Mwanzo 24

亚伯拉罕年纪老迈，向来在一切事上耶和华都赐福给他。

yà bó lā hǎn nián jì lǎo mài ， xiàng lái zài yí qiè shì shàng yē hé huá dōu cì fú gěi tā 。

Wakati huu Abrahamu alikuwa mzee mwenye miaka mingi, naye Bwana alikuwa amembariki katika kila njia.

亚伯拉罕对管理他全业最老的仆人说：「请你把手放在我大腿底下。

yà bó lā hǎn duì guǎn lǐ tā quán yè zuì lǎo de pú rén shuō ：「 qǐng nǐ bǎ shǒu fàng zài wǒ dà tuǐ dǐ xià 。

Akamwambia mtumishi wake mkuu wa vitu vyote katika nyumba yake, yule aliyekuwa msimamizi wa vitu vyote alivyokuwa navyo, “Weka mkono wako chini ya paja langu,

我要叫你指着耶和华—天地的主起誓，不要为我儿子娶这迦南地中的女子为妻。

wǒ yào jiào nǐ zhǐ zhe yē hé huá — tiān dì de zhǔ qǐ shì ， bú yào wèi wǒ ér zi qǔ zhè jiā nán dì zhōng de nǚ zǐ wèi qī 。

Ninataka uape kwa Bwana, Mungu wa mbingu na Mungu wa nchi, kwamba hutamtwalia mwanangu mke kutoka binti za Wakanaani, ambao ninaishi miongoni mwao,

你要往我本地本族去，为我的儿子以撒娶一个妻子。」

nǐ yào wǎng wǒ běn dì běn zú qù ， wèi wǒ de ér zi yǐ sā qǔ yí gè qī zǐ 。」

bali utakwenda katika nchi yangu na jamaa zangu umpatie Isaki mwanangu mke.”

仆人对他说：「倘若女子不肯跟我到这地方来，我必须将你的儿子带回你原出之地吗？」

pú rén duì tā shuō ：「 tǎng ruò nǚ zǐ bù kěn gēn wǒ dào zhè dì fāng lái ， wǒ bì xū jiāng nǐ de ér zi dài huí nǐ yuán chū zhī dì ma ？」

Yule mtumishi akamuuliza, “Je, kama huyo mwanamke atakataa kuja nami katika nchi hii? Je, nimpeleke mwanao katika hiyo nchi uliyotoka?”

亚伯拉罕对他说：「你要谨慎，不要带我的儿子回那里去。

yà bó lā hǎn duì tā shuō ：「 nǐ yào jǐn shèn ， bú yào dài wǒ de ér zi huí nà lǐ qù 。

Abrahamu akasema, “Hakikisha kwamba hutamrudisha mwanangu huko.

耶和华—天上的主曾带领我离开父家和本族的地，对我说话，向我起誓说：『我要将这地赐给你的后裔。』他必差遣使者在你面前，你就可以从那里为我儿子娶一个妻子。

yē hé huá — tiān shàng de zhǔ céng dài lǐng wǒ lí kāi fù jiā hé běn zú de dì ， duì wǒ shuō huà ， xiàng wǒ qǐ shì shuō ：『 wǒ yào jiāng zhè dì cì gěi nǐ de hòu yì 。』 tā bì chà qiǎn shǐ zhě zài nǐ miàn qián ， nǐ jiù kě yǐ cóng nà lǐ wèi wǒ ér zi qǔ yí gè qī zǐ 。

Bwana, Mungu wa mbingu, aliyenitoa nyumbani kwa baba yangu na nchi yangu niliyozaliwa na aliyesema nami na akaniahidi kwa kiapo, akisema, ‘Nitawapa watoto wako nchi hii,’ atatuma malaika wake akutangulie ili umpatie mwanangu mke kutoka huko.

倘若女子不肯跟你来，我使你起的誓就与你无干了，只是不可带我的儿子回那里去。」

tǎng ruò nǚ zǐ bù kěn gēn nǐ lái ， wǒ shǐ nǐ qǐ de shì jiù yǔ nǐ wú gān le ， zhǐ shì bù kě dài wǒ de ér zi huí nà lǐ qù 。」

Kama huyo mwanamke asipokubali kufuatana nawe, basi utafunguliwa kutoka kiapo nilichokuapisha. Ila usimrudishe mwanangu huko.”

