Ester 1

亚哈随鲁作王，从印度直到古实，统管一百二十七省。

yà hā suí lǔ zuò wáng ， cóng yìn dù zhí dào gǔ shí ， tǒng guǎn yì bǎi èr shí qī shěng 。

Sa mga araw ni Assuero (ito ang Assuero na naghari mula India hanggang sa Ethiopia, mahigit 127 lalawigan),

亚哈随鲁王在书珊城的宫登基；

yà hā suí lǔ wáng zài shū shān chéng de gōng dēng jī ；

sa mga araw na iyon naupo si Haring Assuero sa kanyang maharlikang trono sa kuta ng Susa.

在位第三年，为他一切首领臣仆设摆筵席，有波斯和米底亚的权贵，就是各省的贵胄与首领，在他面前。

zài wèi dì sān nián ， wèi tā yí qiè shǒu lǐng chén pú shè bǎi yán xí ， yǒu bō sī hé mǐ dǐ yà de quán guì ， jiù shì gè shěng de guì zhòu yǔ shǒu lǐng ， zài tā miàn qián 。

Sa ikatlong taon ng kanyang paghahari, nagbigay siya ng isang pista sa lahat ng kanyang mga opisyal at kanyang mga lingkod. Ang hukbo ng Persia at Media, ang magigiting na mga lalaki, ang mga gobernador ng mga lalawigan ay nasa kanyang harapan.

他把他荣耀之国的丰富和他美好威严的尊贵给他们看了许多日，就是一百八十日。

tā bǎ tā róng yào zhī guó de fēng fù hé tā měi hǎo wēi yán de zūn guì gěi tā men kàn le xǔ duō rì ， jiù shì yì bǎi bā shí rì 。

Ipinakita niya ang yaman ng karangyaan ng kanyang kaharian at ang dangal ng kaluwalhatian ng kanyang kadakilaan nang maraming araw, sa loob ng 180 araw.

这日子满了，又为所有住书珊城的大小人民在御园的院子里设摆筵席七日。

zhè rì zi mǎn le ， yòu wèi suǒ yǒu zhù shū shān chéng de dà xiǎo rén mín zài yù yuán de yuàn zi lǐ shè bǎi yán xí qī rì 。

Nang natapos ang mga araw na ito, nagbigay ang hari ng pista na tumagal ng pitong araw. Ito ay para sa lahat ng tao sa palasyo ng Susa, mula sa pinakadakila hanggang sa pinakahamak. Idinaos ito sa bulwagan ng hardin ng palasyo ng hari.

有白色、绿色、蓝色的帐子，用细麻绳、紫色绳从银环内系在白玉石柱上；有金银的床榻摆在红、白、黄、黑玉石的铺石地上。

yǒu bái sè 、 lǜ sè 、 lán sè de zhàng zǐ ， yòng xì má shéng 、 zǐ sè shéng cóng yín huán nèi xì zài bái yù shí zhù shàng ； yǒu jīn yín de chuáng tà bǎi zài hóng 、 bái 、 huáng 、 hēi yù shí de pù shí dì shàng 。

Ang bulwagan ng hardin ay pinalamutian ng mga kurtina na kulay puti ang tela at kulay-ube, na may mga tali ng pinong lino at kulay-ube, ibinitin sa sabitang pilak mula sa mga haliging marmol. May mga sopang ginto at pilak na nasa bangketang may dibuhong palamuti na yari sa batong kristal, marmol, ina ng perlas, at mga batong panlatag na may kulay.

用金器皿赐酒，器皿各有不同。御酒甚多，足显王的厚意。

yòng jīn qì mǐn cì jiǔ ， qì mǐn gè yǒu bù tóng 。 yù jiǔ shèn duō ， zú xiǎn wáng de hòu yì 。

Ang mga inumin ay inihain sa mga gintong tasa. Di-pangkaraniwan ang bawat tasa, at maraming maharlikang alak na dumating dahil sa pagiging mapagbigay ng hari.

喝酒有例，不准勉强人，因王吩咐宫里的一切臣宰，让人各随己意。

hē jiǔ yǒu lì ， bù zhǔn miǎn qiǎng rén ， yīn wáng fēn fù gōng lǐ de yí qiè chén zǎi ， ràng rén gè suí jǐ yì 。

Ang inuman ay isinagawa alinsunod sa kautusang, “Dapat walang pilitan.” Nagbigay ng mga utos ang hari sa lahat ng mga tauhan ng kanyang palasyo na gawin para sa kanila ang anumang naisin ng bawat panauhin.

