2 Wafalme 4

有一个先知门徒的妻哀求以利沙说：「你仆人—我丈夫死了，他敬畏耶和华是你所知道的。现在有债主来，要取我两个儿子作奴仆。」

yǒu yí gè xiān zhī mén tú de qī āi qiú yǐ lì shā shuō ：「 nǐ pú rén — wǒ zhàng fu sǐ le ， tā jìng wèi yē hé huá shì nǐ suǒ zhī dào de 。 xiàn zài yǒu zhài zhǔ lái ， yào qǔ wǒ liǎng gè ér zi zuò nú pú 。」

Mke wa mmoja wa wana wa manabii akamlilia Elisha, akamwambia, “Mtumishi wako, mume wangu, amekufa, nawe unajua alikuwa anamcha Bwana. Lakini sasa yule anayemdai anakuja kuchukua wanangu wawili kama watumwa wake.”

以利沙问她说：「我可以为你做什么呢？你告诉我，你家里有什么？」她说：「婢女家中除了一瓶油之外，没有什么。」

yǐ lì shā wèn tā shuō ：「 wǒ kě yǐ wéi nǐ zuò shén me ne ？ nǐ gào sù wǒ ， nǐ jiā lǐ yǒu shén me ？」 tā shuō ：「 bì nǚ jiā zhōng chú le yì píng yóu zhī wài ， méi yǒu shén me 。」

Elisha akamjibu, “Nitawezaje kukusaidia? Niambie, una nini ndani ya nyumba yako?” Akasema, “Mtumishi wako hana kitu chochote kabisa, isipokuwa mafuta kidogo.”

以利沙说：「你去，向你众邻舍借空器皿，不要少借；

yǐ lì shā shuō ：「 nǐ qù ， xiàng nǐ zhòng lín shè jiè kōng qì mǐn ， bú yào shǎo jiè ；

Elisha akasema, “Zunguka kwa majirani zako wote ukaombe vyombo vitupu. Usiombe vichache.

回到家里，关上门，你和你儿子在里面将油倒在所有的器皿里，倒满了的放在一边。」

huí dào jiā lǐ ， guān shàng mén ， nǐ hé nǐ ér zǐ zài lǐ miàn jiāng yóu dǎo zài suǒ yǒu de qì mǐn lǐ ， dǎo mǎn le de fàng zài yì biān 。」

Kisha ingia ndani na ujifungie mlango, wewe na wanao. Mimina mafuta kwenye vyombo vyote, na kila kimoja kinapojaa, kiweke kando.”

于是，妇人离开以利沙去了，关上门，自己和儿子在里面；儿子把器皿拿来，她就倒油。

yú shì ， fù rén lí kāi yǐ lì shā qù le ， guān shàng mén ， zì jǐ hé ér zi zài lǐ miàn ； ér zi bǎ qì mǐn ná lái ， tā jiù dǎo yóu 。

Yule mjane akaondoka na kujifungia ndani, yeye na wanawe. Wao wakamletea vyombo, naye akaendelea kumimina mafuta.

器皿都满了，她对儿子说：「再给我拿器皿来。」儿子说：「再没有器皿了。」油就止住了。

qì mǐn dōu mǎn le ， tā duì ér zi shuō ：「 zài gěi wǒ ná qì mǐn lái 。」 ér zi shuō ：「 zài méi yǒu qì mǐn le 。」 yóu jiù zhǐ zhù le 。

Vyombo vyote vilipojaa, akamwambia mwanawe, “Niletee chombo kingine.” Lakini mwanawe akajibu, “Hakuna chombo kingine kilichobaki.” Basi mafuta yakakoma kutiririka.

妇人去告诉神人，神人说：「你去卖油还债，所剩的你和你儿子可以靠着度日。」

fù rén qù gào sù shén rén ， shén rén shuō ：「 nǐ qù mài yóu huán zhài ， suǒ shèng de nǐ hé nǐ ér zi kě yǐ kào zhe dù rì 。」

Yule mwanamke akaenda akamwambia yule mtu wa Mungu, naye mtu wa Mungu akasema, “Nenda ukayauze hayo mafuta ulipe madeni yako. Wewe na wanao mnaweza kuishi kwa kile kinachosalia.”

