Danieli 3

尼布甲尼撒王造了一个金像，高六十肘，宽六肘，立在巴比伦省杜拉平原。

ní bù jiǎ ní sā wáng zào le yí gè jīn xiàng ， gāo liù shí zhǒu ， kuān liù zhǒu ， lì zài bā bǐ lún shěng dù lā píng yuán 。

Mfalme Nebukadneza alitengeneza sanamu ya dhahabu, yenye kimo cha dhiraa sitini, na upana wa dhiraa sita, akaisimamisha kwenye tambarare ya Dura katika jimbo la nchi ya Babeli.

尼布甲尼撒王差人将总督、钦差、巡抚、臬司、藩司、谋士、法官，和各省的官员都召了来，为尼布甲尼撒王所立的像行开光之礼。

ní bù jiǎ ní sā wáng chà rén jiāng zǒng dū 、 qīn chāi 、 xún fǔ 、 niè sī 、 fān sī 、 móu shì 、 fǎ guān ， hé gè shěng de guān yuán dōu zhào le lái ， wèi ní bù jiǎ ní sā wáng suǒ lì de xiàng xíng kāi guāng zhī lǐ 。

Kisha mfalme akaita wakuu, wasimamizi, watawala, washauri, watunza hazina, waamuzi, mahakimu na maafisa wengine wote wa jimbo kuja kuizindua sanamu ambayo Mfalme Nebukadneza alikuwa ameisimamisha.

于是总督、钦差、巡抚、臬司、藩司、谋士、法官，和各省的官员都聚集了来，要为尼布甲尼撒王所立的像行开光之礼，就站在尼布甲尼撒所立的像前。

yú shì zǒng dū 、 qīn chāi 、 xún fǔ 、 niè sī 、 fān sī 、 móu shì 、 fǎ guān ， hé gè shěng de guān yuán dōu jù jí le lái ， yào wèi ní bù jiǎ ní sā wáng suǒ lì de xiàng xíng kāi guāng zhī lǐ ， jiù zhàn zài ní bù jiǎ ní sā suǒ lì de xiàng qián 。

Basi wakuu, wasimamizi, watawala, washauri, watunza hazina, waamuzi, mahakimu na maafisa wengine wa jimbo walikusanyika ili kuizindua sanamu ile Mfalme Nebukadneza alikuwa ameisimamisha, nao wakasimama mbele ya hiyo sanamu.

那时传令的大声呼叫说：「各方、各国、各族 的人哪，有令传与你们：

nà shí chuán lìng de dà shēng hū jiào shuō ：「 gè fāng 、 gè guó 、 gè zú de rén nǎ ， yǒu lìng chuán yǔ nǐ men ：

Ndipo mpiga mbiu akatangaza kwa sauti kubwa, “Enyi watu wa kabila zote, mataifa na watu wa kila lugha, hili ndilo mnaloamriwa kulifanya:

你们一听见角、笛、琵琶、琴、瑟、笙，和各样乐器的声音，就当俯伏敬拜尼布甲尼撒王所立的金像。

nǐ men yì tīng jiàn jiǎo 、 dí 、 pí pa 、 qín 、 sè 、 shēng ， hé gè yàng yuè qì de shēng yīn ， jiù dāng fǔ fú jìng bài ní bù jiǎ ní sā wáng suǒ lì de jīn xiàng 。

Mara mtakaposikia sauti ya baragumu, filimbi, marimba, zeze, kinubi, zumari na aina zote za sauti za ala za uimbaji, lazima mwanguke chini na kuabudu sanamu ya dhahabu ambayo Mfalme Nebukadneza ameisimamisha.

凡不俯伏敬拜的，必立时扔在烈火的窑中。」

fán bù fǔ fú jìng bài de ， bì lì shí rēng zài liè huǒ de yáo zhōng 。」

Mtu yeyote ambaye hataanguka chini na kuiabudu sanamu hiyo, atatupwa saa iyo hiyo ndani ya tanuru iwakayo moto.”

因此各方、各国、各族的人民一听见角、笛、琵琶、琴、瑟，和各样乐器的声音，就都俯伏敬拜尼布甲尼撒王所立的金像。

yīn cǐ gè fāng 、 gè guó 、 gè zú de rén mín yì tīng jiàn jiǎo 、 dí 、 pí pa 、 qín 、 sè ， hé gè yàng yuè qì de shēng yīn ， jiù dōu fǔ fú jìng bài ní bù jiǎ ní sā wáng suǒ lì de jīn xiàng 。

Kwa hiyo, mara waliposikia sauti ya baragumu, filimbi, kinubi, zeze, kinanda na aina zote za ala za uimbaji, watu wa kabila zote, mataifa na watu wa kila lugha wakaanguka chini na kuiabudu ile sanamu ya dhahabu ambayo Mfalme Nebukadneza alikuwa ameisimamisha.