王后瓦实提在亚哈随鲁王的宫内也为妇女设摆筵席。

wáng hòu wǎ shí tí zài yà hā suí lǔ wáng de gōng nèi yě wèi fù nǚ shè bǎi yán xí 。

Pati si Reyna Vashti ay nagbigay ng pista para sa mga kababihan sa maharlikang palasyo ni Haring Assuero.

第七日，亚哈随鲁王饮酒，心中快乐，就吩咐在他面前侍立的七个太监米户幔、比斯他、哈波拿、比革他、亚拔他、西达、甲迦，

dì qī rì ， yà hā suí lǔ wáng yǐn jiǔ ， xīn zhōng kuài lè ， jiù fēn fù zài tā miàn qián shì lì de qī gè tài jian mǐ hù màn 、 bǐ sī tā 、 hā bō ná 、 bǐ gé tā 、 yà bá tā 、 xī dá 、 jiǎ jiā ，

Sa ika-pitong araw, nang ang puso ng hari ay nasisiyahan dahil sa alak, sinabihan niya sina Memuhan, Biztha, Harbona, Bigtha, Abagtha, Zethar at Carcas (ang pitong opisyal na naglilingkod sa harap niya),

请王后瓦实提头戴王后的冠冕到王面前，使各等臣民看她的美貌，因为她容貌甚美。

qǐng wáng hòu wǎ shí tí tóu dài wáng hòu de guān miǎn dào wáng miàn qián ， shǐ gè děng chén mín kàn tā de měi mào ， yīn wèi tā róng mào shèn měi 。

na dalahin si Reyna Vashti sa harap niya dala ang kanyang maharlikang korona. Gusto niyang ipakita sa mga tao at mga opisyal ang kanyang kagandahan, sapagkat ang mga katangian niya ay napakaganda.

王后瓦实提却不肯遵太监所传的王命而来，所以王甚发怒，心如火烧。

wáng hòu wǎ shí tí què bù kěn zūn tài jian suǒ chuán de wáng mìng ér lái ， suǒ yǐ wáng shèn fā nù ， xīn rú huǒ shāo 。

Ngunit tumangging sumunod si Reyna Vashti sa salita ng hari na ipinadala sa kanya ng mga opisyal. Pagkatapos labis na nagalit ang hari; nag-alab ang matinding galit sa kalooban niya.

那时，在王左右常见王面、国中坐高位的，有波斯和米底亚的七个大臣，就是甲示拿、示达、押玛他、他施斯、米力、玛西拿、米母干，都是达时务的明哲人。按王的常规，办事必先询问知例明法的人。王问他们说：

nà shí ， zài wáng zuǒ yòu cháng jiàn wáng miàn 、 guó zhōng zuò gāo wèi de ， yǒu bō sī hé mǐ dǐ yà de qī gè dà chén ， jiù shì jiǎ shì ná 、 shì dá 、 yā mǎ tā 、 tā shī sī 、 mǐ lì 、 mǎ xī ná 、 mǐ mǔ gān ， dōu shì dá shí wù de míng zhé rén 。 àn wáng de cháng guī ， bàn shì bì xiān xún wèn zhī lì míng fǎ de rén 。 wáng wèn tā men shuō ：

Kaya sumangguni ang hari sa mga lalaking kilalang matalino, na nakakaintindi sa mga panahon (dahil ito ang pamamaraan ng hari sa lahat ng mga bihasa sa batas at paghahatol).

Ngayon ang mga taong malapit sa kanya ay sina Carshena, Shethar, Admatha, Tarshish, Meres, Marsena at Memucan, pitong prinsipe ng Persia at Media. May paraan sila ng paglapit sa hari, at may pinakamataas na mga katungkulan sa loob ng kaharian.

「王后瓦实提不遵太监所传的王命，照例应当怎样办理呢？」

「 wáng hòu wǎ shí tí bù zūn tài jian suǒ chuán de wáng mìng ， zhào lì yīng dāng zěn yàng bàn lǐ ne ？」

“Alinsunod sa batas, ano ang gagawin kay Reyna Vashti dahil hindi niya sinunod ang utos ni Haring Assuero, na dinala sa kanya ng mga opisyal?”

米母干在王和众首领面前回答说：「王后瓦实提这事，不但得罪王，并且有害于王各省的臣民；

mǐ mǔ gān zài wáng hé zhòng shǒu lǐng miàn qián huí dá shuō ：「 wáng hòu wǎ shí tí zhè shì ， bú dàn dé zuì wáng ， bìng qiě yǒu hài yú wáng gè shěng de chén mín ；

Sinabi ni Memucan sa harap ng hari at ng mga opisyal, “Hindi lamang laban sa Hari nakagawa ng mali si Reyna Vashti, kundi pati na rin sa lahat ng mga opisyal at lahat ng taong nasa loob ng lahat ng lalawigan ni Haring Assuero.

