2 Mambo Ya Nyakati 18

约沙法大有尊荣资财，就与亚哈结亲。

yuē shā fǎ dà yǒu zūn róng zī cái ， jiù yǔ yà hā jié qīn 。

Basi, Yehoshafati alikuwa na mali nyingi sana na heshima. Naye akafanya urafiki na Ahabu kwa mwanawe kumwoa binti wa Ahabu.

过了几年，他下到撒马利亚去见亚哈；亚哈为他和跟从他的人宰了许多牛羊，劝他与自己同去攻取基列的拉末。

guò le jǐ nián ， tā xià dào sā mǎ lì yà qù jiàn yà hā ； yà hā wèi tā hé gēn cóng tā de rén zǎi le xǔ duō niú yáng ， quàn tā yǔ zì jǐ tóng qù gōng qǔ jī liè de lā mò 。

Baada ya miaka kadhaa akashuka kumtembelea Ahabu huko Samaria. Ahabu akachinja ngʼombe na kondoo wengi kwa ajili yake na watu aliokuwa amefuatana nao. Kisha Ahabu akamshawishi Yehoshafati kukwea pamoja naye ili kuishambulia Ramoth-Gileadi.

以色列王亚哈问犹大王约沙法说：「你肯同我去攻取基列的拉末吗？」他回答说：「你我不分彼此，我的民与你的民一样，必与你同去争战。」

yǐ sè liè wáng yà hā wèn yóu dà wáng yuē shā fǎ shuō ：「 nǐ kěn tóng wǒ qù gōng qǔ jī liè de lā mò ma ？」 tā huí dá shuō ：「 nǐ wǒ bù fēn bǐ cǐ ， wǒ de mín yǔ nǐ de mín yí yàng ， bì yǔ nǐ tóng qù zhēng zhàn 。」

Ahabu mfalme wa Israeli akamuuliza Yehoshafati mfalme wa Yuda, “Je, utakwenda pamoja nami kupigana dhidi ya Ramoth-Gileadi?” Yehoshafati akamjibu mfalme wa Israeli, “Mimi ni kama wewe, watu wangu ni kama watu wako, farasi wangu ni kama farasi wako. Tutakuwa pamoja nawe vitani.”

约沙法对以色列王说：「请你先求问耶和华。」

yuē shā fǎ duì yǐ sè liè wáng shuō ：「 qǐng nǐ xiān qiú wèn yē hé huá 。」

Lakini Yehoshafati pia akamwambia mfalme wa Israeli, “Kwanza tafuta shauri la Bwana.”

于是以色列王招聚先知四百人，问他们说：「我们上去攻取基列的拉末可以不可以？」他们说：「可以上去，因为 神必将那城交在王的手里。」

yú shì yǐ sè liè wáng zhāo jù xiān zhī sì bǎi rén ， wèn tā men shuō ：「 wǒ men shàng qù gōng qǔ jī liè de lā mò kě yǐ bù kě yǐ ？」 tā men shuō ：「 kě yǐ shàng qù ， yīn wèi shén bì jiāng nà chéng jiāo zài wáng de shǒu lǐ 。」

Kwa hiyo mfalme wa Israeli akawaleta pamoja manabii wanaume wapatao mia nne, akawauliza, “Je, twende vitani dhidi ya Ramoth-Gileadi, au niache?” Wakajibu, “Naam, nenda kwa kuwa Mungu ataiweka Ramoth-Gileadi mkononi mwa mfalme.”

约沙法说：「这里不是还有耶和华的先知，我们可以求问他吗？」

yuē shā fǎ shuō ：「 zhè lǐ bú shì hái yǒu yē hé huá de xiān zhī ， wǒ men kě yǐ qiú wèn tā ma ？」

Lakini Yehoshafati akauliza, “Je, hayuko nabii wa Bwana hapa ambaye tunaweza kumuuliza?”