那时，有几个迦勒底人进前来控告犹大人。

nà shí ， yǒu jǐ gè jiā lè dǐ rén jìn qián lái kòng gào yóu dà rén 。

Wakati huo baadhi ya Wakaldayo walijitokeza na kuwashtaki Wayahudi.

他们对尼布甲尼撒王说：「愿王万岁！

tā men duì ní bù jiǎ ní sā wáng shuō ：「 yuàn wáng wàn suì ！

Wakamwambia Mfalme Nebukadneza, “Ee mfalme, uishi milele!

王啊，你曾降旨说，凡听见角、笛、琵琶、琴、瑟、笙，和各样乐器声音的都当俯伏敬拜金像。

wáng a ， nǐ céng jiàng zhǐ shuō ， fán tīng jiàn jiǎo 、 dí 、 pí pá 、 qín 、 sè 、 shēng ， hé gè yàng yuè qì shēng yīn de dōu dāng fǔ fú jìng bài jīn xiàng 。

Ee mfalme, umetoa amri kwamba kila mmoja atakayesikia sauti ya baragumu, filimbi, kinubi, zeze, kinanda, zumari na aina zote za ala za uimbaji lazima aanguke chini na kuiabudu ile sanamu ya dhahabu,

凡不俯伏敬拜的，必扔在烈火的窑中。

fán bù fǔ fú jìng bài de ， bì rēng zài liè huǒ de yáo zhōng 。

na kwamba yeyote ambaye hataanguka chini na kuiabudu atatupwa saa iyo hiyo ndani ya tanuru iwakayo moto.

现在有几个犹大人，就是王所派管理巴比伦省事务的沙得拉、米煞、亚伯尼歌；王啊，这些人不理你，不事奉你的神，也不敬拜你所立的金像。」

xiàn zài yǒu jǐ gè yóu dà rén ， jiù shì wáng suǒ pài guǎn lǐ bā bǐ lún shěng shì wù de shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē ； wáng a ， zhè xiē rén bù lǐ nǐ ， bú shì fèng nǐ de shén ， yě bú jìng bài nǐ suǒ lì de jīn xiàng 。」

Lakini wako baadhi ya Wayahudi ambao umewaweka juu ya mambo ya jimbo la Babeli: yaani, Shadraki, Meshaki na Abednego, ambao hawakujali wewe, ee mfalme. Hawaitumikii miungu yako wala kuiabudu ile sanamu ya dhahabu uliyoisimamisha.”

当时，尼布甲尼撒冲冲大怒，吩咐人把沙得拉、米煞、亚伯尼歌带过来，他们就把那些人带到王面前。

dāng shí ， ní bù jiǎ ní sā chōng chōng dà nù ， fēn fù rén bǎ shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē dài guò lái ， tā men jiù bǎ nà xiē rén dài dào wáng miàn qián 。

Mfalme Nebukadneza, akiwa amekasirika na mwenye ghadhabu kali, akawaita Shadraki, Meshaki na Abednego. Hivyo watu hawa wakaletwa mbele ya mfalme,

尼布甲尼撒问他们说：「沙得拉、米煞、亚伯尼歌，你们不事奉我的神，也不敬拜我所立的金像，是故意的吗？

ní bù jiǎ ní sā wèn tā men shuō ：「 shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē ， nǐ men bú shì fèng wǒ de shén ， yě bú jìng bài wǒ suǒ lì de jīn xiàng ， shì gù yì de ma ？

naye Nebukadneza akawauliza, “Je, ni kweli kwamba ninyi Shadraki, Meshaki na Abednego hamuitumikii miungu yangu wala kuiabudu sanamu ya dhahabu niliyoisimamisha?

你们再听见角、笛、琵琶、琴、瑟、笙，和各样乐器的声音，若俯伏敬拜我所造的像，却还可以；若不敬拜，必立时扔在烈火的窑中，有何神能救你们脱离我手呢？」

nǐ men zài tīng jiàn jiǎo 、 dí 、 pí pa 、 qín 、 sè 、 shēng ， hé gè yàng yuè qì de shēng yīn ， ruò fǔ fú jìng bài wǒ suǒ zào de xiàng ， què hái kě yǐ ； ruò bú jìng bài ， bì lì shí rēng zài liè huǒ de yáo zhōng ， yǒu hé shén néng jiù nǐ men tuō lí wǒ shǒu ne ？」

Basi wakati mtakaposikia sauti ya baragumu, filimbi, marimba, zeze, kinubi, zumari na aina zote za ala za uimbaji, kama mtakuwa tayari kusujudu na kuiabudu hiyo sanamu niliyoitengeneza, vyema sana. Lakini kama hamtaiabudu, mtatupwa saa iyo hiyo ndani ya tanuru iwakayo moto. Naye ni mungu yupi atakayeweza kuwaokoa ninyi, kutoka mkono wangu?”