仆人就把手放在他主人亚伯拉罕的大腿底下，为这事向他起誓。

pú rén jiù bǎ shǒu fàng zài tā zhǔ rén yà bó lā hǎn de dà tuǐ dǐ xià ， wèi zhè shì xiàng tā qǐ shì 。

Basi yule mtumishi akaweka mkono wake chini ya paja la bwana wake Abrahamu akamwapia kuhusu shauri hili.

那仆人从他主人的骆驼里取了十匹骆驼，并带些他主人各样的财物，起身往美索不达米亚去，到了拿鹤的城。

nà pú rén cóng tā zhǔ rén de luò tuó lǐ qǔ le shí pǐ luò tuó ， bìng dài xiē tā zhǔ rén gè yàng de cái wù ， qǐ shēn wǎng měi suǒ bù dá mǐ yà qù ， dào le ná hè de chéng 。

Ndipo huyo mtumishi akachukua ngamia kumi miongoni mwa ngamia za bwana wake, akaondoka, akiwa amechukua aina zote za vitu vizuri kutoka kwa bwana wake. Akaelekea Aramu-Naharaimu na kushika njia kwenda mji wa Nahori.

天将晚，众女子出来打水的时候，他便叫骆驼跪在城外的水井那里。

tiān jiāng wǎn ， zhòng nǚ zǐ chū lái dǎ shuǐ de shí hòu ， tā biàn jiào luò tuó guì zài chéng wài de shuǐ jǐng nà lǐ 。

Akawapigisha ngamia magoti karibu na kisima cha maji nje ya mji, ilikuwa inaelekea jioni, wakati ambapo wanawake wanakuja kuteka maji.

他说：「耶和华—我主人亚伯拉罕的 神啊，求你施恩给我主人亚伯拉罕，使我今日遇见好机会。

tā shuō ：「 yē hé huá — wǒ zhǔ rén yà bó lā hǎn de shén a ， qiú nǐ shī ēn gěi wǒ zhǔ rén yà bó lā hǎn ， shǐ wǒ jīn rì yù jiàn hǎo jī huì 。

Kisha akaomba, “Ee Bwana, Mungu wa bwana wangu Abrahamu, nipatie ushindi leo, uonyeshe huruma kwa bwana wangu Abrahamu.

我现今站在井旁，城内居民的女子们正出来打水。

wǒ xiàn jīn zhàn zài jǐng páng ， chéng nèi jū mín de nǚ zǐ men zhèng chū lái dǎ shuǐ 。

Tazama, nimesimama karibu na kisima hiki cha maji, nao binti za watu wa mji huu wanakuja kuteka maji.

我向那一个女子说：『请你拿下水瓶来，给我水喝』，她若说：『请喝！我也给你的骆驼喝。』愿那女子就作你所预定给你仆人以撒的妻。这样，我便知道你施恩给我主人了。」

wǒ xiàng nà yí gè nǚ zǐ shuō ：『 qǐng nǐ ná xià shuǐ píng lái ， gěi wǒ shuǐ hē 』， tā ruò shuō ：『 qǐng hē ！ wǒ yě gěi nǐ de luò tuó hē 。』 yuàn nà nǚ zǐ jiù zuò nǐ suǒ yù dìng gěi nǐ pú rén yǐ sā de qī 。 zhè yàng ， wǒ biàn zhī dào nǐ shī ēn gěi wǒ zhǔ rén le 。」

Basi na iwe hivi, nitakapomwambia binti mmojawapo, ‘Tafadhali tua mtungi wako nipate kunywa maji,’ naye akisema, ‘Kunywa, nitawanywesha na ngamia wako pia.’ Basi na awe ndiye uliyemchagua kwa ajili ya mtumishi wako Isaki. Kwa hili nitajua umemhurumia bwana wangu.”

话还没有说完，不料，利百加肩头上扛着水瓶出来。利百加是彼土利所生的；彼土利是亚伯拉罕兄弟拿鹤妻子密迦的儿子。

huà hái méi yǒu shuō wán ， bú liào ， lì bǎi jiā jiān tóu shàng káng zhe shuǐ píng chū lái 。 lì bǎi jiā shì bǐ tǔ lì suǒ shēng de ； bǐ tǔ lì shì yà bó lā hǎn xiōng dì ná hè qī zǐ mì jiā de ér zi 。

Ikawa kabla hajamaliza kuomba, Rebeka akatokea akiwa na mtungi begani mwake. Alikuwa binti wa Bethueli. Bethueli alikuwa mwana wa Milka aliyekuwa mke wa Nahori ndugu wa Abrahamu.

