Kutoka 18

摩西的岳父，米甸祭司叶忒罗，听见 神为摩西和 神的百姓以色列所行的一切事，就是耶和华将以色列从埃及领出来的事，

mó xī de yuè fù ， mǐ diàn jì sī yè tè luó ， tīng jiàn shén wèi mó xī hé shén de bǎi xìng yǐ sè liè suǒ xíng de yí qiè shì ， jiù shì yē hé huá jiāng yǐ sè liè cóng āi jí lǐng chū lái de shì ，

Basi Yethro, kuhani wa Midiani, baba mkwe wa Mose, akawa amesikia kila kitu Mungu alichomfanyia Mose na watu wake wa Israeli, pia jinsi Bwana alivyowatoa Israeli Misri.

便带着摩西的妻子西坡拉，就是摩西从前打发回去的，

biàn dài zhe mó xī de qī zǐ xī pō lā ， jiù shì mó xī cóng qián dǎ fā huí qù de ，

Baada ya Mose kumrudisha mkewe Sipora, Yethro baba mkwe wake alimpokea

又带着西坡拉的两个儿子，一个名叫革舜，因为摩西说：「我在外邦作了寄居的」；

yòu dài zhe xī pō lā de liǎng gè ér zi ， yí gè míng jiào gé shùn ， yīn wèi mó xī shuō ：「 wǒ zài wài bāng zuò le jì jū de 」；

pamoja na wanawe wawili. Jina la mmoja aliitwa Gershomu, kwa kuwa Mose alisema, “Nimekuwa mgeni katika nchi ya kigeni.”

一个名叫以利以谢，因为他说：「我父亲的 神帮助了我，救我脱离法老的刀。」

yí gè míng jiào yǐ lì yǐ xiè ， yīn wèi tā shuō ：「 wǒ fù qīn de shén bāng zhù le wǒ ， jiù wǒ tuō lí fǎ lǎo de dāo 。」

Mwingine aliitwa Eliezeri, kwa kuwa alisema, “Mungu wa baba yangu alikuwa msaada wangu, akaniokoa kutoka upanga wa Farao.”

摩西的岳父叶忒罗带着摩西的妻子和两个儿子来到 神的山，就是摩西在旷野安营的地方。

mó xī de yuè fù yè tè luó dài zhe mó xī de qī zǐ hé liǎng gè ér zi lái dào shén de shān ， jiù shì mó xī zài kuàng yě ān yíng de dì fāng 。

Yethro, baba mkwe wa Mose, pamoja na wana wawili wa Mose na mkewe, wakamjia Mose huko jangwani, mahali alipokuwa amepiga kambi karibu na mlima wa Mungu.

他对摩西说：「我是你岳父叶忒罗，带着你的妻子和两个儿子来到你这里。」

tā duì mó xī shuō ：「 wǒ shì nǐ yuè fù yè tè luó ， dài zhe nǐ de qī zǐ hé liǎng gè ér zi lái dào nǐ zhè lǐ 。」

Yethro alikuwa ametuma ujumbe kwake Mose, kusema, “Mimi Yethro baba mkwe wako ninakuja kwako pamoja na mke wako na wanao wawili.”

摩西迎接他的岳父，向他下拜，与他亲嘴，彼此问安，都进了帐棚。

mó xī yíng jiē tā de yuè fù ， xiàng tā xià bài ， yǔ tā qīn zuǐ ， bǐ cǐ wèn ān ， dōu jìn le zhàng péng 。

Kwa hiyo Mose akatoka kumlaki baba mkwe wake, akainama na kumbusu. Wakasalimiana, kisha wakaingia hemani.

摩西将耶和华为以色列的缘故向法老和埃及人所行的一切事，以及路上所遭遇的一切艰难，并耶和华怎样搭救他们，都述说与他岳父听。

mó xī jiāng yē hé huá wèi yǐ sè liè de yuán gù xiàng fǎ lǎo hé āi jí rén suǒ xíng de yí qiè shì ， yǐ jí lù shang suǒ zāo yù de yí qiè jiān nán ， bìng yē hé huá zěn yàng dā jiù tā men ， dōu shù shuō yǔ tā yuè fù tīng 。

Mose akamwambia baba mkwe wake kuhusu kila kitu Bwana alichomfanyia Farao na Wamisri kwa ajili ya Israeli, na pia kuhusu shida zote walizokutana nazo njiani na jinsi Bwana alivyowaokoa.

叶忒罗因耶和华待以色列的一切好处，就是拯救他们脱离埃及人的手，便甚欢喜。

yè tè luó yīn yē hé huá dài yǐ sè liè de yí qiè hǎo chù ， jiù shì zhěng jiù tā men tuō lí āi jí rén de shǒu ， biàn shèn huān xǐ 。

Yethro akafurahishwa sana kusikia juu ya mambo yote mazuri Bwana aliyowatendea Waisraeli kuwaokoa kutoka mkono wa Wamisri.

