Mambo Ya Walawi 25

耶和华在西奈山对摩西说：

yē hé huá zài xī nài shān duì mó xī shuō ：

Bwana akamwambia Mose katika Mlima Sinai,

「你晓谕以色列人说：你们到了我所赐你们那地的时候，地就要向耶和华守安息。

「 nǐ xiǎo yù yǐ sè liè rén shuō ： nǐ men dào le wǒ suǒ cì nǐ men nà dì de shí hòu ， dì jiù yào xiàng yē hé huá shǒu ān xī 。

“Sema na Waisraeli uwaambie: ‘Mtakapoingia katika nchi ninayowapa ninyi, nchi yenyewe ni lazima ishike Sabato kwa ajili ya Bwana.

六年要耕种田地，也要修理葡萄园，收藏地的出产。

liù nián yào gēng zhòng tián dì ， yě yào xiū lǐ pú táo yuán ， shōu cáng dì de chū chǎn 。

Kwa miaka sita mtapanda mazao katika mashamba yenu, nanyi kwa miaka sita mtaikata mizabibu yenu matawi na kuvuna mazao yake.

第七年，地要守圣安息，就是向耶和华守的安息，不可耕种田地，也不可修理葡萄园。

dì qī nián ， dì yào shǒu shèng ān xī ， jiù shì xiàng yē hé huá shǒu de ān xī ， bù kě gēng zhòng tián dì ， yě bù kě xiū lǐ pú táo yuán 。

Lakini mwaka wa saba nchi lazima iwe na Sabato ya mapumziko, Sabato kwa Bwana. Msipande mbegu katika mashamba yenu, wala msikate mizabibu yenu matawi.

遗落自长的庄稼不可收割；没有修理的葡萄树也不可摘取葡萄。这年，地要守圣安息。

yí luò zì cháng de zhuāng jia bù kě shōu gē ； méi yǒu xiū lǐ de pú táo shù yě bù kě zhāi qǔ pú táo 。 zhè nián ， dì yào shǒu shèng ān xī 。

Msivune na kuweka akiba kinachoota chenyewe, wala kuvuna na kusindika zabibu ambayo hamkuhudumia mashamba yake. Nchi lazima iwe na mwaka wa mapumziko.

地在安息年所出的，要给你和你的仆人、婢女、雇工人，并寄居的外人当食物。

dì zài ān xī nián suǒ chū de ， yào gěi nǐ hé nǐ de pú rén 、 bì nǚ 、 gù gōng rén ， bìng jì jū de wài rén dāng shí wù 。

Chochote nchi itoacho katika mwaka wa Sabato kitakuwa chakula chenu wenyewe, watumishi wenu wa kiume na wa kike, mfanyakazi aliyeajiriwa, na mkazi wa muda anayeishi miongoni mwenu,

这年的土产也要给你的牲畜和你地上的走兽当食物。」

zhè nián de tǔ chǎn yě yào gěi nǐ de shēng chù hé nǐ dì shàng de zǒu shòu dāng shí wù 。」

vilevile malisho ya mifugo yenu na wanyama pori katika nchi yenu. Chochote nchi itakachozalisha kinaweza kuliwa.

「你要计算七个安息年，就是七七年。这便为你成了七个安息年，共是四十九年。

「 nǐ yào jì suàn qī gè ān xī nián ， jiù shì qī qī nián 。 zhè biàn wèi nǐ chéng le qī gè ān xī nián ， gòng shì sì shí jiǔ nián 。

“ ‘Hesabu Sabato saba za miaka, yaani miaka saba mara saba, ili Sabato saba za miaka utakuwa muda wa miaka arobaini na tisa.

当年七月初十日，你要大发角声；这日就是赎罪日，要在遍地发出角声。

dāng nián qī yuè chū shí rì ， nǐ yào dà fā jiǎo shēng ； zhè rì jiù shì shú zuì rì ， yào zài biàn dì fā chū jiǎo shēng 。

Ndipo tarumbeta itapigwa kila mahali katika siku ya kumi ya mwezi wa saba. Katika Siku ya Upatanisho, piga tarumbeta katika nchi yako yote.

第五十年，你们要当作圣年，在遍地给一切的居民宣告自由。这年必为你们的禧年，各人要归自己的产业，各归本家。

dì wǔ shí nián ， nǐ men yào dàng zuò shèng nián ， zài biàn dì gěi yí qiè de jū mín xuān gào zì yóu 。 zhè nián bì wèi nǐ men de xǐ nián ， gè rén yào guī zì jǐ de chǎn yè ， gè guī běn jiā 。

Mwaka wa hamsini mtauweka wakfu na kutangaza uhuru katika nchi kwa wakazi wake wote. Itakuwa ni yubile kwenu; kila mmoja wenu atairudia mali ya jamaa yake, na kila mmoja kurudi kwenye ukoo wake.

