Mwanzo 43

那地的饥荒甚大。

nà dì de jī huāng shèn dà 。

Wakati huu njaa ilikuwa bado ni kali mno katika nchi.

他们从埃及带来的粮食吃尽了，他们的父亲就对他们说：「你们再去给我籴些粮来。」

tā men cóng āi jí dài lái de liáng shí chī jìn le ， tā men de fù qīn jiù duì tā men shuō ：「 nǐ men zài qù gěi wǒ dí xiē liáng lái 。」

Hivyo wakati walikuwa wamemaliza kula nafaka yote waliyoileta kutoka Misri, Yakobo baba yao akawaambia, “Rudini Misri mkatununulie chakula kingine zaidi.”

犹大对他说：「那人谆谆地告诫我们说：『你们的兄弟若不与你们同来，你们就不得见我的面。』

yóu dà duì tā shuō ：「 nà rén zhūn zhūn dì gào jiè wǒ men shuō ：『 nǐ men de xiōng dì ruò bù yǔ nǐ men tóng lái ， nǐ men jiù bù dé jiàn wǒ de miàn 。』

Lakini Yuda akamwambia, “Mtu yule alituonya kwa msisitizo, ‘Hamtauona uso wangu tena mpaka mje na ndugu yenu.’

你若打发我们的兄弟与我们同去，我们就下去给你籴粮；

nǐ ruò dǎ fā wǒ men de xiōng dì yǔ wǒ men tóng qù ， wǒ men jiù xià qù gěi nǐ dí liáng ；

Kama utakubali ndugu yetu aende pamoja nasi, tutakwenda kuwanunulia chakula.

你若不打发他去，我们就不下去，因为那人对我们说：『你们的兄弟若不与你们同来，你们就不得见我的面。』」

nǐ ruò bù dǎ fā tā qù ， wǒ men jiù bú xià qù ， yīn wèi nà rén duì wǒ men shuō ：『 nǐ men de xiōng dì ruò bù yǔ nǐ men tóng lái ， nǐ men jiù bù dé jiàn wǒ de miàn 。』」

Lakini ikiwa hutamruhusu aende, hatutakwenda, kwa sababu mtu yule alituambia, ‘Hamtauona uso wangu tena mpaka mje pamoja na ndugu yenu.’ ”

以色列说：「你们为什么这样害我，告诉那人你们还有兄弟呢？」

yǐ sè liè shuō ：「 nǐ men wèi shén me zhè yàng hài wǒ ， gào sù nà rén nǐ men hái yǒu xiōng dì ne ？」

Israeli akauliza, “Kwa nini mkaniletea taabu hii kwa kumwambia yule mtu mlikuwa na ndugu mwingine?”

他们回答说：「那人详细问到我们和我们的亲属，说：『你们的父亲还在吗？你们还有兄弟吗？』我们就按着他所问的告诉他，焉能知道他要说『必须把你们的兄弟带下来』呢？」

tā men huí dá shuō ：「 nà rén xiáng xì wèn dào wǒ men hé wǒ men de qīn shǔ ， shuō ：『 nǐ men de fù qīn hái zài ma ？ nǐ men hái yǒu xiōng dì ma ？』 wǒ men jiù àn zhe tā suǒ wèn de gào sù tā ， yān néng zhī dào tā yào shuō 『 bì xū bǎ nǐ men de xiōng dì dài xià lái 』 ne ？」

Wakamjibu, “Yule mtu alituhoji kwa undani sana habari zetu na za jamaa yetu. Alituuliza, ‘Je, baba yenu bado yungali hai? Je mnaye ndugu mwingine?’ Sisi tulimjibu maswali yake tu. Tungewezaje kujua kwamba angesema, ‘Mleteni mdogo wenu hapa’?”

