Matendo Ya Mitume 28

我们既已得救，才知道那岛名叫马耳他。

wǒ men jì yǐ dé jiù ， cái zhī dào nà dǎo míng jiào mǎ ěr tā 。

Baada ya kufika nchi kavu salama, ndipo tukafahamu kwamba jina la kile kisiwa ni Malta.

土人看待我们，有非常的情分；因为当时下雨，天气又冷，就生火接待我们众人。

tǔ rén kàn dài wǒ men ， yǒu fēi cháng de qíng fēn ； yīn wèi dāng shí xià yǔ ， tiān qì yòu lěng ， jiù shēng huǒ jiē dài wǒ men zhòng rén 。

Wenyeji wa kile kisiwa wakatufanyia ukarimu usio wa kawaida. Waliwasha moto na kutukaribisha sisi sote kwa sababu mvua ilikuwa inanyesha na kulikuwa na baridi.

那时，保罗拾起一捆柴，放在火上，有一条毒蛇，因为热了出来，咬住他的手。

nà shí ， bǎo luó shí qǐ yì kǔn chái ， fàng zài huǒ shàng ， yǒu yì tiáo dú shé ， yīn wèi rè le chū lái ， yǎo zhù tā de shǒu 。

Paulo alikuwa amekusanya mzigo wa kuni na alipokuwa anaweka kwenye moto kwa ajili ya joto, nyoka mwenye sumu akatoka humo na kujisokotea mkononi mwake.

土人看见那毒蛇悬在他手上，就彼此说：「这人必是个凶手，虽然从海里救上来，天理还不容他活着。」

tǔ rén kàn jiàn nà dú shé xuán zài tā shǒu shàng ， jiù bǐ cǐ shuō ：「 zhè rén bì shì gè xiōng shǒu ， suī rán cóng hǎi lǐ jiù shàng lái ， tiān lǐ hái bù róng tā huó zhe 。」

Wale wenyeji wa kile kisiwa walipomwona yule nyoka akiningʼinia mkononi mwa Paulo, wakaambiana, “Huyu mtu lazima awe ni muuaji, ingawa ameokoka kutoka baharini, haki haijamwacha aishi.”

保罗竟把那毒蛇甩在火里，并没有受伤。

bǎo luó jìng bǎ nà dú shé shuǎi zài huǒ lǐ ， bìng méi yǒu shòu shāng 。

Lakini Paulo akamkungʼutia yule nyoka ndani ya moto wala yeye hakupata madhara yoyote.

土人想他必要肿起来，或是忽然仆倒死了；看了多时，见他无害，就转念，说：「他是个神。」

tǔ rén xiǎng tā bì yào zhǒng qǐ lái ， huò shì hū rán pú dǎo sǐ le ； kàn le duō shí ， jiàn tā wú hài ， jiù zhuǎn niàn ， shuō ：「 tā shì gè shén 。」

Watu walikuwa wanangoja avimbe au aanguke ghafula na kufa. Lakini baada ya kungoja kwa muda mrefu na kuona kwamba hakuna chochote kisicho cha kawaida kilichomtokea, wakabadili mawazo yao na kuanza kusema kwamba yeye ni mungu.

离那地方不远，有田产是岛长部百流的；他接纳我们，尽情款待三日。

lí nà dì fāng bù yuǎn ， yǒu tián chǎn shì dǎo cháng bù bǎi liú de ； tā jiē nà wǒ men ， jìn qíng kuǎn dài sān rì 。

Basi karibu na sehemu ile, palikuwa na shamba kubwa la mtu mmoja kiongozi wa kile kisiwa, aliyeitwa Publio. Alitupokea na akatuhudumia kwa ukarimu mkubwa kwa muda wa siku tatu.

当时，部百流的父亲患热病和痢疾躺着。保罗进去，为他祷告，按手在他身上，治好了他。

dāng shí ， bù bǎi liú de fù qīn huàn rè bìng hé lì jí tǎng zhe 。 bǎo luó jìn qù ， wèi tā dǎo gào ， àn shǒu zài tā shēn shàng ， zhì hǎo le tā 。

Baba yake Publio alikuwa mgonjwa kitandani, akiwa anaumwa homa na kuhara damu. Paulo akaingia ndani ili kumwona na baada ya maombi, akaweka mikono juu yake na kumponya.

