2 Mambo Ya Nyakati 24

约阿施登基的时候年七岁，在耶路撒冷作王四十年。他母亲名叫西比亚，是别是巴人。

yuē ā shī dēng jī de shí hòu nián qī suì ， zài yē lù sā lěng zuò wáng sì shí nián 。 tā mǔ qīn míng jiào xī bǐ yà ， shì bié shì bā rén 。

Yoashi alikuwa na umri wa miaka saba alipoanza kutawala, naye akatawala huko Yerusalemu kwa miaka arobaini. Mama yake aliitwa Sibia aliyekuwa ametoka Beer-Sheba.

祭司耶何耶大在世的时候，约阿施行耶和华眼中看为正的事。

jì sī yē hé yē dà zài shì de shí hòu ， yuē ā shī xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi zhèng de shì 。

Yoashi akafanya yaliyo mema machoni pa Bwana miaka yote ya Yehoyada kuhani.

耶何耶大为他娶了两个妻，并且生儿养女。

yē hé yē dà wèi tā qǔ le liǎng gè qī ， bìng qiě shēng ér yǎng nǚ 。

Yehoyada akamwoza wake wawili, akazaa watoto wa kiume na wa kike.

此后，约阿施有意重修耶和华的殿，

cǐ hòu ， yuē ā shī yǒu yì chóng xiū yē hé huá de diàn ，

Baada ya muda, Yoashi akaamua kukarabati Hekalu la Bwana.

便召聚众祭司和利未人，吩咐他们说：「你们要往犹大各城去，使以色列众人捐纳银子，每年可以修理你们 神的殿；你们要急速办理这事。」只是利未人不急速办理。

biàn zhào jù zhòng jì sī hé lì wèi rén ， fēn fù tā men shuō ：「 nǐ men yào wǎng yóu dà gè chéng qù ， shǐ yǐ sè liè zhòng rén juān nà yín zi ， měi nián kě yǐ xiū lǐ nǐ men shén de diàn ； nǐ men yào jí sù bàn lǐ zhè shì 。」 zhǐ shì lì wèi rén bù jí sù bàn lǐ 。

Akawaita pamoja makuhani na Walawi akawaambia, “Nendeni katika miji ya Yuda mkakusanye fedha wanazopaswa kulipa kila mwaka kutoka kwa Israeli wote, ili kukarabati Hekalu la Mungu wenu. Fanyeni hivyo sasa.” Lakini Walawi hawakufanya upesi.

王召了大祭司耶何耶大来，对他说：「从前耶和华的仆人摩西，为法柜的帐幕与以色列会众所定的捐项，你为何不叫利未人照这例从犹大和耶路撒冷带来作殿的费用呢？」（

wáng zhào le dà jì sī yē hé yē dà lái ， duì tā shuō ：「 cóng qián yē hé huá de pú rén mó xī ， wèi fǎ guì de zhàng mù yǔ yǐ sè liè huì zhòng suǒ dìng de juān xiàng ， nǐ wèi hé bú jiào lì wèi rén zhào zhè lì cóng yóu dà hé yē lù sā lěng dài lái zuò diàn de fèi yòng ne ？」（

Kwa hiyo mfalme akamwita Yehoyada kuhani mkuu na kumwambia, “Kwa nini hukuwaambia Walawi walete kutoka Yuda na Yerusalemu kodi iliyowekwa na Mose mtumishi wa Bwana pamoja na kusanyiko la Israeli kwa ajili ya Hema ya Ushuhuda?”

因为那恶妇亚她利雅的众子曾拆毁 神的殿，又用耶和华殿中分别为圣的物供奉巴力。）

yīn wèi nà è fù yà tā lì yǎ de zhòng zǐ céng chāi huǐ shén de diàn ， yòu yòng yē hé huá diàn zhōng fēn bié wèi shèng de wù gòng fèng bā lì 。）

Kwa kuwa wana wa yule mwanamke mwovu Athalia, walikuwa wamevunja na kuingia katika Hekalu la Mungu, nao wakawa wamevitumia hata vile vitu vilivyowekwa wakfu kwa Bwana kwa mabaali.

于是王下令，众人做了一柜，放在耶和华殿的门外，

yú shì wáng xià lìng ， zhòng rén zuò le yí guì ， fàng zài yē hé huá diàn de mén wài ，

Kwa amri ya mfalme, likatengenezwa kasha, nalo likawekwa nje kwenye lango la Hekalu la Bwana.

