Luka 2

当那些日子，凯撒奥古斯都有旨意下来，叫天下人民都报名上册。

dāng nà xiē rì zǐ ， kǎi sā ào gǔ sī dōu yǒu zhǐ yì xià lái ， jiào tiān xià rén mín dōu bào míng shàng cè 。

Siku zile Kaisari Augusto alitoa amri kwamba watu wote waandikishwe katika ulimwengu wa Kirumi.

这是居里扭作叙利亚巡抚的时候，头一次行报名上册的事。

zhè shì jū lǐ niǔ zuò xù lì yà xún fǔ de shí hòu ， tóu yí cì xíng bào míng shàng cè de shì 。

(Orodha hii ndiyo ya kwanza iliyofanyika wakati Krenio alikuwa mtawala wa Shamu ).

众人各归各城，报名上册。

zhòng rén gè guī gè chéng ， bào míng shàng cè 。

Kila mtu alikwenda kuandikishwa katika mji wake alikozaliwa.

约瑟也从加利利的拿撒勒城上犹太去，到了大卫的城，名叫伯利恒，因他本是大卫一族一家的人，

yuē sè yě cóng jiā lì lì de ná sā lè chéng shàng yóu tài qù ， dào le dà wèi de chéng ， míng jiào bó lì héng ， yīn tā běn shì dà wèi yì zú yì jiā de rén ，

Hivyo Yosefu akapanda kutoka mji wa Nazareti ulioko Galilaya kwenda Uyahudi, mpaka Bethlehemu, mji wa Daudi, kwa sababu yeye alikuwa wa ukoo na wa nyumba ya Daudi.

要和他所聘之妻马利亚一同报名上册。那时马利亚的身孕已经重了。

yào hé tā suǒ pìn zhī qī mǎ lì yà yì tóng bào míng shàng cè 。 nà shí mǎ lì yà de shēn yùn yǐ jīng zhòng le 。

Alikwenda huko kujiandikisha pamoja na Maria, ambaye alikuwa amemposa naye alikuwa mjamzito.

他们在那里的时候，马利亚的产期到了，

tā men zài nà lǐ de shí hòu ， mǎ lì yà de chǎn qī dào le ，

Wakiwa Bethlehemu, wakati wa Maria wa kujifungua ukawa umetimia,

就生了头胎的儿子，用布包起来，放在马槽里，因为客店里没有地方。

jiù shēng le tóu tāi de ér zǐ ， yòng bù bāo qǐ lái ， fàng zài mǎ cáo lǐ ， yīn wèi kè diàn lǐ méi yǒu dì fāng 。

naye akamzaa mwanawe, kifungua mimba. Akamfunika nguo za kitoto na kumlaza katika hori ya kulia ngʼombe, kwa sababu hapakuwa na nafasi katika nyumba ya wageni.

在伯利恒之野地里有牧羊的人，夜间按着更次看守羊群。

zài bó lì héng zhī yě dì lǐ yǒu mù yáng de rén ， yè jiān àn zhe gèng cì kān shǒu yáng qún 。

Katika eneo lile walikuwako wachungaji waliokuwa wakikaa mashambani, wakilinda makundi yao ya kondoo usiku.

有主的使者站在他们旁边，主的荣光四面照着他们；牧羊的人就甚惧怕。

yǒu zhǔ de shǐ zhě zhàn zài tā men páng biān ， zhǔ de róng guāng sì miàn zhào zhe tā men ； mù yáng de rén jiù shèn jù pà 。

Ghafula tazama, malaika wa Bwana akawatokea, nao utukufu wa Bwana ukawangʼaria kotekote, wakaingiwa na hofu.

那天使对他们说：「不要惧怕！我报给你们大喜的信息，是关乎万民的；

nà tiān shǐ duì tā men shuō ：「 bú yào jù pà ！ wǒ bào gěi nǐ men dà xǐ de xìn xī ， shì guān hū wàn mín de ；

Lakini malaika akawaambia: “Msiogope. Kwa maana tazama nawaletea habari njema za furaha itakayokuwa kwa watu wote.

因今天在大卫的城里，为你们生了救主，就是主基督。

yīn jīn tiān zài dà wèi de chéng lǐ ， wèi nǐ men shēng le jiù zhǔ ， jiù shì zhǔ jī dū 。

Leo katika mji wa Daudi kwa ajili yenu amezaliwa Mwokozi, ndiye Kristo Bwana.