从此，岛上其余的病人也来，得了医治。

cóng cǐ ， dǎo shàng qí yú de bìng rén yě lái ， dé le yī zhì 。

Jambo hili lilipotukia, watu wote wa kisiwa kile waliokuwa wagonjwa wakaja, nao wakaponywa.

他们又多方地尊敬我们；到了开船的时候，也把我们所需用的送到船上。

tā men yòu duō fāng dì zūn jìng wǒ men ； dào le kāi chuán de shí hòu ， yě bǎ wǒ men suǒ xū yòng de sòng dào chuán shàng 。

Wakatupa heshima nyingi, nasi tulipokuwa tayari kusafiri kwa njia ya bahari, wakapakia melini vitu vyote tulivyokuwa tunavihitaji.

过了三个月，我们上了亚历山大的船往前行；这船以「宙斯双子」为记，是在那海岛过了冬的。

guò le sān gè yuè ， wǒ men shàng le yà lì shān dà de chuán wǎng qián xíng ； zhè chuán yǐ 「 zhòu sī shuāng zǐ 」 wèi jì ， shì zài nà hǎi dǎo guò le dōng de 。

Miezi mitatu baadaye tukaanza safari kwa meli iliyokuwa imetia nanga kwenye kisiwa hicho kwa ajili ya majira ya baridi. Hii ilikuwa meli ya Iskanderia yenye alama ya miungu pacha waitwao Kasta na Poluksi.

到了叙拉古，我们停泊三日；

dào le xù lā gǔ ， wǒ men tíng bó sān rì ；

Kituo chetu cha kwanza kilikuwa Sirakusa na tukakaa huko siku tatu.

又从那里绕行，来到利基翁。过了一天，起了南风，第二天就来到部丢利。

yòu cóng nà lǐ rào xíng ， lái dào lì jī wēng 。 guò le yì tiān ， qǐ le nán fēng ， dì èr tiān jiù lái dào bù diū lì 。

Kisha tukangʼoa nanga, tukafika Regio. Siku iliyofuata, upepo mkali wa kusi ukavuma, na siku ya pili yake tukafika Puteoli.

在那里遇见弟兄们，请我们与他们同住了七天。这样，我们来到罗马。

zài nà lǐ yù jiàn dì xiōng men ， qǐng wǒ men yǔ tā men tóng zhù le qī tiān 。 zhè yàng ， wǒ men lái dào luó mǎ 。

Huko tukawakuta ndugu, nasi tukakaribishwa tukae nao kwa siku saba. Hivyo tukaendelea na safari mpaka Rumi.

那里的弟兄们一听见我们的信息就出来，到亚比乌市和三馆地方迎接我们。保罗见了他们，就感谢 神，放心壮胆。

nà lǐ de dì xiōng men yì tīng jiàn wǒ men de xìn xī jiù chū lái ， dào yà bǐ wū shì hé sān guǎn dì fāng yíng jiē wǒ men 。 bǎo luó jiàn le tā men ， jiù gǎn xiè shén ， fàng xīn zhuàng dǎn 。

Ndugu wa huko Rumi waliposikia habari zetu, walikuja mpaka Soko la Apio na mahali paitwapo Mikahawa Mitatu kutulaki. Paulo alipowaona, alimshukuru Mungu akatiwa moyo.

进了罗马城， 保罗蒙准和一个看守他的兵另住在一处。

jìn le luó mǎ chéng ， bǎo luó méng zhǔn hé yí gè kān shǒu tā de bīng lìng zhù zài yí chù 。

Tulipofika Rumi, Paulo aliruhusiwa kuishi peke yake akiwa na askari wa kumlinda.

