Rodzaju 47

约瑟进去告诉法老说：「我的父亲和我的弟兄带着羊群牛群，并一切所有的，从迦南地来了，如今在歌珊地。」

yuē sè jìn qù gào sù fǎ lǎo shuō ：「 wǒ de fù qīn hé wǒ de dì xiong dài zhe yáng qún niú qún ， bìng yí qiè suǒ yǒu de ， cóng jiā nán dì lái le ， rú jīn zài gē shān dì 。」

Józef więc przyszedł i powiedział faraonowi: Mój ojciec i moi bracia ze swymi owcami, wołami i ze wszystkim, co mają, przybyli z ziemi Kanaan; oto są w ziemi Goszen.

约瑟从他弟兄中挑出五个人来，引他们去见法老。

yuē sè cóng tā dì xiong zhōng tiāo chū wǔ gè rén lái ， yǐn tā men qù jiàn fǎ lǎo 。

A spośród swych braci wziął pięciu mężczyzn i przedstawił ich faraonowi.

法老问约瑟的弟兄说：「你们以何事为业？」他们对法老说：「你仆人是牧羊的，连我们的祖宗也是牧羊的。」

fǎ lǎo wèn yuē sè de dì xiong shuō ：「 nǐ men yǐ hé shì wèi yè ？」 tā men duì fǎ lǎo shuō ：「 nǐ pú rén shì mù yáng de ， lián wǒ men de zǔ zōng yě shì mù yáng de 。」

I faraon zapytał jego braci: Czym się zajmujecie? A oni odpowiedzieli faraonowi: Twoi słudzy są pasterzami, my i nasi ojcowie.

他们又对法老说：「迦南地的饥荒甚大，仆人的羊群没有草吃，所以我们来到这地寄居。现在求你容仆人住在歌珊地。」

tā men yòu duì fǎ lǎo shuō ：「 jiā nán dì de jī huāng shèn dà ， pú rén de yáng qún méi yǒu cǎo chī ， suǒ yǐ wǒ men lái dào zhè dì jì jū 。 xiàn zài qiú nǐ róng pú rén zhù zài gē shān dì 。」

Powiedzieli jeszcze do faraona: Przyszliśmy, aby przebywać w tej ziemi, bo nie ma paszy dla stad, które mają twoi słudzy, gdyż ciężki głód panuje w ziemi Kanaan. Teraz prosimy, pozwól, aby twoi słudzy mieszkali w ziemi Goszen.

法老对约瑟说：「你父亲和你弟兄到你这里来了，

fǎ lǎo duì yuē sè shuō ：「 nǐ fù qīn hé nǐ dì xiong dào nǐ zhè lǐ lái le ，

Wtedy faraon powiedział do Józefa: Twój ojciec i twoi bracia przybyli do ciebie.

埃及地都在你面前，只管叫你父亲和你弟兄住在国中最好的地；他们可以住在歌珊地。你若知道他们中间有什么能人，就派他们看管我的牲畜。」

āi jí dì dōu zài nǐ miàn qián ， zhǐ guǎn jiào nǐ fù qīn hé nǐ dì xiong zhù zài guó zhōng zuì hǎo de dì ； tā men kě yǐ zhù zài gē shān dì 。 nǐ ruò zhī dào tā men zhōng jiān yǒu shén me néng rén ， jiù pài tā men kān guǎn wǒ de shēng chù 。」

Ziemia Egiptu jest przed tobą. W najlepszym miejscu tej ziemi osadź twego ojca i twoich braci, niech mieszkają w ziemi Goszen. A jeśli wiesz, że są wśród nich dzielni ludzie, uczyń ich przełożonymi nad moimi stadami.

约瑟领他父亲雅各进到法老面前，雅各就给法老祝福。

yuē sè lǐng tā fù qīn yǎ gè jìn dào fǎ lǎo miàn qián ， yǎ gè jiù gěi fǎ lǎo zhù fú 。

I Józef przyprowadził swego ojca Jakuba, i postawił go przed faraonem. A Jakub błogosławił faraona.

法老问雅各说：「你平生的年日是多少呢？」

fǎ lǎo wèn yǎ gè shuō ：「 nǐ píng shēng de nián rì shì duō shǎo ne ？」

Faraon zapytał Jakuba: Ile lat życia sobie liczysz?

