2 Mambo Ya Nyakati 25

亚玛谢登基的时候年二十五岁，在耶路撒冷作王二十九年。他母亲名叫约耶但，是耶路撒冷人。

yà mǎ xiè dēng jī de shí hòu nián èr shí wǔ suì ， zài yē lù sā lěng zuò wáng èr shí jiǔ nián 。 tā mǔ qīn míng jiào yuē yē dàn ， shì yē lù sā lěng rén 。

Amazia alikuwa na umri wa miaka ishirini na mitano alipoanza kutawala, naye akatawala huko Yerusalemu kwa miaka ishirini na tisa. Mama yake aliitwa Yehoadani kutoka Yerusalemu.

亚玛谢行耶和华眼中看为正的事，只是心不专诚。

yà mǎ xiè xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi zhèng de shì ， zhǐ shì xīn bù zhuān chéng 。

Akatenda yaliyo mema machoni pa Bwana, lakini sio kwa moyo wake wote.

国一坚定，就把杀他父王的臣仆杀了，

guó yì jiān dìng ， jiù bǎ shā tā fù wáng de chén pú shā le ，

Baada ya ufalme kuimarika mikononi mwake, aliwaua maafisa waliomuua mfalme baba yake.

却没有治死他们的儿子，是照摩西律法书上耶和华所吩咐的说：「不可因子杀父，也不可因父杀子，各人要为本身的罪而死。」

què méi yǒu zhì sǐ tā men de ér zǐ ， shì zhào mó xī lǜ fǎ shū shàng yē hé huá suǒ fēn fù de shuō ：「 bù kě yīn zǐ shā fù ， yě bù kě yīn fù shā zǐ ， gè rén yào wèi běn shēn de zuì ér sǐ 。」

Hata hivyo hakuwaua watoto wao, lakini akafanya sawasawa na ilivyoandikwa katika Sheria, katika Kitabu cha Mose, ambako Bwana aliamuru: “Baba hawatauawa kwa ajili ya watoto wao, wala watoto hawatauawa kwa ajili ya baba zao. Kila mmoja atakufa kwa ajili ya dhambi zake mwenyewe.”

亚玛谢招聚犹大人，按着犹大和便雅悯的宗族设立千夫长、百夫长，又数点人数，从二十岁以外，能拿枪拿盾牌出去打仗的精兵共有三十万；

yà mǎ xiè zhāo jù yóu dà rén ， àn zhe yóu dà hé biàn yǎ mǐn de zōng zú shè lì qiān fū cháng 、 bǎi fū zhǎng ， yòu shù diǎn rén shù ， cóng èr shí suì yǐ wài ， néng ná qiāng ná dùn pái chū qù dǎ zhàng de jīng bīng gòng yǒu sān shí wàn ；

Amazia akawaita watu wa Yuda pamoja, akawaweka chini ya majemadari wa maelfu na majemadari wa mamia kufuatana na jamaa zao katika Yuda yote na Benyamini. Kisha akawahesabu wale wenye umri wa miaka ishirini au zaidi na akakuta kwamba walikuwa wanaume 300,000 watu walio tayari kwa utumishi wa jeshi, walio na uwezo wa kutumia mkuki na ngao.

又用银子一百他连得，从以色列招募了十万大能的勇士。

yòu yòng yín zi yì bǎi tā lián dé ， cóng yǐ sè liè zhāo mù le shí wàn dà néng de yǒng shì 。

Akawaajiri pia watu 100,000 wapiganaji kutoka Israeli kwa talanta 100 za fedha.

有一个神人来见亚玛谢，对他说：「王啊，不要使以色列的军兵与你同去，因为耶和华不与以色列人以法莲的后裔同在。

yǒu yí gè shén rén lái jiàn yà mǎ xiè ， duì tā shuō ：「 wáng a ， bú yào shǐ yǐ sè liè de jūn bīng yǔ nǐ tóng qù ， yīn wèi yē hé huá bù yǔ yǐ sè liè rén yǐ fǎ lián de hòu yì tóng zài 。

Lakini mtu wa Mungu akamjia na kumwambia, “Ee mfalme, haya majeshi kutoka Israeli kamwe usiyaruhusu yaende pamoja na wewe kwa kuwa Bwana hayuko pamoja na Israeli, wala hayupo pamoja na yeyote wa watu wa Efraimu.

你若一定要去，就奋勇争战吧！但 神必使你败在敌人面前；因为 神能助人得胜，也能使人倾败。」

nǐ ruò yí dìng yào qù ， jiù fèn yǒng zhēng zhàn ba ！ dàn shén bì shǐ nǐ bài zài dí rén miàn qián ； yīn wèi shén néng zhù rén dé shèng ， yě néng shǐ rén qīng bài 。」

Hata kama ukienda na kupigana kwa ujasiri katika vita, Mungu atakufanya ukimbie mbele ya adui, kwa kuwa Mungu anao uwezo wa kusaidia au wa kuangusha.”

