Kumbukumbu La Torati 31

摩西去告诉以色列众人

mó xī qù gào sù yǐ sè liè zhòng rén

Kisha Mose akaenda akasema maneno haya kwa Waisraeli wote:

说：「我现在一百二十岁了，不能照常出入；耶和华也曾对我说：『你必不得过这约旦河。』

shuō ：「 wǒ xiàn zài yì bǎi èr shí suì le ， bù néng zhào cháng chū rù ； yē hé huá yě céng duì wǒ shuō ：『 nǐ bì bù dé guò zhè yuē dàn hé 。』

“Sasa nina miaka mia moja na ishirini nami siwezi tena kuwaongoza. Bwana ameniambia, ‘Hutavuka Yordani.’

耶和华—你们的 神必引导你们过去，将这些国民在你们面前灭绝，你们就得他们的地。约书亚必引导你们过去，正如耶和华所说的。

yē hé huá — nǐ men de shén bì yǐn dǎo nǐ men guò qù ， jiāng zhè xiē guó mín zài nǐ men miàn qián miè jué ， nǐ men jiù dé tā men de dì 。 yuē shū yà bì yǐn dǎo nǐ men guò qù ， zhèng rú yē hé huá suǒ shuō de 。

Bwana Mungu wenu, yeye mwenyewe atavuka mbele yenu. Ataangamiza mataifa haya mbele yenu, nanyi mtaimiliki nchi yao. Pia Yoshua atavuka mbele yenu, kama Bwana alivyosema.

耶和华必待他们，如同从前待他所灭绝的亚摩利二王西宏与噩以及他们的国一样。

yē hé huá bì dài tā men ， rú tóng cóng qián dài tā suǒ miè jué de yà mó lì èr wáng xī hóng yǔ è yǐ jí tā men de guó yí yàng 。

Naye Bwana atawafanyia watu hao kile alichowafanyia Sihoni na Ogu, wafalme wa Waamori, ambao aliwaangamiza pamoja na nchi yao.

耶和华必将他们交给你们；你们要照我所吩咐的一切命令待他们。

yē hé huá bì jiāng tā men jiāo gěi nǐ men ； nǐ men yào zhào wǒ suǒ fēn fù de yí qiè mìng lìng dài tā men 。

Bwana atawakabidhi kwenu, nanyi lazima mwatendee yale yote niliyowaamuru.

你们当刚强壮胆，不要害怕，也不要畏惧他们，因为耶和华—你的 神和你同去。他必不撇下你，也不丢弃你。」

nǐ men dāng gāng qiáng zhuàng dǎn ， bú yào hài pà ， yě bú yào wèi jù tā men ， yīn wèi yē hé huá — nǐ de shén hé nǐ tóng qù 。 tā bì bù piě xià nǐ ， yě bù diū qì nǐ 。」

Kuweni imara na moyo wa ushujaa. Msiogope wala msifadhaike kwa sababu yao, kwa kuwa Bwana Mungu wenu anakwenda pamoja nanyi; kamwe hatawaacha wala hatawatupa ninyi.”

摩西召了约书亚来，在以色列众人眼前对他说：「你当刚强壮胆！因为，你要和这百姓一同进入耶和华向他们列祖起誓应许所赐之地；你也要使他们承受那地为业。

mó xī zhào le yuē shū yà lái ， zài yǐ sè liè zhòng rén yǎn qián duì tā shuō ：「 nǐ dāng gāng qiáng zhuàng dǎn ！ yīn wèi ， nǐ yào hé zhè bǎi xìng yì tóng jìn rù yē hé huá xiàng tā men liè zǔ qǐ shì yīng xǔ suǒ cì zhī dì ； nǐ yě yào shǐ tā men chéng shòu nà dì wèi yè 。

Kisha Mose akamwita Yoshua na akamwambia mbele ya Israeli wote, “Uwe imara na moyo wa ushujaa, kwa kuwa ni lazima uende na watu hawa katika nchi ile Bwana aliyowaapia baba zao kuwapa, nawe ni lazima uwagawie kama urithi wao.

耶和华必在你前面行；他必与你同在，必不撇下你，也不丢弃你。不要惧怕，也不要惊惶。」

yē hé huá bì zài nǐ qián miàn xíng ； tā bì yǔ nǐ tóng zài ， bì bù piě xià nǐ ， yě bù diū qì nǐ 。 bú yào jù pà ， yě bú yào jīng huáng 。」

Bwana mwenyewe atakutangulia naye atakuwa pamoja nawe; kamwe hatakuacha wala hatakutupa. Usiogope, wala usifadhaike.”

