1 Wafalme 11

所罗门王在法老的女儿之外，又宠爱许多外邦女子，就是摩押女子、亚扪女子、以东女子、西顿女子、赫人女子。

suǒ luó mén wáng zài fǎ lǎo de nǚ ér zhī wài ， yòu chǒng ài xǔ duō wài bāng nǚ zǐ ， jiù shì mó yā nǚ zǐ 、 yà mén nǚ zǐ 、 yǐ dōng nǚ zǐ 、 xī dùn nǚ zǐ 、 hè rén nǚ zǐ 。

Hata hivyo, Mfalme Solomoni akawapenda wanawake wengi wa kigeni zaidi, mbali na binti Farao: wanawake wa Wamoabu, Waamoni, Waedomu, Wasidoni na Wahiti.

论到这些国的人，耶和华曾晓谕以色列人说：「你们不可与她们往来相通，因为她们必诱惑你们的心去随从她们的神。」所罗门却恋爱这些女子。

lùn dào zhè xiē guó de rén ， yē hé huá céng xiǎo yù yǐ sè liè rén shuō ：「 nǐ men bù kě yǔ tā men wǎng lái xiāng tōng ， yīn wèi tā men bì yòu huò nǐ men de xīn qù suí cóng tā men de shén 。」 suǒ luó mén què liàn ài zhè xiē nǚ zǐ 。

Walitoka katika mataifa ambayo Bwana aliwaambia Waisraeli, “Msije mkaoana nao, kwa kuwa hakika wataigeuza mioyo yenu mgeukie miungu yao.” Hata hivyo, Solomoni akakaza kuwapenda.

所罗门有妃七百，都是公主；还有嫔三百。这些妃嫔诱惑他的心。

suǒ luó mén yǒu fēi qī bǎi ， dōu shì gōng zhǔ ； hái yǒu pín sān bǎi 。 zhè xiē fēi pín yòu huò tā de xīn 。

Alikuwa na wake 700 mabinti wa uzao wa kifalme, na masuria 300, nao wake zake wakampotosha.

所罗门年老的时候，他的妃嫔诱惑他的心去随从别神，不效法他父亲大卫诚诚实实地顺服耶和华—他的 神。

suǒ luó mén nián lǎo de shí hòu ， tā de fēi pín yòu huò tā de xīn qù suí cóng bié shén ， bú xiào fǎ tā fù qīn dà wèi chéng chéng shí shí dì shùn fú yē hé huá — tā de shén 。

Kadiri Solomoni alivyozidi kuzeeka, wake zake wakaugeuza moyo wake kuelekea miungu mingine, na moyo wake haukujitolea kikamilifu kwa Bwana Mungu wake, kama ulivyokuwa moyo wa Daudi baba yake.

因为所罗门随从西顿人的女神亚斯她录和亚扪人可憎的神米勒公。

yīn wèi suǒ luó mén suí cóng xī dùn rén de nǚ shén yà sī tā lù hé yà mén rén kě zēng de shén mǐ lè gōng 。

Solomoni akafuata Ashtorethi mungu mke wa Wasidoni, na Moleki mungu aliyekuwa chukizo la Waamoni.

所罗门行耶和华眼中看为恶的事，不效法他父亲大卫专心顺从耶和华。

suǒ luó mén xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， bú xiào fǎ tā fù qīn dà wèi zhuān xīn shùn cóng yē hé huá 。

Kwa hiyo Solomoni akafanya uovu machoni pa Bwana; hakumfuata Bwana kikamilifu kama alivyofanya Daudi baba yake.

所罗门为摩押可憎的神基抹和亚扪人可憎的神摩洛，在耶路撒冷对面的山上建筑邱坛。

suǒ luó mén wèi mó yā kě zēng de shén jī mǒ hé yà mén rén kě zēng de shén mó luò ， zài yē lù sā lěng duì miàn de shān shàng jiàn zhù qiū tán 。

Kwenye kilima mashariki mwa Yerusalemu, Solomoni akajenga mahali pa juu kwa ajili ya Kemoshi chukizo la Wamoabu, na kwa Moleki mungu chukizo la Waamoni.