又通告犹大和耶路撒冷的百姓，要将 神仆人摩西在旷野所吩咐以色列人的捐项给耶和华送来。

yòu tōng gào yóu dà hé yē lù sā lěng de bǎi xìng ， yào jiāng shén pú rén mó xī zài kuàng yě suǒ fēn fù yǐ sè liè rén de juān xiàng gěi yē hé huá sòng lái 。

Tangazo likatolewa katika Yuda na Yerusalemu kwamba inapasa wamletee Bwana kodi ile ambayo Mose, mtumishi wa Bwana alikuwa amewaagiza Israeli huko jangwani.

众首领和百姓都欢欢喜喜地将银子送来，投入柜中，直到捐完。

zhòng shǒu lǐng hé bǎi xìng dōu huān huān xǐ xǐ dì jiāng yín zi sòng lái ， tóu rù guì zhōng ， zhí dào juān wán 。

Maafisa wote na watu wote wakaleta michango yao kwa furaha, wakaweka kwenye kasha mpaka likajaa.

利未人见银子多了，就把柜抬到王所派的司事面前；王的书记和大祭司的属员来将柜倒空，仍放在原处。日日都是这样，积蓄的银子甚多。

lì wèi rén jiàn yín zi duō le ， jiù bǎ guì tái dào wáng suǒ pài de sī shì miàn qián ； wáng de shū jì hé dà jì sī de shǔ yuán lái jiāng guì dǎo kōng ， réng fàng zài yuán chù 。 rì rì dōu shì zhè yàng ， jī xù de yín zi shèn duō 。

Ikawa kila wakati kasha lilipoletwa ndani na Walawi kwa maafisa wa mfalme na kuona kwamba kuna kiasi kikubwa cha fedha, mwandishi wa mfalme na afisa wa kuhani mkuu walikuwa wanakuja na kumimina, kisha kulirudisha mahali pake. Walifanya hivi mara kwa mara, nao wakakusanya fedha nyingi sana.

王与耶何耶大将银子交给耶和华殿里办事的人，他们就雇了石匠、木匠重修耶和华的殿，又雇了铁匠、铜匠修理耶和华的殿。

wáng yǔ yē hé yē dà jiāng yín zi jiāo gěi yē hé huá diàn lǐ bàn shì de rén ， tā men jiù gù le shí jiàng 、 mù jiàng chóng xiū yē hé huá de diàn ， yòu gù le tiě jiàng 、 tóng jiàng xiū lǐ yē hé huá de diàn 。

Mfalme na Yehoyada wakawapa wale watu waliofanya kazi iliyotakiwa katika Hekalu la Bwana. Wakawaajiri waashi na maseremala ili kutengeneza Hekalu la Bwana, pia wafanyakazi za chuma na shaba ili kukarabati Hekalu la Bwana.

工人操作，渐渐修成，将 神殿修造得与从前一样，而且甚是坚固。

gōng rén cāo zuò ， jiàn jiàn xiū chéng ， jiāng shén diàn xiū zào dé yǔ cóng qián yí yàng ， ér qiě shèn shì jiān gù 。

Watu walioshughulika na kazi walikuwa wenye bidii, nayo kazi ya kukarabati ikaendelea vizuri mikononi mwao. Wakalitengeneza upya Hekalu la Bwana likarudi katika hali yake ya awali na kuliimarisha.

工程完了，他们就把其余的银子拿到王与耶何耶大面前，用以制造耶和华殿供奉所用的器皿和调羹，并金银的器皿。 耶何耶大的政策被废弃 耶何耶大在世的时候，众人常在耶和华殿里献燔祭。

gōng chéng wán le ， tā men jiù bǎ qí yú de yín zi ná dào wáng yǔ yē hé yē dà miàn qián ， yòng yǐ zhì zào yē hé huá diàn gòng fèng suǒ yòng de qì mǐn hé tiáo gēng ， bìng jīn yín de qì mǐn 。 yē hé yē dà de zhèng cè bèi fèi qì yē hé yē dà zài shì de shí hòu ， zhòng rén cháng zài yē hé huá diàn lǐ xiàn fán jì 。

Walipokamilisha kazi hiyo ya kukarabati, wakaleta fedha zilizobaki wakampa mfalme na Yehoyada, nao kwa hizo wakatengeneza vyombo kwa ajili ya Hekalu la Bwana: Vyombo kwa ajili ya huduma na kwa ajili ya sadaka ya kuteketezwa, pia mabakuli na vitu vingine vya dhahabu na fedha. Wakati wote Yehoyada alipokuwa hai, sadaka za kuteketezwa zilitolewa wakati wote katika Hekalu la Bwana.

