Genesis 47

约瑟进去告诉法老说：「我的父亲和我的弟兄带着羊群牛群，并一切所有的，从迦南地来了，如今在歌珊地。」

yuē sè jìn qù gào sù fǎ lǎo shuō ：「 wǒ de fù qīn hé wǒ de dì xiong dài zhe yáng qún niú qún ， bìng yí qiè suǒ yǒu de ， cóng jiā nán dì lái le ， rú jīn zài gē shān dì 。」

Pagkatapos pumasok si Jose at sinabi sa Paraon, “Ang aking ama at ang aking mga kapatid na lalaki, ang kanilang mga hayop, ang kanilang mga alagang kawan, at ang lahat ng kanilang pagmamay-ari, ay dumating na galing sa lupain ng Canaan. Tingnan mo, sila ay nasa lupain na ng Gosen.

约瑟从他弟兄中挑出五个人来，引他们去见法老。

yuē sè cóng tā dì xiong zhōng tiāo chū wǔ gè rén lái ， yǐn tā men qù jiàn fǎ lǎo 。

Sinama niya ang lima sa kanyang mga kapatid na lalaki at ipinakilala sila sa Paraon.

法老问约瑟的弟兄说：「你们以何事为业？」他们对法老说：「你仆人是牧羊的，连我们的祖宗也是牧羊的。」

fǎ lǎo wèn yuē sè de dì xiong shuō ：「 nǐ men yǐ hé shì wèi yè ？」 tā men duì fǎ lǎo shuō ：「 nǐ pú rén shì mù yáng de ， lián wǒ men de zǔ zōng yě shì mù yáng de 。」

Sinabi ng Paraon sa kanyang mga kapatid na lalaki, “Ano ang hanapbuhay ninyo?” Sinabi nila sa Paraon, “Ang iyong mga lingkod ay mga pastol, katulad ng aming mga ninuno.

他们又对法老说：「迦南地的饥荒甚大，仆人的羊群没有草吃，所以我们来到这地寄居。现在求你容仆人住在歌珊地。」

tā men yòu duì fǎ lǎo shuō ：「 jiā nán dì de jī huāng shèn dà ， pú rén de yáng qún méi yǒu cǎo chī ， suǒ yǐ wǒ men lái dào zhè dì jì jū 。 xiàn zài qiú nǐ róng pú rén zhù zài gē shān dì 。」

Pagkatapos sinabi nila kay Paraon, “Pumunta kami bilang pansamantalang mamamayan sa lupain. Wala ng pastulan para sa mga hayop ng inyong mga lingkod, dahil malubha na ang taggutom sa lupain ng Canaan. Kaya ngayon, pakiusap hayaan niyo ang iyong mga lingkod na manirahan sa lupain ng Gosen.”

法老对约瑟说：「你父亲和你弟兄到你这里来了，

fǎ lǎo duì yuē sè shuō ：「 nǐ fù qīn hé nǐ dì xiong dào nǐ zhè lǐ lái le ，

Pagkatapos nagsalita ang Paraon kay Jose, at sinabing, “Ang iyong ama at ang iyong mga kapatid na lalaki ay pumunta sa iyo,

埃及地都在你面前，只管叫你父亲和你弟兄住在国中最好的地；他们可以住在歌珊地。你若知道他们中间有什么能人，就派他们看管我的牲畜。」

āi jí dì dōu zài nǐ miàn qián ， zhǐ guǎn jiào nǐ fù qīn hé nǐ dì xiong zhù zài guó zhōng zuì hǎo de dì ； tā men kě yǐ zhù zài gē shān dì 。 nǐ ruò zhī dào tā men zhōng jiān yǒu shén me néng rén ， jiù pài tā men kān guǎn wǒ de shēng chù 。」

Ang lupain ng Ehipto ay nasa harapan mo. Patirahin mo ang iyong ama at ang iyong mga kapatid na lalaki sa pinakamainam na rehiyon, sa lupain ng Gosen. Kung may kakilala kang mga lalaki mula sa kanila na may kakayahan, ilagay mo sila bilang tagapamahala sa aking mga alagang hayop.”