因为王后这事必传到众妇人的耳中，说：『亚哈随鲁王吩咐王后瓦实提到王面前，她却不来』，她们就藐视自己的丈夫。

yīn wèi wáng hòu zhè shì bì chuán dào zhòng fù rén de ěr zhōng ， shuō ：『 yà hā suí lǔ wáng fēn fù wáng hòu wǎ shí tí dào wáng miàn qián ， tā què bù lái 』， tā men jiù miǎo shì zì jǐ de zhàng fu 。

Dahil ang paksa ng reyna ay malalaman ng lahat ng kababaihan. Magdudulot ito sa kanila na ituring nang may paghamak ang kanilang mga asawa. Sasabihin nilang, 'Inutusan ni Haring Assuero si Vashti ang reyna na pumunta sa kanyang harapan, ngunit tumanggi siya.'

今日波斯和米底亚的众夫人听见王后这事，必向王的大臣照样行；从此必大开藐视和忿怒之端。

jīn rì bō sī hé mǐ dǐ yà de zhòng fū rén tīng jiàn wáng hòu zhè shì ， bì xiàng wáng de dà chén zhào yàng xíng ； cóng cǐ bì dà kāi miǎo shì hé fèn nù zhī duān 。

Bago pa matapos ang mismong araw na ito ang mararangal na mga babae ng Persia at Media na nakarinig sa paksa ng reyna ay magsasabi ng parehong bagay sa lahat ng mga opisyal ng hari. Magkakaroon ng matinding paghamak at galit.

王若以为美，就降旨写在波斯和米底亚人的例中，永不更改，不准瓦实提再到王面前，将她王后的位分赐给比她还好的人。

wáng ruò yǐ wéi měi ， jiù jiàng zhǐ xiě zài bō sī hé mǐ dǐ yà rén de lì zhōng ， yǒng bú gēng gǎi ， bù zhǔn wǎ shí tí zài dào wáng miàn qián ， jiāng tā wáng hòu de wèi fēn cì gěi bǐ tā hái hǎo de rén 。

Kung ito ay makalulugod sa hari, hayaang isang maharlikang kautusan ang palabasin mula sa kanya, at hayaan itong maisulat sa mga batas ng mga Persiano at ng mga Medeo, na hindi na maaaring pawalang-bisa, upang si Vashti ay hindi na muling makapunta sa harap niya. Hayaan ang hari na ibigay ang kanyang kalagayan bilang reyna sa ibang higit na mabuti kaysa kanya.

所降的旨意传遍通国（国度本来广大），所有的妇人，无论丈夫贵贱都必尊敬他。」

suǒ jiàng de zhǐ yì chuán biàn tōng guó （ guó dù běn lái guǎng dà ）， suǒ yǒu de fù rén ， wú lùn zhàng fu guì jiàn dōu bì zūn jìng tā 。」

Nang maihayag na ang utos ng hari sa lahat ng kabuuang lawak ng kaharian, lahat ng asawa ay pararangalan ang kanilang mga asawa, mula sa pinakadakila hanggang sa pinakamaliit ang kahalagahan.”

王和众首领都以米母干的话为美，王就照这话去行，

wáng hé zhòng shǒu lǐng dōu yǐ mǐ mǔ gān de huà wèi měi ， wáng jiù zhào zhè huà qù xíng ，

Ang hari at kanyang mga marangal na kalalakihan ay nasiyahan sa kanyang payo, at ginawa ng hari ang panukala ni Memucan.

发诏书，用各省的文字、各族的方言通知各省，使为丈夫的在家中作主，各说本地的方言。

fā zhào shū ， yòng gè shěng de wén zì 、 gè zú de fāng yán tōng zhī gè shěng ， shǐ wèi zhàng fu de zài jiā zhōng zuò zhǔ ， gè shuō běn dì de fāng yán 。

Nagpadala siya ng mga liham sa lahat ng maharlikang lalawigan, sa bawat lalawigan sa sarili nitong pagsulat, at sa bawat tao sa kanilang sariling wika. Iniutos niya na ang bawat lalaki ay dapat maging amo ng kanyang sariling sambahayan. Ang utos na ito ay ibinigay sa wika ng bawat tao sa imperyo.