他为那些向自己的神烧香献祭的外邦女子，就是他娶来的妃嫔也是这样行。

tā wèi nà xiē xiàng zì jǐ de shén shāo xiāng xiàn jì de wài bāng nǚ zǐ ， jiù shì tā qǔ lái de fēi pín yě shì zhè yàng xíng 。

Akafanya hivyo kwa wake zake wote wa kigeni, ambao walifukiza uvumba na kutoa dhabihu kwa miungu yao.

耶和华向所罗门发怒，因为他的心偏离向他两次显现的耶和华—以色列的 神。

yē hé huá xiàng suǒ luó mén fā nù ， yīn wèi tā de xīn piān lí xiàng tā liǎng cì xiǎn xiàn de yē hé huá — yǐ sè liè de shén 。

Bwana akamkasirikia Solomoni kwa sababu moyo wake uligeuka mbali na Bwana, Mungu wa Israeli, ambaye alikuwa amemtokea mara mbili.

耶和华曾吩咐他不可随从别神，他却没有遵守耶和华所吩咐的。

yē hé huá céng fēn fù tā bù kě suí cóng bié shén ， tā què méi yǒu zūn shǒu yē hé huá suǒ fēn fù de 。

Ingawa alikuwa amemkataza Solomoni kufuata miungu mingine, Solomoni hakutii amri ya Bwana.

所以耶和华对他说：「你既行了这事，不遵守我所吩咐你守的约和律例，我必将你的国夺回，赐给你的臣子。

suǒ yǐ yē hé huá duì tā shuō ：「 nǐ jì xíng le zhè shì ， bù zūn shǒu wǒ suǒ fēn fù nǐ shǒu de yuē hé lǜ lì ， wǒ bì jiāng nǐ de guó duó huí ， cì gěi nǐ de chén zǐ 。

Kwa hiyo Bwana akamwambia Solomoni, “Kwa kuwa hii ndiyo hali yako na hukushika Agano langu na sheria zangu nilizokuamuru, hakika nitaurarua ufalme kutoka kwako na kumpa mmoja wa walio chini yako.

然而，因你父亲大卫的缘故，我不在你活着的日子行这事，必从你儿子的手中将国夺回。

rán ér ， yīn nǐ fù qīn dà wèi de yuán gù ， wǒ bú zài nǐ huó zhe de rì zi xíng zhè shì ， bì cóng nǐ ér zi de shǒu zhōng jiàng guó duó huí 。

Hata hivyo, kwa ajili ya Daudi baba yako, sitafanya jambo hili wakati wa uhai wako. Nitaurarua kutoka mikononi mwa mwanao.

只是我不将全国夺回，要因我仆人大卫和我所选择的耶路撒冷，还留一支派给你的儿子。」

zhǐ shì wǒ bù jiāng quán guó duó huí ， yào yīn wǒ pú rén dà wèi hé wǒ suǒ xuǎn zé de yē lù sā lěng ， hái liú yì zhī pài gěi nǐ de ér zi 。」

Lakini pia sitaurarua ufalme wote kutoka kwake, bali nitampa kabila moja kwa ajili ya Daudi mtumishi wangu na kwa ajili ya Yerusalemu, ambao nimeuchagua.”

耶和华使以东人哈达兴起，作所罗门的敌人；他是以东王的后裔。

yē hé huá shǐ yǐ dōng rén hǎ dá xīng qǐ ， zuò suǒ luó mén de dí rén ； tā shì yǐ dōng wáng de hòu yì 。

Kisha Bwana akamwinua adui dhidi ya Solomoni, Hadadi, Mwedomu, kutoka ukoo wa ufalme wa Edomu.

先前大卫攻击以东，元帅约押上去葬埋阵亡的人，将以东的男丁都杀了。

xiān qián dà wèi gōng jī yǐ dōng ， yuán shuài yuē yā shàng qù zàng mái zhèn wáng de rén ， jiāng yǐ dōng de nán dīng dōu shā le 。

Huko nyuma wakati Daudi alipokuwa akipigana na Edomu, Yoabu jemadari wa jeshi, aliyekuwa amekwenda kuzika waliouawa, alikuwa amewaua wanaume wote waliokuwako Edomu.

