Isaya 37

希西家王听见就撕裂衣服，披上麻布，进了耶和华的殿，

xī xī jiā wáng tīng jiàn jiù sī liè yī fu ， pī shàng má bù ， jìn le yē hé huá de diàn ，

Mfalme Hezekia aliposikia haya, akararua nguo zake na kuvaa nguo ya gunia, naye akaenda katika Hekalu la Bwana.

使家宰以利亚敬和书记舍伯那，并祭司中的长老，都披上麻布，去见亚摩斯的儿子先知以赛亚，

shǐ jiā zǎi yǐ lì yà jìng hé shū jì shè bó nà ， bìng jì sī zhōng de zhǎng lǎo ， dōu pī shàng má bù ， qù jiàn yà mó sī de ér zi xiān zhī yǐ sài yà ，

Akawatuma Eliakimu msimamizi wa nyumba ya mfalme, Shebna mwandishi, na viongozi wa makuhani, wote wakiwa wamevaa nguo za magunia, waende kwa nabii Isaya mwana wa Amozi.

对他说：「希西家如此说：『今日是急难、责罚、凌辱的日子，就如妇人将要生产婴孩，却没有力量生产。

duì tā shuō ：「 xī xī jiā rú cǐ shuō ：『 jīn rì shì jí nán 、 zé fá 、 líng rǔ de rì zi ， jiù rú fù rén jiāng yào shēng chǎn yīng hái ， què méi yǒu lì liàng shēng chǎn 。

Wakamwambia, “Hili ndilo asemalo Hezekia: Siku hii ni siku ya dhiki, ya kukaripiwa na ya aibu, kama wakati watoto wanapofikia karibu kuzaliwa na kumbe hakuna nguvu ya kuwazaa.

或者耶和华—你的 神听见拉伯沙基的话，就是他主人亚述王打发他来辱骂永生 神的话；耶和华—你的 神听见这话就发斥责。故此，求你为余剩的民扬声祷告。』」

huò zhě yē hé huá — nǐ de shén tīng jiàn lā bó shā jī de huà ， jiù shì tā zhǔ rén yà shù wáng dǎ fā tā lái rǔ mà yǒng shēng shén de huà ； yē hé huá — nǐ de shén tīng jiàn zhè huà jiù fā chì zé 。 gù cǐ ， qiú nǐ wèi yú shèng de mín yáng shēng dǎo gào 。』」

Yamkini Bwana, Mungu wako atayasikia maneno ya jemadari wa jeshi, ambaye bwana wake, mfalme wa Ashuru, amemtuma kumdhihaki Mungu aliye hai, tena kwamba atamkemea kwa maneno ambayo Bwana, Mungu wako ameyasikia. Kwa hiyo omba kwa ajili ya mabaki ambao bado wako.”

希西家王的臣仆就去见以赛亚。

xī xī jiā wáng de chén pú jiù qù jiàn yǐ sài yà 。

Maafisa wa Mfalme Hezekia walipofika kwa Isaya,

以赛亚对他们说：「要这样对你们的主人说，耶和华如此说：『你听见亚述王的仆人亵渎我的话，不要惧怕。

yǐ sài yà duì tā men shuō ：「 yào zhè yàng duì nǐ men de zhǔ rén shuō ， yē hé huá rú cǐ shuō ：『 nǐ tīng jiàn yà shù wáng de pú rén xiè dú wǒ de huà ， bú yào jù pà 。

Isaya akawaambia, “Mwambieni bwana wenu, ‘Hili ndilo asemalo Bwana: Usiogope kwa hayo uliyoyasikia, yale maneno ambayo watumishi wa mfalme wa Ashuru wamenitukana nayo.

我必惊动 他的心；他要听见风声就归回本地，我必使他在那里倒在刀下。』」

wǒ bì jīng dòng tā de xīn ； tā yào tīng jiàn fēng shēng jiù guī huí běn dì ， wǒ bì shǐ tā zài nà lǐ dǎo zài dāo xià 。』」

Sikiliza! Nitatia roho fulani ndani yake ili kwamba atakaposikia taarifa fulani, atarudi nchi yake mwenyewe, nami huko nitafanya auawe kwa upanga.’ ”

拉伯沙基回去，正遇见亚述王攻打立拿；原来他早听见亚述王拔营离开拉吉。

lā bó shā jī huí qù ， zhèng yù jiàn yà shù wáng gōng dǎ lì ná ； yuán lái tā zǎo tīng jiàn yà shù wáng bá yíng lí kāi lā jí 。

Jemadari wa jeshi aliposikia kwamba mfalme wa Ashuru ameondoka Lakishi, alirudi, akamkuta mfalme akipigana na Libna.