一日，以利沙走到书念，在那里有一个大户的妇人强留他吃饭。此后，以利沙每从那里经过就进去吃饭。

yí rì ， yǐ lì shā zǒu dào shū niàn ， zài nà lǐ yǒu yí gè dà hù de fù rén qiáng liú tā chī fàn 。 cǐ hòu ， yǐ lì shā měi cóng nà lǐ jīng guò jiù jìn qù chī fàn 。

Siku moja Elisha akaenda Shunemu. Huko kulikuwa na mwanamke mmoja mwenye cheo, ambaye alimsisitiza Elisha aje kula chakula. Kwa hiyo kila mara alipitia pale, akaingia humo ili ale.

妇人对丈夫说：「我看出那常从我们这里经过的是圣洁的神人。

fù rén duì zhàng fū shuō ：「 wǒ kàn chū nà cháng cóng wǒ men zhè lǐ jīng guò de shì shèng jié de shén rén 。

Akamwambia mumewe, “Ninajua kwamba huyu mtu ambaye anakuja kwetu mara kwa mara ni mtu mtakatifu wa Mungu.

我们可以为他在墙上盖一间小楼，在其中安放床榻、桌子、椅子、灯台，他来到我们这里，就可以住在其间。」

wǒ men kě yǐ wéi tā zài qiáng shàng gài yì jiān xiǎo lóu ， zài qí zhōng ān fàng chuáng tà 、 zhuō zǐ 、 yǐ zi 、 dēng tái ， tā lái dào wǒ men zhè lǐ ， jiù kě yǐ zhù zài qí jiān 。」

Tutengeneze chumba kidogo juu darini na tuweke ndani yake kitanda na meza, kiti na taa kwa ajili yake. Kisha anaweza kukaa humo kila mara akija kwetu.”

一日，以利沙来到那里，就进了那楼躺卧。

yí rì ， yǐ lì shā lái dào nà lǐ ， jiù jìn le nà lóu tǎng wò 。

Siku moja Elisha alipofika, akapanda chumbani kwake na kulala humo.

以利沙吩咐仆人基哈西说：「你叫这书念妇人来。」他就把妇人叫了来，妇人站在以利沙面前。

yǐ lì shā fēn fù pú rén jī hā xī shuō ：「 nǐ jiào zhè shū niàn fù rén lái 。」 tā jiù bǎ fù rén jiào le lái ， fù rén zhàn zài yǐ lì shā miàn qián 。

Akamwambia mtumishi wake Gehazi, “Mwite huyo Mshunami.” Hivyo akamwita, naye akaja akasimama mbele yake.

以利沙吩咐仆人说：「你对她说：你既为我们费了许多心思，可以为你做什么呢？你向王或元帅有所求的没有？」她回答说：「我在我本乡安居无事。」

yǐ lì shā fēn fù pú rén shuō ：「 nǐ duì tā shuō ： nǐ jì wèi wǒ men fèi le xǔ duō xīn sī ， kě yǐ wéi nǐ zuò shén me ne ？ nǐ xiàng wáng huò yuán shuài yǒu suǒ qiú de méi yǒu ？」 tā huí dá shuō ：「 wǒ zài wǒ běn xiāng ān jū wú shì 。」

Elisha akamwambia mtumishi wake, “Mwambie huyu mwanamke, ‘Umetaabika sana kwa ajili yetu. Sasa utendewe nini? Je, tunaweza kuzungumza na mfalme au jemadari wa jeshi kwa niaba yako?’ ” Akajibu, “Mimi ninaishi kwangu miongoni mwa watu wangu.”

以利沙对仆人说：「究竟当为她做什么呢？」基哈西说：「她没有儿子，她丈夫也老了。」

yǐ lì shā duì pú rén shuō ：「 jiū jìng dāng wèi tā zuò shén me ne ？」 jī hā xī shuō ：「 tā méi yǒu ér zi ， tā zhàng fu yě lǎo le 。」

Elisha akamwambia mtumishi wake, “Je, ni nini kinachoweza kufanyika kwa ajili yake?” Gehazi akasema, “Hakika, hana mwana, na mume wake ni mzee.”