第五十年要作为你们的禧年。这年不可耕种；地中自长的，不可收割；没有修理的葡萄树也不可摘取葡萄。

dì wǔ shí nián yào zuò wéi nǐ men de xǐ nián 。 zhè nián bù kě gēng zhòng ； dì zhōng zì cháng de ， bù kě shōu gē ； méi yǒu xiū lǐ de pú táo shù yě bù kě zhāi qǔ pú táo 。

Mwaka wa hamsini utakuwa yubile kwenu, msipande wala msivune kile kiotacho chenyewe, au kuvuna zabibu zisizohudumiwa.

因为这是禧年，你们要当作圣年，吃地中自出的土产。

yīn wèi zhè shì xǐ nián ， nǐ men yào dàng zuò shèng nián ， chī dì zhōng zì chū de tǔ chǎn 。

Kwa kuwa ni yubile, nayo itakuwa takatifu kwenu; mtakula tu kile kilichotoka moja kwa moja mashambani.

「这禧年，你们各人要归自己的地业。

「 zhè xǐ nián ， nǐ men gè rén yào guī zì jǐ de dì yè 。

“ ‘Katika huu Mwaka wa Yubile, kila mmoja atarudi kwenye mali yake mwenyewe.

你若卖什么给邻舍，或是从邻舍的手中买什么，彼此不可亏负。

nǐ ruò mài shén me gěi lín shè ， huò shì cóng lín shè de shǒu zhōng mǎi shén me ， bǐ cǐ bù kě kuī fù 。

“ ‘Ikiwa utauza ardhi kwa mmoja wa wazawa wa nchi yako, au ukinunua ardhi kutoka kwake, mmoja asimpunje mwingine.

你要按禧年以后的年数向邻舍买；他也要按年数的收成卖给你。

nǐ yào àn xǐ nián yǐ hòu de nián shù xiàng lín shè mǎi ； tā yě yào àn nián shù de shōu chéng mài gěi nǐ 。

Utanunua ardhi kwa mzawa wa nchi yako kwa misingi ya hesabu ya miaka baada ya Yubile. Naye ataiuza kwako kwa misingi ya hesabu ya miaka iliyobaki kwa kuvuna mavuno.

年岁若多，要照数加添价值；年岁若少，要照数减去价值，因为他照收成的数目卖给你。

nián suì ruò duō ， yào zhào shù jiā tiān jià zhí ； nián suì ruò shǎo ， yào zhào shù jiǎn qù jià zhí ， yīn wèi tā zhào shōu chéng de shù mù mài gěi nǐ 。

Miaka inapokuwa mingi, utaongeza bei, nayo miaka ikiwa michache, utapunguza bei, kwa sababu kile anachokuuzia kwa hakika ni hesabu ya mazao.

你们彼此不可亏负，只要敬畏你们的 神，因为我是耶和华—你们的 神。」

nǐ men bǐ cǐ bù kě kuī fù ， zhī yào jìng wèi nǐ men de shén ， yīn wèi wǒ shì yē hé huá — nǐ men de shén 。」

Mmoja asimpunje mwingine, bali utamcha Mungu wako. Mimi ndimi Bwana Mungu wako.

「我的律例，你们要遵行，我的典章，你们要谨守，就可以在那地上安然居住。

「 wǒ de lǜ lì ， nǐ men yào zūn xíng ， wǒ de diǎn zhāng ， nǐ men yào jǐn shǒu ， jiù kě yǐ zài nà dì shàng ān rán jū zhù 。

“ ‘Fuateni amri zangu, mwe waangalifu kutii amri zangu, nanyi mtaishi salama katika nchi.

地必出土产，你们就要吃饱，在那地上安然居住。

dì bì chū tǔ chǎn ， nǐ men jiù yào chī bǎo ， zài nà dì shàng ān rán jū zhù 。

Kisha nchi itazaa matunda yake, nanyi mtakula na kushiba na kuishi humo kwa salama.