雅各对法老说：「我寄居在世的年日是一百三十岁，我平生的年日又少又苦，不及我列祖在世寄居的年日。」

yǎ gè duì fǎ lǎo shuō ：「 wǒ jì jū zài shì de nián rì shì yì bǎi sān shí suì ， wǒ píng shēng de nián rì yòu shǎo yòu kǔ ， bù jí wǒ liè zǔ zài shì jì jū de nián rì 。」

Jakub odpowiedział faraonowi: Liczba lat mego pielgrzymowania to sto trzydzieści. Krótkie i złe były lata mego życia i nie osiągnąłem wieku moich ojców podczas ich pielgrzymowania.

雅各又给法老祝福，就从法老面前出去了。

yǎ gè yòu gěi fǎ lǎo zhù fú ， jiù cóng fǎ lǎo miàn qián chū qù le 。

Potem Jakub pobłogosławił faraona i odszedł sprzed jego oblicza.

约瑟遵着法老的命，把埃及国最好的地，就是兰塞境内的地，给他父亲和弟兄居住，作为产业。

yuē sè zūn zhāo fǎ lǎo de mìng ， bǎ āi jí guó zuì hǎo de dì ， jiù shì lán sāi jìng nèi de dì ， gěi tā fù qīn hé dì xiong jū zhù ， zuò wéi chǎn yè 。

Wtedy Józef osiedlił swego ojca i swoich braci i dał im posiadłość w ziemi Egiptu, w najlepszym miejscu tej krainy, w ziemi Ramses, jak rozkazał faraon.

约瑟用粮食奉养他父亲和他弟兄，并他父亲全家的眷属，都是照各家的人口奉养他们。

yuē sè yòng liáng shí fèng yǎng tā fù qīn hé tā dì xiōng ， bìng tā fù qīn quán jiā de juàn shǔ ， dōu shì zhào gè jiā de rén kǒu fèng yǎng tā men 。

I Józef żywił chlebem swego ojca i swoich braci, i cały dom swego ojca, aż do najmniejszego.

饥荒甚大，全地都绝了粮，甚至埃及地和迦南地的人因那饥荒的缘故都饿昏了。

jī huāng shèn dà ， quán dì dōu jué le liáng ， shèn zhì āi jí dì hé jiā nán dì de rén yīn nà jī huāng de yuán gù dū è hūn le 。

A w całej ziemi nie było chleba, bo panował bardzo ciężki głód i była utrapiona przez głód ziemia Egiptu i ziemia Kanaan.

约瑟收聚了埃及地和迦南地所有的银子，就是众人籴粮的银子，约瑟就把那银子带到法老的宫里。

yuē sè shōu jù le āi jí dì hé jiā nán dì suǒ yǒu de yín zǐ ， jiù shì zhòng rén dí liáng de yín zi ， yuē sè jiù bǎ nà yín zi dài dào fǎ lǎo de gōng lǐ 。

Józef zebrał więc wszystkie pieniądze, które znajdowały się w ziemi Egiptu i w ziemi Kanaan, za żywność, którą kupowano. I Józef wniósł te pieniądze do skarbu faraona.

埃及地和迦南地的银子都花尽了，埃及众人都来见约瑟，说：「我们的银子都用尽了，求你给我们粮食，我们为什么死在你面前呢？」

āi jí dì hé jiā nán dì de yín zǐ dōu huā jìn le ， āi jí zhòng rén dōu lái jiàn yuē sè ， shuō ：「 wǒ men de yín zǐ dōu yòng jìn le ， qiú nǐ gěi wǒ men liáng shí ， wǒ men wèi shén me sǐ zài nǐ miàn qián ne ？」

A gdy zabrakło pieniędzy w ziemi Egiptu i w ziemi Kanaan, wszyscy Egipcjanie przyszli do Józefa i powiedzieli: Daj nam chleba. Dlaczego mamy umierać na twoich oczach? Gdyż nam już zabrakło pieniędzy.

约瑟说：「若是银子用尽了，可以把你们的牲畜给我，我就为你们的牲畜给你们粮食。」

yuē sè shuō ：「 ruò shì yín zi yòng jìn le ， kě yǐ bǎ nǐ men de shēng chù gěi wǒ ， wǒ jiù wèi nǐ men de shēng chù gěi nǐ men liáng shí 。」

Józef na to odpowiedział: Dajcie wasze bydła, a dam wam żywność za wasze bydła, skoro zabrakło wam pieniędzy.

于是他们把牲畜赶到约瑟那里，约瑟就拿粮食换了他们的牛、羊、驴、马；那一年因换他们一切的牲畜，就用粮食养活他们。

yú shì tā men bǎ shēng chù gǎn dào yuē sè nà lǐ ， yuē sè jiù ná liáng shí huàn le tā men de niú 、 yáng 、 lǘ 、 mǎ ； nà yì nián yīn huàn tā men yí qiè de shēng chù ， jiù yòng liáng shí yǎng huó tā men 。

Przyprowadzili więc swoje bydła do Józefa; i Józef dał im chleb za konie, za trzody owiec, za stada wołów i za osły. W tym roku zaopatrywał ich w żywność w zamian za wszelkie ich bydło.