以色列王对约沙法说：「还有一个人，是音拉的儿子米该雅。我们可以托他求问耶和华，只是我恨他；因为他指着我所说的预言，不说吉语，常说凶言。」约沙法说：「王不必这样说。」

yǐ sè liè wáng duì yuē shā fǎ shuō ：「 hái yǒu yí gè rén ， shì yīn lā de ér zi mǐ gāi yǎ 。 wǒ men kě yǐ tuō tā qiú wèn yē hé huá ， zhǐ shì wǒ hèn tā ； yīn wèi tā zhǐ zhe wǒ suǒ shuō de yù yán ， bù shuō jí yǔ ， cháng shuō xiōng yán 。」 yuē shā fǎ shuō ：「 wáng bú bì zhè yàng shuō 。」

Mfalme wa Israeli akamjibu Yehoshafati, “Bado yupo mtu mmoja ambaye kupitia yeye twaweza kumuuliza shauri la Bwana, lakini namchukia kwa sababu huwa hatabiri jambo lolote jema kunihusu mimi, lakini kila mara hunitabiria mabaya tu. Yeye ni Mikaya mwana wa Imla.” Yehoshafati akajibu, “Mfalme hapaswi kusema hivyo.”

以色列王就召了一个太监来，说：「你快去将音拉的儿子米该雅召来。」

yǐ sè liè wáng jiù zhào le yí gè tài jian lái ， shuō ：「 nǐ kuài qù jiāng yīn lā de ér zi mǐ gāi yǎ zhào lái 。」

Kwa hiyo mfalme wa Israeli akamwita mmoja wa maafisa wake na kusema, “Mlete Mikaya mwana wa Imla mara moja.”

以色列王和犹大王约沙法在撒马利亚城门前的空场上，各穿朝服坐在位上，所有的先知都在他们面前说预言。

yǐ sè liè wáng hé yóu dà wáng yuē shā fǎ zài sā mǎ lì yà chéng mén qián de kōng chǎng shàng ， gè chuān cháo fú zuò zài wèi shàng ， suǒ yǒu de xiān zhī dōu zài tā men miàn qián shuō yù yán 。

Wakiwa wamevalia majoho yao ya kifalme, mfalme wa Israeli na Yehoshafati mfalme wa Yuda walikuwa wameketi juu ya viti vyao vya kifalme katika sakafu ya kupuria, kwenye ingilio la lango la Samaria, pamoja na manabii wote wakiwa wakitabiri mbele yao.

基拿拿的儿子西底家造了两个铁角，说：「耶和华如此说：『你要用这角抵触亚兰人，直到将他们灭尽。』」

jī ná ná de ér zi xī dǐ jiā zào le liǎng gè tiě jiǎo ， shuō ：「 yē hé huá rú cǐ shuō ：『 nǐ yào yòng zhè jué dǐ chù yà lán rén ， zhí dào jiāng tā men miè jìn 。』」

Wakati huu Sedekia mwana wa Kenaana alikuwa ametengeneza pembe za chuma, akatangaza, “Hivi ndivyo Bwana asemavyo, ‘Kwa hizi pembe utawapiga na kuwarudisha Waaramu nyuma mpaka wameangamizwa.’ ”

所有的先知也都这样预言说：「可以上基列的拉末去，必然得胜，因为耶和华必将那城交在王的手中。」

suǒ yǒu de xiān zhī yě dōu zhè yàng yù yán shuō ：「 kě yǐ shàng jī liè de lā mò qù ， bì rán dé shèng ， yīn wèi yē hé huá bì jiāng nà chéng jiāo zài wáng de shǒu zhōng 。」

Manabii wengine wote walikuwa wanatabiri kitu hicho hicho, wakisema, “Ishambulie Ramoth-Gileadi na uwe mshindi. Kwa kuwa Bwana ataitia mkononi mwa mfalme.”

那去召米该雅的使者对米该雅说：「众先知一口同音地都向王说吉言，你不如与他们说一样的话，也说吉言。」

nà qù zhào mǐ gāi yǎ de shǐ zhě duì mǐ gāi yǎ shuō ：「 zhòng xiān zhī yì kǒu tóng yīn dì dōu xiàng wáng shuō jí yán ， nǐ bù rú yǔ tā men shuō yí yàng de huà ， yě shuō jí yán 。」

Mjumbe aliyekuwa amekwenda kumwita Mikaya akamwambia, “Tazama, manabii wote kama mtu mmoja wanatabiri ushindi kwa mfalme. Neno lako na likubaliane na lao, nawe unene mema kuhusu mfalme.”