亚玛谢问神人说：「我给了以色列军的那一百他连得银子怎么样呢？」神人回答说：「耶和华能把更多的赐给你。」

yà mǎ xiè wèn shén rén shuō ：「 wǒ gěi le yǐ sè liè jūn de nà yì bǎi tā lián dé yín zi zěn me yàng ne ？」 shén rén huí dá shuō ：「 yē hé huá néng bǎ gèng duō de cì gěi nǐ 。」

Amazia akamuuliza yule mtu wa Mungu, “Lakini itakuwaje kwa zile talanta 100 za fedha nilizolipa kwa ajili ya haya majeshi ya Israeli?” Yule mtu wa Mungu akajibu, “Bwana aweza kukupa zaidi sana ya hizo.”

于是亚玛谢将那从以法莲来的军兵分别出来，叫他们回家去。故此，他们甚恼怒犹大人，气忿忿地回家去了。

yú shì yà mǎ xiè jiāng nà cóng yǐ fǎ lián lái de jūn bīng fēn bié chū lái ， jiào tā men huí jiā qù 。 gù cǐ ， tā men shèn nǎo nù yóu dà rén ， qì fèn fèn dì huí jiā qù le 。

Hivyo Amazia akayaondoa yale majeshi yaliyokuwa yamekuja kutoka Efraimu na kuyarudisha nyumbani. Waliwakasirikia sana Yuda, nao wakarudi nyumbani wakiwa na hasira kali.

亚玛谢壮起胆来，率领他的民到盐谷，杀了西珥人一万。

yà mǎ xiè zhuàng qǐ dǎn lái ， shuài lǐng tā de mín dào yán gǔ ， shā le xī ěr rén yí wàn 。

Ndipo Amazia akajitia nguvu na kuliongoza jeshi lake kwenye Bonde la Chumvi, ambako aliua watu 10,000 wa Seiri.

犹大人又生擒了一万带到山崖上，从那里把他们扔下去，以致他们都摔碎了。

yóu dà rén yòu shēng qín le yí wàn dài dào shān yá shàng ， cóng nà lǐ bǎ tā men rēng xià qù ， yǐ zhì tā men dōu shuāi suì le 。

Jeshi la Yuda pia likawateka watu 10,000 wakiwa hai, likawapandisha juu ya jabali na kuwatupa chini kwa nguvu hata wote wakavunjika vipande vipande.

但亚玛谢所打发回去、不许一同出征的那些军兵攻打犹大各城，从撒马利亚直到伯·和 ，杀了三千人，抢了许多财物。

dàn yà mǎ xiè suǒ dǎ fā huí qù 、 bù xǔ yì tóng chū zhēng de nà xiē jūn bīng gōng dǎ yóu dà gè chéng ， cóng sā mǎ lì yà zhí dào bó · hé ， shā le sān qiān rén ， qiǎng le xǔ duō cái wù 。

Wakati huo yale majeshi Amazia aliyoyarudisha na ambayo hakuyaruhusu kushiriki katika vita, yalivamia miji ya Yuda kuanzia Samaria hata Beth-Horoni. Yakawaua watu 3,000 na kuchukua kiasi kikubwa sana cha mateka.

亚玛谢杀了以东人回来，就把西珥的神像带回，立为自己的神，在它面前叩拜烧香。

yà mǎ xiè shā le yǐ dōng rén huí lái ， jiù bǎ xī ěr de shén xiàng dài huí ， lì wèi zì jǐ de shén ， zài tā miàn qián kòu bài shāo xiāng 。

Amazia aliporudi kutoka kuwachinja Waedomu, alileta pia kutoka huko miungu ya watu wa Seiri. Akaisimamisha kama miungu yake mwenyewe, akaisujudia na kuitolea kafara za kuteketezwa.

因此，耶和华的怒气向亚玛谢发作，就差一个先知去见他，说：「这些神不能救它的民脱离你的手，你为何寻求它呢？」

yīn cǐ ， yē hé huá de nù qì xiàng yà mǎ xiè fā zuò ， jiù chà yí gè xiān zhī qù jiàn tā ， shuō ：「 zhè xiē shén bù néng jiù tā de mín tuō lí nǐ de shǒu ， nǐ wèi hé xún qiú tā ne ？」

Hasira ya Bwana ikawaka dhidi ya Amazia, naye akamtuma nabii kwake, ambaye alisema: “Kwa nini unauliza kwa miungu ya hawa watu, ambayo haikuweza kuwaokoa watu wake wenyewe kutoka mkononi mwako?”