那女子容貌极其俊美，还是处女，也未曾有人亲近她。她下到井旁，打满了瓶，又上来。

nà nǚ zǐ róng mào jí qí jùn měi ， hái shì chǔ nǚ ， yě wèi céng yǒu rén qīn jìn tā 。 tā xià dào jǐng páng ， dǎ mǎn le píng ， yòu shàng lái 。

Huyu msichana alikuwa mzuri sana wa sura, bikira, ambaye hakuna mtu aliyekuwa amekutana naye kimwili. Aliteremka kisimani, akajaza mtungi wake akapanda juu.

仆人跑上前去迎着她，说：「求你将瓶里的水给我一点喝。」

pú rén pǎo shàng qián qù yíng zhe tā ， shuō ：「 qiú nǐ jiāng píng lǐ de shuǐ gěi wǒ yì diǎn hē 。」

Ndipo yule mtumishi akaharakisha kukutana naye akamwambia, “Tafadhali nipe maji kidogo katika mtungi wako.”

女子说：「我主请喝！」就急忙拿下瓶来，托在手上给他喝。

nǚ zǐ shuō ：「 wǒ zhǔ qǐng hē ！」 jiù jí máng ná xià píng lái ， tuō zài shǒu shàng gěi tā hē 。

Yule msichana akasema, “Kunywa, bwana wangu.” Akashusha kwa haraka mtungi mkononi mwake na akampa, akanywa.

女子给他喝了，就说：「我再为你的骆驼打水，叫骆驼也喝足。」

nǚ zǐ gěi tā hē le ， jiù shuō ：「 wǒ zài wèi nǐ de luò tuó dǎ shuǐ ， jiào luò tuó yě hē zú 。」

Baada ya kumpa yule mtumishi yale maji, akamwambia, “Nitateka maji kwa ajili ya ngamia zako pia mpaka wote watosheke.”

她就急忙把瓶里的水倒在槽里，又跑到井旁打水，就为所有的骆驼打上水来。

tā jiù jí máng bǎ píng lǐ de shuǐ dǎo zài cáo lǐ ， yòu pǎo dào jǐng páng dǎ shuǐ ， jiù wèi suǒ yǒu de luò tuó dǎ shàng shuǐ lái 。

Akafanya haraka kumimina maji kwenye birika ya kunyweshea wanyama, akakimbia kisimani kuteka maji mengine na akateka ya kuwatosha ngamia wake wote.

那人定睛看她，一句话也不说，要晓得耶和华赐他通达的道路没有。

nà rén dìng jīng kàn tā ， yí jù huà yě bù shuō ， yào xiǎo de yē hé huá cì tā tōng dá de dào lù méi yǒu 。

Pasipo kusema neno, yule mtumishi akamtazama kwa makini aone kama Bwana ameifanikisha safari yake, au la.

骆驼喝足了，那人就拿一个金环，重半舍客勒，两个金镯，重十舍客勒，给了那女子，

luò tuó hē zú le ， nà rén jiù ná yí gè jīn huán ， zhòng bàn shè kè lè ， liǎng gè jīn zhuó ， zhòng shí shè kè lè ， gěi le nà nǚ zǐ ，

Ikawa ngamia walipokwisha kunywa wote, yule mtumishi akampa huyo msichana pete ya puani ya dhahabu yenye uzito wa beka moja na bangili mbili za dhahabu zenye uzito wa shekeli kumi.

说：「请告诉我，你是谁的女儿？你父亲家里有我们住宿的地方没有？」

shuō ：「 qǐng gào sù wǒ ， nǐ shì shuí de nǚ ér ？ nǐ fù qìng jia lǐ yǒu wǒ men zhù sù de dì fāng méi yǒu ？」

Kisha akamuuliza, “Wewe ni binti wa nani? Tafadhali uniambie, je, kuna nafasi katika nyumba ya baba yako tutakapoweza kulala?”

女子说：「我是密迦与拿鹤之子彼土利的女儿」；

nǚ zǐ shuō ：「 wǒ shì mì jiā yǔ ná hè zhī zǐ bǐ tǔ lì de nǚ ér 」；

Yule msichana akamjibu, “Mimi ni binti wa Bethueli, mwana wa Milka aliyemzalia Nahori.”

又说：「我们家里足有粮草，也有住宿的地方。」

yòu shuō ：「 wǒ men jiā lǐ zú yǒu liáng cǎo ， yě yǒu zhù sù de dì fāng 。」

Akaendelea kusema, “Kwetu kuna majani mengi na malisho, tena kuna nafasi kwa ajili yenu kulala.”