你们要看见一个婴孩，包着布，卧在马槽里，那就是记号了。」

nǐ men yào kàn jiàn yí gè yīng hái ， bāo zhe bù ， wò zài mǎ cáo lǐ ， nà jiù shì jì hào le 。」

Hii ndiyo itakayokuwa ishara kwenu: Mtamkuta mtoto mchanga amefunikwa nguo za kitoto na kulazwa katika hori ya kulia ngʼombe.”

忽然，有一大队天兵同那天使赞美 神说：

hū rán ， yǒu yí dà duì tiān bīng tóng nà tiān shǐ zàn měi shén shuō ：

Ghafula pakawa na jeshi kubwa la mbinguni pamoja na huyo malaika wakimsifu Mungu wakisema,

在至高之处荣耀归与 神！ 在地上平安归与他所喜悦的人 ！

zài zhì gāo zhī chù róng yào guī yǔ shén ！ zài dì shàng píng ān guī yǔ tā suǒ xǐ yuè de rén ！

“Atukuzwe Mungu juu mbinguni, na duniani iwe amani kwa watu aliowaridhia.”

众天使离开他们，升天去了。牧羊的人彼此说：「我们往伯利恒去，看看所成的事，就是主所指示我们的。」

zhòng tiān shǐ lí kāi tā men ， shēng tiān qù le 。 mù yáng de rén bǐ cǐ shuō ：「 wǒ men wǎng bó lì héng qù ， kàn kàn suǒ chéng de shì ， jiù shì zhǔ suǒ zhǐ shì wǒ men de 。」

Hao malaika walipokwisha kuondoka na kwenda zao mbinguni, wale wachungaji wakasemezana wao kwa wao, “Twendeni Bethlehemu tukaone mambo haya ya ajabu yaliyotukia, ambayo Bwana ametuambia habari zake.”

他们急忙去了，就寻见马利亚和约瑟，又有那婴孩卧在马槽里；

tā men jí máng qù le ， jiù xún jiàn mǎ lì yà hé yuē sè ， yòu yǒu nà yīng hái wò zài mǎ cáo lǐ ；

Hivyo wakaenda haraka Bethlehemu, wakawakuta Maria na Yosefu na yule mtoto mchanga akiwa amelala katika hori la kulia ngʼombe.

既然看见，就把天使论这孩子的话传开了。

jì rán kàn jiàn ， jiù bǎ tiān shǐ lùn zhè hái zi de huà chuán kāi le 。

Walipomwona yule mtoto, wakawaeleza yale waliyokuwa wameambiwa kuhusu huyo mtoto.

凡听见的，就诧异牧羊之人对他们所说的话。

fán tīng jiàn de ， jiù chà yì mù yáng zhī rén duì tā men suǒ shuō de huà 。

Nao wote waliosikia habari hizi wakastaajabia yale waliyoambiwa na wale wachungaji wa kondoo.

马利亚却把这一切的事存在心里，反复思想。

mǎ lì yà què bǎ zhè yí qiè de shì cún zài xīn lǐ ， fǎn fù sī xiǎng 。

Lakini Maria akayaweka mambo haya yote moyoni mwake na kuyatafakari.

牧羊的人回去了，因所听见所看见的一切事，正如天使向他们所说的，就归荣耀与 神，赞美他。

mù yáng de rén huí qù le ， yīn suǒ tīng jiàn suǒ kàn jiàn de yí qiè shì ， zhèng rú tiān shǐ xiàng tā men suǒ shuō de ， jiù guī róng yào yǔ shén ， zàn měi tā 。

Wale wachungaji wakarudi, huku wakimtukuza Mungu na kumsifu kwa ajili ya mambo yote waliyokuwa wameambiwa na kuyaona.

满了八天，就给孩子行割礼，与他起名叫耶稣；这就是没有成胎以前，天使所起的名。

mǎn le bā tiān ， jiù gěi hái zi xíng gē lǐ ， yǔ tā qǐ míng jiào yē sū ； zhè jiù shì méi yǒu chéng tāi yǐ qián ， tiān shǐ suǒ qǐ de míng 。

Hata zilipotimia siku nane, ulikuwa ndio wakati wa kumtahiri mtoto, akaitwa Yesu, jina alilokuwa amepewa na malaika kabla hajatungwa mimba.