你们若说：『这第七年我们不耕种，也不收藏土产，吃什么呢？』

nǐ men ruò shuō ：『 zhè dì qī nián wǒ men bù gēng zhòng ， yě bù shōu cáng tǔ chǎn ， chī shén me ne ？』

Mwaweza kuuliza, “Tutakula nini katika mwaka wa saba ikiwa hatutapanda wala kuvuna mazao yetu?”

我必在第六年将我所命的福赐给你们，地便生三年的土产。

wǒ bì zài dì liù nián jiāng wǒ suǒ mìng de fú cì gěi nǐ men ， dì biàn shēng sān nián de tǔ chǎn 。

Nitawapelekeeni baraka ya pekee katika mwaka wa sita, kwamba nchi itazalisha mazao ya kutosha kwa miaka mitatu.

第八年，你们要耕种，也要吃陈粮，等到第九年出产收来的时候，你们还吃陈粮。」

dì bā nián ， nǐ men yào gēng zhòng ， yě yào chī chén liáng ， děng dào dì jiǔ nián chū chǎn shōu lái de shí hòu ， nǐ men hái chī chén liáng 。」

Mnapopanda mwaka wa nane, mtakula mavuno ya miaka iliyopita. Pia mtaendelea kuyala mazao hayo hadi mvune mavuno ya mwaka wa tisa.

「地不可永卖，因为地是我的；你们在我面前是客旅，是寄居的。

「 dì bù kě yǒng mài ， yīn wèi dì shì wǒ de ； nǐ men zài wǒ miàn qián shì kè lǚ ， shì jì jū de 。

“ ‘Kamwe ardhi isiuzwe kwa mkataba wa kudumu, kwa sababu nchi ni mali yangu, nanyi ni wageni na wapangaji wangu.

在你们所得为业的全地，也要准人将地赎回。

zài nǐ men suǒ dé wèi yè de quán dì ， yě yào zhǔn rén jiāng dì shú huí 。

Katika nchi yote mtakayoshika kuwa milki yenu, ni lazima mtoe ukombozi wa ardhi.

你的弟兄 若渐渐穷乏，卖了几分地业，他至近的亲属就要来把弟兄所卖的赎回。

nǐ de dì xiong ruò jiàn jiàn qióng fá ， mài le jǐ fēn dì yè ， tā zhì jìn de qīn shǔ jiù yào lái bǎ dì xiong suǒ mài de shú huí 。

“ ‘Ikiwa mmoja wa wazawa wa nchi yako amekuwa maskini na akauza baadhi ya mali yake, ndugu yake wa karibu atakuja na kukomboa kile ndugu yako alichokiuza.

若没有能给他赎回的，他自己渐渐富足，能够赎回，

ruò méi yǒu néng gěi tā shú huí de ， tā zì jǐ jiàn jiàn fù zú ， néng gòu shú huí ，

Iwapo mtu huyo hana jamaa wa karibu wa kukomboa mali hiyo kwa ajili yake, lakini yeye mwenyewe akafanikiwa na kupata mali itoshayo kuikomboa,

就要算出卖地的年数，把余剩年数的价值还那买主，自己便归回自己的地业。

jiù yào suàn chū mài dì de nián shù ， bǎ yú shèng nián shù de jià zhí hái nà mǎi zhǔ ， zì jǐ biàn guī huí zì jǐ de dì yè 。

ataamua tena thamani yake kwa miaka tangu alipoiuza, na kurudisha kiasi kilichobaki cha thamani kwa mtu ambaye alikuwa amemuuzia mali hiyo, naye ataweza kuirudia mali yake.

倘若不能为自己得回所卖的，仍要存在买主的手里直到禧年；到了禧年，地业要出买主的手，自己便归回自己的地业。

tǎng ruò bù néng wèi zì jǐ dé huí suǒ mài de ， réng yào cún zài mǎi zhǔ de shǒu lǐ zhí dào xǐ nián ； dào le xǐ nián ， dì yè yào chū mǎi zhǔ de shǒu ， zì jǐ biàn guī huí zì jǐ de dì yè 。

Lakini kama hatapata njia ya kumlipa mnunuzi, ile mali aliyouza itabaki kumilikiwa na mnunuzi mpaka Mwaka wa Yubile. Mali hiyo itarudishwa mwaka wa Yubile, naye ataweza kuirudia mali yake.

「人若卖城内的住宅，卖了以后，一年之内可以赎回；在一整年，必有赎回的权柄。

「 rén ruò mài chéng nèi de zhù zhái ， mài le yǐ hòu ， yì nián zhī nèi kě yǐ shú huí ； zài yì zhěng nián ， bì yǒu shú huí de quán bǐng 。

“ ‘Ikiwa mtu atauza nyumba iliyo ndani ya mji uliozungukwa kwa ukuta, yeye anayo haki ya kuikomboa mwaka mzima baada ya mauzo ya hiyo nyumba. Wakati huo anaweza kuikomboa.

