Mhubiri 8

谁如智慧人呢？ 谁知道事情的解释呢？ 人的智慧使他的脸发光， 并使他脸上的暴气改变。

shuí rú zhì huì rén ne ？ shuí zhī dào shì qíng de jiě shì ne ？ rén de zhì huì shǐ tā de liǎn fā guāng ， bìng shǐ tā liǎn shàng de bào qì gǎi biàn 。

Ni nani aliye kama mtu mwenye hekima? Ni nani ajuaye maelezo ya mambo? Hekima hungʼarisha uso wa mtu na kubadili ugumu wa uso wake.

我劝你遵守王的命令；既指 神起誓，理当如此。

wǒ quàn nǐ zūn shǒu wáng de mìng lìng ； jì zhǐ shén qǐ shì ， lǐ dāng rú cǐ 。

Nawaambia, Tii amri ya mfalme, kwa sababu uliapa mbele za Mungu.

不要急躁离开王的面前，不要固执行恶，因为他凡事都随自己的心意而行。

bú yào jí zào lí kāi wáng de miàn qián ， bú yào gù zhí xíng è ， yīn wèi tā fán shì dōu suí zì jǐ de xīn yì ér xíng 。

Usiharakishe kuondoka mbele ya mfalme. Usiendelee kutenda lililo baya, kwa maana mfalme atafanya lolote apendalo.

王的话本有权力，谁敢问他说「你做什么」呢？

wáng de huà běn yǒu quán lì ， shuí gǎn wèn tā shuō 「 nǐ zuò shén me 」 ne ？

Kwa kuwa neno la mfalme ndilo lenye mamlaka ya mwisho, nani awezaye kumwambia, “Je, wewe unafanya nini?”

凡遵守命令的，必不经历祸患；智慧人的心能辨明时候和定理 。

fán zūn shǒu mìng lìng de ， bì bù jīng lì huò huàn ； zhì huì rén de xīn néng biàn míng shí hòu hé dìng lǐ 。

Yeyote anayetii agizo lake hatadhurika, moyo wa hekima utajua wakati muafaka na jinsi ya kutenda.

各样事务成就都有时候和定理，因为人的苦难重压在他身上。

gè yàng shì wù chéng jiù dōu yǒu shí hòu hé dìng lǐ ， yīn wèi rén de kǔ nàn zhòng yā zài tā shēn shàng 。

Kwa maana kuna wakati muafaka na utaratibu wa kila jambo, ingawa huzuni ya mwanadamu huwa nzito juu yake.

他不知道将来的事，因为将来如何，谁能告诉他呢？

tā bù zhī dào jiāng lái de shì ， yīn wèi jiāng lái rú hé ， shuí néng gào sù tā ne ？

Kwa vile hakuna mtu ajuaye siku zijazo, ni nani awezaye kumwambia linalokuja?

无人有权力掌管生命，将生命留住；也无人有权力掌管死期；这场争战，无人能免；邪恶也不能救那好行邪恶的人。

wú rén yǒu quán lì zhǎng guǎn shēng mìng ， jiāng shēng mìng liú zhù ； yě wú rén yǒu quán lì zhǎng guǎn sǐ qī ； zhè chǎng zhēng zhàn ， wú rén néng miǎn ； xié è yě bù néng jiù nà hǎo xíng xié è de rén 。

Hakuna mwanadamu awezaye kushikilia roho yake asife, wala hakuna mwenye uwezo juu ya siku ya kufa kwake. Kama vile hakuna yeyote arudishwaye nyuma wakati wa vita, kadhalika uovu hautawaweka huru wale wautendao.

这一切我都见过，也专心查考日光之下所做的一切事。有时这人管辖那人，令人受害。

zhè yí qiè wǒ dōu jiàn guò ， yě zhuān xīn chá kǎo rì guāng zhī xià suǒ zuò de yí qiè shì 。 yǒu shí zhè rén guǎn xiá nà rén ， lìng rén shòu hài 。

Yote haya niliyaona, nilipokuwa natafakari kila kitu kinachotendeka chini ya jua. Kuna wakati ambapo mtu hujifanya bwana juu ya wengine kwa madhara yake mwenyewe.

我见恶人埋葬，归入坟墓；又见行正直事的离开圣地，在城中被人忘记。这也是虚空。

wǒ jiàn è rén mái zàng ， guī rù fén mù ； yòu jiàn xíng zhèng zhí shì de lí kāi shèng dì ， zài chéng zhōng bèi rén wàng jì 。 zhè yě shì xū kōng 。

Ndipo pia, nikaona waovu wakizikwa, wale ambao walizoea kuingia na kutoka mahali patakatifu na kupewa sifa katika mji ambapo walikuwa wamefanya haya. Hili nalo ni ubatili.