叶忒罗说：「耶和华是应当称颂的；他救了你们脱离埃及人和法老的手，将这百姓从埃及人的手下救出来。

yè tè luó shuō ：「 yē hé huá shì yīng dāng chēng sòng de ； tā jiù le nǐ men tuō lí āi jí rén hé fǎ lǎo de shǒu ， jiāng zhè bǎi xìng cóng āi jí rén de shǒu xià jiù chū lái 。

Yethro akasema, “Sifa na ziwe kwa Bwana, aliyekuokoa wewe kutoka mikononi mwa Wamisri na Farao, na aliyewaokoa watu kutoka mikononi mwa Wamisri.

我现今在埃及人向这百姓发狂傲的事上得知，耶和华比万神都大。」

wǒ xiàn jīn zài āi jí rén xiàng zhè bǎi xìng fā kuáng ào de shì shàng dé zhī ， yē hé huá bǐ wàn shén dōu dà 。」

Sasa najua ya kuwa Bwana ni mkuu kuliko miungu mingine yote, kwa kuwa amewatendea hivi wale waliowatenda Israeli kwa ujeuri.”

摩西的岳父叶忒罗把燔祭和平安祭献给 神。亚伦和以色列的众长老都来了，与摩西的岳父在 神面前吃饭。

mó xī de yuè fù yè tè luó bǎ fán jì hé píng ān jì xiàn gěi shén 。 yà lún hé yǐ sè liè de zhòng zhǎng lǎo dōu lái le ， yǔ mó xī de yuè fù zài shén miàn qián chī fàn 。

Kisha Yethro, baba mkwe wa Mose, akaleta sadaka ya kuteketezwa na dhabihu nyingine kwa Mungu, naye Aroni pamoja na wazee wote wa Israeli wakaja kula chakula pamoja na baba mkwe wa Mose mbele za Mungu.

第二天，摩西坐着审判百姓，百姓从早到晚都站在摩西的左右。

dì èr tiān ， mó xī zuò zhe shěn pàn bǎi xìng ， bǎi xìng cóng zǎo dào wǎn dōu zhàn zài mó xī de zuǒ yòu 。

Siku iliyofuata, Mose akachukua nafasi yake kama hakimu wa watu, nao wakasimama kumzunguka kuanzia asubuhi hadi jioni.

摩西的岳父看见他向百姓所做的一切事，就说：「你向百姓做的是什么事呢？你为什么独自坐着，众百姓从早到晚都站在你的左右呢？」

mó xī de yuè fù kàn jiàn tā xiàng bǎi xìng suǒ zuò de yí qiè shì ， jiù shuō ：「 nǐ xiàng bǎi xìng zuò de shì shén me shì ne ？ nǐ wèi shén me dú zì zuò zhe ， zhòng bǎi xìng cóng zǎo dào wǎn dōu zhàn zài nǐ de zuǒ yòu ne ？」

Baba mkwe wake alipoona yote Mose anayowafanyia watu, akasema, “Ni nini hiki unachowafanyia watu? Kwa nini wewe unakuwa mwamuzi wa watu hawa peke yako, wakati watu hawa wamesimama wakikuzunguka tangu asubuhi mpaka jioni?”

摩西对岳父说：「这是因百姓到我这里来求问 神。

mó xī duì yuè fù shuō ：「 zhè shì yīn bǎi xìng dào wǒ zhè lǐ lái qiú wèn shén 。

Mose akamjibu, “Kwa sababu watu wananijia kutaka mapenzi ya Mungu.

他们有事的时候就到我这里来，我便在两造之间施行审判；我又叫他们知道 神的律例和法度。」

tā men yǒu shì de shí hòu jiù dào wǒ zhè lǐ lái ， wǒ biàn zài liǎng zào zhī jiān shī xíng shěn pàn ； wǒ yòu jiào tā men zhī dào shén de lǜ lì hé fǎ dù 。」

Kila wakiwa na shauri huletwa kwangu, nami huamua kati ya mtu na mwenzake na kuwajulisha juu ya amri na sheria za Mungu.”

摩西的岳父说：「你这做的不好。

mó xī de yuè fù shuō ：「 nǐ zhè zuò de bù hǎo 。

Baba mkwe wa Mose akamjibu, “Unachofanya sio kizuri.

你和这些百姓必都疲惫；因为这事太重，你独自一人办理不了。

nǐ hé zhè xiē bǎi xìng bì dōu pí bèi ； yīn wèi zhè shì tài zhòng ， nǐ dú zì yì rén bàn lǐ bù liǎo 。

Wewe pamoja na watu hawa wanaokujia mtajichosha bure. Kazi ni nzito sana kwako, huwezi kuibeba mwenyewe.