摩西将这律法写出来，交给抬耶和华约柜的祭司利未子孙和以色列的众长老。

mó xī jiāng zhè lǜ fǎ xiě chū lái ， jiāo gěi tái yē hé huá yuē guì de jì sī lì wèi zǐ sūn hé yǐ sè liè de zhòng zhǎng lǎo 。

Kwa hiyo Mose akaandika sheria hii na kuwapa makuhani, wana wa Lawi, waliochukua Sanduku la Agano la Bwana na wazee wote wa Israeli.

摩西吩咐他们说：「每逢七年的末一年，就在豁免年的定期住棚节的时候，

mó xī fēn fù tā men shuō ：「 měi féng qī nián de mò yì nián ， jiù zài huō miǎn nián de dìng qī zhù péng jié de shí hòu ，

Kisha Mose akawaamuru, akasema: “Mwishoni mwa kila miaka saba, katika mwaka wa kufuta madeni, wakati wa Sikukuu ya Vibanda,

以色列众人来到耶和华—你 神所选择的地方朝见他。那时，你要在以色列众人面前将这律法念给他们听。

yǐ sè liè zhòng rén lái dào yē hé huá — nǐ shén suǒ xuǎn zé de dì fāng cháo jiàn tā 。 nà shí ， nǐ yào zài yǐ sè liè zhòng rén miàn qián jiāng zhè lǜ fǎ niàn gěi tā men tīng 。

Waisraeli wote wanapokuja mbele za Bwana Mungu wenu mahali atakapopachagua, utasoma sheria hii mbele yao masikioni mwao.

要招聚他们男、女、孩子，并城里寄居的，使他们听，使他们学习，好敬畏耶和华—你们的 神，谨守、遵行这律法的一切话，

yào zhāo jù tā men nán 、 nǚ 、 hái zi ， bìng chéng lǐ jì jū de ， shǐ tā men tīng ， shǐ tā men xué xí ， hǎo jìng wèi yē hé huá — nǐ men de shén ， jǐn shǒu 、 zūn xíng zhè lǜ fǎ de yí qiè huà ，

Kusanya watu wote, wanaume, wanawake, watoto na wageni wanaoishi katika miji yenu, ili waweze kusikia na kujifunza kumcha Bwana Mungu wenu na kufuata kwa bidii maneno yote ya sheria hii.

也使他们未曾晓得这律法的儿女得以听见，学习敬畏耶和华—你们的 神，在你们过约旦河要得为业之地，存活的日子，常常这样行。」

yě shǐ tā men wèi céng xiǎo de zhè lǜ fǎ de ér nǚ dé yǐ tīng jiàn ， xué xí jìng wèi yē hé huá — nǐ men de shén ， zài nǐ men guò yuē dàn hé yào dé wèi yè zhī dì ， cún huó de rì zi ， cháng cháng zhè yàng xíng 。」

Watoto wao, ambao hawaijui sheria hii, lazima waisikie na kujifunza kumcha Bwana Mungu wenu kwa muda mtakaoishi katika nchi mnayovuka Yordani kuimiliki.”

耶和华对摩西说：「你的死期临近了；要召约书亚来，你们二人站在会幕里，我好嘱咐他。」于是摩西和约书亚去站在会幕里。

yē hé huá duì mó xī shuō ：「 nǐ de sǐ qī lín jìn le ； yào zhào yuē shū yà lái ， nǐ men èr rén zhàn zài huì mù lǐ ， wǒ hǎo zhǔ fù tā 。」 yú shì mó xī hé yuē shū yà qù zhàn zài huì mù lǐ 。

Bwana akamwambia Mose, “Sasa siku ya kifo chako imekaribia. Mwite Yoshua, mkajihudhurishe katika Hema la Kukutania, mahali nitakapompa maagizo ya kazi.” Kwa hiyo Mose na Yoshua wakaja na kujihudhurisha kwenye Hema la Kukutania.

耶和华在会幕里云柱中显现，云柱停在会幕门以上。

yē hé huá zài huì mù lǐ yún zhù zhōng xiǎn xiàn ， yún zhù tíng zài huì mù mén yǐ shàng 。

Kisha Bwana akatokea katika Hema katika nguzo ya wingu, nalo wingu likasimama juu ya ingilio la Hema.