因为断定罪名不立刻施刑，所以世人满心作恶。

yīn wèi duàn dìng zuì míng bú lì kè shī xíng ， suǒ yǐ shì rén mǎn xīn zuò è 。

Wakati hukumu juu ya tendo ovu haitekelezwi upesi, mioyo ya watu hujaa mipango ya kutenda maovu.

罪人虽然作恶百次，倒享长久的年日；然而我准知道，敬畏 神的，就是在他面前敬畏的人，终久必得福乐。

zuì rén suī rán zuò è bǎi cì ， dǎo xiǎng cháng jiǔ de nián rì ； rán ér wǒ zhǔn zhī dào ， jìng wèi shén de ， jiù shì zài tā miàn qián jìng wèi de rén ， zhōng jiǔ bì dé fú lè 。

Ingawa mtu mwovu hufanya maovu mia moja na akaendelea kuishi maisha marefu, najua kwamba itakuwa bora zaidi kwa watu wanaomwogopa Mungu, wamchao Mungu.

恶人却不得福乐，也不得长久的年日；这年日好像影儿，因他不敬畏 神。

è rén què bù dé fú lè ， yě bù dé cháng jiǔ de nián rì ； zhè nián rì hǎo xiàng yǐng ér ， yīn tā bú jìng wèi shén 。

Lakini kwa sababu waovu hawamwogopi Mungu, hawatafanikiwa, maisha yao hayatarefuka kama kivuli.

世上有一件虚空的事，就是义人所遭遇的，反照恶人所行的；又有恶人所遭遇的，反照义人所行的。我说，这也是虚空。

shì shàng yǒu yí jiàn xū kōng de shì ， jiù shì yì rén suǒ zāo yù de ， fǎn zhào è rén suǒ xíng de ； yòu yǒu è rén suǒ zāo yù de ， fǎn zhào yì rén suǒ xíng de 。 wǒ shuō ， zhè yě shì xū kōng 。

Kuna kitu kingine ambacho ni ubatili kinachotokea duniani: Watu waadilifu kupata yale yanayowastahili waovu, nao waovu kupata yale yanayowastahili waadilifu. Hili nalo pia, nasema ni ubatili.

我就称赞快乐，原来人在日光之下，莫强如吃喝快乐；因为他在日光之下， 神赐他一生的年日，要从劳碌中，时常享受所得的。

wǒ jiù chēng zàn kuài lè ， yuán lái rén zài rì guāng zhī xià ， mò qiáng rú chī hē kuài lè ； yīn wèi tā zài rì guāng zhī xià ， shén cì tā yì shēng de nián rì ， yào cóng láo lù zhōng ， shí cháng xiǎng shòu suǒ dé de 。

Kwa hiyo mimi ninasifu kufurahia maisha, kwa sababu hakuna kitu bora zaidi kwa mwanadamu chini ya jua kuliko kula, kunywa na kufurahi. Kisha furaha itafuatana naye kazini mwake siku zote za maisha yake ambazo amepewa na Mungu chini ya jua.

我专心求智慧，要看世上所做的事。（有昼夜不睡觉不合眼的。）

wǒ zhuān xīn qiú zhì huì ， yào kàn shì shàng suǒ zuò de shì 。（ yǒu zhòu yè bú shuì jiào bù hé yǎn de 。）

Nilipotafakari akilini mwangu ili nijue hekima na kuangalia kazi ya mwanadamu duniani, jinsi ambavyo macho yake hayapati usingizi mchana wala usiku,

我就看明 神一切的作为，知道人查不出日光之下所做的事；任凭他费多少力寻查，都查不出来，就是智慧人虽想知道，也是查不出来。

wǒ jiù kàn míng shén yí qiè de zuò wéi ， zhī dào rén chá bù chū rì guāng zhī xià suǒ zuò de shì ； rèn píng tā fèi duō shǎo lì xún chá ， dōu chá bù chū lái ， jiù shì zhì huì rén suī xiǎng zhī dào ， yě shì chá bù chū lái 。

ndipo nikaona yale yote ambayo Mungu ameyafanya. Hakuna yeyote awezaye kuelewa yale yanayotendeka chini ya jua. Licha ya juhudi zake zote za kutafuta, mtu hawezi kugundua maana yake. Hata ingawa mtu mwenye hekima anadai kuwa anafahamu, kwa hakika hawezi kutambua.