约瑟领他父亲雅各进到法老面前，雅各就给法老祝福。

yuē sè lǐng tā fù qīn yǎ gè jìn dào fǎ lǎo miàn qián ， yǎ gè jiù gěi fǎ lǎo zhù fú 。

Pagkatapos dinala ni Jose ang kanyang ama na si Jacob at ipinakilala siya sa Paraon. Pinagpala ni Jacob si Paraon.

法老问雅各说：「你平生的年日是多少呢？」

fǎ lǎo wèn yǎ gè shuō ：「 nǐ píng shēng de nián rì shì duō shǎo ne ？」

Sinabi ng Paraon kay Jacob, “Gaano ka na katagal nabubuhay?”

雅各对法老说：「我寄居在世的年日是一百三十岁，我平生的年日又少又苦，不及我列祖在世寄居的年日。」

yǎ gè duì fǎ lǎo shuō ：「 wǒ jì jū zài shì de nián rì shì yì bǎi sān shí suì ， wǒ píng shēng de nián rì yòu shǎo yòu kǔ ， bù jí wǒ liè zǔ zài shì jì jū de nián rì 。」

Sinabi ni Jacob kay Paraon, “Ang mga taon ng aking mga paglalakbay ay isandaan at tatlumpu. Ang mga taon ng aking buhay ay maikli at masakit. Hindi ito kasintagal ng aking mga ninuno.”

雅各又给法老祝福，就从法老面前出去了。

yǎ gè yòu gěi fǎ lǎo zhù fú ， jiù cóng fǎ lǎo miàn qián chū qù le 。

Pagkatapos pinagpala ni Jacob ang Paraon at umalis mula sa kanyang harapan.

约瑟遵着法老的命，把埃及国最好的地，就是兰塞境内的地，给他父亲和弟兄居住，作为产业。

yuē sè zūn zhāo fǎ lǎo de mìng ， bǎ āi jí guó zuì hǎo de dì ， jiù shì lán sāi jìng nèi de dì ， gěi tā fù qīn hé dì xiong jū zhù ， zuò wéi chǎn yè 。

Pagkatapos pinatira ni Jose ang kanyang ama at ang kanyang mga kapatid na lalaki. Binigyan niya sila ng lupain sa Ehipto, ang pinakamainam na lupain, sa lupain ng Rameses, ayon sa utos ng Paraon.

约瑟用粮食奉养他父亲和他弟兄，并他父亲全家的眷属，都是照各家的人口奉养他们。

yuē sè yòng liáng shí fèng yǎng tā fù qīn hé tā dì xiōng ， bìng tā fù qīn quán jiā de juàn shǔ ， dōu shì zhào gè jiā de rén kǒu fèng yǎng tā men 。

Binigyan ni Jose ng pagkain ang kanyang ama, mga kapatid, at lahat ng sambahayan ng kanyang ama, ayon sa bilang ng kanilang kasama sa bahay.

饥荒甚大，全地都绝了粮，甚至埃及地和迦南地的人因那饥荒的缘故都饿昏了。

jī huāng shèn dà ， quán dì dōu jué le liáng ， shèn zhì āi jí dì hé jiā nán dì de rén yīn nà jī huāng de yuán gù dū è hūn le 。

Ngayon wala ng pagkain sa lahat ng lupain; dahil malubha na ang taggutom. Ang lupain ng Ehipto at ang lupain ng Canaan ay nakatiwangwang dahil sa taggutom.

约瑟收聚了埃及地和迦南地所有的银子，就是众人籴粮的银子，约瑟就把那银子带到法老的宫里。

yuē sè shōu jù le āi jí dì hé jiā nán dì suǒ yǒu de yín zǐ ， jiù shì zhòng rén dí liáng de yín zi ， yuē sè jiù bǎ nà yín zi dài dào fǎ lǎo de gōng lǐ 。

Naipon ni Jose ang lahat ng salaping nasa lupain ng Ehipto at sa lupain ng Canaan, sa pamamagitan ng pagbebenta ng butil sa mga mamamayan. Pagkatapos dinala ni Jose ang salapi sa palasyo ng Paraon.