以利沙说：「再叫她来。」于是叫了她来，她就站在门口。

yǐ lì shā shuō ：「 zài jiào tā lái 。」 yú shì jiào le tā lái ， tā jiù zhàn zài mén kǒu 。

Ndipo Elisha akasema, “Mwite huyo mwanamke.” Kwa hiyo akamwita, naye akaja akasimama mlangoni.

以利沙说：「明年到这时候，你必抱一个儿子。」她说：「神人，我主啊，不要那样欺哄婢女。」

yǐ lì shā shuō ：「 míng nián dào zhè shí hòu ， nǐ bì bào yí gè ér zǐ 。」 tā shuō ：「 shén rén ， wǒ zhǔ a ， bú yào nà yàng qī hǒng bì nǚ 。」

Elisha akamwambia, “Mwaka ujao, wakati kama huu utabeba mwana mikononi mwako.” Yule mama akapinga, akasema, “La hasha, bwana wangu, usimpotoshe mtumishi wako, ee mtu wa Mungu!”

妇人果然怀孕，到了那时候，生了一个儿子，正如以利沙所说的。

fù rén guǒ rán huái yùn ， dào le nà shí hòu ， shēng le yí gè ér zi ， zhèng rú yǐ lì shā suǒ shuō de 。

Lakini yule mwanamke akapata mimba, na mwaka uliofuata wakati kama ule ule akamzaa mwana, kama vile Elisha alivyokuwa amemwambia.

孩子渐渐长大，一日到他父亲和收割的人那里，

hái zi jiàn jiàn zhǎng dà ， yí rì dào tā fù qīn hé shōu gē de rén nà lǐ ，

Mtoto akakua, naye siku moja akamwendea baba yake, ambaye alikuwa pamoja na wavunaji.

他对父亲说：「我的头啊，我的头啊！」他父亲对仆人说：「把他抱到他母亲那里。」

tā duì fù qīn shuō ：「 wǒ de tóu a ， wǒ de tóu a ！」 tā fù qīn duì pú rén shuō ：「 bǎ tā bào dào tā mǔ qīn nà lǐ 。」

Akamwambia baba yake, “Kichwa changu! Kichwa changu!” Baba yake akamwambia mtumishi, “Mchukue umpeleke kwa mama yake.”

仆人抱去，交给他母亲；孩子坐在母亲的膝上，到晌午就死了。

pú rén bào qù ， jiāo gěi tā mǔ qīn ； hái zi zuò zài mǔ qīn de xī shàng ， dào shǎng wǔ jiù sǐ le 。

Baada ya mtumishi kumbeba na kumpeleka kwa mama yake, mtoto akaketi mapajani mwa mama yake mpaka adhuhuri, kisha akafa.

他母亲抱他上了楼，将他放在神人的床上，关上门出来，

tā mǔ qīn bào tā shàng le lóu ， jiāng tā fàng zài shén rén de chuáng shàng ， guān shàng mén chū lái ，

Mama akampandisha na kumlaza juu ya kitanda cha yule mtu wa Mungu, kisha akafunga mlango, akatoka nje.

呼叫她丈夫说：「你叫一个仆人给我牵一匹驴来，我要快快地去见神人，就回来。」

hū jiào tā zhàng fu shuō ：「 nǐ jiào yí gè pú rén gěi wǒ qiān yì pǐ lǘ lái ， wǒ yào kuài kuài dì qù jiàn shén rén ， jiù huí lái 。」

Akamwita mume wake na kusema, “Tafadhali mtume mmoja miongoni mwa mtumishi pamoja na punda ili niweze kwenda kwa mtu wa Mungu haraka na kurudi.”

丈夫说：「今日不是月朔，也不是安息日，你为何要去见他呢？」妇人说：「平安无事。」

zhàng fu shuō ：「 jīn rì bú shì yuè shuò ， yě bú shì ān xī rì ， nǐ wèi hé yào qù jiàn tā ne ？」 fù rén shuō ：「 píng ān wú shì 。」

Mume wake akamuuliza, “Kwa nini uende kwake leo? Leo si mwandamo wa mwezi, wala si Sabato.” Mwanamke akasema, “Yote ni sawa.”

于是备上驴，对仆人说：「你快快赶着走，我若不吩咐你，就不要迟慢。」

yú shì bèi shàng lǘ ， duì pú rén shuō ：「 nǐ kuài kuài gǎn zhe zǒu ， wǒ ruò bù fēn fù nǐ ， jiù bú yào chí màn 。」

Akatandika punda na kumwambia mtumishi wake, “Mwongoze huyo punda. Usinipunguzie mwendo mpaka nikuambie.”