耶和华又对摩西说：「你必和你列祖同睡。这百姓要起来，在他们所要去的地上，在那地的人中，随从外邦神行邪淫，离弃我，违背我与他们所立的约。

yē hé huá yòu duì mó xī shuō ：「 nǐ bì hé nǐ liè zǔ tóng shuì 。 zhè bǎi xìng yào qǐ lái ， zài tā men suǒ yào qù de dì shàng ， zài nà dì de rén zhōng ， suí cóng wài bāng shén xíng xié yín ， lí qì wǒ ， wéi bèi wǒ yǔ tā men suǒ lì de yuē 。

Kisha Bwana akamwambia Mose: “Unakwenda kupumzika na baba zako, nao watu hawa hivi karibuni watazini na miungu migeni ya nchi wanayoingia. Wataniacha na kuvunja Agano nililofanya nao.

那时，我的怒气必向他们发作；我也必离弃他们，掩面不顾他们，以致他们被吞灭，并有许多的祸患灾难临到他们。那日他们必说：『这些祸患临到我们，岂不是因我们的 神不在我们中间吗？』

nà shí ， wǒ de nù qì bì xiàng tā men fā zuò ； wǒ yě bì lí qì tā men ， yǎn miàn bú gù tā men ， yǐ zhì tā men bèi tūn miè ， bìng yǒu xǔ duō de huò huàn zāi nàn lín dào tā men 。 nà rì tā men bì shuō ：『 zhè xiē huò huàn lín dào wǒ men ， qǐ bú shì yīn wǒ men de shén bú zài wǒ men zhōng jiān ma ？』

Siku hiyo nitawakasirikia na kuwaacha; nitawaficha uso wangu, nao wataangamizwa. Maafa mengi na shida nyingi zitakuja juu yao, nao siku hiyo watauliza, ‘Je, maafa haya hayakuja juu yetu kwa sababu Mungu wetu hayuko pamoja nasi?’

那时，因他们偏向别神所行的一切恶，我必定掩面不顾他们。

nà shí ， yīn tā men piān xiàng bié shén suǒ xíng de yí qiè è ， wǒ bì dìng yǎn miàn bú gù tā men 。

Nami hakika nitauficha uso wangu siku hiyo kwa sababu ya maovu yao yote kwa kugeukia miungu mingine.

现在你要写一篇歌，教导以色列人，传给他们，使这歌见证他们的不是；

xiàn zài nǐ yào xiě yì piān gē ， jiào dǎo yǐ sè liè rén ， chuán gěi tā men ， shǐ zhè gē jiàn zhèng tā men de bú shì ；

“Sasa ujiandikie wimbo huu, uwafundishe Waisraeli na uwaamuru wauimbe, ili upate kuwa ushahidi wangu dhidi yao.

因为我将他们领进我向他们列祖起誓应许那流奶与蜜之地，他们在那里吃得饱足，身体肥胖，就必偏向别神，事奉他们，藐视我，背弃我的约。

yīn wèi wǒ jiāng tā men lǐng jìn wǒ xiàng tā men liè zǔ qǐ shì yīng xǔ nà liú nǎi yǔ mì zhī dì ， tā men zài nà lǐ chī dé bǎo zú ， shēn tǐ féi pàng ， jiù bì piān xiàng bié shén ， shì fèng tā men ， miǎo shì wǒ ， bèi qì wǒ de yuē 。

Nitakapokwisha kuwaingiza katika nchi itiririkayo maziwa na asali, nchi niliyowaahidi baba zao kwa kiapo, nao watakapokula wakashiba na kufanikiwa, watageukia miungu mingine na kuiabudu, wakinikataa mimi na kuvunja Agano langu.

那时，有许多祸患灾难临到他们，这歌必在他们面前作见证，他们后裔的口中必念诵不忘。我未领他们到我所起誓应许之地以先，他们所怀的意念我都知道了。」

nà shí ， yǒu xǔ duō huò huàn zāi nàn lín dào tā men ， zhè gē bì zài tā men miàn qián zuò jiàn zhèng ， tā men hòu yì de kǒu zhōng bì niàn sòng bú wàng 。 wǒ wèi lǐng tā men dào wǒ suǒ qǐ shì yīng xǔ zhī dì yǐ xiān ， tā men suǒ huái de yì niàn wǒ dōu zhī dào le 。」

Maafa na shida zitakapokuja juu yao, wimbo huu utashuhudia dhidi yao, kwa sababu hautasahauliwa na wazao wao. Ninajua lile wanaloandaa kufanya, hata kabla sijawaingiza katika nchi niliyowaahidi kwa kiapo.”

当日摩西就写了一篇歌，教导以色列人。

dāng rì mó xī jiù xiě le yì piān gē ， jiào dǎo yǐ sè liè rén 。

Hivyo Mose akaandika wimbo huu siku ile na akawafundisha Waisraeli.