埃及地和迦南地的银子都花尽了，埃及众人都来见约瑟，说：「我们的银子都用尽了，求你给我们粮食，我们为什么死在你面前呢？」

āi jí dì hé jiā nán dì de yín zǐ dōu huā jìn le ， āi jí zhòng rén dōu lái jiàn yuē sè ， shuō ：「 wǒ men de yín zǐ dōu yòng jìn le ， qiú nǐ gěi wǒ men liáng shí ， wǒ men wèi shén me sǐ zài nǐ miàn qián ne ？」

Nang naubos na ang lahat ng salapi sa mga lupain ng Ehipto at Canaan, lahat ng mga taga-Ehipto ay pumunta kay Jose at sinabing, “Bigyan mo kami ng pagkain! Bakit kami mamamatay sa iyong harapan dahil ubos na ang aming salapi?

约瑟说：「若是银子用尽了，可以把你们的牲畜给我，我就为你们的牲畜给你们粮食。」

yuē sè shuō ：「 ruò shì yín zi yòng jìn le ， kě yǐ bǎ nǐ men de shēng chù gěi wǒ ， wǒ jiù wèi nǐ men de shēng chù gěi nǐ men liáng shí 。」

Sinabi ni Jose, “Kung wala na kayong salapi, dalhin ninyo ang inyong mga hayop at bibigyan ko kayo ng pagkain bilang kapalit ng inyong mga alagang hayop.”

于是他们把牲畜赶到约瑟那里，约瑟就拿粮食换了他们的牛、羊、驴、马；那一年因换他们一切的牲畜，就用粮食养活他们。

yú shì tā men bǎ shēng chù gǎn dào yuē sè nà lǐ ， yuē sè jiù ná liáng shí huàn le tā men de niú 、 yáng 、 lǘ 、 mǎ ； nà yì nián yīn huàn tā men yí qiè de shēng chù ， jiù yòng liáng shí yǎng huó tā men 。

Kaya dinala nila ang kanilang mga alagang hayop kay Jose. Binigyan sila ni Jose ng pagkain bilang kapalit ng kanilang mga kabayo, mga hayop, mga kawan, at mga asno. Pinakain niya sila ng tinapay kapalit ng kanilang mga hayop sa taon na iyon.

那一年过去，第二年他们又来见约瑟，说：「我们不瞒我主，我们的银子都花尽了，牲畜也都归了我主。我们在我主眼前，除了我们的身体和田地之外，一无所剩。

nà yì nián guò qù ， dì èr nián tā men yòu lái jiàn yuē sè ， shuō ：「 wǒ men bù mán wǒ zhǔ ， wǒ men de yín zi dōu huā jìn le ， shēng chù yě dōu guī le wǒ zhǔ 。 wǒ men zài wǒ zhǔ yǎn qián ， chú le wǒ men de shēn tǐ hé tián dì zhī wài ， yì wú suǒ shèng 。

Nang natapos ang taong iyon, pumunta sila sa kanya nang sumunod na taon at sinabi sa kanya, “Hindi kami magtatago sa aming amo na ubos na ang lahat ng aming salapi, at ang mga baka pag-aari na ng aming amo. Wala ng natira pa sa paningin ng aming amo, maliban sa aming katawan at ang aming lupain.

你何忍见我们人死地荒呢？求你用粮食买我们和我们的地，我们和我们的地就要给法老效力。又求你给我们种子，使我们得以存活，不至死亡，地土也不至荒凉。」

nǐ hé rěn jiàn wǒ men rén sǐ dì huāng ne ？ qiú nǐ yòng liáng shí mǎi wǒ men hé wǒ men de dì ， wǒ men hé wǒ men de dì jiù yào gěi fǎ lǎo xiào lì 。 yòu qiú nǐ gěi wǒ men zhǒng zǐ ， shǐ wǒ men dé yǐ cún huó ， bú zhì sǐ wáng ， dì tǔ yě bú zhì huāng liáng 。」

Bakit kami mamamatay sa harap ng iyong mga mata, kami at ang aming lupain? Bilhin mo kami at ang aming lupain kapalit ng pagkain, at kami at ang aming lupain ay magiging mga lingkod ni Paraon. Bigyan mo kami ng binhi para mabuhay kami at hindi mamatay, at ang aming lupain ay hindi mapababayan.