亚述王听见人论古实王特哈加说：「他出来要与你争战。」亚述王一听见，就打发使者去见希西家，吩咐他们说：

yà shù wáng tīng jiàn rén lùn gǔ shí wáng tè hā jiā shuō ：「 tā chū lái yào yǔ nǐ zhēng zhàn 。」 yà shù wáng yì tīng jiàn ， jiù dǎ fā shǐ zhě qù jiàn xī xī jiā ， fēn fù tā men shuō ：

Basi Senakeribu akapata taarifa kwamba Tirhaka, Mkushi mfalme wa Misri, alikuwa anaenda kupigana naye. Aliposikia jambo hili akatuma wajumbe kwa Hezekia na neno hili:

「你们对犹大王希西家如此说：『不要听你所倚靠的 神欺哄你说：耶路撒冷必不交在亚述王的手中。

「 nǐ men duì yóu dà wáng xī xī jiā rú cǐ shuō ：『 bú yào tīng nǐ suǒ yǐ kào de shén qī hǒng nǐ shuō ： yē lù sā lěng bì bù jiāo zài yà shù wáng de shǒu zhōng 。

“Mwambieni Hezekia mfalme wa Yuda: Usikubali huyo Mungu unayemtumainia akudanganye wakati anaposema, ‘Yerusalemu haitatiwa mkononi mwa mfalme wa Ashuru.’

你总听说亚述诸王向列国所行的乃是尽行灭绝，难道你还能得救吗？

nǐ zǒng tīng shuō yà shù zhū wáng xiàng liè guó suǒ xíng de nǎi shì jìn xíng miè jué ， nán dào nǐ hái néng dé jiù ma ？

Hakika umesikia yale ambayo wafalme wa Ashuru wametenda kwa nchi zote, wakiwaangamiza kabisa. Je, wewe utaokolewa?

我列祖所毁灭的，就是歌散、哈兰、利色，和属提·拉撒的伊甸人；这些国的神何曾拯救这些国呢？

wǒ liè zǔ suǒ huǐ miè de ， jiù shì gē sàn 、 hā lán 、 lì sè ， hé shǔ tí · lā sā de yī diàn rén ； zhè xiē guó de shén hé céng zhěng jiù zhè xiē guó ne ？

Je, miungu ya mataifa ambayo yaliangamizwa na baba zangu iliweza kuwaokoa? Yaani miungu ya Gozani, Harani, Resefu, na ya watu wa Edeni waliokuwa Telasari?

哈马的王，亚珥拔的王，西法瓦音城的王，希拿和以瓦的王，都在哪里呢？』」

hā mǎ de wáng ， yà ěr bá de wáng ， xī fǎ wǎ yīn chéng de wáng ， xī ná hé yǐ wǎ de wáng ， dōu zài nǎ lǐ ne ？』」

Yuko wapi mfalme wa Hamathi, mfalme wa Arpadi, mfalme wa mji wa Sefarvaimu, au wa Hena au wa Iva?”

希西家从使者手里接过书信来，看完了，就上耶和华的殿，将书信在耶和华面前展开。

xī xī jiā cóng shǐ zhě shǒu lǐ jiē guò shū xìn lái ， kàn wán le ， jiù shàng yē hé huá de diàn ， jiāng shū xìn zài yē hé huá miàn qián zhǎn kāi 。

Hezekia akapokea barua kutoka kwa wale wajumbe naye akaisoma. Kisha akapanda katika Hekalu la Bwana, akaikunjua mbele za Bwana.

希西家向耶和华祷告说：

xī xī jiā xiàng yē hé huá dǎo gào shuō ：

Naye Hezekia akamwomba Bwana akisema:

「坐在二基路伯上万军之耶和华—以色列的 神啊，你—惟有你是天下万国的 神，你曾创造天地。

「 zuò zài èr jī lù bó shàng wàn jūn zhī yē hé huá — yǐ sè liè de shén a ， nǐ — wéi yǒu nǐ shì tiān xià wàn guó de shén ， nǐ céng chuàng zào tiān dì 。

“Ee Bwana Mwenye Nguvu Zote, Mungu wa Israeli, uketiye juu ya kiti cha enzi kati ya makerubi, wewe peke yako ndiwe Mungu juu ya falme zote za dunia. Wewe umeumba mbingu na nchi.