约押和以色列众人在以东住了六个月，直到将以东的男丁尽都剪除。

yuē yā hé yǐ sè liè zhòng rén zài yǐ dōng zhù le liù gè yuè ， zhí dào jiāng yǐ dōng de nán dīng jìn dōu jiǎn chú 。

Yoabu na Waisraeli wote walikaa huko kwa miezi sita, mpaka walipomaliza kuwaangamiza wanaume wote huko Edomu.

那时哈达还是幼童；他和他父亲的臣仆，几个以东人逃往埃及。

nà shí hā dá hái shì yòu tóng ； tā hé tā fù qīn de chén pú ， jǐ gè yǐ dōng rén táo wǎng āi jí 。

Lakini Hadadi, akiwa bado mvulana mdogo, alikimbilia Misri akiwa na baadhi ya maafisa wa Kiedomu waliokuwa wakimhudumia baba yake.

他们从米甸起行，到了巴兰；从巴兰带着几个人来到埃及见埃及王法老；法老为他派定粮食，又给他房屋田地。

tā men cóng mǐ diàn qǐ xíng ， dào le bā lán ； cóng bā lán dài zhe jǐ gè rén lái dào āi jí jiàn āi jí wáng fǎ lǎo ； fǎ lǎo wèi tā pài dìng liáng shí ， yòu gěi tā fáng wū tián dì 。

Wakaondoka Midiani wakaenda Parani. Basi wakichukua pamoja nao wanaume kutoka Parani, wakaenda Misri, kwa Farao mfalme wa Misri, ambaye alimpa Hadadi nyumba, ardhi na akampatia chakula.

哈达在法老面前大蒙恩惠，以致法老将王后答比匿的妹子赐他为妻。

hǎ dá zài fǎ lǎo miàn qián dà méng ēn huì ， yǐ zhì fǎ lǎo jiàng wáng hòu dá bǐ nì de mèi zǐ cì tā wèi qī 。

Farao akapendezwa sana na Hadadi hata akampa ndugu wa mkewe mwenyewe, Malkia Tapenesi, ili aolewe na Hadadi.

答比匿的妹子给哈达生了一个儿子，名叫基努拔。答比匿使基努拔在法老的宫里断奶，基努拔就与法老的众子一同住在法老的宫里。

dá bǐ nì de mèi zǐ gěi hǎ dá shēng le yí gè ér zi ， míng jiào jī nǔ bá 。 dá bǐ nì shǐ jī nǔ bá zài fǎ lǎo de gōng lǐ duàn nǎi ， jī nǔ bá jiù yǔ fǎ lǎo de zhòng zǐ yì tóng zhù zài fǎ lǎo de gōng lǐ 。

Huyo ndugu wa Tapenesi akamzalia mwana aliyeitwa Genubathi, ambaye alilelewa na Tapenesi katika jumba la kifalme. Huko Genubathi aliishi pamoja na watoto wa Farao mwenyewe.

哈达在埃及听见大卫与他列祖同睡，元帅约押也死了，就对法老说：「求王容我回本国去。」

hǎ dá zài āi jí tīng jiàn dà wèi yǔ tā liè zǔ tóng shuì ， yuán shuài yuē yā yě sǐ le ， jiù duì fǎ lǎo shuō ：「 qiú wáng róng wǒ huí běn guó qù 。」

Alipokuwa huko Misri, Hadadi alisikia kwamba Daudi amepumzika na baba zake na ya kwamba pia Yoabu aliyekuwa jemadari wa jeshi amekufa. Ndipo Hadadi akamwambia Farao, “Niruhusu niende ili niweze kurudi katika nchi yangu.”

法老对他说：「你在我这里有什么缺乏，你竟要回你本国去呢？」他回答说：「我没有缺乏什么，只是求王容我回去。」

fǎ lǎo duì tā shuō ：「 nǐ zài wǒ zhè lǐ yǒu shén me quē fá ， nǐ jìng yào huí nǐ běn guó qù ne ？」 tā huí dá shuō ：「 wǒ méi yǒu quē fá shén me ， zhǐ shì qiú wáng róng wǒ huí qù 。」

Farao akauliza, “Umekosa nini hapa, kwamba unataka kurudi katika nchi yako?” Hadadi akajibu, “Hakuna, lakini niruhusu niende!”