现在你要听我的话。我为你出个主意，愿 神与你同在。你要替百姓到 神面前，将案件奏告 神；

xiàn zài nǐ yào tīng wǒ de huà 。 wǒ wèi nǐ chū gè zhǔ yì ， yuàn shén yǔ nǐ tóng zài 。 nǐ yào tì bǎi xìng dào shén miàn qián ， jiāng àn jiàn zòu gào shén ；

Sasa nisikilize mimi, nitakupa shauri, naye Mungu na awe pamoja nawe. Yapasa wewe uwe mwakilishi wa watu mbele za Mungu na ulete mashauri yao kwake.

又要将律例和法度教训他们，指示他们当行的道，当做的事；

yòu yào jiāng lǜ lì hé fǎ dù jiào xùn tā men ， zhǐ shì tā men dāng xíng de dào ， dàng zuò de shì ；

Uwafundishe amri na sheria, tena uwaonyeshe namna ya kuishi na kazi zinazowapasa wao kufanya.

并要从百姓中拣选有才能的人，就是敬畏 神、诚实无妄、恨不义之财的人，派他们作千夫长、百夫长、五十夫长、十夫长，管理百姓，

bìng yào cóng bǎi xìng zhōng jiǎn xuǎn yǒu cái néng de rén ， jiù shì jìng wèi shén 、 chéng shí wú wàng 、 hèn bú yì zhī cái de rén ， pài tā men zuò qiān fū cháng 、 bǎi fū zhǎng 、 wǔ shí fū cháng 、 shí fū cháng ， guǎn lǐ bǎi xìng ，

Lakini uchague watu wenye uwezo miongoni mwa watu wote, watu wanaomwogopa Mungu, watu waaminifu wanaochukia mali ya dhuluma, uwateuwe wawe maafisa juu ya maelfu, mamia, hamsini na makumi.

叫他们随时审判百姓，大事都要呈到你这里，小事他们自己可以审判。这样，你就轻省些，他们也可以同当此任。

jiào tā men suí shí shěn pàn bǎi xìng ， dà shì dōu yào chéng dào nǐ zhè lǐ ， xiǎo shì tā men zì jǐ kě yǐ shěn pàn 。 zhè yàng ， nǐ jiù qīng shěng xiē ， tā men yě kě yǐ tóng dāng cǐ rèn 。

Waweke wawe waamuzi wa watu kwa wakati wote, lakini waambie wakuletee kila shauri lililo gumu; yale yaliyo rahisi wayaamue wao wenyewe. Hii itafanya mzigo wako kuwa mwepesi, kwa sababu watashirikiana nawe.

你若这样行， 神也这样吩咐你，你就能受得住，这百姓也都平平安安归回他们的住处。」

nǐ ruò zhè yàng xíng ， shén yě zhè yàng fēn fù nǐ ， nǐ jiù néng shòu dé zhù ， zhè bǎi xìng yě dōu píng píng ān ān guī huí tā men de zhù chù 。」

Kama ukifanya hivi, na ikiwa Mungu ameagiza hivyo, utaweza kushinda uchovu, nao watu hawa wote watarudi nyumbani wameridhika.”

于是，摩西听从他岳父的话，按着他所说的去行。

yú shì ， mó xī tīng cóng tā yuè fù de huà ， àn zhe tā suǒ shuō de qù xíng 。

Mose akamsikiliza baba mkwe wake na kufanya kila kitu alichosema.

摩西从以色列人中拣选了有才能的人，立他们为百姓的首领，作千夫长、百夫长、五十夫长、十夫长。

mó xī cóng yǐ sè liè rén zhōng jiǎn xuǎn le yǒu cái néng de rén ， lì tā men wèi bǎi xìng de shǒu lǐng ， zuò qiān fū cháng 、 bǎi fū zhǎng 、 wǔ shí fū cháng 、 shí fū cháng 。

Mose akawachagua watu wenye uwezo kutoka Israeli yote, akawafanya kuwa viongozi wa watu, maafisa juu ya maelfu, mamia, hamsini na makumi.

他们随时审判百姓，有难断的案件就呈到摩西那里，但各样小事他们自己审判。

tā men suí shí shěn pàn bǎi xìng ， yǒu nán duàn de àn jiàn jiù chéng dào mó xī nà lǐ ， dàn gè yàng xiǎo shì tā men zì jǐ shěn pàn 。

Wakatumika kama waamuzi wa watu kwa wakati wote. Mashauri magumu wakayaleta kwa Mose, lakini yale yaliyo rahisi wakayaamua wenyewe.

此后，摩西让他的岳父去，他就往本地去了。

cǐ hòu ， mó xī ràng tā de yuè fù qù ， tā jiù wǎng běn dì qù le 。

Kisha Mose akaagana na Yethro baba mkwe wake, naye akarudi kwa nchi yake.