耶和华啊，求你侧耳而听；耶和华啊，求你睁眼而看，要听西拿基立的一切话，他是打发使者来辱骂永生 神的。

yē hé huá a ， qiú nǐ cè ěr ér tīng ； yē hé huá a ， qiú nǐ zhēng yǎn ér kàn ， yào tīng xī ná jī lì de yí qiè huà ， tā shì dǎ fā shǐ zhě lái rǔ mà yǒng shēng shén de 。

Tega sikio, Ee Bwana, usikie; fungua macho yako, Ee Bwana, uone; sikiliza maneno yote ambayo Senakeribu ametuma kumtukana Mungu aliye hai.

耶和华啊，亚述诸王果然使列国和列国之地变为荒凉，

yē hé huá a ， yà shù zhū wáng guǒ rán shǐ liè guó hé liè guó zhī dì biàn wèi huāng liáng ，

“Ni kweli, Ee Bwana, kwamba wafalme wa Ashuru wameyaangamiza mataifa haya yote pamoja na nchi zao.

将列国的神像都扔在火里；因为他本不是神，乃是人手所造的，是木头、石头的，所以灭绝他。

jiāng liè guó de shén xiàng dōu rēng zài huǒ lǐ ； yīn wèi tā běn bú shì shén ， nǎi shì rén shǒu suǒ zào de ， shì mù tou 、 shí tou de ， suǒ yǐ miè jué tā 。

Wameitupa miungu yao kwenye moto na kuiangamiza, kwa kuwa haikuwa miungu, bali miti na mawe tu, iliyotengenezwa kwa mikono ya wanadamu.

耶和华—我们的 神啊，现在求你救我们脱离亚述王的手，使天下万国都知道惟有你是耶和华。」

yē hé huá — wǒ men de shén a ， xiàn zài qiú nǐ jiù wǒ men tuō lí yà shù wáng de shǒu ， shǐ tiān xià wàn guó dōu zhī dào wéi yǒu nǐ shì yē hé huá 。」

Sasa basi, Ee Bwana Mungu wetu, tuokoe kutoka mkononi mwake, ili kwamba falme zote duniani zipate kujua kwamba wewe peke yako, Ee Bwana, ndiwe Mungu.”

亚摩斯的儿子以赛亚就打发人去见希西家，说：「耶和华—以色列的 神如此说，你既然求我攻击亚述王西拿基立，

yà mó sī de ér zi yǐ sài yà jiù dǎ fā rén qù jiàn xī xī jiā ， shuō ：「 yē hé huá — yǐ sè liè de shén rú cǐ shuō ， nǐ jì rán qiú wǒ gōng jī yà shù wáng xī ná jī lì ，

Kisha Isaya mwana wa Amozi akapeleka ujumbe kwa Hezekia, akasema: “Hili ndilo asemalo Bwana, Mungu wa Israeli: Kwa sababu umeniomba kuhusu Senakeribu mfalme wa Ashuru,

所以耶和华论他这样说： 锡安的处女藐视你，嗤笑你； 耶路撒冷的女子向你摇头。

suǒ yǐ yē hé huá lùn tā zhè yàng shuō ： xī ān de chǔ nǚ miǎo shì nǐ ， chī xiào nǐ ； yē lù sā lěng de nǚ zǐ xiàng nǐ yáo tóu 。

hili ndilo neno ambalo Bwana amelisema dhidi yake: “Bikira binti Sayuni anakudharau na kukudhihaki. Binti Yerusalemu anatikisa kichwa chake unapokimbia.

你辱骂谁，亵渎谁？ 扬起声来，高举眼目攻击谁呢？ 乃是攻击以色列的圣者。

nǐ rǔ mà shuí ， xiè dú shuí ？ yáng qǐ shēng lái ， gāo jǔ yǎn mù gōng jī shuí ne ？ nǎi shì gōng jī yǐ sè liè de shèng zhě 。

Ni nani uliyemtukana na kumkufuru? Ni nani uliyeinua sauti yako dhidi yake, na kumwinulia macho yako kwa kiburi? Ni dhidi ya yule Aliye Mtakatifu wa Israeli!