沙得拉、米煞、亚伯尼歌对王说：「尼布甲尼撒啊，这件事我们不必回答你，

shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē duì wáng shuō ：「 ní bù jiǎ ní sā a ， zhè jiàn shì wǒ men bú bì huí dá nǐ ，

Shadraki, Meshaki na Abednego wakamjibu mfalme, “Ee Nebukadneza, hatuhitaji kujitetea mbele zako kuhusu jambo hili.

即便如此，我们所事奉的 神能将我们从烈火的窑中救出来。王啊，他也必救我们脱离你的手；

jí biàn rú cǐ ， wǒ men suǒ shì fèng de shén néng jiāng wǒ men cóng liè huǒ de yáo zhōng jiù chū lái 。 wáng a ， tā yě bì jiù wǒ men tuō lí nǐ de shǒu ；

Ikiwa tutatupwa ndani ya tanuru iwakayo moto, Mungu tunayemtumikia anaweza kutuokoa na moto, naye atatuokoa kutoka mkononi mwako, ee mfalme.

即或不然，王啊，你当知道我们决不事奉你的神，也不敬拜你所立的金像。」

jí huò bù rán ， wáng a ， nǐ dāng zhī dào wǒ men jué bú shì fèng nǐ de shén ， yě bú jìng bài nǐ suǒ lì de jīn xiàng 。」

Lakini hata ikiwa hatatuokoa, ee mfalme, tunataka ufahamu kwamba, hatutaitumikia miungu yako wala kuiabudu sanamu ya dhahabu uliyoisimamisha.”

当时，尼布甲尼撒怒气填胸，向沙得拉、米煞、亚伯尼歌变了脸色，吩咐人把窑烧热，比寻常更加七倍；

dāng shí ， ní bù jiǎ ní sā nù qì tián xiōng ， xiàng shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē biàn le liǎn sè ， fēn fù rén bǎ yáo shāo rè ， bǐ xún cháng gèng jiā qī bèi ；

Ndipo Nebukadneza akawa na ghadhabu kali sana kwa Shadraki, Meshaki na Abednego, nayo nia yake ikabadilika kwao. Akaagiza tanuru ichochewe moto mara saba kuliko kawaida yake

又吩咐他军中的几个壮士，将沙得拉、米煞、亚伯尼歌捆起来，扔在烈火的窑中。

yòu fēn fù tā jūn zhōng de jǐ gè zhuàng shì ， jiāng shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē kǔn qǐ lái ， rēng zài liè huǒ de yáo zhōng 。

na kuwaamuru baadhi ya askari wake wenye nguvu zaidi katika jeshi lake kuwafunga Shadraki, Meshaki na Abednego na kuwatupa ndani ya tanuru iwakayo moto.

这三人穿着裤子、内袍、外衣，和别的衣服，被捆起来扔在烈火的窑中。

zhè sān rén chuān zhe kù zǐ 、 nèi páo 、 wài yī ， hé bié de yī fu ， bèi kǔn qǐ lái rēng zài liè huǒ de yáo zhōng 。

Hivyo watu hawa, walifungwa na kutupwa ndani ya tanuru iwakayo moto wakiwa wamevaa majoho yao, suruali, vilemba na nguo zao nyingine.

因为王命紧急，窑又甚热，那抬沙得拉、米煞、亚伯尼歌的人都被火焰烧死。

yīn wèi wáng mìng jǐn jí ， yáo yòu shèn rè ， nà tái shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē de rén dōu bèi huǒ yàn shāo sǐ 。

Amri ya mfalme ilikuwa ya haraka sana na tanuru ilikuwa na moto mkali kiasi kwamba miali ya moto iliwaua wale askari waliowapeleka Shadraki, Meshaki na Abednego.

沙得拉、米煞、亚伯尼歌这三个人都被捆着落在烈火的窑中。

shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē zhè sān gè rén dōu bèi kǔn zhuó luò zài liè huǒ de yáo zhōng 。

Watu hawa watatu walianguka ndani ya tanuru iwakayo moto wakiwa wamefungwa kwa uthabiti sana.

那时，尼布甲尼撒王惊奇，急忙起来，对谋士说：「我们捆起来扔在火里的不是三个人吗？」他们回答王说：「王啊，是。」

nà shí ， ní bù jiǎ ní sā wáng jīng qí ， jí máng qǐ lái ， duì móu shì shuō ：「 wǒ men kǔn qǐ lái rēng zài huǒ lǐ de bú shì sān gè rén ma ？」 tā men huí dá wáng shuō ：「 wáng a ， shì 。」

Ndipo Mfalme Nebukadneza akashangaa, akainuka kwa haraka na kuwauliza washauri wake, “Je, hawakuwa watu watatu ambao tuliwafunga na kuwatupa ndani ya moto?” Washauri wakajibu, “Hakika, ee mfalme.”