先知与王说话的时候，王对他说：「谁立你作王的谋士呢？你住口吧！为何找打呢？」先知就止住了，又说：「你行这事，不听从我的劝戒，我知道 神定意要灭你。」

xiān zhī yǔ wáng shuō huà de shí hòu ， wáng duì tā shuō ：「 shuí lì nǐ zuò wáng de móu shì ne ？ nǐ zhù kǒu ba ！ wèi hé zhǎo dǎ ne ？」 xiān zhī jiù zhǐ zhù le ， yòu shuō ：「 nǐ xíng zhè shì ， bù tīng cóng wǒ de quàn jiè ， wǒ zhī dào shén dìng yì yào miè nǐ 。」

Wakati nabii alipokuwa angali anazungumza, mfalme akamwambia, “Je, wewe tumekuchagua kuwa mshauri wa mfalme? Nyamaza, ya nini uuawe?” Hivyo nabii akanyamaza lakini akasema, “Najua kuwa Mungu ameazimia kukuangamiza kwa sababu umefanya jambo hili na hukusikiliza shauri langu.”

犹大王亚玛谢与群臣商议，就差遣使者去见耶户的孙子、约哈斯的儿子、以色列王约阿施，说：「你来，我们二人相见于战场。」

yóu dà wáng yà mǎ xiè yǔ qún chén shāng yì ， jiù chāi qiǎn shǐ zhě qù jiàn yē hù de sūn zi 、 yuē hā sī de ér zi 、 yǐ sè liè wáng yuē ā shī ， shuō ：「 nǐ lái ， wǒ men èr rén xiāng jiàn yú zhàn chǎng 。」

Baada ya Amazia mfalme wa Yuda kushauriana na washauri wake akatuma ujumbe kwa Yehoashi, mwana wa Yehoahazi mwana wa Yehu, mfalme wa Israeli kusema: “Njoo tukabiliane uso kwa uso.”

以色列王约阿施差遣使者去见犹大王亚玛谢，说：「黎巴嫩的蒺藜差遣使者去见黎巴嫩的香柏树，说：『将你的女儿给我儿子为妻。』后来黎巴嫩有一个野兽经过，把蒺藜践踏了。

yǐ sè liè wáng yuē ā shī chà qiǎn shǐ zhě qù jiàn yóu dà wáng yà mǎ xiè ， shuō ：「 lí bā nèn de jí lí chāi qiǎn shǐ zhě qù jiàn lí bā nèn de xiāng bǎi shù ， shuō ：『 jiāng nǐ de nǚ ér gěi wǒ ér zǐ wèi qī 。』 hòu lái lí bā nèn yǒu yí gè yě shòu jīng guò ， bǎ jí lí jiàn tà le 。

Lakini Yehoashi mfalme wa Israeli akamjibu Amazia mfalme wa Yuda, “Mbaruti uliokuwa Lebanoni ulituma ujumbe kwa mwerezi uliokuwa Lebanoni, ‘Mtoe binti yako aolewe na mwanangu.’ Kisha mnyama wa mwituni aliyekuwa Lebanoni akaja na kuukanyaga ule mbaruti.

你说：『看哪，我打败了以东人』，你就心高气傲，以致矜夸。你在家里安居就罢了，为何要惹祸使自己和犹大国一同败亡呢？」

nǐ shuō ：『 kàn nǎ ， wǒ dǎ bài le yǐ dōng rén 』， nǐ jiù xīn gāo qì ào ， yǐ zhì jīn kuā 。 nǐ zài jiā lǐ ān jū jiù bà le ， wèi hé yào rě huò shǐ zì jǐ hé yóu dà guó yì tóng bài wáng ne ？」

Wewe unasema moyoni mwako kwamba umemshinda Edomu, nawe sasa unajigamba na kujivuna. Lakini kaa nyumbani kwako! Kwa nini utafute matatizo na kujiletea anguko lako mwenyewe na la Yuda pia?”

亚玛谢却不肯听从。这是出乎 神，好将他们交在敌人手里，因为他们寻求以东的神。

yà mǎ xiè què bù kěn tīng cóng 。 zhè shì chū hū shén ， hǎo jiāng tā men jiāo zài dí rén shǒu lǐ ， yīn wèi tā men xún qiú yǐ dōng de shén 。

Hata hivyo, Amazia hakutaka kusikia, kwa kuwa Mungu alifanya hivyo ili awatie mikononi mwa Yehoashi, kwa sababu waliitafuta miungu ya Edomu.

