Mwanzo 44

约瑟吩咐家宰说：「把粮食装满这些人的口袋，尽着他们的驴所能驮的，又把各人的银子放在各人的口袋里，

yuē sè fēn fù jiā zǎi shuō ：「 bǎ liáng shí zhuāng mǎn zhè xiē rén de kǒu dài ， jìn zhe tā men de lǘ suǒ néng tuó de ， yòu bǎ gè rén de yín zi fàng zài gè rén de kǒu dài lǐ ，

Kisha Yosefu akampa yule msimamizi wa nyumbani mwake maagizo haya: “Jaza magunia ya watu hawa kiasi cha chakula ambacho wanaweza kuchukua, na uweke fedha ya kila mtu kwenye mdomo wa gunia lake.

并将我的银杯和那少年人籴粮的银子一同装在他的口袋里。」家宰就照约瑟所说的话行了；

bìng jiāng wǒ de yín bēi hé nà shào nián rén dí liáng de yín zǐ yì tóng zhuāng zài tā de kǒu dài lǐ 。」 jiā zǎi jiù zhào yuē sè suǒ shuō de huà xíng le ；

Kisha weka kikombe changu kile cha fedha kwenye mdomo wa gunia la yule mdogo wa wote pamoja na fedha zake ambazo angenunulia nafaka yake.” Naye akafanya kama Yosefu alivyosema.

天一亮就打发那些人带着驴走了。

tiān yí liàng jiù dǎ fā nà xiē rén dài zhe lǘ zǒu le 。

Kulipopambazuka, hao watu wakaruhusiwa kuondoka pamoja na punda zao.

他们出城走了不远，约瑟对家宰说：「起来，追那些人去，追上了就对他们说：『你们为什么以恶报善呢？

tā men chū chéng zǒu le bù yuǎn ， yuē sè duì jiā zǎi shuō ：「 qǐ lái ， zhuī nà xiē rén qù ， zhuī shàng le jiù duì tā men shuō ：『 nǐ men wèi shén me yǐ è bào shàn ne ？

Kabla hawajafika mbali kutoka mjini, Yosefu akamwambia mtumishi wake, “Wafuatilie wale watu mara moja, utakapowakuta, waambie, ‘Kwa nini mmelipiza wema kwa ubaya?

这不是我主人饮酒的杯吗？岂不是他占卜用的吗？你们这样行是作恶了。』」

zhè bú shì wǒ zhǔ rén yǐn jiǔ de bēi ma ？ qǐ bú shì tā zhān bǔ yòng de ma ？ nǐ men zhè yàng xíng shì zuò è le 。』」

Je, kikombe hiki sicho anachonywea bwana wangu na pia hukitumia kwa kutabiri mambo yajayo? Hili ni jambo ovu mlilolitenda.’ ”

家宰追上他们，将这些话对他们说了。

jiā zǎi zhuī shàng tā men ， jiāng zhè xiē huà duì tā men shuō le 。

Alipowafikia, akarudia maneno haya kwao.

他们回答说：「我主为什么说这样的话呢？你仆人断不能做这样的事。

tā men huí dá shuō ：「 wǒ zhǔ wèi shén me shuō zhè yàng de huà ne ？ nǐ pú rén duàn bù néng zuò zhè yàng de shì 。

Lakini wakamwambia mtumishi, “Kwa nini bwana wangu anasema maneno kama haya? Liwe mbali na watumishi wako wasije wakafanya jambo kama hilo!

你看，我们从前在口袋里所见的银子，尚且从迦南地带来还你，我们怎能从你主人家里偷窃金银呢？

nǐ kàn ， wǒ men cóng qián zài kǒu dài lǐ suǒ jiàn de yín zi ， shàng qiě cóng jiā nán dì dài lái hái nǐ ， wǒ men zěn néng cóng nǐ zhǔ rén jiā lǐ tōu qiè jīn yín ne ？

Hata hivyo tulikurudishia zile fedha kutoka nchi ya Kanaani ambazo tulizikuta kwenye midomo ya magunia yetu. Hivyo kwa nini tuibe fedha au dhahabu kutoka nyumbani kwa bwana wako?

你仆人中无论在谁那里搜出来，就叫他死，我们也作我主的奴仆。」

nǐ pú rén zhōng wú lùn zài shuí nà lǐ sōu chū lái ， jiù jiào tā sǐ ， wǒ men yě zuò wǒ zhǔ de nú pú 。」

Ikiwa yeyote miongoni mwa watumishi wako atapatikana nacho, auawe, na sisi wengine tutakuwa watumwa wa bwana wangu.”