犹大又对他父亲以色列说：「你打发童子与我同去，我们就起身下去，好叫我们和你，并我们的妇人孩子，都得存活，不至于死。

yóu dà yòu duì tā fù qīn yǐ sè liè shuō ：「 nǐ dǎ fā tóng zǐ yǔ wǒ tóng qù ， wǒ men jiù qǐ shēn xià qù ， hǎo jiào wǒ men hé nǐ ， bìng wǒ men de fù rén hái zi ， dōu dé cún huó ， bú zhì yú sǐ 。

Ndipo Yuda akamwambia baba yake Israeli, “Mtume kijana pamoja nami, nasi tutaondoka mara, ili sisi na wewe pamoja na watoto wetu tuweze kuishi, wala tusife.

我为他作保；你可以从我手中追讨，我若不带他回来交在你面前，我情愿永远担罪。

wǒ wèi tā zuò bǎo ； nǐ kě yǐ cóng wǒ shǒu zhōng zhuī tǎo ， wǒ ruò bú dài tā huí lái jiāo zài nǐ miàn qián ， wǒ qíng yuàn yǒng yuǎn dān zuì 。

Mimi mwenyewe nitakuhakikishia usalama wake, mimi mwenyewe nitawajibika kumrudisha. Ikiwa sitamrudisha kwako na kumweka mbele yako, nitakuwa mwenye lawama mbele yako maisha yangu yote.

我们若没有耽搁，如今第二次都回来了。」

wǒ men ruò méi yǒu dān gē ， rú jīn dì èr cì dōu huí lái le 。」

Hakika, kama hatukuchelewa kuondoka, tungekuwa tumekwenda na kurudi mara mbili.”

他们的父亲以色列说：「若必须如此，你们就当这样行：可以将这地土产中最好的乳香、蜂蜜、香料、没药、榧子、杏仁都取一点，收在器具里，带下去送给那人作礼物，

tā men de fù qīn yǐ sè liè shuō ：「 ruò bì xū rú cǐ ， nǐ men jiù dāng zhè yàng xíng ： kě yǐ jiāng zhè dì tǔ chǎn zhōng zuì hǎo de rǔ xiāng 、 fēng mì 、 xiāng liào 、 mò yào 、 fěi zǐ 、 xìng rén dōu qǔ yì diǎn ， shōu zài qì jù lǐ ， dài xià qù sòng gěi nà rén zuò lǐ wù ，

Basi baba yao Israeli akawaambia, “Kama ni lazima iwe hivyo, basi fanyeni hivi: Wekeni baadhi ya mazao bora ya nchi katika mifuko yenu na mpelekeeni yule mtu kama zawadi, zeri kidogo, asali kidogo, vikolezo, manemane, kungu na lozi.

又要手里加倍地带银子，并将归还在你们口袋内的银子仍带在手里；那或者是错了。

yòu yào shǒu lǐ jiā bèi dì dài yín zi ， bìng jiāng guī huán zài nǐ men kǒu dài nèi de yín zi réng dài zài shǒu lǐ ； nà huò zhě shì cuò le 。

Chukueni fedha mara mbili, kwa kuwa mtazirudisha zile fedha zilizowekwa midomoni mwa magunia yenu. Labda ziliwekwa kwa makosa.

也带着你们的兄弟，起身去见那人。

yě dài zhe nǐ men de xiōng dì ， qǐ shēn qù jiàn nà rén 。

Mchukueni ndugu yenu pia mrudi kwa huyo mtu mara moja.

但愿全能的 神使你们在那人面前蒙怜悯，释放你们的那弟兄和便雅悯回来。我若丧了儿子，就丧了吧！」

dàn yuàn quán néng de shén shǐ nǐ men zài nà rén miàn qián méng lián mǐn ， shì fàng nǐ men de nà dì xiong hé biàn yǎ mǐn huí lái 。 wǒ ruò sàng le ér zi ， jiù sàng le ba ！」

Naye Mungu Mwenyezi awajalieni rehema mbele ya huyo mtu ili apate kumwachia yule ndugu yenu na Benyamini mweze kurudi pamoja. Kwangu mimi kama nikufiwa nimefiwa.”