妇人就往迦密山去见神人。 神人远远地看见她，对仆人基哈西说：「看哪，书念的妇人来了！

fù rén jiù wǎng jiā mì shān qù jiàn shén rén 。 shén rén yuǎn yuǎn dì kàn jiàn tā ， duì pú rén jī hā xī shuō ：「 kàn nǎ ， shū niàn de fù rén lái le ！

Kwa hiyo akaenda na kumfikia huyo mtu wa Mungu katika Mlima Karmeli. Alipomwona kwa mbali, huyo mtu wa Mungu akamwambia mtumishi wake Gehazi, “Tazama, yule Mshunami!

你跑去迎接她，问她说：你平安吗？你丈夫平安吗？孩子平安吗？」她说：「平安。」

nǐ pǎo qù yíng jiē tā ， wèn tā shuō ： nǐ píng ān ma ？ nǐ zhàng fu píng ān ma ？ hái zi píng ān ma ？」 tā shuō ：「 píng ān 。」

Kimbia ukamlaki, umuulize, ‘Je, wewe hujambo? Mume wako hajambo? Mtoto wako ni mzima?’ ” Akasema, “Kila kitu ni sawasawa.”

妇人上了山，到神人那里，就抱住神人的脚。基哈西前来要推开她，神人说：「由她吧！因为她心里愁苦，耶和华向我隐瞒，没有指示我。」

fù rén shàng le shān ， dào shén rén nà lǐ ， jiù bào zhù shén rén de jiǎo 。 jī hā xī qián lái yào tuī kāi tā ， shén rén shuō ：「 yóu tā ba ！ yīn wèi tā xīn lǐ chóu kǔ ， yē hé huá xiàng wǒ yǐn mán ， méi yǒu zhǐ shì wǒ 。」

Alipomfikia huyo mtu wa Mungu pale mlimani, akashika miguu yake. Gehazi akaja ili amwondoe, lakini yule mtu wa Mungu akasema, “Mwache! Yuko katika uchungu mkubwa, lakini Bwana amenificha jambo hili na hajaniambia kwa nini.”

妇人说：「我何尝向我主求过儿子呢？我岂没有说过，不要欺哄我吗？」

fù rén shuō ：「 wǒ hé cháng xiàng wǒ zhǔ qiú guò ér zi ne ？ wǒ qǐ méi yǒu shuō guò ， bú yào qī hǒng wǒ ma ？」

Yule mwanamke akasema, “Je, bwana wangu, mimi nilikuomba mwana? Je, sikukuambia, ‘Usiamshe matumaini yangu’?”

以利沙吩咐基哈西说：「你束上腰，手拿我的杖前去；若遇见人，不要向他问安；人若向你问安，也不要回答；要把我的杖放在孩子脸上。」

yǐ lì shā fēn fù jī hā xī shuō ：「 nǐ shù shàng yāo ， shǒu ná wǒ de zhàng qián qù ； ruò yù jiàn rén ， bú yào xiàng tā wèn ān ； rén ruò xiàng nǐ wèn ān ， yě bú yào huí dá ； yào bǎ wǒ de zhàng fàng zài hái zi liǎn shàng 。」

Elisha akamwambia Gehazi, “Jikaze viuno, chukua fimbo yangu mkononi mwako na ukimbie. Ikiwa utakutana na mtu yeyote, usimsalimie, na mtu yeyote akikusalimu, usimjibu. Ilaze fimbo yangu juu ya uso wa mtoto.”

孩子的母亲说：「我指着永生的耶和华，又敢在你面前起誓，我必不离开你。」于是以利沙起身，随着她去了。

hái zǐ de mǔ qīn shuō ：「 wǒ zhǐ zhe yǒng shēng de yē hé huá ， yòu gǎn zài nǐ miàn qián qǐ shì ， wǒ bì bù lí kāi nǐ 。」 yú shì yǐ lì shā qǐ shēn ， suí zhe tā qù le 。

Lakini mama mtoto akasema, “Hakika kama Bwana aishivyo na wewe uishivyo, sitakuacha.” Kwa hiyo Elisha akainuka, akafuatana naye.

