Waamuzi 3

耶和华留下这几族，为要试验那不曾知道与迦南争战之事的以色列人，

yē hé huá liú xià zhè jǐ zú ， wèi yào shì yàn nà bù céng zhī dào yǔ jiā nán zhēng zhàn zhī shì de yǐ sè liè rén ，

Haya ndiyo mataifa Bwana aliyoyaacha ili kuwajaribu Waisraeli wote ambao hawakujua vita vyovyote vya Kanaani

好叫以色列的后代又知道又学习未曾晓得的战事。

hǎo jiào yǐ sè liè de hòu dài yòu zhī dào yòu xué xí wèi céng xiǎo de de zhàn shì 。

(alifanya hivi ili tu kuwafundisha wazao wa Waisraeli ambao hawakuwa wamejua vita hapo awali):

所留下的就是非利士的五个首领和一切迦南人、西顿人，并住黎巴嫩山的希未人，从巴力·黑们山直到哈马口。

suǒ liú xià de jiù shì fēi lì shì de wǔ gè shǒu lǐng hé yí qiè jiā nán rén 、 xī dùn rén ， bìng zhù lí bā nèn shān de xī wèi rén ， cóng bā lì · hēi men shān zhí dào hā mǎ kǒu 。

wafalme watano wa Wafilisti, Wakanaani wote, Wasidoni, Wahivi waishio katika milima ya Lebanoni kuanzia Mlima wa Baal-Hermoni hadi Lebo-Hamathi.

留下这几族，为要试验以色列人，知道他们肯听从耶和华借摩西吩咐他们列祖的诫命不肯。

liú xià zhè jǐ zú ， wèi yào shì yàn yǐ sè liè rén ， zhī dào tā men kěn tīng cóng yē hé huá jiè mó xī fēn fù tā men liè zǔ de jiè mìng bù kěn 。

Waliachwa ili kuwajaribu Waisraeli kuona kama wangetii amri za Bwana, alizokuwa amewapa baba zao kwa mkono wa Mose.

以色列人竟住在迦南人、赫人、亚摩利人、比利洗人、希未人、耶布斯人中间，

yǐ sè liè rén jìng zhù zài jiā nán rén 、 hè rén 、 yà mó lì rén 、 bǐ lì xǐ rén 、 xī wèi rén 、 yē bù sī rén zhōng jiān ，

Waisraeli wakaishi miongoni mwa Wakanaani, Wahiti, Waamori, Waperizi, Wahivi na Wayebusi.

娶他们的女儿为妻，将自己的女儿嫁给他们的儿子，并事奉他们的神。

qǔ tā men de nǚ ér wèi qī ， jiāng zì jǐ de nǚ ér jià gěi tā men de ér zi ， bìng shì fèng tā men de shén 。

Wakawaoa binti zao, nao wakawatoa binti zao waolewe na wana wa hayo mataifa, na kuitumikia miungu yao.

以色列人行耶和华眼中看为恶的事，忘记耶和华—他们的 神，去事奉诸巴力和亚舍拉，

yǐ sè liè rén xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， wàng jì yē hé huá — tā men de shén ， qù shì fèng zhū bā lì hé yà shè lā ，

Waisraeli wakafanya maovu machoni pa Bwana, wakamsahau Bwana Mungu wao na kutumikia Mabaali na Maashera.

所以耶和华的怒气向以色列人发作，就把他们交在美索不达米亚王古珊·利萨田的手中。以色列人服事古珊·利萨田八年。

suǒ yǐ yē hé huá de nù qì xiàng yǐ sè liè rén fā zuò ， jiù bǎ tā men jiāo zài měi suǒ bù dá mǐ yà wáng gǔ shān · lì sà tián de shǒu zhōng 。 yǐ sè liè rén fú shì gǔ shān · lì sà tián bā nián 。

Hasira ya Bwana ikawaka dhidi ya Israeli, hivyo akawauza na kuwatia mikononi mwa Kushan-Rishathaimu mfalme wa Aramu-Naharaimu ambaye Israeli walikuwa chini yake wakimtumikia kwa muda wa miaka minane.