那一年过去，第二年他们又来见约瑟，说：「我们不瞒我主，我们的银子都花尽了，牲畜也都归了我主。我们在我主眼前，除了我们的身体和田地之外，一无所剩。

nà yì nián guò qù ， dì èr nián tā men yòu lái jiàn yuē sè ， shuō ：「 wǒ men bù mán wǒ zhǔ ， wǒ men de yín zi dōu huā jìn le ， shēng chù yě dōu guī le wǒ zhǔ 。 wǒ men zài wǒ zhǔ yǎn qián ， chú le wǒ men de shēn tǐ hé tián dì zhī wài ， yì wú suǒ shèng 。

A gdy minął ten rok, przyszli do niego w następnym roku i powiedzieli: Nie ukryjemy przed naszym panem, że już skończyły się nam pieniądze, a stada bydła należą do naszego pana. Nie zostaje nam nic przed naszym panem jak tylko nasze ciała i nasze pole.

你何忍见我们人死地荒呢？求你用粮食买我们和我们的地，我们和我们的地就要给法老效力。又求你给我们种子，使我们得以存活，不至死亡，地土也不至荒凉。」

nǐ hé rěn jiàn wǒ men rén sǐ dì huāng ne ？ qiú nǐ yòng liáng shí mǎi wǒ men hé wǒ men de dì ， wǒ men hé wǒ men de dì jiù yào gěi fǎ lǎo xiào lì 。 yòu qiú nǐ gěi wǒ men zhǒng zǐ ， shǐ wǒ men dé yǐ cún huó ， bú zhì sǐ wáng ， dì tǔ yě bú zhì huāng liáng 。」

Dlaczego mamy umierać na twoich oczach, zarówno my, jak i nasza ziemia? Kupuj za chleb nas i nasze pole, a my i nasza ziemia będziemy w niewoli u faraona. Daj nam tylko ziarno, abyśmy żyli, a nie pomarli, i by ziemia nie opustoszała.

于是，约瑟为法老买了埃及所有的地，埃及人因被饥荒所迫，各都卖了自己的田地；那地就都归了法老。

yú shì ， yuē sè wèi fǎ lǎo mǎi le āi jí suǒ yǒu de dì ， āi jí rén yīn bèi jī huāng suǒ pò ， gè dōu mài le zì jǐ de tián dì ； nà dì jiù dōu guī le fǎ lǎo 。

I tak kupił Józef całą ziemię Egiptu dla faraona, bo każdy Egipcjanin sprzedał swoje pole, gdyż wzmógł się wśród nich głód. I cała ziemia stała się własnością faraona.

至于百姓，约瑟叫他们，从埃及这边直到埃及那边，都各归各城。

zhì yú bǎi xìng ， yuē sè jiào tā men ， cóng āi jí zhè biān zhí dào āi jí nà biān ， dōu gè guī gè chéng 。

I przeniósł lud do miast, od jednego krańca Egiptu do drugiego.

惟有祭司的地，约瑟没有买，因为祭司有从法老所得的常俸。他们吃法老所给的常俸，所以他们不卖自己的地。

wéi yǒu jì sī de dì ， yuē sè méi yǒu mǎi ， yīn wèi jì sī yǒu cóng fǎ lǎo suǒ dé de cháng fèng 。 tā men chī fǎ lǎo suǒ gěi de cháng fèng ， suǒ yǐ tā men bú mài zì jǐ de dì 。

Nie kupił tylko ziemi kapłanów, bo kapłani mieli żywność przydzieloną im przez faraona i żywili się swoją żywnością, którą dał im faraon. Dlatego nie sprzedali swej ziemi.

约瑟对百姓说：「我今日为法老买了你们和你们的地，看哪，这里有种子给你们，你们可以种地。

yuē sè duì bǎi xìng shuō ：「 wǒ jīn rì wèi fǎ lǎo mǎi le nǐ men hé nǐ men de dì ， kàn nǎ ， zhè lǐ yǒu zhǒng zi gěi nǐ men ， nǐ men kě yǐ zhòng dì 。

Potem Józef powiedział do ludu: Oto teraz kupiłem was i waszą ziemię dla faraona. Macie tu ziarno, obsiejcie nim pola.