米该雅说：「我指着永生的耶和华起誓，我的 神说什么，我就说什么。」

mǐ gāi yǎ shuō ：「 wǒ zhǐ zhe yǒng shēng de yē hé huá qǐ shì ， wǒ de shén shuō shén me ， wǒ jiù shuō shén me 。」

Lakini Mikaya akasema, “Hakika kama Bwana aishivyo, nitamwambia kile tu Bwana atakachoniambia.”

米该雅到王面前，王问他说：「米该雅啊，我们上去攻取基列的拉末可以不可以？」他说：「可以上去，必然得胜，敌人必交在你们手里。」

mǐ gāi yǎ dào wáng miàn qián ， wáng wèn tā shuō ：「 mǐ gāi yǎ a ， wǒ men shàng qù gōng qǔ jī liè de lā mò kě yǐ bù kě yǐ ？」 tā shuō ：「 kě yǐ shàng qù ， bì rán dé shèng ， dí rén bì jiāo zài nǐ men shǒu lǐ 。」

Alipofika, mfalme akamuuliza, “Mikaya, je, twende vitani dhidi ya Ramoth-Gileadi au niache?” Akamjibu, “Shambulia na ushinde, kwa kuwa watatiwa mkononi mwako.”

王对他说：「我当嘱咐你几次，你才奉耶和华的名向我说实话呢？」

wáng duì tā shuō ：「 wǒ dāng zhǔ fù nǐ jǐ cì ， nǐ cái fèng yē hé huá de míng xiàng wǒ shuō shí huà ne ？」

Mfalme akamwambia, “Je, ni mara ngapi nitakuapisha ili usiniambie kitu chochote ila kweli tu kwa jina la Bwana?”

米该雅说：「我看见以色列众民散在山上，如同没有牧人的羊群一般。耶和华说：『这民没有主人，他们可以平平安安地各归各家去。』」

mǐ gāi yǎ shuō ：「 wǒ kàn jiàn yǐ sè liè zhòng mín sàn zài shān shàng ， rú tóng méi yǒu mù rén de yáng qún yì bān 。 yē hé huá shuō ：『 zhè mín méi yǒu zhǔ rén ， tā men kě yǐ píng píng ān ān dì gè guī gè jiā qù 。』」

Ndipo Mikaya akajibu, “Niliona Israeli wote wametawanyika vilimani kama kondoo wasio na mchungaji, naye Bwana akasema, ‘Watu hawa hawana bwana. Mwache kila mmoja aende nyumbani kwa amani.’ ”

以色列王对约沙法说：「我岂没有告诉你，这人指着我所说的预言，不说吉语，单说凶言吗？」

yǐ sè liè wáng duì yuē shā fǎ shuō ：「 wǒ qǐ méi yǒu gào sù nǐ ， zhè rén zhǐ zhe wǒ suǒ shuō de yù yán ， bù shuō jí yǔ ， dān shuō xiōng yán ma ？」

Mfalme wa Israeli akamwambia Yehoshafati, “Sikukuambia kwamba huwa hatabiri jambo lolote jema kunihusu bali mabaya tu?”

米该雅说：「你们要听耶和华的话。我看见耶和华坐在宝座上，天上的万军侍立在他左右。

mǐ gāi yǎ shuō ：「 nǐ men yào tīng yē hé huá de huà 。 wǒ kàn jiàn yē hé huá zuò zài bǎo zuò shàng ， tiān shàng de wàn jūn shì lì zài tā zuǒ yòu 。

Mikaya akaendelea, “Kwa hiyo lisikie neno la Bwana: Nilimwona Bwana ameketi juu ya kiti chake cha enzi pamoja na jeshi lote la mbinguni likiwa limesimama upande wa kulia na wa kushoto.

耶和华说：『谁去引诱以色列王亚哈上基列的拉末去阵亡呢？』这个就这样说，那个就那样说。

yē hé huá shuō ：『 shuí qù yǐn yòu yǐ sè liè wáng yà hā shàng jī liè de lā mò qù zhèn wáng ne ？』 zhè ge jiù zhè yàng shuō ， nà ge jiù nà yàng shuō 。

Naye Bwana akasema, ‘Ni nani atakayemshawishi Ahabu, mfalme wa Israeli, ili aishambulie Ramoth-Gileadi na kukiendea kifo chake huko?’ “Mmoja akapendekeza hili na mwingine lile.