以色列人呼求耶和华的时候，耶和华就为他们兴起一位拯救者救他们，就是迦勒兄弟基纳斯的儿子俄陀聂。

yǐ sè liè rén hū qiú yē hé huá de shí hòu ， yē hé huá jiù wèi tā men xīng qǐ yí wèi zhěng jiù zhě jiù tā men ， jiù shì jiā lè xiōng dì jī nà sī de ér zi é tuó niè 。

Waisraeli walipomlilia Bwana, yeye akawainulia mwokozi, Othnieli mwana wa Kenazi, ndugu mdogo wa Kalebu, ambaye aliwaokoa.

耶和华的灵降在他身上，他就作了以色列的士师，出去争战。耶和华将美索不达米亚王古珊·利萨田交在他手中，他便胜了古珊·利萨田。

yē hé huá de líng jiàng zài tā shēn shàng ， tā jiù zuò le yǐ sè liè dī shì shī ， chū qù zhēng zhàn 。 yē hé huá jiāng měi suǒ bù dá mǐ yà wáng gǔ shān · lì sà tián jiāo zài tā shǒu zhōng ， tā biàn shèng le gǔ shān · lì sà tián 。

Roho wa Bwana akaja juu yake, hivyo akawa mwamuzi wa Israeli, akaenda vitani. Bwana akamtia Kushan-Rishathaimu mfalme wa Aramu mikononi mwa Othnieli, naye akamshinda.

于是国中太平四十年。基纳斯的儿子俄陀聂死了。

yú shì guó zhōng tài píng sì shí nián 。 jī nà sī de ér zi é tuó niè sǐ le 。

Hivyo nchi ikawa na amani kwa muda wa miaka arobaini, mpaka Othnieli mwana wa Kenazi alipofariki.

以色列人又行耶和华眼中看为恶的事，耶和华就使摩押王伊矶伦强盛，攻击以色列人。

yǐ sè liè rén yòu xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， yē hé huá jiù shǐ mó yā wáng yī jī lún qiáng shèng ， gōng jī yǐ sè liè rén 。

Waisraeli wakafanya maovu mbele za Bwana tena, kwa kuwa walifanya maovu hayo Bwana akamtia nguvu Egloni mfalme wa Moabu dhidi ya Israeli.

伊矶伦招聚亚扪人和亚玛力人，去攻打以色列人，占据棕树城。

yī jī lún zhāo jù yà mén rén hé yà mǎ lì rén ， qù gōng dǎ yǐ sè liè rén ， zhàn jù zōng shù chéng 。

Egloni akawataka Waamoni na Waamaleki waungane naye, akaja kuishambulia Israeli, nao wakatwaa Mji wa Mitende

于是以色列人服事摩押王伊矶伦十八年。

yú shì yǐ sè liè rén fú shì mó yā wáng yī jī lún shí bā nián 。

Waisraeli wakawa chini ya Egloni mfalme wa Moabu kwa muda wa miaka kumi na minane.

以色列人呼求耶和华的时候，耶和华就为他们兴起一位拯救者，就是便雅悯人基拉的儿子以笏；他是左手便利的。以色列人托他送礼物给摩押王伊矶伦。

yǐ sè liè rén hū qiú yē hé huá de shí hòu ， yē hé huá jiù wèi tā men xīng qǐ yí wèi zhěng jiù zhě ， jiù shì biàn yǎ mǐn rén jī lā de ér zi yǐ hù ； tā shì zuǒ shǒu biàn lì de 。 yǐ sè liè rén tuō tā sòng lǐ wù gěi mó yā wáng yī jī lún 。

Waisraeli wakamlilia tena Bwana, naye akawapa mwokozi: Ehudi, mtu wa shoto, mwana wa Gera, Mbenyamini. Waisraeli wakatuma kwa Egloni mfalme wa Moabu ushuru kwa mkono wa Ehudi.