若在一整年之内不赎回，这城内的房屋就定准永归买主，世世代代为业；在禧年也不得出买主的手。

ruò zài yì zhěng nián zhī nèi bù shú huí ， zhè chéng nèi de fáng wū jiù dìng zhǔn yǒng guī mǎi zhǔ ， shì shì dài dài wéi yè ； zài xǐ nián yě bù dé chū mǎi zhǔ de shǒu 。

Ikiwa haikukombolewa kabla ya mwaka mmoja kamili kupita, nyumba iliyo ndani ya mji uliozungukwa kwa ukuta itakuwa mali ya kudumu ya mnunuzi na wazao wake. Haitarudishwa mwaka wa Yubile.

但房屋在无城墙的村庄里，要看如乡下的田地一样，可以赎回；到了禧年，都要出买主的手。

dàn fáng wū zài wú chéng qiáng de cūn zhuāng lǐ ， yào kàn rú xiāng xià de tián dì yí yàng ， kě yǐ shú huí ； dào le xǐ nián ， dōu yào chū mǎi zhǔ de shǒu 。

Lakini nyumba zilizo vijijini bila ya kuwa na kuta zilizozizunguka zitahesabiwa kama mashamba. Zinaweza kukombolewa, nazo zirudishwe katika mwaka wa Yubile.

然而利未人所得为业的城邑，其中的房屋，利未人可以随时赎回。

rán ér lì wèi rén suǒ dé wèi yè de chéng yì ， qí zhōng de fáng wū ， lì wèi rén kě yǐ suí shí shú huí 。

“ ‘Walawi siku zote wana haki ya kukomboa nyumba zao katika miji ya Walawi wanayoimiliki.

若是一个利未人不将所卖的房屋赎回，是在所得为业的城内，到了禧年就要出买主的手，因为利未人城邑的房屋是他们在以色列人中的产业。

ruò shì yí gè lì wèi rén bù jiāng suǒ mài de fáng wū shú huí ， shì zài suǒ dé wèi yè de chéng nèi ， dào le xǐ nián jiù yào chū mǎi zhǔ de shǒu ， yīn wèi lì wèi rén chéng yì de fáng wū shì tā men zài yǐ sè liè rén zhōng de chǎn yè 。

Kwa hiyo mali ya Mlawi inaweza kukombolewa, yaani nyumba iliyouzwa katika mji wowote wanaoushikilia itarudishwa mwaka wa Yubile, kwa sababu nyumba zilizo katika miji ya Walawi ni mali yao miongoni mwa Waisraeli.

只是他们各城郊野之地不可卖，因为是他们永远的产业。」

zhī shì tā men gè chéng jiāo yě zhī dì bù kě mài ， yīn wèi shì tā men yǒng yuǎn de chǎn yè 。」

Lakini nchi ya malisho iliyo mali ya miji yao kamwe isiuzwe, ni milki yao ya kudumu.

「你的弟兄在你那里若渐渐贫穷，手中缺乏，你就要帮补他，使他与你同住，像外人和寄居的一样。

「 nǐ de dì xiong zài nǐ nà lǐ ruò jiàn jiàn pín qióng ， shǒu zhōng quē fá ， nǐ jiù yào bāng bǔ tā ， shǐ tā yǔ nǐ tóng zhù ， xiàng wài rén hé jì jū de yí yàng 。

“ ‘Ikiwa mmoja wa wazawa wa nchi yako amekuwa maskini, naye akashindwa kujitegemeza mwenyewe katikati yako, msaidie kama vile ambavyo ungelimsaidia mgeni au kama mkazi wa muda, ili aweze kuendelea kuishi katikati yako.

不可向他取利，也不可向他多要；只要敬畏你的 神，使你的弟兄与你同住。

bù kě xiàng tā qǔ lì ， yě bù kě xiàng tā duō yào ； zhǐ yào jìng wèi nǐ de shén ， shǐ nǐ de dì xiong yǔ nǐ tóng zhù 。

Usichukue riba wala faida yoyote kutoka kwake, bali utamwogopa Mungu wako, ili mzawa wa nchi yako aweze kuendelea kuishi katikati yako.