随后，有一个神灵出来，站在耶和华面前说：『我去引诱他。』耶和华问他说：『你用何法呢？』

suí hòu ， yǒu yí gè shén líng chū lái ， zhàn zài yē hé huá miàn qián shuō ：『 wǒ qù yǐn yòu tā 。』 yē hé huá wèn tā shuō ：『 nǐ yòng hé fǎ ne ？』

Mwishoni, roho akajitokeza, akasimama mbele za Bwana na kusema, ‘Nitamshawishi.’ “Bwana akauliza, ‘Kwa njia gani?’

他说：『我去，要在他众先知口中作谎言的灵。』耶和华说：『这样，你必能引诱他，你去如此行吧！』

tā shuō ：『 wǒ qù ， yào zài tā zhòng xiān zhī kǒu zhōng zuò huǎng yán de líng 。』 yē hé huá shuō ：『 zhè yàng ， nǐ bì néng yǐn yòu tā ， nǐ qù rú cǐ xíng ba ！』

“Akasema, ‘Nitakwenda na kuwa roho ya uongo katika vinywa vya manabii wake wote.’ “Bwana akasema, ‘Utafanikiwa katika kumshawishi. Nenda ukafanye hivyo.’

现在耶和华使谎言的灵入了你这些先知的口，并且耶和华已经命定降祸与你。」

xiàn zài yē hé huá shǐ huǎng yán de líng rù le nǐ zhè xiē xiān zhī de kǒu ， bìng qiě yē hé huá yǐ jīng mìng dìng jiàng huò yǔ nǐ 。」

“Kwa hiyo sasa Bwana ameweka roho ya kudanganya ndani ya vinywa vya hawa manabii wako wote. Bwana ameamuru maafa kwa ajili yako.”

基拿拿的儿子西底家前来打米该雅的脸，说：「耶和华的灵从哪里离开我与你说话呢？」

jī ná ná de ér zi xī dǐ jiā qián lái dǎ mǐ gāi yǎ de liǎn ， shuō ：「 yē hé huá de líng cóng nǎ lǐ lí kāi wǒ yǔ nǐ shuō huà ne ？」

Kisha Sedekia mwana wa Kenaana akatoka na kumpiga Mikaya kofi usoni. Akauliza, “Huyo Roho kutoka kwa Bwana alipita njia gani alipotoka kwangu ili kusema nawe?”

米该雅说：「你进严密的屋子藏躲的那日，就必看见了。」

mǐ gāi yǎ shuō ：「 nǐ jìn yán mì de wū zi cáng duǒ de nà rì ， jiù bì kàn jiàn le 。」

Mikaya akajibu, “Utagundua siku hiyo utakapokwenda kujificha kwenye chumba cha ndani.”

以色列王说：「将米该雅带回，交给邑宰亚们和王的儿子约阿施，说：

yǐ sè liè wáng shuō ：「 jiāng mǐ gāi yǎ dài huí ， jiāo gěi yì zǎi yà men hé wáng de ér zi yuē ā shī ， shuō ：

Kisha mfalme wa Israeli akaagiza, “Mchukueni na mkamrudishe kwa Amoni mtawala wa mji na kwa Yoashi mwana wa mfalme.

『王如此说：把这个人下在监里，使他受苦，吃不饱喝不足，等候我平平安安地回来。』」

『 wáng rú cǐ shuō ： bǎ zhè ge rén xià zài jiān lǐ ， shǐ tā shòu kǔ ， chī bù bǎo hē bù zú ， děng hòu wǒ píng píng ān ān dì huí lái 。』」

Mkaseme, ‘Hivi ndivyo asemavyo mfalme: Mwekeni mtu huyu gerezani na asipewe chochote ila mkate na maji mpaka nitakaporudi salama.’ ”

米该雅说：「你若能平安回来，那就是耶和华没有借我说这话了」；又说：「众民哪，你们都要听！」

mǐ gāi yǎ shuō ：「 nǐ ruò néng píng ān huí lái ， nà jiù shì yē hé huá méi yǒu jiè wǒ shuō zhè huà le 」； yòu shuō ：「 zhòng mín nǎ ， nǐ men dōu yào tīng ！」

Mikaya akasema, “Kama utarudi salama, basi Bwana hajanena kupitia kwangu.” Kisha akaongeza kusema, “Zingatieni maneno yangu, enyi watu wote!”