以笏打了一把两刃的剑，长一肘，带在右腿上衣服里面。

yǐ hù dǎ le yì bǎ liǎng rèn de jiàn ， cháng yì zhǒu ， dài zài yòu tuǐ shàng yī fu lǐ miàn 。

Basi Ehudi alikuwa ametengeneza upanga wenye ukatao kuwili, urefu wake ni kama dhiraa moja, akaufunga upanga huo ndani ya nguo yake kwenye paja lake la mkono wa kuume.

他将礼物献给摩押王伊矶伦（原来伊矶伦极其肥胖）；

tā jiāng lǐ wù xiàn gěi mó yā wáng yī jī lún （ yuán lái yī jī lún jí qí féi pàng ）；

Akamkabidhi ushuru Egloni mfalme wa Moabu, ambaye alikuwa mtu mnene sana.

以笏献完礼物，便将抬礼物的人打发走了，

yǐ hù xiàn wán lǐ wù ， biàn jiāng tái lǐ wù de rén dǎ fā zǒu le ，

Baada ya Ehudi kumkabidhi ule ushuru, wale watu waliokuwa wameubeba huo ushuru aliwaruhusu waende zao.

自己却从靠近吉甲凿石之地回来，说：「王啊，我有一件机密事奏告你。」王说：「回避吧！」于是左右侍立的人都退去了。

zì jǐ què cóng kào jìn jí jiǎ záo shí zhī dì huí lái ， shuō ：「 wáng a ， wǒ yǒu yí jiàn jī mì shì zòu gào nǐ 。」 wáng shuō ：「 huí bì ba ！」 yú shì zuǒ yòu shì lì de rén dōu tuì qù le 。

Yeye mwenyewe akafuatana nao hadi kwenye sanamu ya kuchora kwenye mawe karibu na Gilgali, ndipo yeye akarudi, akafika kwa Egloni na kusema, “Ee Mfalme, ninao ujumbe wa siri kwa ajili yako.” Mfalme akasema, “Nyamazeni kimya!” Nao wale waliomhudumia wote wakamwacha, wakatoka nje.

以笏来到王面前；王独自一人坐在凉楼上。以笏说：「我奉 神的命报告你一件事。」王就从座位上站起来。

yǐ hù lái dào wáng miàn qián ； wáng dú zì yì rén zuò zài liáng lóu shàng 。 yǐ hù shuō ：「 wǒ fèng shén de mìng bào gào nǐ yí jiàn shì 。」 wáng jiù cóng zuò wèi shàng zhàn qǐ lái 。

Ndipo Ehudi akamsogelea alipokuwa ameketi peke yake kwenye chumba cha juu cha jumba lake la kifalme la majira ya kiangazi, na kusema, “Ninao ujumbe kutoka kwa Mungu kwa ajili yako.” Mfalme alipokuwa anainuka kutoka kwenye kiti chake,

以笏便伸左手，从右腿上拔出剑来，刺入王的肚腹，

yǐ hù biàn shēn zuǒ shǒu ， cóng yòu tuǐ shàng bá chū jiàn lái ， cì rù wáng de dù fù ，

Ehudi akaunyoosha mkono wake wa kushoto na kuufuta ule upanga aliokuwa ameufunga kwenye paja lake la kulia, akamdunga Mfalme Egloni tumboni mwake.

连剑把都刺进去了。剑被肥肉夹住，他没有从王的肚腹拔出来，且穿通了后身。

lián jiàn bǎ dōu cì jìn qù le 。 jiàn bèi féi ròu jiá zhù ， tā méi yǒu cóng wáng de dù fù bá chū lái ， qiě chuān tōng le hòu shēn 。

Hata mpini nao ukazama tumboni pamoja na upanga wenyewe, nao upanga ukatokea mgongoni mwake. Ehudi hakuuchomoa huo upanga, nayo mafuta yakashikamana juu ya upanga.

以笏就出到游廊，将楼门尽都关锁。

yǐ hù jiù chū dào yóu láng ， jiāng lóu mén jìn dōu guān suǒ 。

Ehudi akatoka nje barazani; akamfungia milango ya chumba cha juu na kuifunga kwa funguo.