家宰说：「现在就照你们的话行吧！在谁那里搜出来，谁就作我的奴仆；其余的都没有罪。」

jiā zǎi shuō ：「 xiàn zài jiù zhào nǐ men de huà xíng ba ！ zài shuí nà lǐ sōu chū lái ， shuí jiù zuò wǒ de nú pú ； qí yú de dōu méi yǒu zuì 。」

Akajibu, “Vema sana; na iwe kama msemavyo. Yeyote atakayekutwa nacho atakuwa mtumwa wangu, lakini ninyi wengine mtakuwa hamna lawama.”

于是他们各人急忙把口袋卸在地上，各人打开口袋。

yú shì tā men gè rén jí máng bǎ kǒu dài xiè zài dì shàng ， gè rén dǎ kāi kǒu dài 。

Kila mmoja wao akafanya haraka kushusha gunia lake chini na kulifungua.

家宰就搜查，从年长的起到年幼的为止，那杯竟在便雅悯的口袋里搜出来。

jiā zǎi jiù sōu chá ， cóng nián cháng de qǐ dào nián yòu de wéi zhǐ ， nà bēi jìng zài biàn yǎ mǐn de kǒu dài lǐ sōu chū lái 。

Ndipo msimamizi akaendelea kutafuta, akianzia kwa mkubwa wa wote na akaishia kwa mdogo wa wote. Basi kikombe kikapatikana katika gunia la Benyamini.

他们就撕裂衣服，各人把驮子抬在驴上，回城去了。

tā men jiù sī liè yī fu ， gè rén bǎ tuó zǐ tái zài lǘ shàng ， huí chéng qù le 。

Kwa jambo hili, wakararua nguo zao. Ndipo wote wakapakiza mizigo yao juu ya punda zao na kurudi mjini.

犹大和他弟兄们来到约瑟的屋中，约瑟还在那里，他们就在他面前俯伏于地。

yóu dà hé tā dì xiong men lái dào yuē sè de wū zhōng ， yuē sè hái zài nà lǐ ， tā men jiù zài tā miàn qián fǔ fú yú dì 。

Yosefu alikuwa bado yuko nyumbani mwake wakati Yuda na kaka zake walipoingia, wote wakajitupa chini mbele yake.

约瑟对他们说：「你们做的是什么事呢？你们岂不知像我这样的人必能占卜吗？」

yuē sè duì tā men shuō ：「 nǐ men zuò de shì shén me shì ne ？ nǐ men qǐ bù zhī xiàng wǒ zhè yàng de rén bì néng zhān bǔ ma ？」

Yosefu akawaambia, “Ni jambo gani hili mlilolifanya? Hamjui kuwa mtu kama mimi anaweza kufahamu mambo kwa njia ya kutabiri?”

犹大说：「我们对我主说什么呢？还有什么话可说呢？我们怎能自己表白出来呢？ 神已经查出仆人的罪孽了。我们与那在他手中搜出杯来的都是我主的奴仆。」

yóu dà shuō ：「 wǒ men duì wǒ zhǔ shuō shén me ne ？ hái yǒu shén me huà kě shuō ne ？ wǒ men zěn néng zì jǐ biǎo bái chū lái ne ？ shén yǐ jīng chá chū pú rén de zuì niè le 。 wǒ men yǔ nà zài tā shǒu zhōng sōu chū bēi lái de dōu shì wǒ zhǔ de nú pú 。」

Yuda akajibu, “Tutaweza kusema nini kwa bwana wangu? Tutaweza kuzungumza nini? Tutawezaje kuthibitisha kwamba hatuna hatia? Mungu amefunua hatia ya watumishi wako. Sasa sisi tu watumwa wa bwana wangu, sisi wenyewe pamoja na yule aliyepatikana na kikombe.”

约瑟说：「我断不能这样行！在谁的手中搜出杯来，谁就作我的奴仆；至于你们，可以平平安安地上你们父亲那里去。」

yuē sè shuō ：「 wǒ duàn bù néng zhè yàng xíng ！ zài shuí de shǒu zhōng sōu chū bēi lái ， shuí jiù zuò wǒ de nú pú ； zhì yú nǐ men ， kě yǐ píng píng ān ān dì shàng nǐ men fù qīn nà lǐ qù 。」

Lakini Yosefu alisema, “Liwe mbali nami kufanya jambo kama hili! Mtu yule tu aliyekutwa na kikombe ndiye atakayekuwa mtumwa wangu. Ninyi wengine, rudini kwa baba yenu kwa amani.”