于是，他们拿着那礼物，又手里加倍地带银子，并且带着便雅悯，起身下到埃及，站在约瑟面前。

yú shì ， tā men ná zhe nà lǐ wù ， yòu shǒu lǐ jiā bèi dì dài yín zǐ ， bìng qiě dài zhe biàn yǎ mǐn ， qǐ shēn xià dào āi jí ， zhàn zài yuē sè miàn qián 。

Basi hao watu wakazichukua zile zawadi na zile fedha mara mbili pamoja na Benyamini. Wakafanya haraka kwenda Misri na walipofika wakajionyesha kwa Yosefu.

约瑟见便雅悯和他们同来，就对家宰说：「将这些人领到屋里。要宰杀牲畜，预备筵席，因为晌午这些人同我吃饭。」

yuē sè jiàn biàn yǎ mǐn hé tā men tóng lái ， jiù duì jiā zǎi shuō ：「 jiāng zhè xiē rén lǐng dào wū lǐ 。 yào zǎi shā shēng chù ， yù bèi yán xí ， yīn wèi shǎng wǔ zhè xiē rén tóng wǒ chī fàn 。」

Yosefu alipomwona Benyamini pamoja nao, akamwambia msimamizi wa nyumba yake, “Wachukue watu hawa nyumbani kwangu, mchinje mnyama na kuandalia chakula kwa kuwa watakula chakula cha mchana pamoja nami.”

家宰就遵着约瑟的命去行，领他们进约瑟的屋里。

jiā zǎi jiù zūn zhe yuē sè de mìng qù xíng ， lǐng tā men jìn yuē sè de wū lǐ 。

Yule Msimamizi akafanya kama Yosefu alivyomwambia na akawachukua wale watu nyumbani kwa Yosefu.

他们因为被领到约瑟的屋里，就害怕，说：「领我们到这里来，必是因为头次归还在我们口袋里的银子，找我们的错缝，下手害我们，强取我们为奴仆，抢夺我们的驴。」

tā men yīn wèi bèi lǐng dào yuē sè de wū lǐ ， jiù hài pà ， shuō ：「 lǐng wǒ men dào zhè lǐ lái ， bì shì yīn wèi tóu cì guī huán zài wǒ men kǒu dài lǐ de yín zi ， zhǎo wǒ men de cuò fèng ， xià shǒu hài wǒ men ， qiáng qǔ wǒ men wèi nú pú ， qiǎng duó wǒ men de lǘ 。」

Basi watu hao wakaogopa walipopelekwa nyumbani kwa Yosefu. Wakafikiri, “Tumeletwa hapa kwa ajili ya zile fedha zilizorudishwa katika magunia yetu mara ile ya kwanza. Anataka kutushambulia na kutushinda, atuchukue sisi kama watumwa, na atwae hawa punda zetu.”

他们就挨近约瑟的家宰，在屋门口和他说话，

tā men jiù āi jìn yuē sè de jiā zǎi ， zài wū mén kǒu hé tā shuō huà ，

Hivyo wakamwendea msimamizi wa nyumba wa Yosefu na kuzungumza naye kwenye ingilio la nyumbani.

说：「我主啊，我们头次下来实在是要籴粮。

shuō ：「 wǒ zhǔ a ， wǒ men tóu cì xià lái shí zài shì yào dí liáng 。

Wakasema, “Tafadhali bwana, tulikuja hapa mara ya kwanza kununua chakula.

后来到了住宿的地方，我们打开口袋，不料，各人的银子，分量足数，仍在各人的口袋内，现在我们手里又带回来了。

hòu lái dào le zhù sù de dì fāng ， wǒ men dǎ kāi kǒu dài ， bú liào ， gè rén de yín zi ， fēn liáng zú shù ， réng zài gè rén de kǒu dài nèi ， xiàn zài wǒ men shǒu lǐ yòu dài huí lái le 。

Lakini mahali pale tulipotua wakati wa jioni tulifungua magunia yetu, na kila mmoja wetu akakuta fedha zake, kwenye mdomo wa gunia lake kiasi kile kile tulicholeta. Kwa hiyo tumezirudisha.