你借你的臣仆辱骂主说： 我率领许多战车上山顶， 到黎巴嫩极深之处； 我要砍伐其中高大的香柏树 和佳美的松树。 我必上极高之处， 进入肥田的树林。

nǐ jiè nǐ de chén pú rǔ mà zhǔ shuō ： wǒ shuài lǐng xǔ duō zhàn chē shàng shān dǐng ， dào lí bā nèn jí shēn zhī chù ； wǒ yào kǎn fá qí zhōng gāo dà de xiāng bǎi shù hé jiā měi de sōng shù 。 wǒ bì shàng jí gāo zhī chù ， jìn rù féi tián de shù lín 。

Kupitia kwa wajumbe wako umelundika matukano juu ya Bwana. Nawe umesema, ‘Kwa magari yangu mengi ya vita, nimepanda juu ya vilele vya milima, vilele vya juu sana katika Lebanoni. Nami nimeiangusha mierezi yake mirefu, misunobari yake iliyo bora sana. Nimefikia sehemu zake zilizoinuka juu sana, misitu yake iliyo mizuri sana.

我已经挖井喝水； 我必用脚掌踏干埃及的一切河。

wǒ yǐ jīng wā jǐng hē shuǐ ； wǒ bì yòng jiǎo zhǎng tà gān āi jí de yí qiè hé 。

Nimechimba visima katika nchi za kigeni na kunywa maji yake. Kwa nyayo za miguu yangu nimekausha vijito vyote vya Misri.’

耶和华说：你岂没有听见 我早先所做的、古时所立的吗？ 现在借你使坚固城荒废，变为乱堆。

yē hé huá shuō ： nǐ qǐ méi yǒu tīng jiàn wǒ zǎo xiān suǒ zuò de 、 gǔ shí suǒ lì de ma ？ xiàn zài jiè nǐ shǐ jiān gù chéng huāng fèi ， biàn wèi luàn duī 。

“Je, hujasikia? Zamani sana niliamuru hili. Siku za kale nilipanga hili; sasa nimelifanya litokee, kwamba umegeuza miji yenye ngome kuwa malundo ya mawe.

所以其中的居民力量甚小， 惊惶羞愧。 他们像野草，像青菜， 如房顶上的草， 又如田间未长成的禾稼。

suǒ yǐ qí zhōng de jū mín lì liàng shèn xiǎo ， jīng huáng xiū kuì 。 tā men xiàng yě cǎo ， xiàng qīng cài ， rú fáng dǐng shàng de cǎo ， yòu rú tián jiān wèi cháng chéng de hé jià 。

Watu wa miji hiyo wameishiwa nguvu, wanavunjika mioyo na kuaibishwa. Wao ni kama mimea katika shamba, kama machipukizi mororo ya kijani, kama majani yachipuayo juu ya paa la nyumba, ambayo hukauka kabla ya kukua.

你坐下，你出去，你进来， 你向我发烈怒，我都知道。

nǐ zuò xià ， nǐ chū qù ， nǐ jìn lái ， nǐ xiàng wǒ fā liè nù ， wǒ dōu zhī dào 。

“Lakini ninajua mahali ukaapo, kutoka kwako na kuingia kwako, na jinsi unavyoghadhibika dhidi yangu.

因你向我发烈怒， 又因你狂傲的话达到我耳中， 我就要用钩子钩上你的鼻子， 把嚼环放在你口里， 使你从原路转回去。

yīn nǐ xiàng wǒ fā liè nù ， yòu yīn nǐ kuáng ào de huà dá dào wǒ ěr zhōng ， wǒ jiù yào yòng gōu zǐ gōu shàng nǐ de bí zi ， bǎ jiáo huán fàng zài nǐ kǒu lǐ ， shǐ nǐ cóng yuán lù zhuǎn huí qù 。

Kwa sababu unaghadhibika na ufidhuli dhidi yangu, na kwa sababu ufidhuli wako umefika masikioni mwangu, nitaweka ndoana yangu puani mwako na hatamu yangu kinywani mwako, nami nitakufanya urudi kwa njia ile uliyoijia.

「以色列人哪，我赐你们一个证据：你们今年要吃自生的，明年也要吃自长的，至于后年，你们要耕种收割，栽植葡萄园，吃其中的果子。

「 yǐ sè liè rén nǎ ， wǒ cì nǐ men yí gè zhèng jù ： nǐ men jīn nián yào chī zì shēng de ， míng nián yě yào chī zì cháng de ， zhì yú hòu nián ， nǐ men yào gēng zhòng shōu gē ， zāi zhí pú táo yuán ， chī qí zhōng de guǒ zǐ 。

“Hii ndiyo itakuwa ishara kwako, ee Hezekia: “Mwaka huu utakula kile kiotacho chenyewe, na mwaka wa pili utakula kutoka machipukizi yake. Lakini katika mwaka wa tatu panda na uvune, panda mashamba ya mizabibu na ule matunda yake.