你借钱给他，不可向他取利；借粮给他，也不可向他多要。

nǐ jiè qián gěi tā ， bù kě xiàng tā qǔ lì ； jiè liáng gěi tā ， yě bù kě xiàng tā duō yào 。

Usimkopeshe fedha ili alipe na riba, wala usimuuzie chakula kwa faida.

我是耶和华—你们的 神，曾领你们从埃及地出来，为要把迦南地赐给你们，要作你们的 神。」

wǒ shì yē hé huá — nǐ men de shén ， céng lǐng nǐ men cóng āi jí dì chū lái ， wèi yào bǎ jiā nán dì cì gěi nǐ men ， yào zuò nǐ men de shén 。」

Mimi ndimi Bwana Mungu wako, niliyekuleta kutoka nchi ya Misri nikupe nchi ya Kanaani, nami niwe Mungu wako.

「你的弟兄若在你那里渐渐穷乏，将自己卖给你，不可叫他像奴仆服事你。

「 nǐ de dì xiong ruò zài nǐ nà lǐ jiàn jiàn qióng fá ， jiāng zì jǐ mài gěi nǐ ， bù kě jiào tā xiàng nú pú fú shì nǐ 。

“ ‘Ikiwa mmoja wa wazawa wa nchi yako amekuwa maskini katikati yako, naye akajiuza kwako, usimfanye atumike kama mtumwa.

他要在你那里像雇工人和寄居的一样，要服事你直到禧年。

tā yào zài nǐ nà lǐ xiàng gù gōng rén hé jì jū de yí yàng ， yào fú shì nǐ zhí dào xǐ nián 。

Atatendewa kama mfanyakazi aliyeajiriwa, au kama mkazi wa muda katikati yako, naye atatumika mpaka Mwaka wa Yubile.

到了禧年，他和他儿女要离开你，一同出去归回本家，到他祖宗的地业那里去。

dào le xǐ nián ， tā hé tā ér nǚ yào lí kāi nǐ ， yì tóng chū qù guī huí běn jiā ， dào tā zǔ zōng de dì yè nà lǐ qù 。

Ndipo yeye na watoto wake wataachiwa, naye atarudi kwa watu wa ukoo wake, na kwenye mali ya baba zake.

因为他们是我的仆人，是我从埃及地领出来的，不可卖为奴仆。

yīn wèi tā men shì wǒ de pú rén ， shì wǒ cóng āi jí dì lǐng chū lái de ， bù kě mài wèi nú pú 。

Kwa sababu Waisraeli ni watumishi wangu niliowaleta kutoka nchi ya Misri, kamwe wasiuzwe kama watumwa.

不可严严地辖管他，只要敬畏你的 神。

bù kě yán yán dì xiá guǎn tā ， zhǐ yào jìng wèi nǐ de shén 。

Usiwatawale kwa ukatili, lakini utamcha Mungu wako.

至于你的奴仆、婢女，可以从你四围的国中买。

zhì yú nǐ de nú pú 、 bì nǚ ， kě yǐ cóng nǐ sì wéi de guó zhōng mǎi 。

“ ‘Watumwa wako wa kiume na wa kike watatoka katika mataifa yanayokuzunguka; kutoka kwao waweza kununua watumwa.

并且那寄居在你们中间的外人和他们的家属，在你们地上所生的，你们也可以从其中买人；他们要作你们的产业。

bìng qiě nà jì jū zài nǐ men zhōng jiān de wài rén hé tā men de jiā shǔ ， zài nǐ men dì shàng suǒ shēng de ， nǐ men yě kě yǐ cóng qí zhōng mǎi rén ； tā men yào zuò nǐ men de chǎn yè 。

Pia waweza kununua baadhi ya wakazi wa muda wanaoishi katikati yako, na jamaa ya koo zao waliozaliwa katika nchi yako, nao watakuwa mali yako.

你们要将他们遗留给你们的子孙为产业，要永远从他们中间拣出奴仆；只是你们的弟兄以色列人，你们不可严严地辖管。

nǐ men yào jiāng tā men yí liú gěi nǐ men de zǐ sūn wèi chǎn yè ， yào yǒng yuǎn cóng tā men zhōng jiān jiǎn chū nú pú ； zhǐ shì nǐ men de dì xiong yǐ sè liè rén ， nǐ men bù kě yán yán dì xiá guǎn 。

Hao waweza kuwarithisha watoto wako kuwa urithi wao, na wanaweza kuwafanya watumwa maisha yao yote, lakini usiwatawale ndugu zako Waisraeli kwa ukatili.