犹大挨近他，说：「我主啊，求你容仆人说一句话给我主听，不要向仆人发烈怒，因为你如同法老一样。

yóu dà āi jìn tā ， shuō ：「 wǒ zhǔ a ， qiú nǐ róng pú rén shuō yí jù huà gěi wǒ zhǔ tīng ， bú yào xiàng pú rén fā liè nù ， yīn wèi nǐ rú tóng fǎ lǎo yí yàng 。

Ndipo Yuda akamwendea na kumwambia: “Tafadhali bwana wangu, mruhusu mtumishi wako aseme neno kwa bwana wangu. Usimkasirikie mtumishi wako, ingawa wewe ni sawa na Farao mwenyewe.

我主曾问仆人们说：『你们有父亲有兄弟没有？』

wǒ zhǔ céng wèn pú rén men shuō ：『 nǐ men yǒu fù qīn yǒu xiōng dì méi yǒu ？』

Bwana wangu aliwauliza watumishi wake, ‘Mnaye baba au ndugu?’

我们对我主说：『我们有父亲，已经年老，还有他老年所生的一个小孩子。他哥哥死了，他母亲只撇下他一人，他父亲疼爱他。』

wǒ men duì wǒ zhǔ shuō ：『 wǒ men yǒu fù qīn ， yǐ jīng nián lǎo ， hái yǒu tā lǎo nián suǒ shēng de yí gè xiǎo hái zǐ 。 tā gē ge sǐ le ， tā mǔ qīn zhī piě xià tā yì rén ， tā fù qīn téng ài tā 。』

Nasi tukakujibu, ‘Tunaye baba yetu ambaye ni mzee; pia yupo mwanawe mdogo aliyezaliwa katika uzee wake. Ndugu yake amekufa, na huyu mdogo ndiye mwana pekee kwa mama yake aliyebaki, naye baba yake anampenda.’

你对仆人说：『把他带到我这里来，叫我亲眼看看他。』

nǐ duì pú rén shuō ：『 bǎ tā dài dào wǒ zhè lǐ lái ， jiào wǒ qīn yǎn kàn kàn tā 。』

“Ndipo ulipowaambia watumishi wako, ‘Mleteni kwangu ili niweze kumwona kwa macho yangu mwenyewe.’

我们对我主说：『童子不能离开他父亲，若是离开，他父亲必死。』

wǒ men duì wǒ zhǔ shuō ：『 tóng zǐ bù néng lí kāi tā fù qīn ， ruò shì lí kāi ， tā fù qīn bì sǐ 。』

Nasi tukamwambia bwana wangu, ‘Kijana hawezi kumwacha baba yake; akimwacha, baba yake atakufa.’

你对仆人说：『你们的小兄弟若不与你们一同下来，你们就不得再见我的面。』

nǐ duì pú rén shuō ：『 nǐ men de xiǎo xiōng dì ruò bù yǔ nǐ men yì tóng xià lái ， nǐ men jiù bù dé zài jiàn wǒ de miàn 。』

Lakini ukawaambia watumishi wako, ‘Ndugu yenu mdogo asiposhuka pamoja nanyi, hamtauona uso wangu tena.’

我们上到你仆人—我们父亲那里，就把我主的话告诉了他。

wǒ men shàng dào nǐ pú rén — wǒ men fù qīn nà lǐ ， jiù bǎ wǒ zhǔ de huà gào sù le tā 。

Tuliporudi nyumbani kwa mtumwa wako baba yangu, tulimwambia lile bwana wangu alilokuwa amesema.

我们的父亲说：『你们再去给我籴些粮来。』

wǒ men de fù qīn shuō ：『 nǐ men zài qù gěi wǒ dí xiē liáng lái 。』

“Ndipo baba yetu aliposema, ‘Rudini Misri mkanunue chakula kingine.’

我们就说：『我们不能下去。我们的小兄弟若和我们同往，我们就可以下去。因为，小兄弟若不与我们同往，我们必不得见那人的面。』

wǒ men jiù shuō ：『 wǒ men bù néng xià qù 。 wǒ men de xiǎo xiōng dì ruò hé wǒ men tóng wǎng ， wǒ men jiù kě yǐ xià qù 。 yīn wèi ， xiǎo xiōng dì ruò bù yǔ wǒ men tóng wǎng ， wǒ men bì bù dé jiàn nà rén de miàn 。』

Lakini tukamwambia, ‘Hatuwezi kushuka Misri mpaka ndugu yetu mdogo awe pamoja nasi ndipo tutakapokwenda. Hatutaweza kuuona uso wa yule mtu mpaka ndugu yetu mdogo awe pamoja nasi.’

