Matendo Ya Mitume 2

五旬节到了，门徒都聚集在一处。

wǔ xún jié dào le ， mén tú dōu jù jí zài yí chù 。

Siku ya Pentekoste ilipowadia, waamini wote walikuwa mahali pamoja.

忽然，从天上有响声下来，好像一阵大风吹过，充满了他们所坐的屋子，

hū rán ， cóng tiān shàng yǒu xiǎng shēng xià lái ， hǎo xiàng yí zhèn dà fēng chuī guò ， chōng mǎn le tā men suǒ zuò de wū zi ，

Ghafula sauti kama mvumo mkubwa wa upepo mkali uliotoka mbinguni ukaijaza nyumba yote walimokuwa wameketi.

又有舌头如火焰显现出来，分开落在他们各人头上。

yòu yǒu shé tou rú huǒ yàn xiǎn xiàn chū lái ， fēn kāi luò zài tā men gè rén tóu shàng 。

Zikatokea ndimi kama za moto zilizogawanyika na kukaa juu ya kila mmoja wao.

他们就都被圣灵充满，按着圣灵所赐的口才说起别国的话来。

tā men jiù dōu bèi shèng líng chōng mǎn ， àn zhe shèng líng suǒ cì de kǒu cái shuō qǐ bié guó de huà lái 。

Wote wakajazwa na Roho Mtakatifu, wakaanza kunena kwa lugha nyingine, kama Roho alivyowajalia.

那时，有虔诚的犹太人从天下各国来，住在耶路撒冷。

nà shí ， yǒu qián chéng de yóu tài rén cóng tiān xià gè guó lái ， zhù zài yē lù sā lěng 。

Basi walikuwepo Yerusalemu Wayahudi wanaomcha Mungu kutoka kila taifa chini ya mbingu.

这声音一响，众人都来聚集，各人听见门徒用众人的乡谈说话，就甚纳闷；

zhè shēng yīn yì xiǎng ， zhòng rén dōu lái jù jí ， gè rén tīng jiàn mén tú yòng zhòng rén de xiāng tán shuō huà ， jiù shèn nà mèn ；

Waliposikia sauti hii, umati wa watu ulikusanyika pamoja wakistaajabu, kwa sababu kila mmoja wao aliwasikia wakisema kwa lugha yake mwenyewe.

都惊讶希奇说：「看哪，这说话的不都是加利利人吗？

dōu jīng yà xī qí shuō ：「 kàn nǎ ， zhè shuō huà de bù dōu shì jiā lì lì rén ma ？

Wakiwa wameshangaa na kustaajabu wakauliza, “Je, hawa wote wanaozungumza si Wagalilaya?

我们各人怎么听见他们说我们生来所用的乡谈呢？

wǒ men gè rén zěn me tīng jiàn tā men shuō wǒ men shēng lái suǒ yòng de xiāng tán ne ？

Imekuwaje basi kila mmoja wetu anawasikia wakinena kwa lugha yake ya kuzaliwa?

我们帕提亚人、米底亚人、以拦人，和住在美索不达米亚、犹太、加帕多家、本都、亚细亚、

wǒ men pà tí yà rén 、 mǐ dǐ yà rén 、 yǐ lán rén ， hé zhù zài měi suǒ bù dá mǐ yà 、 yóu tài 、 jiā pà duō jiā 、 běn dōu 、 yà xì yà 、

Wapathi, Wamedi, Waelami, wakazi wa Mesopotamia, Uyahudi, Kapadokia, Ponto na Asia,

弗吕家、旁非利亚、埃及的人，并靠近古利奈的利比亚一带地方的人，从罗马来的客旅中，或是犹太人，或是进犹太教的人，

fú lǚ jiā 、 páng fēi lì yà 、 āi jí de rén ， bìng kào jìn gǔ lì nài de lì bǐ yà yí dài dì fāng de rén ， cóng luó mǎ lái de kè lǚ zhōng ， huò shì yóu tài rén ， huò shì jìn yóu tài jiào de rén ，

Frigia, Pamfilia, Misri na pande za Libya karibu na Kirene na wageni kutoka Rumi,

克里特和阿拉伯人，都听见他们用我们的乡谈，讲说 神的大作为。」

kè lǐ tè hé ā lā bó rén ， dōu tīng jiàn tā men yòng wǒ men de xiāng tán ， jiǎng shuō shén de dà zuò wéi 。」

Wayahudi na waongofu, Wakrete na Waarabu, sote tunawasikia watu hawa wakisema mambo makuu ya ajabu ya Mungu katika lugha zetu wenyewe.”