以色列王和犹大王约沙法上基列的拉末去了。

yǐ sè liè wáng hé yóu dà wáng yuē shā fǎ shàng jī liè de lā mò qù le 。

Basi mfalme wa Israeli na Yehoshafati mfalme wa Yuda wakaenda Ramoth-Gileadi.

以色列王对约沙法说：「我要改装上阵，你可以仍穿王服。」于是以色列王改装，他们就上阵去了。

yǐ sè liè wáng duì yuē shā fǎ shuō ：「 wǒ yào gǎi zhuāng shàng zhèn ， nǐ kě yǐ réng chuān wáng fú 。」 yú shì yǐ sè liè wáng gǎi zhuāng ， tā men jiù shàng zhèn qù le 。

Mfalme wa Israeli akamwambia Yehoshafati, “Nitaingia vitani nikiwa nimejibadilisha, lakini wewe uvae majoho yako ya kifalme.” Kwa hiyo mfalme wa Israeli akajibadilisha na kwenda vitani.

先是亚兰王吩咐车兵长说：「他们的兵将，无论大小，你们都不可与他们争战，只要与以色列王争战。」

xiān shì yà lán wáng fēn fù chē bīng cháng shuō ：「 tā men de bīng jiāng ， wú lùn dà xiǎo ， nǐ men dōu bù kě yǔ tā men zhēng zhàn ， zhǐ yào yǔ yǐ sè liè wáng zhēng zhàn 。」

Wakati huu, mfalme wa Aramu alikuwa amewaagiza majemadari thelathini na wawili wa magari ya vita, “Msipigane na yeyote, mdogo au mkubwa, isipokuwa mfalme wa Israeli.”

车兵长看见约沙法便说，这必是以色列王，就转过去与他争战。约沙法一呼喊，耶和华就帮助他， 神又感动他们离开他。

chē bīng cháng kàn jiàn yuē shā fǎ biàn shuō ， zhè bì shì yǐ sè liè wáng ， jiù zhuǎn guò qù yǔ tā zhēng zhàn 。 yuē shā fǎ yì hū hǎn ， yē hé huá jiù bāng zhù tā ， shén yòu gǎn dòng tā men lí kāi tā 。

Wakati wale majemadari wa magari ya vita walipomwona Yehoshafati, wakafikiri, “Hakika huyu ndiye mfalme wa Israeli.” Kwa hiyo wakageuka ili wamshambulie, lakini Yehoshafati akapiga kelele, naye Bwana akamsaidia. Mungu akawaondoa kwake,

车兵长见不是以色列王，就转去不追他了。

chē bīng cháng jiàn bú shì yǐ sè liè wáng ， jiù zhuǎn qù bù zhuī tā le 。

wale majemadari wakaona kwamba hakuwa mfalme wa Israeli nao wakaacha kumfuatilia.

有一人随便开弓，恰巧射入以色列王的甲缝里。王对赶车的说：「我受了重伤，你转过车来，拉我出阵吧！」

yǒu yì rén suí biàn kāi gōng ， qià qiǎo shè rù yǐ sè liè wáng de jiǎ fèng lǐ 。 wáng duì gǎn chē de shuō ：「 wǒ shòu le zhòng shāng ， nǐ zhuǎn guò chē lái ， lā wǒ chū zhèn ba ！」

Lakini mtu fulani akavuta upinde pasipo lengo na kumpiga mfalme wa Israeli katikati ya kiungio cha mavazi yake ya chuma, mfalme akamwambia mwendesha gari lake, “Geuza gari na uniondoe mimi katika mapigano, nimejeruhiwa.”

那日阵势越战越猛，以色列王勉强站在车上抵挡亚兰人，直到晚上。约在日落的时候，王就死了。

nà rì zhèn shì yuè zhàn yuè měng ， yǐ sè liè wáng miǎn qiǎng zhàn zài chē shàng dǐ dǎng yà lán rén ， zhí dào wǎn shàng 。 yuē zài rì luò de shí hòu ， wáng jiù sǐ le 。

Vita vikaendelea mchana kutwa, naye mfalme wa Israeli akajitegemeza ndani ya gari lake kuwaelekea Waaramu hadi jioni. Basi jioni yake akafa.