于是，约瑟为法老买了埃及所有的地，埃及人因被饥荒所迫，各都卖了自己的田地；那地就都归了法老。

yú shì ， yuē sè wèi fǎ lǎo mǎi le āi jí suǒ yǒu de dì ， āi jí rén yīn bèi jī huāng suǒ pò ， gè dōu mài le zì jǐ de tián dì ； nà dì jiù dōu guī le fǎ lǎo 。

Kaya nabili ni Jose ang buong lupain ng Ehipto para sa Paraon. Ibinenta ng bawat mamamayan ng Ehipto ang kanilang mga bukid, dahil napakalubha na ng taggutom. Sa paraang ito, ang lupain ay naging pag-aari na ng Paraon.

至于百姓，约瑟叫他们，从埃及这边直到埃及那边，都各归各城。

zhì yú bǎi xìng ， yuē sè jiào tā men ， cóng āi jí zhè biān zhí dào āi jí nà biān ， dōu gè guī gè chéng 。

Tungkol naman sa mga tao, ginawa niya silang alipin mula sa dulong hangganan ng Ehipto hanggang sa kabilang dulo.

惟有祭司的地，约瑟没有买，因为祭司有从法老所得的常俸。他们吃法老所给的常俸，所以他们不卖自己的地。

wéi yǒu jì sī de dì ， yuē sè méi yǒu mǎi ， yīn wèi jì sī yǒu cóng fǎ lǎo suǒ dé de cháng fèng 。 tā men chī fǎ lǎo suǒ gěi de cháng fèng ， suǒ yǐ tā men bú mài zì jǐ de dì 。

Ang lupain lamang ng mga pari ang hindi nabili ni Jose dahil ang mga pari ay binibigyan ng rasyon. Kumakain sila mula sa rasyon na ibinibigay ng Paraon sa kanila. Kaya hindi nila ipinagbili ang kanilang lupain.

约瑟对百姓说：「我今日为法老买了你们和你们的地，看哪，这里有种子给你们，你们可以种地。

yuē sè duì bǎi xìng shuō ：「 wǒ jīn rì wèi fǎ lǎo mǎi le nǐ men hé nǐ men de dì ， kàn nǎ ， zhè lǐ yǒu zhǒng zi gěi nǐ men ， nǐ men kě yǐ zhòng dì 。

Pagkatapos sinabi ni Jose sa mga tao, “Masdan ninyo, binili ko kayo at ang inyong lupain sa araw na ito para sa Paraon. Ngayon narito ang mga binhi para sa inyo, at tatamnan niyo ang lupain.

后来打粮食的时候，你们要把五分之一纳给法老，四分可以归你们做地里的种子，也做你们和你们家口孩童的食物。」

hòu lái dǎ liáng shí de shí hòu ， nǐ men yào bǎ wǔ fēn zhī yī nà gěi fǎ lǎo ， sì fēn kě yǐ guī nǐ men zuò dì lǐ de zhǒng zi ， yě zuò nǐ men hé nǐ men jiā kǒu hái tóng de shí wù 。」

Sa anihan, magbigay kayo ng ikalimang bahagi sa Paraon, at ang apat na bahagi ay para sa inyong sarili, para sa binhi ng lupain at para pagkain ng inyong sambahayan at inyong mga anak.”

他们说：「你救了我们的性命。但愿我们在我主眼前蒙恩，我们就作法老的仆人。」

tā men shuō ：「 nǐ jiù le wǒ men de xìng mìng 。 dàn yuàn wǒ men zài wǒ zhǔ yǎn qián méng ēn ， wǒ men jiù zuò fǎ lǎo de pú rén 。」

Sinabi nila, “Iniligtas mo ang buhay namin. Sana ay maging kalugod-lugod kami sa iyong mga mata. Kami ay magiging mga alipin ng Paraon.”