那人就低头向耶和华下拜，

nà rén jiù dī tóu xiàng yē hé huá xià bài ，

Yule mtumishi akasujudu na kumwabudu Bwana,

说：「耶和华—我主人亚伯拉罕的 神是应当称颂的，因他不断地以慈爱诚实待我主人。至于我，耶和华在路上引领我，直走到我主人的兄弟家里。」

shuō ：「 yē hé huá — wǒ zhǔ rén yà bó lā hǎn de shén shì yīng dāng chēng sòng de ， yīn tā bú duàn dì yǐ cí ài chéng shí dài wǒ zhǔ rén 。 zhì yú wǒ ， yē hé huá zài lù shang yǐn lǐng wǒ ， zhí zǒu dào wǒ zhǔ rén de xiōng dì jiā lǐ 。」

akisema, “Atukuzwe Bwana, Mungu wa bwana wangu Abrahamu, ambaye hakuondoa wema na uaminifu wake kwa bwana wangu. Mimi nami, Bwana ameniongoza safarini akanifikisha nyumbani kwa jamaa za bwana wangu.”

女子跑回去，照着这些话告诉她母亲和她家里的人。

nǚ zǐ pǎo huí qù ， zhào zhe zhè xiē huà gào sù tā mǔ qīn hé tā jiā lǐ de rén 。

Yule msichana akakimbia akawaeleza watu wa nyumbani mwa mama yake kuhusu mambo haya.

利百加有一个哥哥，名叫拉班，看见金环，又看见金镯在他妹子的手上，并听见他妹子利百加的话，说那人对我如此如此说。拉班就跑出来往井旁去，到那人跟前，见他仍站在骆驼旁边的井旁那里，

lì bǎi jiā yǒu yí gè gē ge ， míng jiào lā bān ， kàn jiàn jīn huán ， yòu kàn jiàn jīn zhuó zài tā mèi zǐ de shǒu shàng ， bìng tīng jiàn tā mèi zǐ lì bǎi jiā de huà ， shuō nà rén duì wǒ rú cǐ rú cǐ shuō 。 lā bān jiù pǎo chū lái wǎng jǐng páng qù ， dào nà rén gēn qián ， jiàn tā réng zhàn zài luò tuó páng biān de jǐng páng nà lǐ ，

Rebeka alikuwa na kaka aliyeitwa Labani, huyo akaharakisha kukutana na yule mtumishi kule kisimani.

Mara alipoiona ile pete puani, na bangili mikononi mwa dada yake na kusikia yale maneno Rebeka aliyoambiwa na huyo mtumishi, alimwendea huyo mtumishi, akamkuta amesimama karibu na ngamia wake pale karibu na kisima.

便对他说：「你这蒙耶和华赐福的，请进来，为什么站在外边？我已经收拾了房屋，也为骆驼预备了地方。」

biàn duì tā shuō ：「 nǐ zhè méng yē hé huá cì fú de ， qǐng jìn lái ， wèi shén me zhàn zài wài biān ？ wǒ yǐ jīng shōu shí le fáng wū ， yě wèi luò tuó yù bèi le dì fāng 。」

Akamwambia, “Karibu nyumbani wewe uliyebarikiwa na Bwana, kwa nini unasimama huko nje? Mimi nimekuandalia nyumba na mahali kwa ajili ya ngamia.”

那人就进了拉班的家。拉班卸了骆驼，用草料喂上，拿水给那人和跟随的人洗脚；

nà rén jiù jìn le lā bān de jiā 。 lā bān xiè le luò tuó ， yòng cǎo liào wèi shàng ， ná shuǐ gěi nà rén hé gēn suí de rén xǐ jiǎo ；

Hivyo yule mtumishi akaenda nyumbani, mizigo ikaondolewa juu ya ngamia. Majani na malisho yakaletwa kwa ajili ya ngamia na maji kwa ajili yake na watu wake ili kunawa miguu.

把饭摆在他面前，叫他吃，他却说：「我不吃，等我说明白我的事情再吃。」拉班说：「请说。」

bǎ fàn bǎi zài tā miàn qián ， jiào tā chī ， tā què shuō ：「 wǒ bù chī ， děng wǒ shuō míng bái wǒ de shì qíng zài chī 。」 lā bān shuō ：「 qǐng shuō 。」

Ndipo chakula kikaandaliwa kwa ajili yake, lakini akasema, “Sitakula mpaka niwe nimewaambia yale niliyo nayo ya kusema.” Labani akasema, “Basi tuambie.”