基哈西先去，把杖放在孩子脸上，却没有声音，也没有动静。基哈西就迎着以利沙回来，告诉他说：「孩子还没有醒过来。」

jī hā xī xiān qù ， bǎ zhàng fàng zài hái zi liǎn shàng ， què méi yǒu shēng yīn ， yě méi yǒu dòng jìng 。 jī hā xī jiù yíng zhe yǐ lì shā huí lái ， gào sù tā shuō ：「 hái zi hái méi yǒu xǐng guò lái 。」

Gehazi akatangulia mbele na kuilaza fimbo juu ya uso wa mtoto, lakini hapakuwa na sauti wala itikio. Hivyo Gehazi akarudi kukutana na Elisha, na kumwambia, “Mtoto hajaamka.”

以利沙来到，进了屋子，看见孩子死了，放在自己的床上。

yǐ lì shā lái dào ， jìn le wū zi ， kàn jiàn hái zi sǐ le ， fàng zài zì jǐ de chuáng shàng 。

Elisha alipofika kwenye ile nyumba, mtoto alikuwa amelala juu ya kitanda chake angali amekufa.

他就关上门，只有自己和孩子在里面，他便祈祷耶和华，

tā jiù guān shàng mén ， zhǐ yǒu zì jǐ hé hái zi zài lǐ miàn ， tā biàn qí dǎo yē hé huá ，

Akaingia ndani, akajifungia yeye na yule mtoto, akamwomba Bwana.

上床伏在孩子身上，口对口，眼对眼，手对手；既伏在孩子身上，孩子的身体就渐渐温和了。

shàng chuáng fú zài hái zi shēn shàng ， kǒu duì kǒu ， yǎn duì yǎn ， shǒu duì shǒu ； jì fú zài hái zi shēn shàng ， hái zi de shēn tǐ jiù jiàn jiàn wēn hé le 。

Kisha akapanda kitandani, akalala juu ya yule mtoto, mdomo wake juu ya mdomo wa mtoto, macho yake juu ya macho ya mtoto, mikono yake juu ya mikono ya mtoto. Naye alipojinyoosha juu yake, mwili wa mtoto ukapata joto.

然后他下来，在屋里来往走了一趟，又上去伏在孩子身上，孩子打了七个喷嚏，就睁开眼睛了。

rán hòu tā xià lái ， zài wū lǐ lái wǎng zǒu le yí tàng ， yòu shàng qù fú zài hái zi shēn shàng ， hái zi dǎ le qī gè pēn tì ， jiù zhēng kāi yǎn jīng le 。

Elisha akajiondoa juu yake na kuanza kutembeatembea ndani ya chumba, kisha akarudi tena kitandani na kujinyoosha tena juu ya mtoto mara nyingine. Mtoto akapiga chafya mara saba, akafungua macho yake.

以利沙叫基哈西说：「你叫这书念妇人来」；于是叫了她来。以利沙说：「将你儿子抱起来。」

yǐ lì shā jiào jī hā xī shuō ：「 nǐ jiào zhè shū niàn fù rén lái 」； yú shì jiào le tā lái 。 yǐ lì shā shuō ：「 jiāng nǐ ér zi bào qǐ lái 。」

Elisha akamwita Gehazi na kumwambia, “Mwite huyo Mshunami.” Naye akafanya hivyo. Yule Mshunami alipokuja, Elisha akasema, “Mchukue mwanao.”

妇人就进来，在以利沙脚前俯伏于地，抱起她儿子出去了。

fù rén jiù jìn lái ， zài yǐ lì shā jiǎo qián fǔ fú yú dì ， bào qǐ tā ér zi chū qù le 。

Akaingia ndani, akaanguka miguuni pa Elisha na kusujudu hadi nchi. Kisha akamchukua mwanawe na kutoka nje.

以利沙又来到吉甲，那地正有饥荒。先知门徒坐在他面前，他吩咐仆人说：「你将大锅放在火上，给先知门徒熬汤。」

yǐ lì shā yòu lái dào jí jiǎ ， nà dì zhèng yǒu jī huāng 。 xiān zhī mén tú zuò zài tā miàn qián ， tā fēn fù pú rén shuō ：「 nǐ jiāng dà guō fàng zài huǒ shàng ， gěi xiān zhī mén tú áo tāng 。」

Elisha akarudi Gilgali, nako huko kulikuwa na njaa katika eneo lile. Wakati wana wa kundi la manabii walipokuwa wanakutana naye, akamwambia mtumishi wake, “Teleka chungu kikubwa jikoni uwapikie manabii.”