按摩西律法满了洁净的日子，他们带着孩子上耶路撒冷去，要把他献与主，（

àn mó xī lǜ fǎ mǎn le jié jìng de rì zi ， tā men dài zhe hái zi shàng yē lù sā lěng qù ， yào bǎ tā xiàn yǔ zhǔ ，（

Ulipotimia wakati wa utakaso wake Maria kwa mujibu wa Sheria ya Mose, basi Yosefu na Maria walimpeleka mtoto Yerusalemu, ili kumweka wakfu kwa Bwana

正如主的律法上所记：「凡头生的男子必称圣归主。」）

zhèng rú zhǔ de lǜ fǎ shàng suǒ jì ：「 fán tóu shēng de nán zǐ bì chēng shèng guī zhǔ 。」）

(kama ilivyoandikwa katika Sheria ya Bwana, kwamba, “Kila mtoto wa kiume kifungua mimba atawekwa wakfu kwa Bwana”),

又要照主的律法上所说，或用一对斑鸠，或用两只雏鸽献祭。

yòu yào zhào zhǔ de lǜ fǎ shàng suǒ shuō ， huò yòng yí duì bān jiū ， huò yòng liǎng zhī chú gē xiàn jì 。

na pia kutoa dhabihu kulingana na yale yaliyonenwa katika Sheria ya Bwana: “Hua wawili au makinda mawili ya njiwa.”

在耶路撒冷有一个人，名叫西面；这人又公义又虔诚，素常盼望以色列的安慰者来到，又有圣灵在他身上。

zài yē lù sā lěng yǒu yí gè rén ， míng jiào xī miàn ； zhè rén yòu gōng yì yòu qián chéng ， sù cháng pàn wàng yǐ sè liè de ān wèi zhě lái dào ， yòu yǒu shèng líng zài tā shēn shàng 。

Basi alikuwako huko Yerusalemu mtu mmoja jina lake Simeoni, ambaye alikuwa mwenye haki na mcha Mungu, akitarajia faraja ya Israeli, na Roho Mtakatifu alikuwa juu yake.

他得了圣灵的启示，知道自己未死以前，必看见主所立的基督。

tā dé le shèng líng de qǐ shì ， zhī dào zì jǐ wèi sǐ yǐ qián ， bì kàn jiàn zhǔ suǒ lì de jī dū 。

Roho Mtakatifu alikuwa amemfunulia kuwa hatakufa kabla hajamwona Kristo wa Bwana.

他受了圣灵的感动，进入圣殿，正遇见耶稣的父母抱着孩子进来，要照律法的规矩办理。

tā shòu le shèng líng de gǎn dòng ， jìn rù shèng diàn ， zhèng yù jiàn yē sū de fù mǔ bào zhe hái zi jìn lái ， yào zhào lǜ fǎ de guī jǔ bàn lǐ 。

Simeoni, akiwa ameongozwa na Roho Mtakatifu, alikwenda Hekaluni. Wazazi walipomleta mtoto Yesu ili kumfanyia kama ilivyokuwa desturi ya Sheria,

西面就用手接过他来，称颂 神说：

xī miàn jiù yòng shǒu jiē guò tā lái ， chēng sòng shén shuō ：

ndipo Simeoni akampokea mtoto mikononi mwake na kumsifu Mungu, akisema:

主啊！如今可以照你的话， 释放仆人安然去世；

zhǔ a ！ rú jīn kě yǐ zhào nǐ de huà ， shì fàng pú rén ān rán qù shì ；

“Bwana Mwenyezi, kama ulivyoahidi, sasa wamruhusu mtumishi wako aende zake kwa amani.

因为我的眼睛已经看见你的救恩—

yīn wèi wǒ de yǎn jīng yǐ jīng kàn jiàn nǐ de jiù ēn —

Kwa maana macho yangu yameuona wokovu wako,

就是你在万民面前所预备的：

jiù shì nǐ zài wàn mín miàn qián suǒ yù bèi de ：

ulioweka tayari machoni pa watu wote,

是照亮外邦人的光， 又是你民以色列的荣耀。

shì zhào liàng wài bāng rén de guāng ， yòu shì nǐ mín yǐ sè liè de róng yào 。

nuru kwa ajili ya ufunuo kwa watu wa Mataifa na kwa ajili ya utukufu kwa watu wako Israeli.”