众人就都惊讶猜疑，彼此说：「这是什么意思呢？」

zhòng rén jiù dōu jīng yà cāi yí ， bǐ cǐ shuō ：「 zhè shì shén me yì sī ne ？」

Wakiwa wameshangaa na kufadhaika wakaulizana, “Ni nini maana ya mambo haya?”

还有人讥诮说：「他们无非是新酒灌满了。」

hái yǒu rén jī qiào shuō ：「 tā men wú fēi shì xīn jiǔ guàn mǎn le 。」

Lakini wengine wakawadhihaki wakasema, “Hawa wamelewa divai!”

彼得和十一个使徒站起，高声说：「犹太人和一切住在耶路撒冷的人哪，这件事你们当知道，也当侧耳听我的话。

bǐ dé hé shí yī gè shǐ tú zhàn qǐ ， gāo shēng shuō ：「 yóu tài rén hé yí qiè zhù zài yē lù sā lěng de rén nǎ ， zhè jiàn shì nǐ men dāng zhī dào ， yě dāng cè ěr tīng wǒ de huà 。

Ndipo Petro akasimama pamoja na wale mitume kumi na mmoja, akainua sauti yake na kuhutubia ule umati wa watu, akasema: “Wayahudi wenzangu na ninyi nyote mkaao Yerusalemu, jueni jambo hili mkanisikilize.

你们想这些人是醉了；其实不是醉了，因为时候刚到巳初。

nǐ men xiǎng zhè xiē rén shì zuì le ； qí shí bú shì zuì le ， yīn wèi shí hòu gāng dào sì chū 。

Hakika watu hawa hawakulewa kama mnavyodhania, kwa kuwa sasa ni saa tatu asubuhi!

这正是先知约珥所说的：

zhè zhèng shì xiān zhī yuē ěr suǒ shuō de ：

La, hili ni jambo lililotabiriwa na nabii Yoeli, akisema:

神说：在末后的日子， 我要将我的灵浇灌凡有血气的。 你们的儿女要说预言； 你们的少年人要见异象； 老年人要做异梦。

shén shuō ： zài mò hòu de rì zǐ ， wǒ yào jiāng wǒ de líng jiāo guàn fán yǒu xuè qì de 。 nǐ men de ér nǚ yào shuō yù yán ； nǐ men de shào nián rén yào jiàn yì xiàng ； lǎo nián rén yào zuò yì mèng 。

“ ‘Katika siku za mwisho, asema Mungu, nitamimina Roho wangu juu ya wote wenye mwili. Wana wenu na binti zenu watatabiri, vijana wenu wataona maono, na wazee wenu wataota ndoto.

在那些日子， 我要将我的灵浇灌我的仆人和使女， 他们就要说预言。

zài nà xiē rì zi ， wǒ yào jiāng wǒ de líng jiāo guàn wǒ de pú rén hé shǐ nǚ ， tā men jiù yào shuō yù yán 。

Hata juu ya watumishi wangu, wanaume kwa wanawake, katika siku zile nitamimina Roho wangu, nao watatabiri.

在天上，我要显出奇事； 在地下，我要显出神迹； 有血，有火，有烟雾。

zài tiān shàng ， wǒ yào xiǎn chū qí shì ； zài dì xià ， wǒ yào xiǎn chū shén jì ； yǒu xuè ， yǒu huǒ ， yǒu yān wù 。

Nami nitaonyesha maajabu juu mbinguni, na ishara chini duniani: damu, moto, na mawimbi ya moshi.

日头要变为黑暗， 月亮要变为血； 这都在主大而明显的日子未到以前。

rì tou yào biàn wèi hēi àn ， yuè liàng yào biàn wèi xuè ； zhè dōu zài zhǔ dà ér míng xiǎn de rì zi wèi dào yǐ qián 。

Jua litakuwa giza na mwezi utakuwa mwekundu kama damu, kabla ya kuja siku ile kuu ya Bwana iliyo tukufu.