以笏出来之后，王的仆人到了，看见楼门关锁，就说：「他必是在楼上大解。」

yǐ hù chū lái zhī hòu ， wáng de pú rén dào le ， kàn jiàn lóu mén guān suǒ ， jiù shuō ：「 tā bì shì zài lóu shàng dà jiě 。」

Baada ya kuondoka, watumishi wakaja na kukuta milango ya chumba cha juu imefungwa kwa funguo. Wakasema, “Bila shaka amejipumzisha kwenye chumba cha ndani cha nyumba yake ya majira ya kiangazi.”

他们等烦了，见仍不开楼门，就拿钥匙开了，不料，他们的主人已死，倒在地上。

tā men děng fán le ， jiàn réng bù kāi lóu mén ， jiù ná yào shi kāi le ， bú liào ， tā men de zhǔ rén yǐ sǐ ， dǎo zài dì shàng 。

Wakangoja hata wakawa na fadhaa, basi wakati hakufungua milango ya chumba, wakachukua funguo na kuifungua. Tazama wakaona bwana wao amelala sakafuni, amekufa.

他们耽延的时候，以笏就逃跑了，经过凿石之地，逃到西伊拉；

tā men dān yán de shí hòu ， yǐ hù jiù táo pǎo le ， jīng guò záo shí zhī dì ， táo dào xī yī lā ；

Walipokuwa wangali wanangoja, Ehudi akatoroka, akapita hapo kwenye sanamu ya kuchora kwenye mawe na kukimbilia Seira.

到了，就在以法莲山地吹角。以色列人随着他下了山地，他在前头引路，

dào le ， jiù zài yǐ fǎ lián shān dì chuī jiǎo 。 yǐ sè liè rén suí zhe tā xià le shān dì ， tā zài qián tou yǐn lù ，

Alipofika huko, akapiga tarumbeta katika nchi ya vilima ya Efraimu, nao Waisraeli wakateremka pamoja naye kutoka vilimani, yeye akiwa anawaongoza.

对他们说：「你们随我来，因为耶和华已经把你们的仇敌摩押人交在你们手中。」于是他们跟着他下去，把守约旦河的渡口，不容摩押一人过去。

duì tā men shuō ：「 nǐ men suí wǒ lái ， yīn wèi yē hé huá yǐ jīng bǎ nǐ men de chóu dí mó yā rén jiāo zài nǐ men shǒu zhōng 。」 yú shì tā men gēn zhe tā xià qù ， bǎ shǒu yuē dàn hé de dù kǒu ， bù róng mó yā yì rén guò qù 。

Akawaagiza, “Nifuateni, kwa kuwa Bwana amewatia Moabu, adui zenu, mikononi mwenu.” Kwa hiyo wakateremka wakamfuata, wakavishika vivuko vya Yordani kuelekea Moabu, wala hawakuacha mtu yeyote kuvuka.

那时击杀了摩押人约有一万，都是强壮的勇士，没有一人逃脱。

nà shí jī shā le mó yā rén yuē yǒu yí wàn ， dōu shì qiáng zhuàng de yǒng shì ， méi yǒu yì rén táo tuō 。

Wakati huo wakawaua Wamoabu watu waume wapatao 10,000 ambao wote walikuwa wenye nguvu na mashujaa; hakuna mtu yeyote aliyetoroka.

这样，摩押就被以色列人制伏了。国中太平八十年。

zhè yàng ， mó yā jiù bèi yǐ sè liè rén zhì fú le 。 guó zhōng tài píng bā shí nián 。

Siku ile Moabu wakashindwa na Israeli, nayo nchi ikawa na amani kwa miaka themanini.

以笏之后，有亚拿的儿子珊迦，他用赶牛的棍子打死六百非利士人。他也救了以色列人。

yǐ hù zhī hòu ， yǒu yà ná de ér zi shān jiā ， tā yòng gǎn niú de gùn zi dǎ sǐ liù bǎi fēi lì shì rén 。 tā yě jiù le yǐ sè liè rén 。

Baada ya Ehudi akaja Shamgari mwana wa Anathi, aliyewapiga Wafilisti 600 kwa fimbo iliyochongoka ya kuongozea ngʼombe. Naye pia akawaokoa Waisraeli.