于是约瑟为埃及地定下常例，直到今日：法老必得五分之一，惟独祭司的地不归法老。

yú shì yuē sè wèi āi jí dì dìng xià cháng lì ， zhí dào jīn rì ： fǎ lǎo bì dé wǔ fēn zhī yī ， wéi dú jì sī de dì bù guī fǎ lǎo 。

Kaya ginawa itong kautusan ni Jose na umiiral pa rin sa lupain ng Ehipto hanggang sa araw na ito, na ang ikalimang bahagi ay magiging pag-aari ng Paraon. Ang lupain lang ng mga pari ang hindi napunta sa Paraon.

以色列人住在埃及的歌珊地。他们在那里置了产业，并且生育甚多。

yǐ sè liè rén zhù zài āi jí de gē shān dì 。 tā men zài nà lǐ zhì le chǎn yè ， bìng qiě shēng yù shèn duō 。

Kaya si Israel ay nanirahan sa lupain ng Ehipto, sa lupain ng Goshen. Ang kanyang mga tao roon ay nakakuha ng mga ari-arian. Sila ay mabunga at dumami ng lubos.

雅各住在埃及地十七年，雅各平生的年日是一百四十七岁。

yǎ gè zhù zài āi jí dì shí qī nián ， yǎ gè píng shēng de nián rì shì yì bǎi sì shí qī suì 。

Si Jacob ay tumira sa Ehipto ng labimpitong taon, kaya ang mga taon ng buhay ni Jacob ay isandaan at apatnapu't pitong taon.

以色列的死期临近了，他就叫了他儿子约瑟来，说：「我若在你眼前蒙恩，请你把手放在我大腿底下，用慈爱和诚实待我，请你不要将我葬在埃及。

yǐ sè liè de sǐ qī lín jìn le ， tā jiù jiào le tā ér zǐ yuē sè lái ， shuō ：「 wǒ ruò zài nǐ yǎn qián méng ēn ， qǐng nǐ bǎ shǒu fàng zài wǒ dà tuǐ dǐ xià ， yòng cí ài hé chéng shí dài wǒ ， qǐng nǐ bú yào jiāng wǒ zàng zài āi jí 。

Nang malapit na ang oras ng kamatayan ni Israel, tinawag niya ang kanyang anak na si Jose at sinabihan siyang, “Kung ngayon ako ay kalugod-lugod sa iyong paningin, ilagay mo ang iyong kamay sa ilalim ng aking hita, at pakitaan mo ako ng katapatan at pagiging mapagkakatiwalaan. Pakiusap huwag mo akong ilibing sa Ehipto.”

我与我祖我父同睡的时候，你要将我带出埃及，葬在他们所葬的地方。」约瑟说：「我必遵着你的命而行。」

wǒ yǔ wǒ zǔ wǒ fù tóng shuì de shí hòu ， nǐ yào jiāng wǒ dài chū āi jí ， zàng zài tā men suǒ zàng de dì fāng 。」 yuē sè shuō ：「 wǒ bì zūn zhe nǐ de mìng ér xíng 。」

Pagtulog ko kasama ng aking mga ama, ilabas mo ako sa Ehipto at ilibing sa libingan ng aking mga ninuno.” Sinabi ni Jose, “Gagawin ko ang sinabi mo.”

雅各说：「你要向我起誓。」约瑟就向他起了誓，于是以色列在床头上 敬拜 神。

yǎ gè shuō ：「 nǐ yào xiàng wǒ qǐ shì 。」 yuē sè jiù xiàng tā qǐ le shì ， yú shì yǐ sè liè zài chuáng tóu shàng jìng bài shén 。

Sinabi ni Israel, “Mangako ka sa akin,” at si Jose ay nangako sa kanya. Pagkatapos yumuko si Israel sa ulunan ng kanyang higaan.