema, “Hebu niambie mambo yote makuu yaliyofanywa na Elisha.”

基哈西告诉王以利沙如何使死人复活，恰巧以利沙所救活、她儿子的那妇人为自己的房屋田地来哀告王。基哈西说：「我主我王，这就是那妇人，这是她的儿子，就是以利沙所救活的。」

jī hā xī gào sù wáng yǐ lì shā rú hé shǐ sǐ rén fù huó ， qià qiǎo yǐ lì shā suǒ jiù huó 、 tā ér zi de nà fù rén wèi zì jǐ de fáng wū tián dì lái āi gào wáng 。 jī hā xī shuō ：「 wǒ zhǔ wǒ wáng ， zhè jiù shì nà fù rén ， zhè shì tā de ér zi ， jiù shì yǐ lì shā suǒ jiù huó de 。」

Wakati Gehazi alipokuwa akimweleza mfalme jinsi Elisha alivyomfufua mtu, yule mwanamke ambaye mwanawe alikuwa amefufuliwa na Elisha akaja ili amsihi mfalme kwa ajili ya nyumba yake na shamba lake. Gehazi akasema, “Huyu ndiye huyo mwanamke, bwana wangu mfalme, na huyu ndiye mwanawe ambaye Elisha alimfufua.”

王问那妇人，她就把那事告诉王。于是王为她派一个太监，说：「凡属这妇人的都还给她，自从她离开本地直到今日，她田地的出产也都还给她。」

wáng wèn nà fù rén ， tā jiù bǎ nà shì gào sù wáng 。 yú shì wáng wèi tā pài yí gè tài jian ， shuō ：「 fán shǔ zhè fù rén de dōu hái gěi tā ， zì cóng tā lí kāi běn dì zhí dào jīn rì ， tā tián dì de chū chǎn yě dōu hái gěi tā 。」

Mfalme akamuuliza yule mwanamke kuhusu mambo hayo, naye akamweleza. Ndipo akaamuru afisa ashughulikie shauri lake na kumwambia, “Mrudishie huyu mwanamke kila kitu kilichokuwa mali yake, pamoja na mapato yote yaliyotokana na shamba lake tangu siku alipoondoka nchini hadi sasa.”

以利沙来到大马士革，亚兰王便·哈达正患病。有人告诉王说：「神人来到这里了。」

yǐ lì shā lái dào dà mǎ shì gé ， yà lán wáng biàn · hǎ dá zhèng huàn bìng 。 yǒu rén gào sù wáng shuō ：「 shén rén lái dào zhè lǐ le 。」

Elisha akaenda Dameski, naye Ben-Hadadi mfalme wa Aramu alikuwa mgonjwa. Mfalme alipoambiwa, “Mtu wa Mungu ametoka mbali akapanda hadi hapa,”

王就吩咐哈薛说：「你带着礼物去见神人，托他求问耶和华，我这病能好不能好？」

wáng jiù fēn fù hā xuē shuō ：「 nǐ dài zhe lǐ wù qù jiàn shén rén ， tuō tā qiú wèn yē hé huá ， wǒ zhè bìng néng hǎo bù néng hǎo ？」

mfalme akamwambia Hazaeli. “Chukua zawadi na uende kumlaki huyo mtu wa Mungu. Muulize Bwana kupitia yeye, kwamba, ‘Je, nitapona ugonjwa huu?’ ”

于是哈薛用四十个骆驼，驮着大马士革的各样美物为礼物，去见以利沙。到了他那里，站在他面前，说：「你儿子亚兰王便·哈达打发我来见你，他问说：『我这病能好不能好？』」

yú shì hā xuē yòng sì shí gè luò tuó ， tuó zhe dà mǎ shì gé de gè yàng měi wù wèi lǐ wù ， qù jiàn yǐ lì shā 。 dào le tā nà lǐ ， zhàn zài tā miàn qián ， shuō ：「 nǐ ér zi yà lán wáng biàn · hǎ dá dǎ fā wǒ lái jiàn nǐ ， tā wèn shuō ：『 wǒ zhè bìng néng hǎo bù néng hǎo ？』」