过了三天，保罗请犹太人的首领来。他们来了，就对他们说：「弟兄们，我虽没有做什么事干犯本国的百姓和我们祖宗的规条，却被锁绑，从耶路撒冷解在罗马人的手里。

guò le sān tiān ， bǎo luó qǐng yóu tài rén de shǒu lǐng lái 。 tā men lái le ， jiù duì tā men shuō ：「 dì xiong men ， wǒ suī méi yǒu zuò shén me shì gān fàn běn guó de bǎi xìng hé wǒ men zǔ zōng de guī tiáo ， què bèi suǒ bǎng ， cóng yē lù sā lěng jiě zài luó mǎ rén de shǒu lǐ 。

Siku tatu baadaye Paulo akawaita pamoja viongozi wa Kiyahudi. Walipokwisha kukusanyika akawaambia, “Ndugu zangu, ingawa sikufanya jambo lolote dhidi ya watu wetu au dhidi ya desturi za baba zetu, lakini nilikamatwa huko Yerusalemu nikakabidhiwa kwa Warumi.

他们审问了我，就愿意释放我；因为在我身上，并没有该死的罪。

tā men shěn wèn le wǒ ， jiù yuàn yì shì fàng wǒ ； yīn wèi zài wǒ shēn shàng ， bìng méi yǒu gāi sǐ de zuì 。

Wao walipokwisha kunihoji, wakataka kuniachia huru kwa sababu hawakuona kosa lolote nililolifanya linalostahili adhabu ya kifo.

无奈犹太人不服，我不得已，只好上告于凯撒，并非有什么事要控告我本国的百姓。

wú nài yóu tài rén bù fú ， wǒ bù dé yǐ ， zhǐ hǎo shàng gào yú kǎi sā ， bìng fēi yǒu shén me shì yào kòng gào wǒ běn guó de bǎi xìng 。

Lakini Wayahudi walipopinga uamuzi huo, nililazimika kukata rufaa kwa Kaisari, ingawa sikuwa na lalamiko lolote juu ya taifa langu.

因此，我请你们来见面说话，我原为以色列人所指望的，被这链子捆锁。」

yīn cǐ ， wǒ qǐng nǐ men lái jiàn miàn shuō huà ， wǒ yuán wèi yǐ sè liè rén suǒ zhǐ wàng de ， bèi zhè liàn zǐ kǔn suǒ 。」

Basi hii ndiyo sababu nimewatumania, ili niseme nanyi. Kwa kuwa ni kwa ajili ya tumaini la Israeli nimefungwa kwa minyororo.”

他们说：「我们并没有接着从犹太来论你的信，也没有弟兄到这里来报给我们说你有什么不好处。

tā men shuō ：「 wǒ men bìng méi yǒu jiē zhe cóng yóu tài lái lùn nǐ de xìn ， yě méi yǒu dì xiong dào zhè lǐ lái bào gěi wǒ men shuō nǐ yǒu shén me bù hǎo chù 。

Wakamjibu, “Hatujapokea barua zozote kutoka Uyahudi zinazokuhusu, wala hapana ndugu yeyote aliyekuja hapa ambaye ametoa taarifa au kuzungumza jambo lolote baya juu yako.

但我们愿意听你的意见如何；因为这教门，我们晓得是到处被毁谤的。」

dàn wǒ men yuàn yì tīng nǐ de yì jiàn rú hé ； yīn wèi zhè jiào mén ， wǒ men xiǎo de shì dào chù bèi huǐ bàng de 。」

Lakini tungependa kusikia kutoka kwako unalofikiri kwa sababu tunajua kwamba kila mahali watu wanazungumza mabaya kuhusu jamii hii.”

他们和保罗约定了日子，就有许多人到他的寓处来。保罗从早到晚，对他们讲论这事，证明 神国的道，引摩西的律法和先知的书，以耶稣的事劝勉他们。

tā men hé bǎo luó yuē dìng le rì zi ， jiù yǒu xǔ duō rén dào tā de yù chù lái 。 bǎo luó cóng zǎo dào wǎn ， duì tā men jiǎng lùn zhè shì ， zhèng míng shén guó de dào ， yǐn mó xī de lǜ fǎ hé xiān zhī de shū ， yǐ yē sū de shì quàn miǎn tā men 。

Baada ya kupanga siku ya kuonana naye, watu wengi wakaja kuanzia asubuhi hadi jioni akawaeleza na kutangaza kuhusu Ufalme wa Mungu akijaribu kuwahadithia juu ya Yesu kutoka Sheria ya Mose na kutoka Manabii.