另外又带下银子来籴粮。不知道先前谁把银子放在我们的口袋里。」

lìng wài yòu dài xià yín zi lái dí liáng 。 bù zhī dào xiān qián shuí bǎ yín zi fàng zài wǒ men de kǒu dài lǐ 。」

Pia tumeleta fedha nyingine kwa ajili ya kununulia chakula. Hatujui ni nani aliziweka fedha hizo katika magunia yetu.”

家宰说：「你们可以放心，不要害怕，是你们的 神和你们父亲的 神赐给你们财宝在你们的口袋里；你们的银子，我早已收了。」他就把西缅带出来，交给他们。

jiā zǎi shuō ：「 nǐ men kě yǐ fàng xīn ， bú yào hài pà ， shì nǐ men de shén hé nǐ men fù qīn de shén cì gěi nǐ men cái bǎo zài nǐ men de kǒu dài lǐ ； nǐ men de yín zi ， wǒ zǎo yǐ shōu le 。」 tā jiù bǎ xī miǎn dài chū lái ， jiāo gěi tā men 。

Akawaambia, “Vema, msiogope. Mungu wenu, Mungu wa baba yenu, amewapa ninyi hazina katika magunia yenu; mimi nilipokea fedha yenu.” Ndipo akawaletea Simeoni.

家宰就领他们进约瑟的屋里，给他们水洗脚，又给他们草料喂驴。

jiā zǎi jiù lǐng tā men jìn yuē sè de wū lǐ ， gěi tā men shuǐ xǐ jiǎo ， yòu gěi tā men cǎo liào wèi lǘ 。

Msimamizi akawapeleka wale watu katika nyumba ya Yosefu, akawapa maji ya kunawa miguu na kuwapa punda wao majani.

他们就预备那礼物，等候约瑟晌午来，因为他们听见要在那里吃饭。

tā men jiù yù bèi nà lǐ wù ， děng hòu yuē sè shǎng wǔ lái ， yīn wèi tā men tīng jiàn yào zài nà lǐ chī fàn 。

Wakaandaa zawadi zao ili wampe Yosefu wakati atakapofika adhuhuri, kwa kuwa walikuwa wamesikia kwamba watakula chakula huko.

约瑟来到家里，他们就把手中的礼物拿进屋去给他，又俯伏在地，向他下拜。

yuē sè lái dào jiā lǐ ， tā men jiù bǎ shǒu zhōng de lǐ wù ná jìn wū qù gěi tā ， yòu fǔ fú zài dì ， xiàng tā xià bài 。

Yosefu alipokuja nyumbani, walimkabidhi zile zawadi walizokuwa nazo, ambazo walikuwa wamezileta mle nyumbani, nao wakamsujudia hadi nchi.

约瑟问他们好，又问：「你们的父亲—就是你们所说的那老人家平安吗？他还在吗？」

yuē sè wèn tā men hǎo ， yòu wèn ：「 nǐ men de fù qīn — jiù shì nǐ men suǒ shuō de nà lǎo rén jiā píng ān ma ？ tā hái zài ma ？」

Akawauliza kuhusu hali yao, kisha akawaambia, “Yule baba yenu mzee mliyeniambia habari zake, yu hali gani? Je, bado yu hai?”

他们回答说：「你仆人—我们的父亲平安；他还在。」于是他们低头下拜。

tā men huí dá shuō ：「 nǐ pú rén — wǒ men de fù qīn píng ān ； tā hái zài 。」 yú shì tā men dī tóu xià bài 。

Wakamjibu, “Mtumishi wako baba yetu bado anaishi na ni mzima.” Kisha wakainama chini kumpa heshima.