Hazaeli akaenda kumlaki Elisha, akiwa amechukua zawadi ya kila kitu kizuri kilichopatikana Dameski, mizigo iliyobebwa na ngamia arobaini. Akaingia ndani na kusimama mbele yake, akasema, “Mwanao Ben-Hadadi mfalme wa Aramu amenituma niulize, ‘Je, nitapona ugonjwa huu?’ ”

以利沙对哈薛说：「你回去告诉他说，这病必能好；但耶和华指示我，他必要死。」

yǐ lì shā duì hā xuē shuō ：「 nǐ huí qù gào sù tā shuō ， zhè bìng bì néng hǎo ； dàn yē hé huá zhǐ shì wǒ ， tā bì yào sǐ 。」

Elisha akajibu, “Nenda ukamwambie, ‘Hakika utapona’; lakini Bwana amenifunulia kwamba kweli atakufa.”

神人定睛看着哈薛，甚至他惭愧。神人就哭了；

shén rén dìng jīng kàn zhe hā xuē ， shèn zhì tā cán kuì 。 shén rén jiù kū le ；

Elisha akamkazia Hazaeli macho kwa nguvu mpaka akaona aibu. Kisha mtu wa Mungu akaanza kulia.

哈薛说：「我主为什么哭？」回答说：「因为我知道你必苦害以色列人，用火焚烧他们的保障，用刀杀死他们的壮丁，摔死他们的婴孩，剖开他们的孕妇。」

hā xuē shuō ：「 wǒ zhǔ wèi shén me kū ？」 huí dá shuō ：「 yīn wèi wǒ zhī dào nǐ bì kǔ hài yǐ sè liè rén ， yòng huǒ fén shāo tā men de bǎo zhàng ， yòng dāo shā sǐ tā men de zhuàng dīng ， shuāi sǐ tā men de yīng hái ， pōu kāi tā men de yùn fù 。」

Hazaeli akauliza “Kwa nini bwana wangu analia?” Elisha akajibu, “Kwa sababu najua mabaya utakayowatendea Waisraeli. Utachoma moto ngome zao, utawaua vijana wao kwa upanga, kuwatupa chini kwa nguvu watoto wachanga, na kuwatumbua wanawake wenye mimba.”

哈薛说：「你仆人算什么，不过是一条狗，焉能行这大事呢？」以利沙回答说：「耶和华指示我，你必作亚兰王。」

hā xuē shuō ：「 nǐ pú rén suàn shén me ， bú guò shì yì tiáo gǒu ， yān néng xíng zhè dà shì ne ？」 yǐ lì shā huí dá shuō ：「 yē hé huá zhǐ shì wǒ ， nǐ bì zuò yà lán wáng 。」

Hazaeli akasema, “Itawezekanaje mtumishi wako, aliye mbwa tu, kufanya tendo la ajabu namna hiyo?” Elisha akamjibu, “Bwana amenionyesha kuwa utakuwa mfalme wa Aramu.”

哈薛离开以利沙，回去见他的主人。主人问他说：「以利沙对你说什么？」回答说：「他告诉我你必能好。」

hā xuē lí kāi yǐ lì shā ， huí qù jiàn tā de zhǔ rén 。 zhǔ rén wèn tā shuō ：「 yǐ lì shā duì nǐ shuō shén me ？」 huí dá shuō ：「 tā gào sù wǒ nǐ bì néng hǎo 。」

Kisha Hazaeli akamwacha Elisha na kumrudia bwana wake. Ben-Hadadi akamuuliza, “Elisha alikuambia nini?” Hazaeli akajibu, “Aliniambia kwamba hakika utapona.”

次日，哈薛拿被窝浸在水中，蒙住王的脸，王就死了。于是哈薛篡了他的位。

cì rì ， hā xuē ná bèi wō jìn zài shuǐ zhōng ， méng zhù wáng de liǎn ， wáng jiù sǐ le 。 yú shì hā xuē cuàn le tā de wèi 。

Lakini kesho yake Hazaeli akachukua nguo nzito, akailoweka ndani ya maji, akaitandaza juu ya uso wa mfalme, hivyo akafa. Kisha Hazaeli akaingia mahali pake kuwa mfalme wa Aramu.