到那时候， 凡求告主名的，就必得救。

dào nà shí hòu ， fán qiú gào zhǔ míng de ， jiù bì dé jiù 。

Na kila mtu atakayeliitia jina la Bwana, ataokolewa.’

「以色列人哪，请听我的话： 神借着拿撒勒人耶稣在你们中间施行异能、奇事、神迹，将他证明出来，这是你们自己知道的。

「 yǐ sè liè rén nǎ ， qǐng tīng wǒ de huà ： shén jiè zhe ná sā lè rén yē sū zài nǐ men zhōng jiān shī xíng yì néng 、 qí shì 、 shén jì ， jiāng tā zhèng míng chū lái ， zhè shì nǐ men zì jǐ zhī dào de 。

“Enyi Waisraeli, sikilizeni maneno haya nisemayo: Yesu wa Nazareti alikuwa mtu aliyethibitishwa kwenu na Mungu kwa miujiza, maajabu na ishara, ambayo Mungu alitenda miongoni mwenu kupitia kwake, kama ninyi wenyewe mjuavyo.

他既按着 神的定旨先见被交与人，你们就借着无法之人的手，把他钉在十字架上，杀了。

tā jì àn zhe shén de dìng zhǐ xiān jiàn bèi jiāo yǔ rén ， nǐ men jiù jiè zhe wú fǎ zhī rén de shǒu ， bǎ tā dīng zài shí zì jià shàng ， shā le 。

Huyu mtu akiisha kutolewa kwa shauri la Mungu lililokusudiwa kwa kujua kwake Mungu tangu zamani, ninyi, kwa mikono ya watu wabaya, mlimuua kwa kumgongomea msalabani.

神却将死的痛苦解释了，叫他复活，因为他原不能被死拘禁。

shén què jiāng sǐ de tòng kǔ jiě shì le ， jiào tā fù huó ， yīn wèi tā yuán bù néng bèi sǐ jū jìn 。

Lakini Mungu alimfufua kutoka kwa wafu akamwondolea uchungu wa mauti, kwa sababu haikuwezekana yeye kushikiliwa na nguvu za mauti.

大卫指着他说： 我看见主常在我眼前； 他在我右边，叫我不至于摇动。

dà wèi zhǐ zhe tā shuō ： wǒ kàn jiàn zhǔ cháng zài wǒ yǎn qián ； tā zài wǒ yòu biān ， jiào wǒ bú zhì yú yáo dòng 。

Kwa maana Daudi asema kumhusu yeye: “ ‘Nalimwona Bwana mbele yangu daima. Kwa sababu yuko mkono wangu wa kuume, sitatikisika.

所以，我心里欢喜， 我的灵 快乐； 并且我的肉身要安居在指望中。

suǒ yǐ ， wǒ xīn lǐ huān xǐ ， wǒ de líng kuài lè ； bìng qiě wǒ de ròu shēn yào ān jū zài zhǐ wàng zhōng 。

Kwa hiyo moyo wangu unafurahia, na ulimi wangu unashangilia; mwili wangu nao utapumzika kwa tumaini.

因你必不将我的灵魂撇在阴间， 也不叫你的圣者见朽坏。

yīn nǐ bì bù jiāng wǒ de líng hún piě zài yīn jiān ， yě bú jiào nǐ de shèng zhě jiàn xiǔ huài 。

Kwa maana hutaniacha kaburini, wala hutamwacha Aliye Mtakatifu wako kuona uharibifu.

你已将生命的道路指示我， 必叫我因见你的面 得着满足的快乐。

nǐ yǐ jiāng shēng mìng de dào lù zhǐ shì wǒ ， bì jiào wǒ yīn jiàn nǐ de miàn dé zhe mǎn zú de kuài lè 。

Umenionyesha njia za uzima, utanijaza na furaha mbele zako.’