犹大家所逃脱余剩的，仍要往下扎根，向上结果。

yóu dà jiā suǒ táo tuō yú shèng de ， réng yào wǎng xià zhā gēn ， xiàng shàng jié guǒ 。

Mara nyingine tena mabaki ya nyumba ya Yuda wataeneza mizizi chini na kuzaa matunda juu.

必有余剩的民从耶路撒冷而出；必有逃脱的人从锡安山而来。万军之耶和华的热心必成就这事。

bì yǒu yú shèng de mín cóng yē lù sā lěng ér chū ； bì yǒu táo tuō de rén cóng xī ān shān ér lái 。 wàn jūn zhī yē hé huá de rè xīn bì chéng jiù zhè shì 。

Kwa kuwa kutoka Yerusalemu watakuja mabaki, na kutoka Mlima Sayuni kundi la walionusurika. Wivu wa Bwana Mwenye Nguvu Zote, ndio utatimiza jambo hili.

「所以耶和华论亚述王如此说：他必不得来到这城，也不在这里射箭，不得拿盾牌到城前，也不筑垒攻城。

「 suǒ yǐ yē hé huá lùn yà shù wáng rú cǐ shuō ： tā bì bù dé lái dào zhè chéng ， yě bú zài zhè lǐ shè jiàn ， bù dé ná dùn pái dào chéng qián ， yě bú zhù lěi gōng chéng 。

“Kwa hiyo hili ndilo asemalo Bwana kuhusu mfalme wa Ashuru: “Hataingia katika mji huu wala hatapiga mshale hapa. Hatakuja mbele yake na ngao wala kupanga majeshi kuuzingira.

他从哪条路来，必从那条路回去，必不得来到这城。这是耶和华说的。

tā cóng nǎ tiáo lù lái ， bì cóng nà tiáo lù huí qù ， bì bù dé lái dào zhè chéng 。 zhè shì yē hé huá shuō de 。

Kwa njia ile aliyoijia ndiyo atakayorudi; hataingia katika mji huu,” asema Bwana.

因我为自己的缘故，又为我仆人大卫的缘故，必保护拯救这城。」

yīn wǒ wèi zì jǐ de yuán gù ， yòu wèi wǒ pú rén dà wèi de yuán gù ， bì bǎo hù zhěng jiù zhè chéng 。」

“Nitaulinda mji huu na kuuokoa, kwa ajili yangu mwenyewe, na kwa ajili ya Daudi mtumishi wangu!”

耶和华的使者出去，在亚述营中杀了十八万五千人。清早有人起来一看，都是死尸了。

yē hé huá de shǐ zhě chū qù ， zài yà shù yíng zhōng shā le shí bā wàn wǔ qiān rén 。 qīng zǎo yǒu rén qǐ lái yí kàn ， dōu shì sǐ shī le 。

Ndipo malaika wa Bwana akaenda, akawaua wanajeshi 185,000 katika kambi ya Waashuru. Wenzao walipoamka asubuhi yake, walikuta maiti kila mahali!

亚述王西拿基立就拔营回去，住在尼尼微。

yà shù wáng xī ná jī lì jiù bá yíng huí qù ， zhù zài ní ní wēi 。

Basi Senakeribu mfalme wa Ashuru akavunja kambi na kuondoka. Akarudi Ninawi na kukaa huko.

一日在他的神—尼斯洛庙里叩拜，他儿子亚得米勒和沙利色用刀杀了他，就逃到亚拉腊地。他儿子以撒哈顿接续他作王。

yí rì zài tā de shén — ní sī luò miào lǐ kòu bài ， tā ér zi yà dé mǐ lè hé shā lì sè yòng dāo shā le tā ， jiù táo dào yà lā là dì 。 tā ér zi yǐ sā hā dùn jiē xù tā zuò wáng 。

Siku moja, alipokuwa akiabudu katika hekalu la mungu wake Nisroki, wanawe Adrameleki na Shareza wakamuua kwa upanga, nao wakakimbilia nchi ya Ararati. Naye Esar-Hadoni mwanawe akawa mfalme badala yake.