神又使以利亚大的儿子利逊兴起，作所罗门的敌人。他先前逃避主人琐巴王哈大底谢。

shén yòu shǐ yǐ lì yà dà de ér zi lì xùn xīng qǐ ， zuò suǒ luó mén de dí rén 。 tā xiān qián táo bì zhǔ rén suǒ bā wáng hā dà dǐ xiè 。

Mungu akamwinua adui mwingine dhidi ya Solomoni, Rezoni mwana wa Eliada, ambaye alikuwa amemkimbia bwana wake Hadadezeri, mfalme wa Soba.

大卫击杀琐巴人的时候，利逊招聚了一群人，自己作他们的头目，往大马士革居住，在那里作王。

dà wèi jī shā suǒ bā rén de shí hòu ， lì xùn zhāo jù le yì qún rén ， zì jǐ zuò tā men de tóu mù ， wǎng dà mǎ shì gé jū zhù ， zài nà lǐ zuò wáng 。

Akawakusanya watu, naye akawa kiongozi wa kundi la waasi, wakati Daudi alipoangamiza majeshi ya Soba; waasi walikwenda Dameski, mahali walipokaa na kumiliki.

所罗门活着的时候，哈达为患之外，利逊也作以色列的敌人。他恨恶以色列人，且作了亚兰人的王。

suǒ luó mén huó zhe de shí hòu ， hǎ dá wèi huàn zhī wài ， lì xùn yě zuò yǐ sè liè de dí rén 。 tā hèn è yǐ sè liè rén ， qiě zuò le yà lán rén de wáng 。

Rezoni alikuwa adui wa Israeli kwa muda wote alioishi Solomoni, ukiongezea matatizo yaliyosababishwa na Hadadi. Kwa hiyo Rezoni akatawala katika Aramu na alikuwa mkatili kwa Israeli.

所罗门的臣仆、尼八的儿子耶罗波安也举手攻击王。他是以法莲支派的洗利达人，他母亲是寡妇，名叫洗鲁阿。

suǒ luó mén de chén pú 、 ní bā de ér zi yē luó bō ān yě jǔ shǒu gōng jī wáng 。 tā shì yǐ fǎ lián zhī pài de xǐ lì dá rén ， tā mǔ qīn shì guǎ fù ， míng jiào xǐ lǔ ā 。

Pia, Yeroboamu mwana wa Nebati aliasi dhidi ya mfalme. Alikuwa mmoja wa maafisa wa Solomoni, Mwefraimu kutoka Sereda, ambaye mama yake alikuwa mjane aliyeitwa Serua.

他举手攻击王的缘故，乃由先前所罗门建造米罗，修补他父亲大卫城的破口。

tā jǔ shǒu gōng jī wáng de yuán gù ， nǎi yóu xiān qián suǒ luó mén jiàn zào mǐ luó ， xiū bǔ tā fù qīn dà wèi chéng de pò kǒu 。

Haya ndiyo maelezo ya jinsi alivyomwasi mfalme: Solomoni alikuwa amejenga Milo naye akawa ameziba mwanya katika ukuta wa mji wa Daudi baba yake.

耶罗波安是大有才能的人。所罗门见这少年人殷勤，就派他监管约瑟家的一切工程。

yē luó bō ān shì dà yǒu cái néng de rén 。 suǒ luó mén jiàn zhè shào nián rén yīn qín ， jiù pài tā jiān guǎn yuē sè jiā de yí qiè gōng chéng 。

Basi Yeroboamu alikuwa mtu shujaa na hodari, naye Solomoni alipoona jinsi kijana alivyofanya kazi yake, akamweka kuwa kiongozi wa kazi yote ya mikono ya nyumba ya Yosefu.

一日，耶罗波安出了耶路撒冷，示罗人先知亚希雅在路上遇见他；亚希雅身上穿着一件新衣。他们二人在田野，以外并无别人。

yí rì ， yē luó bō ān chū le yē lù sā lěng ， shì luó rén xiān zhī yà xī yǎ zài lù shang yù jiàn tā ； yà xī yǎ shēn shàng chuān zhe yí jiàn xīn yī 。 tā men èr rén zài tián yě ， yǐ wài bìng wú bié rén 。

Karibu na wakati ule Yeroboamu alikuwa anatoka nje ya Yerusalemu, Ahiya nabii Mshiloni akakutana naye njiani, akiwa amevaa joho jipya. Hawa wawili walikuwa peke yao mashambani,

亚希雅将自己穿的那件新衣撕成十二片，

yà xī yǎ jiāng zì jǐ chuān de nà jiàn xīn yī sī chéng shí èr piàn ，

naye Ahiya akachukua joho jipya alilokuwa amevaa akalirarua vipande kumi na viwili.