他说：「我是亚伯拉罕的仆人。

tā shuō ：「 wǒ shì yà bó lā hǎn de pú rén 。

Hivyo akasema, “Mimi ni mtumishi wa Abrahamu.

耶和华大大地赐福给我主人，使他昌大，又赐给他羊群、牛群、金银、仆婢、骆驼，和驴。

yē hé huá dà dà dì cì fú gěi wǒ zhǔ rén ， shǐ tā chāng dà ， yòu cì gěi tā yáng qún 、 niú qún 、 jīn yín 、 pú bì 、 luò tuó ， hé lǘ 。

Bwana amembariki sana bwana wangu, amekuwa tajiri. Amempa kondoo na ngʼombe, fedha na dhahabu, watumishi wa kiume na wa kike, ngamia na punda.

我主人的妻子撒拉年老的时候给我主人生了一个儿子；我主人也将一切所有的都给了这个儿子。

wǒ zhǔ rén de qī zǐ sā lā nián lǎo de shí hòu gěi wǒ zhǔ rén shēng le yí gè ér zi ； wǒ zhǔ rén yě jiāng yí qiè suǒ yǒu de dōu gěi le zhè ge ér zi 。

Sara mkewe bwana wangu amemzalia mwana katika uzee wake, naye amempa kila kitu alichokuwa nacho.

我主人叫我起誓说：『你不要为我儿子娶迦南地的女子为妻。

wǒ zhǔ rén jiào wǒ qǐ shì shuō ：『 nǐ bú yào wèi wǒ ér zi qǔ jiā nán dì de nǚ zǐ wèi qī 。

Naye bwana wangu ameniapisha na akasema, ‘Kamwe usimtwalie mwanangu mke katika binti za Wakanaani, ambao ninaishi katika nchi yao,

你要往我父家、我本族那里去，为我的儿子娶一个妻子。』

nǐ yào wǎng wǒ fù jiā 、 wǒ běn zú nà lǐ qù ， wèi wǒ de ér zi qǔ yí gè qī zǐ 。』

ila uende mpaka kwa jamaa ya baba yangu na ukoo wangu mwenyewe, ukamtwalie mwanangu mke huko.’

我对我主人说：『恐怕女子不肯跟我来。』

wǒ duì wǒ zhǔ rén shuō ：『 kǒng pà nǚ zǐ bù kěn gēn wǒ lái 。』

“Kisha nikamuuliza bwana wangu, ‘Je, kama huyo mwanamke hatakubali kurudi nami?’

他就说：『我所事奉的耶和华必要差遣他的使者与你同去，叫你的道路通达，你就得以在我父家、我本族那里，给我的儿子娶一个妻子。

tā jiù shuō ：『 wǒ suǒ shì fèng de yē hé huá bì yào chāi qiǎn tā de shǐ zhě yǔ nǐ tóng qù ， jiào nǐ de dào lù tōng dá ， nǐ jiù dé yǐ zài wǒ fù jiā 、 wǒ běn zú nà lǐ ， gěi wǒ de ér zi qǔ yí gè qī zǐ 。

“Akanijibu, ‘Bwana ambaye nimetembea mbele zake, atatuma malaika wake pamoja nawe, na kuifanikisha safari yako, ili uweze kupata mke kwa ajili ya mwanangu katika ukoo wangu na kutoka jamaa ya baba yangu.

只要你到了我本族那里，我使你起的誓就与你无干。他们若不把女子交给你，我使你起的誓也与你无干。』

zhǐ yào nǐ dào le wǒ běn zú nà lǐ ， wǒ shǐ nǐ qǐ de shì jiù yǔ nǐ wú gān 。 tā men ruò bù bǎ nǚ zǐ jiāo gěi nǐ ， wǒ shǐ nǐ qǐ de shì yě yǔ nǐ wú gān 。』

Kisha, utakapokwenda kwenye ukoo wangu, utakuwa umefunguliwa kutoka kiapo changu hata kama wakikataa kukupa huyo binti, utakuwa umefunguliwa kutoka kiapo changu.’

「我今日到了井旁，便说：『耶和华—我主人亚伯拉罕的 神啊，愿你叫我所行的道路通达。

「 wǒ jīn rì dào le jǐng páng ， biàn shuō ：『 yē hé huá — wǒ zhǔ rén yà bó lā hǎn de shén a ， yuàn nǐ jiào wǒ suǒ xíng de dào lù tōng dá 。

“Nilipokuja kisimani leo nilisema, ‘Ee Bwana, Mungu wa bwana wangu Abrahamu, ikikupendeza, naomba uifanikishe safari niliyoijia.