耶何耶大年纪老迈，日子满足而死。死的时候年一百三十岁，

yē hé yē dà nián jì lǎo mài ， rì zi mǎn zú ér sǐ 。 sǐ de shí hòu nián yì bǎi sān shí suì ，

Basi Yehoyada alikuwa mzee aliyeshiba siku wakati alipofariki. Alikufa akiwa na umri wa miaka 130.

葬在大卫城列王的坟墓里；因为他在以色列人中行善，又事奉 神，修理 神的殿。

zàng zài dà wèi chéng liè wáng de fén mù lǐ ； yīn wèi tā zài yǐ sè liè rén zhōng háng shàn ， yòu shì fèng shén ， xiū lǐ shén de diàn 。

Wakamzika pamoja na wafalme katika Mji wa Daudi, kwa sababu ya mema aliyokuwa ametenda katika Israeli kwa ajili ya Mungu na Hekalu lake.

耶何耶大死后，犹大的众首领来朝拜王；王就听从他们。

yē hé yē dà sǐ hòu ， yóu dà de zhòng shǒu lǐng lái cháo bài wáng ； wáng jiù tīng cóng tā men 。

Baada ya kifo cha Yehoyada, wakuu wa Yuda walikuja kumpa mfalme heshima, naye akawasikiliza.

他们离弃耶和华—他们列祖 神的殿，去事奉亚舍拉和偶像；因他们这罪，就有忿怒临到犹大和耶路撒冷。

tā men lí qì yē hé huá — tā men liè zǔ shén de diàn ， qù shì fèng yà shè lā hé ǒu xiàng ； yīn tā men zhè zuì ， jiù yǒu fèn nù lín dào yóu dà hé yē lù sā lěng 。

Wakaacha Hekalu la Bwana, Mungu wa baba zao, wakaabudu nguzo za maashera na sanamu. Kwa sababu ya hatia yao, hasira ya Mungu ikawajia Yuda na Yerusalemu.

但 神仍遣先知到他们那里，引导他们归向耶和华。这先知警戒他们，他们却不肯听。

dàn shén réng qiǎn xiān zhī dào tā men nà lǐ ， yǐn dǎo tā men guī xiàng yē hé huá 。 zhè xiān zhī jǐng jiè tā men ， tā men què bù kěn tīng 。

Ingawa Bwana aliwatuma manabii wawarudishe watu kwake na ingawa waliwaonya, hawakuwasikiliza.

那时， 神的灵感动祭司耶何耶大的儿子撒迦利亚，他就站在上面对民说：「 神如此说：你们为何干犯耶和华的诫命，以致不得亨通呢？因为你们离弃耶和华，所以他也离弃你们。」

nà shí ， shén de líng gǎn dòng jì sī yē hé yē dà de ér zi sā jiā lì yà ， tā jiù zhàn zài shàng miàn duì mín shuō ：「 shén rú cǐ shuō ： nǐ men wèi hé gān fàn yē hé huá de jiè mìng ， yǐ zhì bù dé hēng tōng ne ？ yīn wèi nǐ men lí qì yē hé huá ， suǒ yǐ tā yě lí qì nǐ men 。」

Ndipo Roho wa Bwana akaja juu ya Zekaria mwana wa Yehoyada kuhani. Akasimama mbele ya watu akasema, “Hili ndilo asemalo Mungu, ‘Kwa nini mnakataa kuzitii amri za Bwana? Hamtafanikiwa kwa kuwa mmemwacha Bwana, yeye naye amewaacha ninyi.’ ”

众民同心谋害撒迦利亚，就照王的吩咐，在耶和华殿的院内用石头打死他。

zhòng mín tóng xīn móu hài sā jiā lì yà ， jiù zhào wáng de fēn fù ， zài yē hé huá diàn de yuàn nèi yòng shí tou dǎ sǐ tā 。

Lakini wakafanya shauri baya juu yake na kwa amri ya mfalme wakampiga kwa mawe mpaka akafa katika ukumbi wa Hekalu la Bwana.