对耶罗波安说：「你可以拿十片。耶和华—以色列的 神如此说：『我必将国从所罗门手里夺回，将十个支派赐给你。（

duì yē luó bō ān shuō ：「 nǐ kě yǐ ná shí piàn 。 yē hé huá — yǐ sè liè de shén rú cǐ shuō ：『 wǒ bì jiāng guó cóng suǒ luó mén shǒu lǐ duó huí ， jiāng shí gè zhī pài cì gěi nǐ 。（

Kisha akamwambia Yeroboamu, “Chukua vipande kumi kwa ajili yako, kwa kuwa hivi ndivyo Bwana, Mungu wa Israeli asemavyo: ‘Tazama, ninakwenda kuuchana ufalme kutoka mikononi mwa Solomoni na kukupa wewe makabila kumi.

我因仆人大卫和我在以色列众支派中所选择的耶路撒冷城的缘故，仍给所罗门留一个支派。）

wǒ yīn pú rén dà wèi hé wǒ zài yǐ sè liè zhòng zhī pài zhōng suǒ xuǎn zé de yē lù sā lěng chéng de yuán gù ， réng gěi suǒ luó mén liú yí gè zhī pài 。）

Lakini kwa ajili ya mtumishi wangu Daudi na mji wa Yerusalemu, ambao nimeuchagua miongoni mwa makabila yote ya Israeli, atakuwa na kabila moja.

因为他离弃我，敬拜西顿人的女神亚斯她录、摩押的神基抹，和亚扪人的神米勒公，没有遵从我的道，行我眼中看为正的事，守我的律例典章，像他父亲大卫一样。

yīn wèi tā lí qì wǒ ， jìng bài xī dùn rén de nǚ shén yà sī tā lù 、 mó yā de shén jī mǒ ， hé yà mén rén de shén mǐ lè gōng ， méi yǒu zūn cóng wǒ de dào ， xíng wǒ yǎn zhōng kàn wèi zhèng de shì ， shǒu wǒ de lǜ lì diǎn zhāng ， xiàng tā fù qīn dà wèi yí yàng 。

Nitafanya hivi kwa sababu wameniacha mimi na kuabudu Ashtorethi mungu mke wa Wasidoni, Kemoshi mungu wa Wamoabu, na Moleki mungu wa Waamoni, nao hawakwenda katika njia zangu ili kufanya yaliyo sawa machoni pangu, wala kushika amri na sheria zangu kama Daudi, babaye Solomoni, alivyofanya.

但我不从他手里将全国夺回；使他终身为君，是因我所拣选的仆人大卫谨守我的诫命律例。

dàn wǒ bù cóng tā shǒu lǐ jiāng quán guó duó huí ； shǐ tā zhōng shēn wèi jūn ， shì yīn wǒ suǒ jiǎn xuǎn de pú rén dà wèi jǐn shǒu wǒ de jiè mìng lǜ lì 。

“ ‘Lakini sitauondoa ufalme wote kutoka mikononi mwa Solomoni, nimemfanya mtawala siku zote za maisha yake kwa ajili ya Daudi mtumishi wangu, niliyemchagua na ambaye aliyatunza maagizo na amri zangu.

我必从他儿子的手里将国夺回，以十个支派赐给你，

wǒ bì cóng tā ér zi de shǒu lǐ jiāng guó duó huí ， yǐ shí gè zhī pài cì gěi nǐ ，

Nitauondoa ufalme kutoka mikononi mwa mwanawe na kukupa wewe makabila kumi.

还留一个支派给他的儿子，使我仆人大卫在我所选择立我名的耶路撒冷城里，在我面前长有灯光。

hái liú yí gè zhī pài gěi tā de ér zi ， shǐ wǒ pú rén dà wèi zài wǒ suǒ xuǎn zé lì wǒ míng de yē lù sā lěng chéng lǐ ， zài wǒ miàn qián cháng yǒu dēng guāng 。

Nitampa mwanawe kabila moja ili kwamba Daudi mtumishi wangu awe na taa mbele zangu daima katika Yerusalemu, mji ambao nimeuchagua kuweka Jina langu.