我如今站在井旁，对哪一个出来打水的女子说：请你把你瓶里的水给我一点喝；

wǒ rú jīn zhàn zài jǐng páng ， duì nǎ yí gè chū lái dǎ shuǐ de nǚ zǐ shuō ： qǐng nǐ bǎ nǐ píng lǐ de shuǐ gěi wǒ yì diǎn hē ；

Tazama, ninasimama kando ya kisima hiki, kama mwanamwali akija kuteka maji nami nikimwambia, tafadhali niruhusu ninywe maji kidogo kutoka kwenye mtungi wako,

她若说：你只管喝，我也为你的骆驼打水；愿那女子就作耶和华给我主人儿子所预定的妻。』

tā ruò shuō ： nǐ zhǐ guǎn hē ， wǒ yě wèi nǐ de luò tuó dǎ shuǐ ； yuàn nà nǚ zǐ jiù zuò yē hé huá gěi wǒ zhǔ rén ér zi suǒ yù dìng de qī 。』

naye kama akiniambia, “Kunywa, nami nitateka maji kwa ajili ya ngamia wako pia,” basi huyo awe ndiye mke ambaye Bwana amemchagulia mwana wa bwana wangu.’

我心里的话还没有说完，利百加就出来，肩头上扛着水瓶，下到井旁打水。我便对她说：『请你给我水喝。』

wǒ xīn lǐ de huà hái méi yǒu shuō wán ， lì bǎi jiā jiù chū lái ， jiān tóu shàng káng zhe shuǐ píng ， xià dào jǐng páng dǎ shuǐ 。 wǒ biàn duì tā shuō ：『 qǐng nǐ gěi wǒ shuǐ hē 。』

“Kabla sijamaliza kuomba moyoni mwangu, Rebeka akatokea, amebeba mtungi begani mwake. Akashuka kisimani akateka maji, nami nikamwambia, ‘Tafadhali nipe maji ninywe.’

她就急忙从肩头上拿下瓶来，说：『请喝！我也给你的骆驼喝。』我便喝了；她又给我的骆驼喝了。

tā jiù jí máng cóng jiān tóu shàng ná xià píng lái ， shuō ：『 qǐng hē ！ wǒ yě gěi nǐ de luò tuó hē 。』 wǒ biàn hē le ； tā yòu gěi wǒ de luò tuó hē le 。

“Akafanya haraka kushusha mtungi wake begani na kusema, ‘Kunywa na nitawanywesha ngamia wako pia,’ basi nikanywa, akawanywesha na ngamia pia.

我问她说：『你是谁的女儿？』她说：『我是密迦与拿鹤之子彼土利的女儿。』我就把环子戴在她鼻子上，把镯子戴在她两手上。

wǒ wèn tā shuō ：『 nǐ shì shuí de nǚ ér ？』 tā shuō ：『 wǒ shì mì jiā yǔ ná hè zhī zǐ bǐ tǔ lì de nǚ ér 。』 wǒ jiù bǎ huán zǐ dài zài tā bí zi shàng ， bǎ zhuó zǐ dài zài tā liǎng shǒu shàng 。

“Nikamuuliza, ‘Wewe ni binti wa nani?’ “Akasema, ‘Mimi ni binti wa Bethueli, mwana wa Nahori, Milka aliyemzalia.’ “Ndipo nilipotia pete puani mwake na bangili mikononi mwake,

随后我低头向耶和华下拜，称颂耶和华—我主人亚伯拉罕的 神；因为他引导我走合式的道路，使我得着我主人兄弟的孙女，给我主人的儿子为妻。

suí hòu wǒ dī tóu xiàng yē hé huá xià bài ， chēng sòng yē hé huá — wǒ zhǔ rén yà bó lā hǎn de shén ； yīn wèi tā yǐn dǎo wǒ zǒu hé shì de dào lù ， shǐ wǒ dé zhe wǒ zhǔ rén xiōng dì de sūn nǚ ， gěi wǒ zhǔ rén de ér zi wèi qī 。

nikasujudu na nikamwabudu Bwana. Nikamtukuza Bwana, Mungu wa bwana wangu Abrahamu, aliyeniongoza katika njia sahihi ili nimtwalie mwana na bwana wangu mke katika jamaa zake.

现在你们若愿以慈爱诚实待我主人，就告诉我；若不然，也告诉我，使我可以或向左，或向右。」

xiàn zài nǐ men ruò yuàn yǐ cí ài chéng shí dài wǒ zhǔ rén ， jiù gào sù wǒ ； ruò bù rán ， yě gào sù wǒ ， shǐ wǒ kě yǐ huò xiàng zuǒ ， huò xiàng yòu 。」

Ikiwa mtaonyesha wema na uaminifu kwa bwana wangu, mniambie, la sivyo, mniambie, ili niweze kujua njia ya kugeukia.”

拉班和彼土利回答说：「这事乃出于耶和华，我们不能向你说好说歹。

lā bān hé bǐ tǔ lì huí dá shuō ：「 zhè shì nǎi chū yú yē hé huá ， wǒ men bù néng xiàng nǐ shuō hǎo shuō dǎi 。

Labani na Bethueli wakajibu, “Jambo hili limetoka kwa Bwana, hatuwezi kukuambia jambo lolote baya au jema.

看哪，利百加在你面前，可以将她带去，照着耶和华所说的，给你主人的儿子为妻。」

kàn nǎ ， lì bǎi jiā zài nǐ miàn qián ， kě yǐ jiāng tā dài qù ， zhào zhe yē hé huá suǒ shuō de ， gěi nǐ zhǔ rén de ér zi wèi qī 。」

Rebeka yuko hapa, mchukue na uende, awe mke wa mwana wa bwana wako, sawasawa na Bwana alivyoongoza.”

亚伯拉罕的仆人听见他们这话，就向耶和华俯伏在地。

yà bó lā hǎn de pú rén tīng jiàn tā men zhè huà ， jiù xiàng yē hé huá fǔ fú zài dì 。

Ikawa huyo mtumishi wa Abrahamu aliposikia waliyosema, alisujudu mpaka nchi mbele za Bwana.

当下仆人拿出金器、银器，和衣服送给利百加，又将宝物送给她哥哥和她母亲。

dāng xià pú rén ná chū jīn qì 、 yín qì ， hé yī fu sòng gěi lì bǎi jiā ， yòu jiāng bǎo wù sòng gěi tā gē ge hé tā mǔ qīn 。

Ndipo huyo mtumishi akatoa vitu vilivyotengenezwa kwa dhahabu na kwa fedha pamoja na mavazi, akampa Rebeka, pia akawapa zawadi za thamani kubwa nduguye na mamaye.

仆人和跟从他的人吃了喝了，住了一夜。早晨起来，仆人就说：「请打发我回我主人那里去吧。」

pú rén hé gēn cóng tā de rén chī le hē le ， zhù le yí yè 。 zǎo chén qǐ lái ， pú rén jiù shuō ：「 qǐng dǎ fā wǒ huí wǒ zhǔ rén nà lǐ qù ba 。」

Kisha yeye na wale watu waliokuwa pamoja naye wakala, wakanywa na kulala palepale. Walipoamka asubuhi, yule mtumishi, akasema, “Nipeni ruhusa nirudi kwa bwana wangu.”

利百加的哥哥和她母亲说：「让女子同我们再住几天，至少十天，然后她可以去。」

lì bǎi jiā de gē ge hé tā mǔ qīn shuō ：「 ràng nǚ zǐ tóng wǒ men zài zhù jǐ tiān ， zhì shǎo shí tiān ， rán hòu tā kě yǐ qù 。」

Lakini ndugu yake Rebeka pamoja na mama yake wakajibu, “Acha binti akae kwetu siku kumi au zaidi, ndipo mwondoke.”

仆人说：「耶和华既赐给我通达的道路，你们不要耽误我，请打发我走，回我主人那里去吧。」

pú rén shuō ：「 yē hé huá jì cì gěi wǒ tōng dá de dào lù ， nǐ men bú yào dān wù wǒ ， qǐng dǎ fā wǒ zǒu ， huí wǒ zhǔ rén nà lǐ qù ba 。」

Lakini yule mtumishi akawaambia, “Msinicheleweshe, kwa kuwa Bwana amefanikisha safari yangu, nipeni ruhusa nirudi kwa bwana wangu.”

他们说：「我们把女子叫来问问她」，

tā men shuō ：「 wǒ men bǎ nǚ zǐ jiào lái wèn wèn tā 」，

Ndipo wakasema, “Acha tumwite huyo binti tumuulize, tusikie atakavyosema.”

就叫了利百加来，问她说：「你和这人同去吗？」利百加说：「我去。」

jiù jiào le lì bǎi jiā lái ， wèn tā shuō ：「 nǐ hé zhè rén tóng qù ma ？」 lì bǎi jiā shuō ：「 wǒ qù 。」

Kwa hiyo wakamwita Rebeka na kumuuliza, “Je, utakwenda na mtu huyu?” Akasema, “Nitakwenda.”

于是他们打发妹子利百加和她的乳母，同亚伯拉罕的仆人，并跟从仆人的，都走了。

yú shì tā men dǎ fā mèi zǐ lì bǎi jiā hé tā de rǔ mǔ ， tóng yà bó lā hǎn de pú rén ， bìng gēn cóng pú rén de ， dōu zǒu le 。

Hivyo wakamwaga ndugu yao Rebeka aondoke, pamoja na mjakazi wake, mtumishi wa Abrahamu na watu wake.

他们就给利百加祝福说： 我们的妹子啊，愿你作千万人的母！ 愿你的后裔得着仇敌的城门！

tā men jiù gěi lì bǎi jiā zhù fú shuō ： wǒ men de mèi zǐ a ， yuàn nǐ zuò qiān wàn rén de mǔ ！ yuàn nǐ de hòu yì dé zhe chóu dí de chéng mén ！

Wakambariki Rebeka, wakamwambia, “Ndugu yetu, uwe wewe kumi elfu, mara elfu nyingi, nao wazao wako wamiliki malango ya adui zao.”

利百加和她的使女们起来，骑上骆驼，跟着那仆人，仆人就带着利百加走了。

lì bǎi jiā hé tā de shǐ nǚ men qǐ lái ， qí shàng luò tuó ， gēn zhe nà pú rén ， pú rén jiù dài zhe lì bǎi jiā zǒu le 。

Rebeka na vijakazi wake wakajiandaa, wakapanda ngamia zao wakafuatana na yule mtu. Hivyo yule mtumishi akamchukua Rebeka akaondoka.

那时，以撒住在南地，刚从庇耳·拉海·莱回来。

nà shí ， yǐ sā zhù zài nán dì ， gāng cóng bì ěr · lā hǎi · lái huí lái 。

Basi Isaki alikuwa ametoka Beer-Lahai-Roi, kwa kuwa alikuwa anaishi nchi ya Negebu.

天将晚，以撒出来在田间默想，举目一看，见来了些骆驼。

tiān jiāng wǎn ， yǐ sā chū lái zài tián jiān mò xiǎng ， jǔ mù yí kàn ， jiàn lái le xiē luò tuó 。

Isaki akatoka kwenda shambani kutafakari wakati wa jioni, alipoinua macho yake, akaona ngamia wanakuja.

利百加举目看见以撒，就急忙下了骆驼，

lì bǎi jiā jǔ mù kàn jiàn yǐ sā ， jiù jí máng xià le luò tuó ，

Rebeka pia akainua macho akamwona Isaki. Akashuka kutoka kwenye ngamia wake

问那仆人说：「这田间走来迎接我们的是谁？」仆人说：「是我的主人。」利百加就拿帕子蒙上脸。

wèn nà pú rén shuō ：「 zhè tián jiān zǒu lái yíng jiē wǒ men de shì shuí ？」 pú rén shuō ：「 shì wǒ de zhǔ rén 。」 lì bǎi jiā jiù ná pà zǐ méng shàng liǎn 。

na akamuuliza yule mtumishi, “Ni nani mtu yule aliye kule shambani anayekuja kutulaki?” Yule mtumishi akajibu, “Huyu ndiye bwana wangu.” Hivyo Rebeka akachukua shela yake akajifunika.

仆人就将所办的一切事都告诉以撒。

pú rén jiù jiāng suǒ bàn de yí qiè shì dōu gào sù yǐ sā 。

Kisha yule mtumishi akamweleza Isaki mambo yote aliyoyatenda.

以撒便领利百加进了他母亲撒拉的帐棚，娶了她为妻，并且爱她。以撒自从他母亲不在了，这才得了安慰。

yǐ sā biàn lǐng lì bǎi jiā jìn le tā mǔ qīn sā lā de zhàng péng ， qǔ le tā wèi qī ， bìng qiě ài tā 。 yǐ sā zì cóng tā mǔ qīn bú zài le ， zhè cái dé le ān wèi 。

Ndipo Isaki akamwingiza Rebeka katika hema la Sara mama yake, Isaki akamchukua Rebeka, hivyo akawa mke wake. Isaki akampenda, akafarijika baada ya kifo cha mama yake.