以色列王亚哈的儿子约兰第五年，犹大王约沙法还在位的时候，约沙法的儿子约兰登基作了犹大王。

yǐ sè liè wáng yà hā de ér zi yuē lán dì wǔ nián ， yóu dà wáng yuē shā fǎ hái zài wèi de shí hòu ， yuē shā fǎ de ér zi yuē lán dēng jī zuò le yóu dà wáng 。

Katika mwaka wa tano wa Yoramu mwana wa Ahabu mfalme wa Israeli, wakati huo Yehoshafati akiwa mfalme wa Yuda, Yehoramu mwana wa Yehoshafati akaanza kutawala kama mfalme wa Yuda.

约兰登基的时候年三十二岁，在耶路撒冷作王八年。

yuē lán dēng jī de shí hòu nián sān shí èr suì ， zài yē lù sā lěng zuò wáng ba nián 。

Alikuwa na umri wa miaka thelathini na miwili alipoanza kutawala, naye akatawala huko Yerusalemu kwa miaka minane.

他行以色列诸王所行的，与亚哈家一样；因为他娶了亚哈的女儿为妻，行耶和华眼中看为恶的事。

tā xíng yǐ sè liè zhū wáng suǒ xíng de ， yǔ yà hā jiā yí yàng ； yīn wèi tā qǔ le yà hā de nǚ ér wèi qī ， xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì 。

Akaenenda katika njia za wafalme wa Israeli, kama nyumba ya Ahabu ilivyokuwa imefanya, kwa kuwa alimwoa binti wa Ahabu. Akatenda maovu machoni pa Bwana.

耶和华却因他仆人大卫的缘故，仍不肯灭绝犹大，照他所应许大卫的话，永远赐灯光与他的子孙。

yē hé huá què yīn tā pú rén dà wèi de yuán gù ， réng bù kěn miè jué yóu dà ， zhào tā suǒ yīng xǔ dà wèi de huà ， yǒng yuǎn cì dēng guāng yǔ tā de zǐ sūn 。

Hata hivyo, kwa ajili ya Daudi mtumishi wake, Bwana hakutaka kuiangamiza Yuda. Alikuwa ameahidi kuidumisha taa kwa ajili ya Daudi na wazao wake milele.

约兰年间，以东人背叛犹大，脱离他的权下，自己立王。

yuē lán nián jiān ， yǐ dōng rén bèi pàn yóu dà ， tuō lí tā de quán xià ， zì jǐ lì wáng 。

Wakati wa Yehoramu, Edomu waliasi dhidi ya Yuda na kujiwekea mfalme wao wenyewe.

约兰率领所有的战车往撒益去，夜间起来，攻打围困他的以东人和车兵长；犹大兵就逃跑，各回各家去了。

yuē lán shuài lǐng suǒ yǒu de zhàn chē wǎng sā yì qù ， yè jiān qǐ lái ， gōng dǎ wéi kùn tā de yǐ dōng rén hé chē bīng cháng ； yóu dà bīng jiù táo pǎo ， gè huí gè jiā qù le 。

Basi Yehoramu akaenda Sairi pamoja na magari yake yote ya vita. Waedomu wakamzunguka yeye na majemadari wake wa magari yake ya vita, lakini akaondoka, akapenya usiku na kuwashambulia Waedomu. Hata hivyo, jeshi lake likatorokea nyumbani mwao.

这样，以东人背叛犹大，脱离他的权下，直到今日。那时立拿人也背叛了。

zhè yàng ， yǐ dōng rén bèi pàn yóu dà ， tuō lí tā de quán xià ， zhí dào jīn rì 。 nà shí lì ná rén yě bèi pàn le 。

Hadi leo Edomu wameasi dhidi ya Yuda. Libna pia wakaasi wakati huo huo.