我必拣选你，使你照心里一切所愿的，作王治理以色列。

wǒ bì jiǎn xuǎn nǐ ， shǐ nǐ zhào xīn lǐ yí qiè suǒ yuàn de ， zuò wáng zhì lǐ yǐ sè liè 。

Hata hivyo, kukuhusu wewe Yeroboamu, nitakutwaa, nawe utatawala juu ya yote yale moyo wako unayotamani, utakuwa mfalme juu ya Israeli.

你若听从我一切所吩咐你的，遵行我的道，行我眼中看为正的事，谨守我的律例诫命，像我仆人大卫所行的，我就与你同在，为你立坚固的家，像我为大卫所立的一样，将以色列人赐给你。

nǐ ruò tīng cóng wǒ yí qiè suǒ fēn fù nǐ de ， zūn xíng wǒ de dào ， xíng wǒ yǎn zhōng kàn wèi zhèng de shì ， jǐn shǒu wǒ de lǜ lì jiè mìng ， xiàng wǒ pú rén dà wèi suǒ xíng de ， wǒ jiù yǔ nǐ tóng zài ， wèi nǐ lì jiān gù de jiā ， xiàng wǒ wèi dà wèi suǒ lì de yí yàng ， jiāng yǐ sè liè rén cì gěi nǐ 。

Ikiwa utafanya kila nitakalokuamuru, kuenenda katika njia zangu na kufanya yaliyo sawa mbele za macho yangu kwa kuzishika amri zangu na maagizo yangu kama alivyofanya Daudi mtumishi wangu, nitakuwa pamoja nawe. Nitakujengea ufalme utakaodumu kama ule niliomjengea Daudi, nami nitakupa Israeli.

我必因所罗门所行的使大卫后裔受患难，但不至于永远。』」

wǒ bì yīn suǒ luó mén suǒ xíng de shǐ dà wèi hòu yì shòu huàn nàn ， dàn bú zhì yú yǒng yuǎn 。』」

Nitawatesa wazao wa Daudi kwa ajili ya hili, lakini siyo milele.’ ”

所罗门因此想要杀耶罗波安。耶罗波安却起身逃往埃及；到了埃及王示撒那里，就住在埃及，直到所罗门死了。

suǒ luó mén yīn cǐ xiǎng yào shā yē luó bō ān 。 yē luó bō ān què qǐ shēn táo wǎng āi jí ； dào le āi jí wáng shì sā nà lǐ ， jiù zhù zài āi jí ， zhí dào suǒ luó mén sǐ le 。

Solomoni akajaribu kumuua Yeroboamu, lakini Yeroboamu akakimbilia Misri, kwa Mfalme Shishaki, naye akakaa huko mpaka Solomoni alipofariki.

所罗门其余的事，凡他所行的和他的智慧都写在所罗门记上。

suǒ luó mén qí yú de shì ， fán tā suǒ xíng de hé tā de zhì huì dōu xiě zài suǒ luó mén jì shàng 。

Kwa habari za matukio mengine ya utawala wa Solomoni, yote aliyoyafanya na hekima aliyoionyesha, je hayakuandikwa yote katika kitabu cha matendo cha Solomoni?

所罗门在耶路撒冷作以色列众人的王共四十年。

suǒ luó mén zài yē lù sā lěng zuò yǐ sè liè zhòng rén de wáng gòng sì shí nián 。

Solomoni alitawala Israeli yote miaka arobaini, akiwa Yerusalemu.

所罗门与他列祖同睡，葬在他父亲大卫的城里。他儿子罗波安接续他作王。

suǒ luó mén yǔ tā liè zǔ tóng shuì ， zàng zài tā fù qīn dà wèi de chéng lǐ 。 tā ér zi luó bō ān jiē xù tā zuò wáng 。

Kisha Solomoni akalala pamoja na baba zake, naye akazikwa katika mji wa Daudi baba yake. Naye Rehoboamu mwanawe akawa mfalme baada yake.