后来打粮食的时候，你们要把五分之一纳给法老，四分可以归你们做地里的种子，也做你们和你们家口孩童的食物。」

hòu lái dǎ liáng shí de shí hòu ， nǐ men yào bǎ wǔ fēn zhī yī nà gěi fǎ lǎo ， sì fēn kě yǐ guī nǐ men zuò dì lǐ de zhǒng zi ， yě zuò nǐ men hé nǐ men jiā kǒu hái tóng de shí wù 。」

A piątą część waszych plonów oddacie faraonowi, cztery zaś części będą wasze – na obsianie pól i na żywność dla tych, którzy są w waszych domach, i na żywność dla waszych dzieci.

他们说：「你救了我们的性命。但愿我们在我主眼前蒙恩，我们就作法老的仆人。」

tā men shuō ：「 nǐ jiù le wǒ men de xìng mìng 。 dàn yuàn wǒ men zài wǒ zhǔ yǎn qián méng ēn ， wǒ men jiù zuò fǎ lǎo de pú rén 。」

Wtedy odpowiedzieli: Uratowałeś nam życie! Obyśmy znaleźli łaskę w oczach swego pana, a będziemy niewolnikami faraona.

于是约瑟为埃及地定下常例，直到今日：法老必得五分之一，惟独祭司的地不归法老。

yú shì yuē sè wèi āi jí dì dìng xià cháng lì ， zhí dào jīn rì ： fǎ lǎo bì dé wǔ fēn zhī yī ， wéi dú jì sī de dì bù guī fǎ lǎo 。

I Józef ustanowił to jako prawo aż do dziś w ziemi Egiptu, aby faraonowi oddawano piątą część plonów. Tylko ziemia samych kapłanów nie stała się własnością faraona.

以色列人住在埃及的歌珊地。他们在那里置了产业，并且生育甚多。

yǐ sè liè rén zhù zài āi jí de gē shān dì 。 tā men zài nà lǐ zhì le chǎn yè ， bìng qiě shēng yù shèn duō 。

Izrael mieszkał w ziemi Egiptu, w ziemi Goszen. Nabywali w niej posiadłości na własność, byli płodni i bardzo się rozmnożyli.

雅各住在埃及地十七年，雅各平生的年日是一百四十七岁。

yǎ gè zhù zài āi jí dì shí qī nián ， yǎ gè píng shēng de nián rì shì yì bǎi sì shí qī suì 。

I Jakub żył w ziemi Egiptu siedemnaście lat. A w sumie Jakub przeżył sto czterdzieści siedem lat.

以色列的死期临近了，他就叫了他儿子约瑟来，说：「我若在你眼前蒙恩，请你把手放在我大腿底下，用慈爱和诚实待我，请你不要将我葬在埃及。

yǐ sè liè de sǐ qī lín jìn le ， tā jiù jiào le tā ér zǐ yuē sè lái ， shuō ：「 wǒ ruò zài nǐ yǎn qián méng ēn ， qǐng nǐ bǎ shǒu fàng zài wǒ dà tuǐ dǐ xià ， yòng cí ài hé chéng shí dài wǒ ， qǐng nǐ bú yào jiāng wǒ zàng zài āi jí 。

I zbliżył się czas śmierci Izraela. Wezwał więc swego syna Józefa i powiedział do niego: Jeśli teraz znalazłem łaskę w twoich oczach, połóż, proszę, twoją rękę pod moje biodro, a wyświadcz mi tę łaskę i wierność: Proszę, nie chowaj mnie w Egipcie;

我与我祖我父同睡的时候，你要将我带出埃及，葬在他们所葬的地方。」约瑟说：「我必遵着你的命而行。」

wǒ yǔ wǒ zǔ wǒ fù tóng shuì de shí hòu ， nǐ yào jiāng wǒ dài chū āi jí ， zàng zài tā men suǒ zàng de dì fāng 。」 yuē sè shuō ：「 wǒ bì zūn zhe nǐ de mìng ér xíng 。」

Ale gdy zasnę z moimi ojcami, wywieziesz mnie z Egiptu i pochowasz mnie w ich grobie. A on powiedział: Uczynię według twego słowa.

雅各说：「你要向我起誓。」约瑟就向他起了誓，于是以色列在床头上 敬拜 神。

yǎ gè shuō ：「 nǐ yào xiàng wǒ qǐ shì 。」 yuē sè jiù xiàng tā qǐ le shì ， yú shì yǐ sè liè zài chuáng tóu shàng jìng bài shén 。

A Jakub powiedział: Przysięgnij mi. I przysiągł mu. Potem Izrael pokłonił się na wezgłowie łoża.