「弟兄们！先祖大卫的事，我可以明明地对你们说：他死了，也葬埋了，并且他的坟墓直到今日还在我们这里。

「 dì xiōng men ！ xiān zǔ dà wèi de shì ， wǒ kě yǐ míng míng dì duì nǐ men shuō ： tā sǐ le ， yě zàng mái le ， bìng qiě tā de fén mù zhí dào jīn rì hái zài wǒ men zhè lǐ 。

“Ndugu zangu Waisraeli, nataka niwaambie kwa uhakika kwamba baba yetu Daudi alikufa na kuzikwa, nalo kaburi lake lipo hapa mpaka leo.

大卫既是先知，又晓得 神曾向他起誓，要从他的后裔中立一位坐在他的宝座上，

dà wèi jì shì xiān zhī ， yòu xiǎo de shén céng xiàng tā qǐ shì ， yào cóng tā de hòu yì zhōng lì yí wèi zuò zài tā de bǎo zuò shàng ，

Lakini alikuwa nabii na alijua ya kuwa Mungu alikuwa amemwahidi kwa kiapo kwamba angemweka mmoja wa wazao wake penye kiti chake cha enzi.

就预先看明这事，讲论基督复活说： 他的灵魂不撇在阴间； 他的肉身也不见朽坏。

jiù yù xiān kàn míng zhè shì ， jiǎng lùn jī dū fù huó shuō ： tā de líng hún bù piě zài yīn jiān ； tā de ròu shēn yě bú jiàn xiǔ huài 。

Daudi, akiona mambo yaliyoko mbele, akanena juu ya kufufuka kwa Kristo, kwamba hakuachwa kaburini, wala mwili wake haukuona uharibifu.

这耶稣， 神已经叫他复活了，我们都为这事作见证。

zhè yē sū ， shén yǐ jīng jiào tā fù huó le ， wǒ men dōu wèi zhè shì zuò jiàn zhèng 。

Mungu alimfufua huyu Yesu na sisi sote ni mashahidi wa jambo hilo.

他既被 神的右手高举 ，又从父受了所应许的圣灵，就把你们所看见所听见的，浇灌下来。

tā jì bèi shén de yòu shǒu gāo jǔ ， yòu cóng fù shòu le suǒ yīng xǔ de shèng líng ， jiù bǎ nǐ men suǒ kàn jiàn suǒ tīng jiàn de ， jiāo guàn xià lái 。

Basi ikiwa yeye ametukuzwa kwa mkono wa kuume wa Mungu, amepokea kutoka kwa Baba ahadi ya Roho Mtakatifu, naye amemimina kile mnachoona sasa na kusikia.

大卫并没有升到天上，但自己说： 主对我主说： 你坐在我的右边，

dà wèi bìng méi yǒu shēng dào tiān shàng ， dàn zì jǐ shuō ： zhǔ duì wǒ zhǔ shuō ： nǐ zuò zài wǒ de yòu biān ，

Kwa kuwa Daudi hakupaa kwenda mbinguni, lakini anasema, “ ‘Bwana alimwambia Bwana wangu: “Keti mkono wangu wa kuume,

等我使你仇敌作你的脚凳。

děng wǒ shǐ nǐ chóu dí zuò nǐ de jiǎo dèng 。

hadi nitakapowaweka adui zako chini ya miguu yako.” ’

「故此，以色列全家当确实地知道，你们钉在十字架上的这位耶稣， 神已经立他为主，为基督了。」

「 gù cǐ ， yǐ sè liè quán jiā dàng què shí dì zhī dào ， nǐ men dīng zài shí zì jià shàng de zhè wèi yē sū ， shén yǐ jīng lì tā wéi zhǔ ， wèi jī dū le 。」

“Kwa hiyo Israeli wote na wajue jambo hili kwa uhakika kwamba: Mungu amemfanya huyu Yesu, ambaye ninyi mlimsulubisha, kuwa Bwana na Kristo.”

众人听见这话，觉得扎心，就对彼得和其余的使徒说：「弟兄们，我们当怎样行？」

zhòng rén tīng jiàn zhè huà ， jué de zhā xīn ， jiù duì bǐ dé hé qí yú de shǐ tú shuō ：「 dì xiong men ， wǒ men dāng zěn yàng xíng ？」

Watu waliposikia maneno haya yakawachoma mioyo yao, wakawauliza Petro na wale mitume wengine, “Ndugu zetu tufanye nini?”