约瑟举目看见他同母的兄弟便雅悯，就说：「你们向我所说那顶小的兄弟就是这位吗？」又说：「小儿啊，愿 神赐恩给你！」

yuē sè jǔ mù kàn jiàn tā tóng mǔ de xiōng dì biàn yǎ mǐn ， jiù shuō ：「 nǐ men xiàng wǒ suǒ shuō nà dǐng xiǎo de xiōng dì jiù shì zhè wèi ma ？」 yòu shuō ：「 xiǎo ér a ， yuàn shén cì ēn gěi nǐ ！」

Alipotazama na kumwona Benyamini ndugu yake, mwana wa mama yake hasa, akauliza, “Je, huyu ndiye ndugu yenu wa mwisho, ambaye mlinieleza habari zake?” Ndipo akasema, “Mungu na akufadhili, mwanangu.”

约瑟爱弟之情发动，就急忙寻找可哭之地，进入自己的屋里，哭了一场。

yuē sè ài dì zhī qíng fā dòng ， jiù jí máng xún zhǎo kě kū zhī dì ， jìn rù zì jǐ de wū lǐ ， kū le yì chǎng 。

Akiwa ameguswa sana kwa kumwona ndugu yake, Yosefu akatoka nje kwa haraka na kutafuta mahali pa kulilia. Akaingia kwenye chumba chake cha pekee na kulilia humo.

他洗了脸出来，勉强隐忍，吩咐人摆饭。

tā xǐ le liǎn chū lái ， miǎn qiǎng yǐn rěn ， fēn fù rén bǎi fàn 。

Baada ya kunawa uso wake, akatoka nje na huku akijizuia akasema, “Pakueni chakula.”

他们就为约瑟单摆了一席，为那些人又摆了一席，也为和约瑟同吃饭的埃及人另摆了一席，因为埃及人不可和希伯来人一同吃饭；那原是埃及人所厌恶的。

tā men jiù wèi yuē sè dān bǎi le yì xí ， wèi nà xiē rén yòu bǎi le yì xí ， yě wèi hé yuē sè tóng chī fàn de āi jí rén lìng bǎi le yì xí ， yīn wèi āi jí rén bù kě hé xī bó lái rén yì tóng chī fàn ； nà yuán shì āi jí rén suǒ yàn wù de 。

Wakampakulia Yosefu peke yake, ndugu zake peke yao na Wamisri waliokula pamoja naye peke yao, kwa sababu Wamisri wasingeweza kula pamoja na Waebrania, kwa maana ilikuwa ni chukizo kwa Wamisri.

约瑟使众弟兄在他面前排列坐席，都按着长幼的次序，众弟兄就彼此诧异。

yuē sè shǐ zhòng dì xiong zài tā miàn qián pái liè zuò xí ， dōu àn zhe cháng yòu de cì xù ， zhòng dì xiong jiù bǐ cǐ chà yì 。

Watu hao walikuwa wameketi mbele yake kwa mfuatano wa umri wao, kuanzia mzaliwa wa kwanza hadi mzaliwa wa mwisho, wakatazamana wao kwa wao kwa mshangao.

约瑟把他面前的食物分出来，送给他们；但便雅悯所得的比别人多五倍。他们就饮酒，和约瑟一同宴乐。

yuē sè bǎ tā miàn qián de shí wù fēn chū lái ， sòng gěi tā men ； dàn biàn yǎ mǐn suǒ dé de bǐ bié rén duō wǔ bèi 。 tā men jiù yǐn jiǔ ， hé yuē sè yì tóng yàn lè 。

Wakati walipelekewa sehemu ya chakula kutoka mezani mwa Yosefu, sehemu ya Benyamini ilikuwa mara tano zaidi ya sehemu ya wale wengine. Kwa hiyo wakanywa na kufurahi pamoja naye.