这样，约阿施王不想念撒迦利亚的父亲耶何耶大向自己所施的恩，杀了他的儿子。撒迦利亚临死的时候说：「愿耶和华鉴察伸冤！」

zhè yàng ， yuē ā shī wáng bù xiǎng niàn sā jiā lì yà de fù qīn yē hé yē dà xiàng zì jǐ suǒ shī de ēn ， shā le tā de ér zǐ 。 sā jiā lì yà lín sǐ de shí hòu shuō ：「 yuàn yē hé huá jiàn chá shēn yuān ！」

Mfalme Yoashi hakukumbuka wema aliotendewa na Yehoyada baba yake Zekaria ila alimuua mwanawe, ambaye alisema wakati akiwa amelala akingojea kufa, “Bwana na alione hili na alipize kisasi.”

满了一年，亚兰的军兵上来攻击约阿施，来到犹大和耶路撒冷，杀了民中的众首领，将所掠的财货送到大马士革王那里。

mǎn le yì nián ， yà lán de jūn bīng shàng lái gōng jī yuē ā shī ， lái dào yóu dà hé yē lù sā lěng ， shā le mín zhōng de zhòng shǒu lǐng ， jiāng suǒ lüè de cái huò sòng dào dà mǎ shì gé wáng nà lǐ 。

Mwishoni mwa ule mwaka, jeshi la Waaramu likaja dhidi ya Yoashi, likavamia Yuda na Yerusalemu na kuwaua viongozi wote wa watu. Wakapeleka nyara zao zote kwa mfalme wao huko Dameski.

亚兰的军兵虽来了一小队，耶和华却将大队的军兵交在他们手里，是因犹大人离弃耶和华—他们列祖的 神，所以借亚兰人惩罚约阿施。

yà lán de jūn bīng suī lái le yì xiǎo duì ， yē hé huá què jiāng dà duì de jūn bīng jiāo zài tā men shǒu lǐ ， shì yīn yóu dà rén lí qì yē hé huá — tā men liè zǔ de shén ， suǒ yǐ jiè yà lán rén chéng fá yuē ā shī 。

Ingawa jeshi la Waaramu lilikuwa limekuja na watu wachache tu, Bwana akatia mikononi mwao jeshi kubwa kuliko lao. Kwa sababu Yuda walikuwa wamemwacha Bwana, Mungu wa baba zao, hukumu ilitekelezwa juu ya Yoashi.

亚兰人离开约阿施的时候，他患重病；臣仆背叛他，要报祭司耶何耶大儿子流血之仇，杀他在床上，葬他在大卫城，只是不葬在列王的坟墓里。

yà lán rén lí kāi yuē ā shī de shí hòu ， tā huàn zhòng bìng ； chén pú bèi pàn tā ， yào bào jì sī yē hé yē dà ér zi liú xuè zhī chóu ， shā tā zài chuáng shàng ， zàng tā zài dà wèi chéng ， zhǐ shì bú zàng zài liè wáng de fén mù lǐ 。

Waaramu walipoondoka, walimwacha Yoashi akiwa mgonjwa sana. Maafisa wake wakafanya hila dhidi yake kwa sababu alikuwa amemuua mwana wa Kuhani Yehoyada, nao wakamuulia kitandani mwake. Hivyo akafa na wakamzika katika Mji wa Daudi, lakini si katika makaburi ya wafalme.

背叛他的是亚扪妇人示米押的儿子撒拔和摩押妇人示米利的儿子约萨拔。

bèi pàn tā de shì yà mén fù rén shì mǐ yā de ér zi sā bá hé mó yā fù rén shì mǐ lì de ér zi yuē sà bá 。

Wale waliofanya hila mbaya dhidi yake walikuwa Zabadi, mwana wa Shimeathi mwanamke Mwamoni, Yehozabadi, mwana wa Shimrithi mwanamke Mmoabu.

至于他的众子和他所受的警戒，并他重修 神殿的事，都写在列王的传上。他儿子亚玛谢接续他作王。

zhì yú tā de zhòng zǐ hé tā suǒ shòu de jǐng jiè ， bìng tā chóng xiū shén diàn de shì ， dōu xiě zài liè wáng de chuán shàng 。 tā ér zi yà mǎ xiè jiē xù tā zuò wáng 。

Kwa habari za wanawe, unabii mwingi kumhusu na kumbukumbu za kutengenezwa upya kwa Hekalu la Mungu, zimeandikwa katika kitabu cha kumbukumbu za wafalme. Amazia mwanawe akawa mfalme baada yake.