你仆人—我父亲对我们说：『你们知道我的妻子给我生了两个儿子。

nǐ pú rén — wǒ fù qīn duì wǒ men shuō ：『 nǐ men zhī dào wǒ de qī zǐ gěi wǒ shēng le liǎng gè ér zi 。

“Mtumwa wako baba yangu alituambia, ‘Mnajua mke wangu alinizalia wana wawili.

一个离开我出去了；我说他必是被撕碎了，直到如今我也没有见他。

yí gè lí kāi wǒ chū qù le ； wǒ shuō tā bì shì bèi sī suì le ， zhí dào rú jīn wǒ yě méi yǒu jiàn tā 。

Mmojawapo alipotea, nami nikasema, “Hakika ameraruliwa vipande vipande.” Nami sijamwona tangu wakati huo.

现在你们又要把这个带去离开我，倘若他遭害，那便是你们使我白发苍苍、悲悲惨惨地下阴间去了。』

xiàn zài nǐ men yòu yào bǎ zhè ge dài qù lí kāi wǒ ， tǎng ruò tā zāo hài ， nà biàn shì nǐ men shǐ wǒ bái fà cāng cāng 、 bēi bēi cǎn cǎn dì xià yīn jiān qù le 。』

Ikiwa mtaniondolea huyu tena na akapatwa na madhara, mtashusha kichwa changu chenye mvi kaburini nikiwa mwenye huzuni.’

我父亲的命与这童子的命相连。如今我回到你仆人—我父亲那里，若没有童子与我们同在，

wǒ fù qīn de mìng yǔ zhè tóng zǐ de mìng xiāng lián 。 rú jīn wǒ huí dào nǐ pú rén — wǒ fù qīn nà lǐ ， ruò méi yǒu tóng zǐ yǔ wǒ men tóng zài ，

“Hivyo sasa, kama kijana hatakuwa pamoja nasi nitakaporudi kwa mtumishi wako baba yangu, na kama baba yangu, ambaye maisha yake yamefungamanishwa na uhai wa kijana huyu,

我们的父亲见没有童子，他就必死。这便是我们使你仆人—我们的父亲白发苍苍、悲悲惨惨地下阴间去了。

wǒ men de fù qīn jiàn méi yǒu tóng zǐ ， tā jiù bì sǐ 。 zhè biàn shì wǒ men shǐ nǐ pú rén — wǒ men de fù qīn bái fà cāng cāng 、 bēi bēi cǎn cǎn dì xià yīn jiān qù le 。

akiona kijana hayupo nasi, atakufa. Watumishi wako watashusha kichwa chenye mvi cha baba yetu kaburini kwa huzuni.

因为仆人曾向我父亲为这童子作保，说：『我若不带他回来交给父亲，我便在父亲面前永远担罪。』

yīn wèi pú rén céng xiàng wǒ fù qīn wèi zhè tóng zǐ zuò bǎo ， shuō ：『 wǒ ruò bú dài tā huí lái jiāo gěi fù qīn ， wǒ biàn zài fù qīn miàn qián yǒng yuǎn dān zuì 。』

Mtumwa wako alimhakikishia baba yangu usalama wa kijana. Nikamwambia, ‘Kama sikumrudisha kwako nitakuwa mwenye lawama mbele yako, baba yangu, maisha yangu yote!’

现在求你容仆人住下，替这童子作我主的奴仆，叫童子和他哥哥们一同上去。

xiàn zài qiú nǐ róng pú rén zhù xià ， tì zhè tóng zǐ zuò wǒ zhǔ de nú pú ， jiào tóng zǐ hé tā gē ge men yì tóng shàng qù 。

“Sasa basi, tafadhali mruhusu mtumishi abaki hapa kama mtumwa wa bwana wangu badala ya kijana, naye kijana umruhusu arudi na ndugu zake.

若童子不和我同去，我怎能上去见我父亲呢？恐怕我看见灾祸临到我父亲身上。」

ruò tóng zǐ bù hé wǒ tóng qù ， wǒ zěn néng shàng qù jiàn wǒ fù qīn ne ？ kǒng pà wǒ kàn jiàn zāi huò lín dào wǒ fù qīn shēn shàng 。」

Ninawezaje kurudi kwa baba yangu kama kijana hatakuwa pamoja nami? La hasha! Usiniache nikaone huzuni ile itakayompata baba yangu.”