于是以色列王约阿施上来，在犹大的伯·示麦与犹大王亚玛谢相见于战场。

yú shì yǐ sè liè wáng yuē ā shī shàng lái ， zài yóu dà de bó · shì mài yǔ yóu dà wáng yà mǎ xiè xiāng jiàn yú zhàn chǎng 。

Hivyo Yehoashi mfalme wa Israeli akakwea kuwashambulia. Yeye na Amazia mfalme wa Yuda wakakabiliana uso kwa uso huko Beth-Shemeshi katika Yuda.

犹大人败在以色列人面前，各自逃回家里去了。

yóu dà rén bài zài yǐ sè liè rén miàn qián ， gè zì táo huí jiā lǐ qù le 。

Yuda ikashindwa na Israeli na kila mtu akakimbilia nyumbani kwake.

以色列王约阿施在伯·示麦擒住约哈斯 的孙子、约阿施的儿子、犹大王亚玛谢，将他带到耶路撒冷，又拆毁耶路撒冷的城墙，从以法莲门直到角门，共四百肘；

yǐ sè liè wáng yuē ā shī zài bó · shì mài qín zhù yuē hā sī de sūn zi 、 yuē ā shī de ér zi 、 yóu dà wáng yà mǎ xiè ， jiāng tā dài dào yē lù sā lěng ， yòu chāi huǐ yē lù sā lěng de chéng qiáng ， cóng yǐ fǎ lián mén zhí dào jiǎo mén ， gòng sì bǎi zhǒu ；

Yehoashi mfalme wa Israeli akamteka Amazia mfalme wa Yuda, mwana wa Yoashi, mwana wa Ahazia, huko Beth-Shemeshi. Kisha Yehoashi akamleta Yerusalemu na kuubomoa ukuta wa Yerusalemu kuanzia lango la Efraimu hadi Lango la Pembeni, sehemu yenye urefu wa kama dhiraa 400.

又将俄别·以东所看守 神殿里的一切金银和器皿，与王宫里的财宝都拿了去，并带人去为质，就回撒马利亚去了。

yòu jiāng é bié · yǐ dōng suǒ kān shǒu shén diàn lǐ de yí qiè jīn yín hé qì mǐn ， yǔ wáng gōng lǐ de cái bǎo dōu ná le qù ， bìng dài rén qù wèi zhì ， jiù huí sā mǎ lì yà qù le 。

Akachukua dhahabu yote, fedha na vyombo vyote vilivyopatikana katika Hekalu la Mungu, ambavyo vilikuwa chini ya uangalizi wa Obed-Edomu, pamoja na hazina za jumba la mfalme na mateka, kisha akarudi Samaria.

以色列王约哈斯的儿子约阿施死后，犹大王约阿施的儿子亚玛谢又活了十五年。

yǐ sè liè wáng yuē hā sī de ér zǐ yuē ā shī sǐ hòu ， yóu dà wáng yuē ā shī de ér zi yà mǎ xiè yòu huó le shí wǔ nián 。

Amazia mwana wa Yoashi mfalme wa Yuda aliishi miaka kumi na mitano baada ya kifo cha Yehoashi mwana wa Yehoahazi mfalme wa Israeli.

亚玛谢其余的事，自始至终不都写在犹大和以色列诸王记上吗？

yà mǎ xiè qí yú de shì ， zì shǐ zhì zhōng bù dōu xiě zài yóu dà hé yǐ sè liè zhū wáng jì shàng ma ？

Kwa habari ya matukio mengine katika utawala wa Amazia, kuanzia mwanzo hadi mwisho, je, hayakuandikwa katika kitabu cha wafalme wa Yuda na wa Israeli?

自从亚玛谢离弃耶和华之后，在耶路撒冷有人背叛他，他就逃到拉吉；叛党却打发人到拉吉，将他杀了。

zì cóng yà mǎ xiè lí qì yē hé huá zhī hòu ， zài yē lù sā lěng yǒu rén bèi pàn tā ， tā jiù táo dào lā jí ； pàn dǎng què dǎ fā rén dào lā jí ， jiāng tā shā le 。

Kuanzia wakati ule Amazia alipogeuka na kuacha kumfuata Bwana walifanya shauri baya dhidi yake huko Yerusalemu naye akakimbilia Lakishi, lakini wakawatuma watu wamfuatilie huko Lakishi nao wakamuulia huko.

人就用马将他的尸首驮回，葬在犹大京城他列祖的坟地里。

rén jiù yòng mǎ jiāng tā de shī shǒu tuó huí ， zàng zài yóu dà jīng chéng tā liè zǔ de fén dì lǐ 。

Akarudishwa kwa farasi na akazikwa pamoja na baba zake katika Mji wa Yuda.