彼得说：「你们各人要悔改，奉耶稣基督的名受洗，叫你们的罪得赦，就必领受所赐的圣灵；

bǐ dé shuō ：「 nǐ men gè rén yào huǐ gǎi ， fèng yē sū jī dū de míng shòu xǐ ， jiào nǐ men de zuì dé shè ， jiù bì lǐng shòu suǒ cì de shèng líng ；

Petro akawajibu, “Tubuni, mkabatizwe kila mmoja wenu kwa jina la Yesu Kristo, ili mpate kusamehewa dhambi zenu, nanyi mtapokea kipawa cha Roho Mtakatifu.

因为这应许是给你们和你们的儿女，并一切在远方的人，就是主—我们 神所召来的。」

yīn wèi zhè yīng xǔ shì gěi nǐ men hé nǐ men de ér nǚ ， bìng yí qiè zài yuǎn fāng de rén ， jiù shì zhǔ — wǒ men shén suǒ zhào lái de 。」

Kwa kuwa ahadi hii ni kwa ajili yenu na watoto wenu, na kwa wote walio mbali, na kila mtu ambaye Bwana Mungu wetu atamwita amjie.”

彼得还用许多话作见证，劝勉他们说：「你们当救自己脱离这弯曲的世代。」

bǐ dé hái yòng xǔ duō huà zuò jiàn zhèng ， quàn miǎn tā men shuō ：「 nǐ men dāng jiù zì jǐ tuō lí zhè wān qū de shì dài 。」

Petro akawaonya kwa maneno mengine mengi na kuwasihi akisema, “Jiepusheni na kizazi hiki kilichopotoka.”

于是领受他话的人就受了洗。那一天，门徒约添了三千人，

yú shì lǐng shòu tā huà de rén jiù shòu le xǐ 。 nà yì tiān ， mén tú yuē tiān le sān qiān rén ，

Wale wote waliopokea ujumbe wa Petro kwa furaha wakabatizwa na siku ile waliongezeka watu wapatao 3,000.

都恒心遵守使徒的教训，彼此交接，擘饼，祈祷。

dōu héng xīn zūn shǒu shǐ tú de jiào xùn ， bǐ cǐ jiāo jiē ， bò bǐng ， qí dǎo 。

Nao wakawa wanadumu katika mafundisho ya mitume, katika ushirika, katika kumega mkate na katika kusali.

众人都惧怕；使徒又行了许多奇事神迹。

zhòng rén dōu jù pà ； shǐ tú yòu xíng le xǔ duō qí shì shén jì 。

Kila mtu akaingiwa na hofu ya Mungu, nayo miujiza mingi na ishara zikafanywa na mitume.

信的人都在一处，凡物公用，

xìn de rén dōu zài yí chù ， fán wù gōng yòng ，

Walioamini wote walikuwa mahali pamoja, nao walikuwa na kila kitu shirika.

并且卖了田产、家业，照各人所需用的分给各人。

bìng qiě mài le tián chǎn 、 jiā yè ， zhào gè rén suǒ xū yòng de fēn gěi gè rén 。

Waliuza mali zao na vitu walivyokuwa navyo, kila mtu akagawiwa kadiri ya mahitaji yake.

他们天天同心合意恒切地在殿里，且在家中擘饼，存着欢喜、诚实的心用饭，

tā men tiān tiān tóng xīn hé yì héng qiè dì zài diàn lǐ ， qiě zài jiā zhōng bò bǐng ， cún zhe huān xǐ 、 chéng shí de xīn yòng fàn ，

Siku zote kwa moyo mmoja walikutana ndani ya ukumbi wa Hekalu, wakimega mkate nyumba kwa nyumba, wakila chakula chao kwa furaha na moyo mweupe,

赞美 神，得众民的喜爱。主将得救的人天天加给他们。

zàn měi shén ， dé zhòng mín de xǐ ài 。 zhǔ jiàng dé jiù de rén tiān tiān jiā gěi tā men 。

wakimsifu Mungu na kuwapendeza watu wote. Kila siku Bwana akaliongeza kanisa wale waliokuwa wakiokolewa.