「住在你那里的外人，或是寄居的，若渐渐富足，你的弟兄却渐渐穷乏，将自己卖给那外人，或是寄居的，或是外人的宗族，

「 zhù zài nǐ nà lǐ de wài rén ， huò shì jì jū de ， ruò jiàn jiàn fù zú ， nǐ de dì xiong què jiàn jiàn qióng fá ， jiāng zì jǐ mài gěi nà wài rén ， huò shì jì jū de ， huò shì wài rén de zōng zú ，

“ ‘Ikiwa mgeni au mkazi wa muda katikati yako atakuwa tajiri, na mmoja wa wazawa wa nchi yako akawa maskini, naye akajiuza kwa yule mgeni anayeishi katikati yako, au kwa mmoja wa jamaa wa koo za wageni,

卖了以后，可以将他赎回。无论是他的弟兄，

mài le yǐ hòu ， kě yǐ jiāng tā shú huí 。 wú lùn shì tā de dì xiong ，

anayo haki ya kukombolewa baada ya kujiuza. Mmoja wa jamaa zake aweza kumkomboa:

或伯叔、伯叔的儿子，本家的近支，都可以赎他。他自己若渐渐富足，也可以自赎。

huò bó shū 、 bó shū de ér zi ， běn jiā de jìn zhī ， dōu kě yǐ shú tā 。 tā zì jǐ ruò jiàn jiàn fù zú ， yě kě yǐ zì shú 。

Mjomba wake, au binamu yake, au yeyote aliye ndugu wa damu katika ukoo wake aweza kumkomboa. Au ikiwa atafanikiwa, anaweza kujikomboa mwenyewe.

他要和买主计算，从卖自己的那年起，算到禧年；所卖的价值照着年数多少，好像工人每年的工价。

tā yào hé mǎi zhǔ jì suàn ， cóng mài zì jǐ de nà nián qǐ ， suàn dào xǐ nián ； suǒ mài de jià zhí zhào zhe nián shù duō shǎo ， hǎo xiàng gōng rén měi nián de gōng jià 。

Yeye na huyo aliyemnunua watahesabu muda kuanzia mwaka aliojiuza hadi Mwaka wa Yubile. Mahali pa kuanzia bei ya kuachiwa kwake itakadiriwa kwa ujira unaolipwa mfanyakazi aliyeajiriwa kwa idadi ya hiyo miaka.

若缺少的年数多，就要按着年数从买价中偿还他的赎价。

ruò quē shǎo de nián shù duō ， jiù yào àn zhe nián shù cóng mǎi jià zhōng cháng huán tā de shú jià 。

Ikiwa imebaki miaka mingi, ni lazima atalipia ukombozi wake fungu kubwa la bei iliyolipwa kumnunua yeye.

若到禧年只缺少几年，就要按着年数和买主计算，偿还他的赎价。

ruò dào xǐ nián zhī quē shǎo jǐ nián ， jiù yào àn zhe nián shù hé mǎi zhǔ jì suàn ， cháng huán tā de shú jià 。

Ikiwa miaka iliyobaki ni michache kufikia Mwaka wa Yubile, atafanya hesabu yake, naye atalipa malipo yanayostahili kwa ajili ya ukombozi wake.

他和买主同住，要像每年雇的工人，买主不可严严地辖管他。

tā hé mǎi zhǔ tóng zhù ， yào xiàng měi nián gù de gōng rén ， mǎi zhǔ bù kě yán yán dì xiá guǎn tā 。

Atatendewa kama mtu wa kuajiriwa mwaka hadi mwaka; lazima uone kwamba yule aliyemnunua hamtawali kwa ukatili.

他若不这样被赎，到了禧年，要和他的儿女一同出去。

tā ruò bú zhè yàng bèi shú ， dào le xǐ nián ， yào hé tā de ér nǚ yì tóng chū qù 。

“ ‘Hata ikiwa hakukombolewa kwa njia mojawapo ya hizi, yeye na watoto wake wataachiwa katika Mwaka wa Yubile,

因为以色列人都是我的仆人，是我从埃及地领出来的。我是耶和华—你们的 神。」

yīn wèi yǐ sè liè rén dōu shì wǒ de pú rén ， shì wǒ cóng āi jí dì lǐng chū lái de 。 wǒ shì yē hé huá — nǐ men de shén 。」

kwa maana Waisraeli ni mali yangu kama watumishi. Wao ni watumishi wangu, niliowatoa kutoka nchi ya Misri. Mimi ndimi Bwana Mungu wako.