耶和华嘱咐嫩的儿子约书亚说：「你当刚强壮胆，因为你必领以色列人进我所起誓应许他们的地；我必与你同在。」

yē hé huá zhǔ fù nèn de ér zi yuē shū yà shuō ：「 nǐ dāng gāng qiáng zhuàng dǎn ， yīn wèi nǐ bì lǐng yǐ sè liè rén jìn wǒ suǒ qǐ shì yīng xǔ tā men de dì ； wǒ bì yǔ nǐ tóng zài 。」

Bwana akampa Yoshua mwana wa Nuni agizo hili: “Uwe hodari na shujaa, kwa kuwa utawaleta Waisraeli katika nchi niliyowaahidi kwa kiapo, nami mwenyewe nitakuwa pamoja nawe.”

摩西将这律法的话写在书上，及至写完了，

mó xī jiāng zhè lǜ fǎ de huà xiě zài shū shàng ， jí zhì xiě wán le ，

Baada ya Mose kumaliza kuandika kwenye kitabu maneno ya sheria hii kutoka mwanzo hadi mwisho,

就吩咐抬耶和华约柜的利未人说：

jiù fēn fù tái yē hé huá yuē guì de lì wèi rén shuō ：

akawapa Walawi wale waliolibeba Sanduku la Agano la Bwana agizo hili, akawaambia:

「将这律法书放在耶和华—你们 神的约柜旁，可以在那里见证以色列人的不是；

「 jiāng zhè lǜ fǎ shū fàng zài yē hé huá — nǐ men shén de yuē guì páng ， kě yǐ zài nà lǐ jiàn zhèng yǐ sè liè rén de bú shì ；

“Chukueni Kitabu hiki cha Sheria mkakiweke kando ya Sanduku la Agano la Bwana Mungu wenu. Hapo ndipo kitakapokaa kama shahidi dhidi yenu.

因为我知道你们是悖逆的，是硬着颈项的。我今日还活着与你们同在，你们尚且悖逆耶和华，何况我死后呢？

yīn wèi wǒ zhī dào nǐ men shì bèi nì de ， shì yìng zhe jǐng xiàng de 。 wǒ jīn rì hái huó zhe yǔ nǐ men tóng zài ， nǐ men shàng qiě bèi nì yē hé huá ， hé kuàng wǒ sǐ hòu ne ？

Kwa kuwa ninajua jinsi mlivyo waasi na mlivyo na shingo ngumu. Kama mmekuwa mkiasi dhidi ya Bwana nikiwa bado niko hai na nikiwa pamoja nanyi, mtaasi mara ngapi baada ya kufa kwangu!

你们要将你们支派的众长老和官长都招聚了来，我好将这些话说与他们听，并呼天唤地见证他们的不是。

nǐ men yào jiāng nǐ men zhī pài de zhòng zhǎng lǎo hé guān zhǎng dōu zhāo jù le lái ， wǒ hǎo jiāng zhè xiē huà shuō yǔ tā men tīng ， bìng hū tiān huàn dì jiàn zhèng tā men de bú shì 。

Kusanyeni mbele yangu wazee wote wa makabila yenu na maafisa wenu wote, ili nipate kusema maneno haya masikioni mwao na kuziita mbingu na nchi ili kushuhudia dhidi yao.

我知道我死后，你们必全然败坏，偏离我所吩咐你们的道，行耶和华眼中看为恶的事，以手所做的惹他发怒；日后必有祸患临到你们。」

wǒ zhī dào wǒ sǐ hòu ， nǐ men bì quán rán bài huài ， piān lí wǒ suǒ fēn fù nǐ men de dào ， xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， yǐ shǒu suǒ zuò de rě tā fā nù ； rì hòu bì yǒu huò huàn lín dào nǐ men 。」

Kwa kuwa ninajua baada ya kifo changu hakika mtakuwa waovu kabisa na kugeuka kutoka njia niliyowaamuru ninyi. Katika siku zijazo, maafa yatawapata kwa sababu mtafanya maovu mbele ya macho ya Bwana, na kuchochea hasira yake kwa yale mikono yenu itakayokuwa imefanya.”

摩西将这一篇歌的话都说与以色列全会众听。

mó xī jiāng zhè yì piān gē de huà dōu shuō yǔ yǐ sè liè quán huì zhòng tīng 。

Mose akayasoma maneno ya wimbo huu kutoka mwanzo hadi mwisho katika masikio ya kusanyiko lote la Israeli: