Mwanzo 35

神对雅各说：「起来！上伯特利去，住在那里；要在那里筑一座坛给 神，就是你逃避你哥哥以扫的时候向你显现的那位。」

shén duì yǎ gè shuō ：「 qǐ lái ！ shàng bó tè lì qù ， zhù zài nà lǐ ； yào zài nà lǐ zhù yí zuò tán gěi shén ， jiù shì nǐ táo bì nǐ gē ge yǐ sǎo de shí hòu xiàng nǐ xiǎn xiàn de nà wèi 。」

Kisha Mungu akamwambia Yakobo, “Panda uende Betheli ukakae huko na ukamjengee Mungu madhabahu huko, Yeye aliyekutokea ulipokuwa unamkimbia Esau ndugu yako.”

雅各就对他家中的人并一切与他同在的人说：「你们要除掉你们中间的外邦神，也要自洁，更换衣裳。

yǎ gè jiù duì tā jiā zhōng de rén bìng yí qiè yǔ tā tóng zài de rén shuō ：「 nǐ men yào chú diào nǐ men zhōng jiān de wài bāng shén ， yě yào zì jié ， gēng huàn yī shang 。

Hivyo Yakobo akawaambia watu wa nyumbani mwake pamoja na wote waliokuwa naye, “Iondoeni miungu ya kigeni ile iliyoko katikati yenu, jitakaseni na mkabadilishe nguo zenu.

我们要起来，上伯特利去，在那里我要筑一座坛给 神，就是在我遭难的日子应允我的祷告、在我行的路上保佑我的那位。」

wǒ men yào qǐ lái ， shàng bó tè lì qù ， zài nà lǐ wǒ yào zhù yí zuò tán gěi shén ， jiù shì zài wǒ zāo nán de rì zi yīng yǔn wǒ de dǎo gào 、 zài wǒ xíng de lù shang bǎo yòu wǒ de nà wèi 。」

Kisha njooni, twende Betheli, mahali nitakapomjengea Mungu madhabahu, aliyenijibu katika siku ya shida yangu, ambaye amekuwa pamoja nami popote nilipokwenda.”

他们就把外邦人的神像和他们耳朵上的环子交给雅各；雅各都藏在示剑那里的橡树底下。

tā men jiù bǎ wài bāng rén de shén xiàng hé tā men ěr duǒ shàng de huán zǐ jiāo gěi yǎ gè ； yǎ gè dōu cáng zài shì jiàn nà lǐ de xiàng shù dǐ xià 。

Kwa hiyo wakampa Yakobo miungu yote ya kigeni waliyokuwa nayo, pamoja na pete zilizokuwa masikioni mwao. Yakobo akavizika chini ya mti wa mwaloni huko Shekemu.

他们便起行前往。 神使那周围城邑的人都甚惊惧，就不追赶雅各的众子了。

tā men biàn qǐ xíng qián wǎng 。 shén shǐ nà zhōu wéi chéng yì de rén dōu shèn jīng jù ， jiù bù zhuī gǎn yǎ gè de zhòng zǐ le 。

Kisha wakaondoka, na hofu ya Mungu ikawapata miji yote iliyowazunguka. Kwa hiyo hakuna aliyewafuatia wana wa Yakobo.

于是雅各和一切与他同在的人到了迦南地的路斯，就是伯特利。

yú shì yǎ gè hé yí qiè yǔ tā tóng zài de rén dào le jiā nán dì de lù sī ， jiù shì bó tè lì 。

Yakobo na watu wote waliokuwa pamoja naye wakafika Luzu (ndio Betheli), katika nchi ya Kanaani.

他在那里筑了一座坛，就给那地方起名叫伊勒·伯特利 ；因为他逃避他哥哥的时候， 神在那里向他显现。

tā zài nà lǐ zhù le yí zuò tán ， jiù gěi nà dì fāng qǐ míng jiào yī lè · bó tè lì ； yīn wèi tā táo bì tā gē ge de shí hòu ， shén zài nà lǐ xiàng tā xiǎn xiàn 。

Huko akajenga madhabahu na akapaita mahali pale El-Betheli, kwa sababu mahali pale ndipo Mungu alipojifunua kwake alipokuwa akimkimbia ndugu yake.

利百加的奶母底波拉死了，就葬在伯特利下边橡树底下；那棵树名叫亚伦·巴古。

lì bǎi jiā de nǎi mǔ dǐ bō lā sǐ le ， jiù zàng zài bó tè lì xià biān xiàng shù dǐ xià ； nà kē shù míng jiào yà lún · bā gǔ 。

Wakati huu Debora, mlezi wa Rebeka, akafa na akazikwa chini ya mti wa mwaloni ulioko chini ya Betheli. Kwa hiyo pakaitwa Alon-Bakuthi.

雅各从巴旦·亚兰回来， 神又向他显现，赐福与他，

yǎ gè cóng bā dàn · yà lán huí lái ， shén yòu xiàng tā xiǎn xiàn ， cì fú yǔ tā ，

Baada ya Yakobo kurudi kutoka Padan-Aramu, Mungu alimtokea tena na kumbariki.

且对他说：「你的名原是雅各，从今以后不要再叫雅各，要叫以色列。」这样，他就改名叫以色列。

qiě duì tā shuō ：「 nǐ de míng yuán shì yǎ gè ， cóng jīn yǐ hòu bú yào zài jiào yǎ gè ， yào jiào yǐ sè liè 。」 zhè yàng ， tā jiù gǎi míng jiào yǐ sè liè 。

Mungu akamwambia, “Jina lako ni Yakobo, lakini hutaitwa tena Yakobo, jina lako utakuwa Israeli.” Kwa hiyo akamwita Israeli.

神又对他说：「我是全能的 神；你要生养众多，将来有一族和多国的民从你而生，又有君王从你而出。

shén yòu duì tā shuō ：「 wǒ shì quán néng de shén ； nǐ yào shēng yǎng zhòng duō ， jiāng lái yǒu yì zú hé duō guó de mín cóng nǐ ér shēng ， yòu yǒu jūn wáng cóng nǐ ér chū 。

Mungu akamwambia, “Mimi ndimi Mungu Mwenyezi, ukazae na kuongezeka. Taifa na jamii ya mataifa itatoka kwako, nao wafalme watatoka viunoni mwako.

我所赐给亚伯拉罕和以撒的地，我要赐给你与你的后裔。」

wǒ suǒ cì gěi yà bó lā hǎn hé yǐ sā de dì ， wǒ yào cì gěi nǐ yǔ nǐ de hòu yì 。」

Nchi niliyowapa Abrahamu na Isaki nakupa wewe pia, nami nitawapa wazao wako baada yako.”

神就从那与雅各说话的地方升上去了。

shén jiù cóng nà yǔ yǎ gè shuō huà de dì fāng shēng shàng qù le 。

Kisha Mungu akapanda juu kutoka kwake mahali pale alipozungumza naye.

雅各便在那里立了一根石柱，在柱子上奠酒，浇油。

yǎ gè biàn zài nà lǐ lì le yì gēn shí zhù ， zài zhù zi shàng diàn jiǔ ， jiāo yóu 。

Yakobo akasimamisha nguzo ya jiwe mahali pale Mungu alipozungumza naye, akamimina sadaka ya kinywaji juu yake, pia akamimina mafuta juu yake.

雅各就给那地方起名叫伯特利。

yǎ gè jiù gěi nà dì fāng qǐ míng jiào bó tè lì 。

Yakobo akapaita mahali pale Mungu alipozungumza naye Betheli.

他们从伯特利起行，离以法他还有一段路程，拉结临产甚是艰难。

tā men cóng bó tè lì qǐ xíng ， lí yǐ fǎ tā hái yǒu yí duàn lù chéng ， lā jié lín chǎn shèn shì jiān nán 。

Kisha wakaondoka Betheli. Walipokuwa umbali fulani kabla ya kufika Efrathi, Raheli akaanza kusikia uchungu na alipata shida kuu.

正在艰难的时候，收生婆对她说：「不要怕，你又要得一个儿子了。」

zhèng zài jiān nán de shí hòu ， shōu shēng pó duì tā shuō ：「 bú yào pà ， nǐ yòu yào dé yí gè ér zi le 。」

Alipokuwa katika shida hii katika kujifungua, mkunga akamwambia, “Usiogope, kwa sababu umempata mwana mwingine.”

她将近于死，灵魂要走的时候，就给她儿子起名叫便·俄尼；他父亲却给他起名叫便雅悯。

tā jiāng jìn yú sǐ ， líng hún yào zǒu de shí hòu ， jiù gěi tā ér zi qǐ míng jiào biàn · é ní ； tā fù qīn què gěi tā qǐ míng jiào biàn yǎ mǐn 。

Hapo alipopumua pumzi yake ya mwisho, kwa maana alikuwa akifa, akamwita mwanawe Benoni. Lakini babaye akamwita Benyamini.

拉结死了，葬在以法他的路旁；以法他就是伯利恒。

lā jié sǐ le ， zàng zài yǐ fǎ tā de lù páng ； yǐ fǎ tā jiù shì bó lì héng 。

Kwa hiyo Raheli akafa, akazikwa kando ya njia iendayo Efrathi (ndio Bethlehemu).

雅各在她的坟上立了一统碑，就是拉结的墓碑，到今日还在。

yǎ gè zài tā de fén shàng lì le yì tǒng bēi ， jiù shì lā jié de mù bēi ， dào jīn rì hái zài 。

Juu ya kaburi lake, Yakobo akasimamisha nguzo, ambayo mpaka leo inatambulisha kaburi la Raheli.

以色列起行前往，在以得台那边支搭帐棚。

yǐ sè liè qǐ xíng qián wǎng ， zài yǐ dé tái nà biān zhī dā zhàng péng 。

Israeli akaendelea tena na safari yake na kupiga hema mbele mnara wa Ederi.

以色列住在那地的时候，吕便去与他父亲的妾辟拉同寝，以色列也听见了。 雅各共有十二个儿子。

yǐ sè liè zhù zài nà dì de shí hòu ， lǚ biàn qù yǔ tā fù qīn de qiè pì lā tóng qǐn ， yǐ sè liè yě tīng jiàn le 。 yǎ gè gòng yǒu shí èr gè ér zi 。

Wakati Israeli alipokuwa akiishi katika nchi ile, Reubeni mwanawe alikutana kimwili na suria wa baba yake aitwaye Bilha, naye Israeli akasikia jambo hili. Yakobo alikuwa na wana kumi na wawili:

利亚所生的是雅各的长子吕便，还有西缅、利未、犹大、以萨迦、西布伦。

lì yà suǒ shēng de shì yǎ gè de zhǎng zǐ lǚ biàn ， hái yǒu xī miǎn 、 lì wèi 、 yóu dà 、 yǐ sà jiā 、 xī bù lún 。

Wana wa Lea walikuwa: Reubeni mzaliwa wa kwanza wa Yakobo, Simeoni, Lawi, Yuda, Isakari na Zabuloni.

拉结所生的是约瑟、便雅悯。

lā jié suǒ shēng de shì yuē sè 、 biàn yǎ mǐn 。

Wana wa Raheli walikuwa: Yosefu na Benyamini.

拉结的使女辟拉所生的是但、拿弗他利。

lā jié de shǐ nǚ pì lā suǒ shēng de shì dàn 、 ná fú tā lì 。

Wana waliozaliwa na Bilha mtumishi wa kike wa Raheli walikuwa: Dani na Naftali.

利亚的使女悉帕所生的是迦得、亚设。这是雅各在巴旦·亚兰所生的儿子。

lì yà de shǐ nǚ xī pà suǒ shēng de shì jiā dé 、 yà shè 。 zhè shì yǎ gè zài bā dàn · yà lán suǒ shēng de ér zi 。

Wana waliozaliwa na Zilpa mtumishi wa kike wa Lea walikuwa: Gadi na Asheri. Hawa walikuwa wana wa Yakobo, waliozaliwa kwake akiwa Padan-Aramu.

雅各来到他父亲以撒那里，到了基列·亚巴的幔利，乃是亚伯拉罕和以撒寄居的地方；基列·亚巴就是希伯 。

yǎ gè lái dào tā fù qīn yǐ sā nà lǐ ， dào le jī liè · yà bā de màn lì ， nǎi shì yà bó lā hǎn hé yǐ sā jì jū de dì fāng ； jī liè · yà bā jiù shì xī bó 。

Yakobo akarudi nyumbani kwa baba yake Isaki huko Mamre, karibu na Kiriath-Arba (yaani Hebroni), ambapo walikuwa wameishi Abrahamu na Isaki.

以撒共活了一百八十岁。

yǐ sā gòng huó le yì bǎi bā shí suì 。

Isaki aliishi miaka 180.

以撒年纪老迈，日子满足，气绝而死，归到他列祖 那里。他两个儿子以扫、雅各把他埋葬了。

yǐ sā nián jì lǎo mài ， rì zi mǎn zú ， qì jué ér sǐ ， guī dào tā liè zǔ nà lǐ 。 tā liǎng gè ér zi yǐ sǎo 、 yǎ gè bǎ tā mái zàng le 。

Kisha Isaki akapumua pumzi yake ya mwisho akafa, akakusanywa pamoja na watu wake akiwa mzee wa miaka mingi. Nao wanawe Esau na Yakobo wakamzika.