孩子的父母因这论耶稣的话就希奇。

hái zi de fù mǔ yīn zhè lùn yē sū de huà jiù xī qí 。

Naye Yosefu na mama yake mtoto wakastaajabu kwa yale yaliyokuwa yamesemwa kumhusu huyo mtoto.

西面给他们祝福，又对孩子的母亲马利亚说：「这孩子被立，是要叫以色列中许多人跌倒，许多人兴起；又要作毁谤的话柄，叫许多人心里的意念显露出来；你自己的心也要被刀刺透。」

xī miàn gěi tā men zhù fú ， yòu duì hái zǐ de mǔ qīn mǎ lì yà shuō ：「 zhè hái zi bèi lì ， shì yào jiào yǐ sè liè zhōng xǔ duō rén diē dǎo ， xǔ duō rén xīng qǐ ； yòu yào zuò huǐ bàng de huà bǐng ， jiào xǔ duō rén xīn lǐ de yì niàn xiǎn lù chū lái ； nǐ zì jǐ de xīn yě yào bèi dāo cì tòu 。」

Kisha Simeoni akawabariki, akamwambia Maria mama yake, “Mtoto huyu amewekwa kwa makusudi ya kuanguka na kuinuka kwa wengi katika Israeli. Atakuwa ishara ambayo watu watanena dhidi yake,

ili mawazo ya mioyo mingi yadhihirike. Nao upanga utauchoma moyo wako.”

又有女先知，名叫亚拿，是亚设支派法内力的女儿，年纪已经老迈，从作童女出嫁的时候，同丈夫住了七年就寡居了，

yòu yǒu nǚ xiān zhī ， míng jiào yà ná ， shì yà shè zhī pài fǎ nèi lì de nǚ ér ， nián jì yǐ jīng lǎo mài ， cóng zuò tóng nǚ chū jià de shí hòu ， tóng zhàng fu zhù le qī nián jiù guǎ jū le ，

Tena alikuwako Hekaluni nabii mmoja mwanamke, jina lake Ana binti Fanueli, wa kabila la Asheri. Alikuwa mzee sana; naye alikuwa ameolewa na kuishi na mume kwa miaka saba tu, kisha mumewe akafa.

现在已经八十四岁 ，并不离开圣殿，禁食祈求，昼夜事奉 神。

xiàn zài yǐ jīng bā shí sì suì ， bìng bù lí kāi shèng diàn ， jìn shí qí qiú ， zhòu yè shì fèng shén 。

Hivyo alikuwa mjane na umri wake ulikuwa miaka themanini na minne. Yeye hakuondoka humo Hekaluni usiku wala mchana, bali alikuwa akimwabudu Mungu, akifunga na kuomba.

正当那时，她进前来称谢 神，将孩子的事对一切盼望耶路撒冷得救赎的人讲说。

zhèng dāng nà shí ， tā jìn qián lái chēng xiè shén ， jiāng hái zi de shì duì yí qiè pàn wàng yē lù sā lěng dé jiù shú de rén jiǎng shuō 。

Wakati huo huo, Ana alikuja akaanza kusifu, akimshukuru Mungu na kusema habari za huyo mtoto kwa watu wote waliokuwa wakitarajia ukombozi wa Yerusalemu.

约瑟和马利亚照主的律法办完了一切的事，就回加利利，到自己的城拿撒勒去了。

yuē sè hé mǎ lì yà zhào zhǔ de lǜ fǎ bàn wán le yí qiè de shì ， jiù huí jiā lì lì ， dào zì jǐ de chéng ná sā lè qù le 。

Yosefu na Maria walipokuwa wamekamilisha mambo yote yaliyotakiwa na Sheria ya Bwana, walirudi mjini kwao Nazareti huko Galilaya.

孩子渐渐长大，强健起来，充满智慧，又有 神的恩在他身上。

hái zi jiàn jiàn zhǎng dà ， qiáng jiàn qǐ lái ， chōng mǎn zhì huì ， yòu yǒu shén de ēn zài tā shēn shàng 。

Naye yule mtoto akakua na kuongezeka nguvu, akiwa amejaa hekima, na neema ya Mungu ilikuwa juu yake.

每年到逾越节，他父母就上耶路撒冷去。

měi nián dào yú yuè jié ， tā fù mǔ jiù shàng yē lù sā lěng qù 。

Kila mwaka Yosefu na Maria mama yake Yesu walikuwa na desturi ya kwenda Yerusalemu kwa ajili ya Sikukuu ya Pasaka.