约兰其余的事，凡他所行的，都写在犹大列王记上。

yuē lán qí yú de shì ， fán tā suǒ xíng de ， dōu xiě zài yóu dà liè wáng jì shàng 。

Kwa matukio mengine ya utawala wa Yehoramu na yote aliyoyafanya, je, hayakuandikwa katika kitabu cha kumbukumbu za wafalme wa Yuda?

约兰与他列祖同睡，葬在大卫城他列祖的坟地里。他儿子亚哈谢接续他作王。

yuē lán yǔ tā liè zǔ tóng shuì ， zàng zài dà wèi chéng tā liè zǔ de fén dì lǐ 。 tā ér zi yà hā xiè jiē xù tā zuò wáng 。

Yehoramu akalala pamoja na baba zake, na akazikwa pamoja nao katika Mji wa Daudi. Naye Ahazia mwanawe akawa mfalme baada yake.

以色列王亚哈的儿子约兰十二年，犹大王约兰的儿子亚哈谢登基。

yǐ sè liè wáng yà hā de ér zi yuē lán shí èr nián ， yóu dà wáng yuē lán de ér zi yà hā xiè dēng jī 。

Katika mwaka wa kumi na mbili wa utawala wa Yoramu mwana wa Ahabu mfalme wa Israeli, Ahazia mwana wa Yehoramu mfalme wa Yuda alianza kutawala.

他登基的时候年二十二岁，在耶路撒冷作王一年。他母亲名叫亚她利雅，是以色列王暗利的孙女。

tā dēng jī de shí hòu nián èr shí èr suì ， zài yē lù sā lěng zuò wáng yì nián 。 tā mǔ qīn míng jiào yà tā lì yǎ ， shì yǐ sè liè wáng àn lì de sūn nǚ 。

Ahazia alikuwa na umri wa miaka ishirini na miwili alipoanza kutawala, naye akatawala katika Yerusalemu kwa mwaka mmoja. Mama yake aliitwa Athalia, mjukuu wa Omri mfalme wa Israeli.

亚哈谢效法亚哈家行耶和华眼中看为恶的事，与亚哈家一样，因为他是亚哈家的女婿。

yà hā xiè xiào fǎ yà hā jiā xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， yǔ yà hā jiā yí yàng ， yīn wèi tā shì yà hā jiā de nǚ xu 。

Akaenenda katika njia za nyumba ya Ahabu, na kutenda maovu machoni pa Bwana, kama nyumba ya Ahabu ilivyokuwa imefanya, kwa kuwa alikuwa ameoa kutoka nyumba ya Ahabu.

他与亚哈的儿子约兰同往基列的拉末去，与亚兰王哈薛争战。亚兰人打伤了约兰，

tā yǔ yà hā de ér zi yuē lán tóng wǎng jī liè de lā mò qù ， yǔ yà lán wáng hā xuē zhēng zhàn 。 yà lán rén dǎ shāng le yuē lán ，

Ahazia akaenda vitani na Yoramu mwana wa Ahabu kupigana na Hazaeli mfalme wa Aramu huko Ramoth-Gileadi. Waaramu wakamjeruhi Yoramu.

约兰王回到耶斯列，医治在拉末与亚兰王哈薛打仗的时候所受的伤。犹大王约兰的儿子亚哈谢因为亚哈的儿子约兰病了，就下到耶斯列看望他。

yuē lán wáng huí dào yē sī liè ， yī zhì zài lā mò yǔ yà lán wáng hā xuē dǎ zhàng de shí hòu suǒ shòu de shāng 。 yóu dà wáng yuē lán de ér zǐ yà hā xiè yīn wèi yà hā de ér zi yuē lán bìng le ， jiù xià dào yē sī liè kàn wàng tā 。

Hivyo Mfalme Yoramu akarudi Yezreeli ili apate kuuguza majeraha aliyojeruhiwa na Waaramu huko Ramothi alipopigana na Hazaeli mfalme wa Aramu. Ndipo Ahazia mwana wa Yehoramu mfalme wa Yuda akashuka kwenda Yezreeli kumtazama Yoramu mwana wa Ahabu, kwa sababu alikuwa amejeruhiwa.