他所说的话，有信的，有不信的。

tā suǒ shuō de huà ， yǒu xìn de ， yǒu bú xìn de 。

Baadhi wakasadiki yale aliyosema, lakini wengine hawakuamini.

他们彼此不合，就散了；未散以先，保罗说了一句话，说：「圣灵借先知以赛亚向你们祖宗所说的话是不错的。

tā men bǐ cǐ bù hé ， jiù sàn le ； wèi sàn yǐ xiān ， bǎo luó shuō le yí jù huà ， shuō ：「 shèng líng jiè xiān zhī yǐ sài yà xiàng nǐ men zǔ zōng suǒ shuō de huà shì bú cuò de 。

Hivyo hawakukubaliana, nao walipokuwa wanaondoka, Paulo akatoa kauli moja zaidi: “Roho Mtakatifu alinena kweli na baba zenu aliposema mambo yale yaliyomhusu Bwana Yesu kwa kinywa cha nabii Isaya kwamba:

他说： 你去告诉这百姓说： 你们听是要听见，却不明白； 看是要看见，却不晓得；

tā shuō ： nǐ qù gào sù zhè bǎi xìng shuō ： nǐ men tīng shì yào tīng jiàn ， què bù míng bái ； kàn shì yào kàn jiàn ， què bù xiǎo de ；

“ ‘Nenda kwa watu hawa na useme, “Hakika mtasikiliza lakini hamtaelewa; na pia mtatazama, lakini hamtaona.”

因为这百姓油蒙了心， 耳朵发沉， 眼睛闭着； 恐怕眼睛看见， 耳朵听见， 心里明白，回转过来， 我就医治他们。

yīn wèi zhè bǎi xìng yóu méng le xīn ， ěr duo fā chén ， yǎn jīng bì zhe ； kǒng pà yǎn jīng kàn jiàn ， ěr duo tīng jiàn ， xīn lǐ míng bái ， huí zhuǎn guò lái ， wǒ jiù yī zhì tā men 。

Kwa kuwa mioyo ya watu hawa imekuwa migumu; hawasikii kwa masikio yao, na wamefumba macho yao. Wasije wakaona kwa macho yao, na wakasikiliza kwa masikio yao, wakaelewa kwa mioyo yao, na kugeuka nami nikawaponya.’

所以你们当知道， 神这救恩，如今传给外邦人，他们也必听受。」

suǒ yǐ nǐ men dāng zhī dào ， shén zhè jiù ēn ， rú jīn chuán gěi wài bāng rén ， tā men yě bì tīng shòu 。」

“Basi na ijulikane kwenu kwamba, huu wokovu wa Mungu umepelekwa kwa watu wa Mataifa, nao watasikiliza.” [

Naye akiisha kusema maneno haya, Wayahudi wakaondoka wakiwa na hoja nyingi miongoni mwao.]

保罗在自己所租的房子里住了足足两年。凡来见他的人，他全都接待，

bǎo luó zài zì jǐ suǒ zū de fáng zi lǐ zhù le zú zú liǎng nián 。 fán lái jiàn tā de rén ， tā quán dōu jiē dài ，

Kwa miaka miwili mizima Paulo alikaa huko kwa nyumba aliyokuwa amepanga. Akawakaribisha wote waliokwenda kumwona.

放胆传讲 神国的道，将主耶稣基督的事教导人，并没有人禁止。

fàng dǎn chuán jiǎng shén guó de dào ， jiāng zhǔ yē sū jī dū de shì jiào dǎo rén ， bìng méi yǒu rén jìn zhǐ 。

Akahubiri Ufalme wa Mungu na kufundisha mambo yale yaliyomhusu Bwana Yesu Kristo, kwa ujasiri wote na bila kizuizi chochote.