王说：「看哪，我见有四个人，并没有捆绑，在火中游行，也没有受伤；那第四个的相貌好像神子。」

wáng shuō ：「 kàn nǎ ， wǒ jiàn yǒu sì gè rén ， bìng méi yǒu kǔn bǎng ， zài huǒ zhōng yóu xíng ， yě méi yǒu shòu shāng ； nà dì sì gè de xiàng mào hǎo xiàng shén zǐ 。」

Mfalme akasema, “Tazama! Naona watu wanne wakitembeatembea ndani ya moto, hawajafungwa wala kudhurika, naye mtu yule wa nne anaonekana kama mwana wa miungu.”

于是，尼布甲尼撒就近烈火窑门，说：「至高 神的仆人沙得拉、米煞、亚伯尼歌出来，上这里来吧！」沙得拉、米煞、亚伯尼歌就从火中出来了。

yú shì ， ní bù jiǎ ní sā jiù jìn liè huǒ yáo mén ， shuō ：「 zhì gāo shén de pú rén shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē chū lái ， shàng zhè lǐ lái ba ！」 shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē jiù cóng huǒ zhōng chū lái le 。

Ndipo Nebukadneza akaukaribia mdomo wa ile tanuru iwakayo moto na kupaza sauti, “Shadraki, Meshaki na Abednego, watumishi wa Mungu Aliye Juu Sana, tokeni! Njooni hapa!” Ndipo Shadraki, Meshaki na Abednego wakatoka ndani ya moto.

那些总督、钦差、巡抚，和王的谋士一同聚集看这三个人，见火无力伤他们的身体，头发也没有烧焦，衣裳也没有变色，并没有火燎的气味。

nà xiē zǒng dū 、 qīn chāi 、 xún fǔ ， hé wáng de móu shì yì tóng jù jí kàn zhè sān gè rén ， jiàn huǒ wú lì shāng tā men de shēn tǐ ， tóu fā yě méi yǒu shāo jiāo ， yī shang yě méi yǒu biàn sè ， bìng méi yǒu huǒ liáo de qì wèi 。

Nao maliwali, wasimamizi, watawala na washauri wa mfalme wakakusanyika kuwazunguka. Waliona kwamba moto haukudhuru miili yao, wala unywele wa vichwa vyao haukuungua, majoho yao hayakuungua, wala hapakuwepo na harufu ya moto kwenye miili yao.

尼布甲尼撒说：「沙得拉、米煞、亚伯尼歌的 神是应当称颂的！他差遣使者救护倚靠他的仆人，他们不遵王命，舍去己身，在他们 神以外不肯事奉敬拜别神。

ní bù jiǎ ní sā shuō ：「 shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē de shén shì yīng dāng chēng sòng de ！ tā chāi qiǎn shǐ zhě jiù hù yǐ kào tā de pú rén ， tā men bù zūn wáng mìng ， shè qù jǐ shēn ， zài tā men shén yǐ wài bù kěn shì fèng jìng bài bié shén 。

Ndipo Nebukadneza akasema, “Ahimidiwe Mungu wa Shadraki, Meshaki na Abednego, ambaye amemtuma malaika wake na kuwaokoa watumishi wake. Walimtumaini na kukaidi amri ya mfalme, nao wakawa tayari kufa kuliko kutumikia au kuabudu mungu mwingine yeyote isipokuwa Mungu wao.

现在我降旨，无论何方、何国、何族的人，谤 沙得拉、米煞、亚伯尼歌之 神的，必被凌迟，他的房屋必成粪堆，因为没有别神能这样施行拯救。」

xiàn zài wǒ jiàng zhǐ ， wú lùn hé fāng 、 hé guó 、 hé zú de rén ， bàng shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē zhī shén de ， bì bèi líng chí ， tā de fáng wū bì chéng fèn duī ， yīn wèi méi yǒu bié shén néng zhè yàng shī xíng zhěng jiù 。」

Kwa hiyo ninaamuru kwamba watu wa taifa lolote au lugha yoyote watakaosema kitu chochote dhidi ya Mungu wa Shadraki, Meshaki na Abednego wakatwe vipande vipande na nyumba zao zifanywe kuwa malundo ya kokoto, kwa maana hakuna mungu mwingine awezaye kuokoa namna hii.”

那时王在巴比伦省，高升了沙得拉、米煞、亚伯尼歌。

nà shí wáng zài bā bǐ lún shěng ， gāo shēng le shā dé lā 、 mǐ shà 、 yà bó ní gē 。

Kisha mfalme akawapandisha vyeo Shadraki, Meshaki na Abednego katika jimbo la Babeli.