有一个人去到田野掐菜，遇见一棵野瓜藤，就摘了一兜野瓜回来，切了搁在熬汤的锅中，因为他们不知道是什么东西；

yǒu yí gè rén qù dào tián yě qiā cài ， yù jiàn yì kē yě guā téng ， jiù zhāi le yì dōu yě guā huí lái ， qiè le gē zài áo tāng de guō zhōng ， yīn wèi tā men bù zhī dào shì shén me dōng xī ；

Mmoja wao akatoka kwenda mashambani kuchuma mboga na akapata mtango mwitu. Akachuma matango na kujaza nguo yake aliyoikunja ili kubebea. Aliporudi, akayakatakata na kuyatumbukiza ndani ya chungu, ingawa hakuna aliyejua ni nini.

倒出来给众人吃，吃的时候，都喊叫说：「神人哪，锅中有致死的毒物！」所以众人不能吃了。

dǎo chū lái gěi zhòng rén chī ， chī de shí hòu ， dōu hǎn jiào shuō ：「 shén rén nǎ ， guō zhōng yǒu zhì sǐ de dú wù ！」 suǒ yǐ zhòng rén bù néng chī le 。

Mchuzi ukagawiwa watu, lakini walipoanza kula, wakalia, “Ee mtu wa Mungu, kuna mauti ndani ya chungu.” Nao hawakuweza kula.

以利沙说：「拿点面来」，就把面撒在锅中，说：「倒出来，给众人吃吧！」锅中就没有毒了。

yǐ lì shā shuō ：「 ná diǎn miàn lái 」， jiù bǎ miàn sā zài guō zhōng ， shuō ：「 dǎo chū lái ， gěi zhòng rén chī ba ！」 guō zhōng jiù méi yǒu dú le 。

Elisha akasema, “Leteni unga.” Akauweka ndani ya chungu na kusema, “Wagawie watu ili wale.” Wala hapakuwa na kitu chochote chenye madhara ndani ya chungu.

有一个人从巴力·沙利沙来，带着初熟大麦做的饼二十个，并新穗子，装在口袋里送给神人。神人说：「把这些给众人吃。」

yǒu yí gè rén cóng bā lì · shā lì shā lái ， dài zhe chū shú dà mài zuò de bǐng èr shí gè ， bìng xīn suì zǐ ， zhuāng zài kǒu dài lǐ sòng gěi shén rén 。 shén rén shuō ：「 bǎ zhè xiē gěi zhòng rén chī 。」

Akaja mtu kutoka Baal-Shalisha, akimletea mtu wa Mungu mikate ishirini ya shayiri iliyookwa kutokana na nafaka ya kwanza, pamoja na masuke ya nafaka mpya. Elisha akasema, “Wape watu ili wale.”

仆人说：「这一点岂可摆给一百人吃呢？」以利沙说：「你只管给众人吃吧！因为耶和华如此说，众人必吃了，还剩下。」

pú rén shuō ：「 zhè yì diǎn qǐ kě bǎi gěi yì bǎi rén chī ne ？」 yǐ lì shā shuō ：「 nǐ zhǐ guǎn gěi zhòng rén chī ba ！ yīn wèi yē hé huá rú cǐ shuō ， zhòng rén bì chī le ， hái shèng xià 。」

Mtumishi wake akamuuliza, “Nitawezaje kuandaa hii mbele ya watu mia?” Lakini Elisha akajibu, “Wape watu ili wale. Kwa maana hivi ndivyo asemavyo Bwana: ‘Watakula na kusaza.’ ”

仆人就摆在众人面前，他们吃了，果然还剩下，正如耶和华所说的。

pú rén jiù bǎi zài zhòng rén miàn qián ， tā men chī le ， guǒ rán hái shèng xià ， zhèng rú yē hé huá suǒ shuō de 。

Basi akaiandaa mbele yao ile mikate, wakala na baadhi yake wakasaza, sawasawa na neno la Bwana.