当他十二岁的时候，他们按着节期的规矩上去。

dāng tā shí èr suì de shí hòu ， tā men àn zhe jié qī de guī jǔ shàng qù 。

Yesu alipokuwa na umri wa miaka kumi na miwili, walipanda kwenda kwenye Sikukuu hiyo kama ilivyokuwa desturi.

守满了节期，他们回去，孩童耶稣仍旧在耶路撒冷。他的父母并不知道，

shǒu mǎn le jié qī ， tā men huí qù ， hái tóng yē sū réng jiù zài yē lù sā lěng 。 tā de fù mǔ bìng bù zhī dào ，

Baada ya Sikukuu kumalizika, wakati Yosefu na Maria mama yake walipokuwa wakirudi nyumbani, Yesu alibaki Yerusalemu lakini hawakutambua.

以为他在同行的人中间，走了一天的路程，就在亲族和熟识的人中找他，

yǐ wéi tā zài tóng háng de rén zhōng jiān ， zǒu le yì tiān de lù chéng ， jiù zài qīn zú hé shú shí de rén zhōng zhǎo tā ，

Wao wakidhani kuwa yuko miongoni mwa wasafiri, walienda mwendo wa kutwa nzima. Ndipo wakaanza kumtafuta miongoni mwa jamaa zao na marafiki.

既找不着，就回耶路撒冷去找他。

jì zhǎo bù zhe ， jiù huí yē lù sā lěng qù zhǎo tā 。

Walipomkosa walirudi Yerusalemu ili kumtafuta.

过了三天，就遇见他在殿里，坐在教师中间，一面听，一面问。

guò le sān tiān ， jiù yù jiàn tā zài diàn lǐ ， zuò zài jiào shī zhōng jiān ， yí miàn tīng ， yí miàn wèn 。

Baada ya siku tatu wakamkuta ndani ya Hekalu, akiwa ameketi katikati ya walimu wa sheria, akiwasikiliza na kuwauliza maswali.

凡听见他的，都希奇他的聪明和他的应对。

fán tīng jiàn tā de ， dōu xī qí tā de cōng ming hé tā de yìng duì 。

Wote waliomsikia walistaajabishwa na uwezo wake mkubwa wa kuelewa, na majibu aliyoyatoa.

他父母看见就很希奇。他母亲对他说：「我儿！为什么向我们这样行呢？看哪，你父亲和我伤心来找你！」

tā fù mǔ kàn jiàn jiù hěn xī qí 。 tā mǔ qīn duì tā shuō ：「 wǒ ér ！ wèi shén me xiàng wǒ men zhè yàng xíng ne ？ kàn nǎ ， nǐ fù qīn hé wǒ shāng xīn lái zhǎo nǐ ！」

Yosefu na Maria mama yake walipomwona walishangaa. Mama yake akamuuliza, “Mwanangu, mbona umetufanyia hivi? Tazama, mimi na baba yako tumekuwa tukikutafuta kwa wasiwasi mkubwa kila mahali.”

耶稣说：「为什么找我呢？岂不知我应当以我父的事为念吗 ？」

yē sū shuō ：「 wèi shén me zhǎo wǒ ne ？ qǐ bù zhī wǒ yīng dāng yǐ wǒ fù de shì wèi niàn ma ？」

Yesu akawaambia, “Kwa nini kunitafuta? Hamkujua kwamba imenipasa kuwa katika nyumba ya Baba yangu?”

他所说的这话，他们不明白。

tā suǒ shuō de zhè huà ， tā men bù míng bái 。

Lakini wao hawakuelewa maana ya lile alilowaambia.

他就同他们下去，回到拿撒勒，并且顺从他们。他母亲把这一切的事都存在心里。

tā jiù tóng tā men xià qù ， huí dào ná sā lè ， bìng qiě shùn cóng tā men 。 tā mǔ qīn bǎ zhè yí qiè de shì dōu cún zài xīn lǐ 。

Ndipo akashuka pamoja nao hadi Nazareti, naye alikuwa mtiifu kwao. Lakini mama yake akayaweka moyoni mwake mambo haya yote.

耶稣的智慧和身量 ，并 神和人喜爱他的心，都一齐增长。

yē sū de zhì huì hé shēn liàng ， bìng shén hé rén xǐ ài tā de xīn ， dōu yì qí zēng zhǎng 。

Naye Yesu akakua katika hekima na kimo, akimpendeza Mungu na wanadamu.