Luka 20

有一天，耶稣在殿里教训百姓，讲福音的时候，祭司长和文士并长老上前来，

yǒu yì tiān ， yē sū zài diàn lǐ jiào xùn bǎi xìng ， jiǎng fú yīn de shí hòu ， jì sī zhǎng hé wén shì bìng zhǎng lǎo shàng qián lái ，

Siku moja, Yesu alipokuwa akifundisha watu Hekaluni na kuhubiri habari njema, viongozi wa makuhani, walimu wa sheria, pamoja na wazee wa watu wakamjia.

问他说：「你告诉我们，你仗着什么权柄做这些事？给你这权柄的是谁呢？」

wèn tā shuō ：「 nǐ gào sù wǒ men ， nǐ zhàng zhe shén me quán bǐng zuò zhè xiē shì ？ gěi nǐ zhè quán bǐng de shì shuí ne ？」

Wakamuuliza, “Tuambie, unafanya mambo haya kwa mamlaka gani? Ni nani aliyekupa mamlaka haya?”

耶稣回答说：「我也要问你们一句话，你们且告诉我。

yē sū huí dá shuō ：「 wǒ yě yào wèn nǐ men yí jù huà ， nǐ men qiě gào sù wǒ 。

Akawajibu, “Nami nitawauliza swali.

约翰的洗礼是从天上来的？是从人间来的呢？」

yuē hàn de xǐ lǐ shì cóng tiān shàng lái de ？ shì cóng rén jiān lái de ne ？」

Je, ubatizo wa Yohana ulitoka mbinguni au kwa wanadamu?”

他们彼此商议说：「我们若说『从天上来』，他必说：『你们为什么不信他呢？』

tā men bǐ cǐ shāng yì shuō ：「 wǒ men ruò shuō 『 cóng tiān shàng lái 』， tā bì shuō ：『 nǐ men wèi shén me bú xìn tā ne ？』

Wakahojiana wao kwa wao wakisema, “Kama tukisema, ‘Ulitoka mbinguni,’ atatuuliza, ‘Mbona hamkumwamini?’

若说『从人间来』，百姓都要用石头打死我们，因为他们信约翰是先知。」

ruò shuō 『 cóng rén jiān lái 』， bǎi xìng dōu yào yòng shí tou dǎ sǐ wǒ men ， yīn wèi tā men xìn yuē hàn shì xiān zhī 。」

Lakini tukisema, ‘Ulitoka kwa wanadamu,’ watu wote watatupiga mawe, kwa sababu wanaamini kwamba Yohana alikuwa nabii.”

于是回答说：「不知道是从哪里来的。」

yú shì huí dá shuō ：「 bù zhī dào shì cóng nǎ lǐ lái de 。」

Basi wakajibu, “Hatujui ulikotoka.”

耶稣说：「我也不告诉你们，我仗着什么权柄做这些事。」

yē sū shuō ：「 wǒ yě bú gào sù nǐ men ， wǒ zhàng zhe shén me quán bǐng zuò zhè xiē shì 。」

Yesu akawaambia, “Wala mimi sitawaambia ni kwa mamlaka gani ninatenda mambo haya.”

耶稣就设比喻对百姓说：「有人栽了一个葡萄园，租给园户，就往外国去住了许久。

yē sū jiù shè bǐ yù duì bǎi xìng shuō ：「 yǒu rén zāi le yí gè pú táo yuán ， zū gěi yuán hù ， jiù wǎng wài guó qù zhù le xǔ jiǔ 。

Akaendelea kuwaambia watu mfano huu: “Mtu mmoja alipanda shamba la mizabibu, akalikodisha kwa wakulima fulani, kisha akasafiri kwa muda mrefu.

到了时候，打发一个仆人到园户那里去，叫他们把园中当纳的果子交给他；园户竟打了他，叫他空手回去。

dào le shí hòu ， dǎ fā yí gè pú rén dào yuán hù nà lǐ qù ， jiào tā men bǎ yuán zhōng dāng nà de guǒ zǐ jiāo gěi tā ； yuán hù jìng dǎ le tā ， jiào tā kōng shǒu huí qù 。

Wakati wa mavuno ulipofika, akamtuma mtumishi wake kwa hao wapangaji ili wampe sehemu ya mavuno ya shamba la mizabibu. Lakini wale wakulima wakampiga, wakamfukuza mikono mitupu.

又打发一个仆人去，他们也打了他，并且凌辱他，叫他空手回去。

yòu dǎ fā yí gè pú rén qù ， tā men yě dǎ le tā ， bìng qiě líng rǔ tā ， jiào tā kōng shǒu huí qù 。

Akamtuma mtumishi mwingine, huyo naye wakampiga, wakamfanyia mambo ya aibu na kumfukuza.

又打发第三个仆人去，他们也打伤了他，把他推出去了。

yòu dǎ fā dì sān gè pú rén qù ， tā men yě dǎ shāng le tā ， bǎ tā tuī chū qù le 。

Bado akamtuma na mwingine wa tatu, huyu pia wakamjeruhi na kumtupa nje ya shamba.

园主说：『我怎么办呢？我要打发我的爱子去，或者他们尊敬他。』

yuán zhǔ shuō ：『 wǒ zěn me bàn ne ？ wǒ yào dǎ fā wǒ de ài zǐ qù ， huò zhě tā men zūn jìng tā 。』

“Basi yule mwenye shamba la mizabibu akasema, ‘Nifanye nini? Nitamtuma mwanangu mpendwa, huenda yeye watamheshimu.’

不料，园户看见他，就彼此商量说：『这是承受产业的，我们杀他吧，使产业归于我们！』

bú liào ， yuán hù kàn jiàn tā ， jiù bǐ cǐ shāng liáng shuō ：『 zhè shì chéng shòu chǎn yè de ， wǒ men shā tā ba ， shǐ chǎn yè guī yú wǒ men ！』

“Lakini wale wapangaji walipomwona, wakasemezana wao kwa wao. Wakasema, ‘Huyu ndiye mrithi. Basi na tumuue ili urithi uwe wetu.’

于是把他推出葡萄园外，杀了。这样，葡萄园的主人要怎样处治他们呢？

yú shì bǎ tā tuī chū pú táo yuán wài ， shā le 。 zhè yàng ， pú táo yuán de zhǔ rén yào zěn yàng chǔ zhì tā men ne ？

Kwa hiyo wakamtupa nje ya shamba la mizabibu, wakamuua.” “Sasa basi yule mwenye shamba la mizabibu atawafanyia nini wapangaji hawa?

他要来除灭这些园户，将葡萄园转给别人。」听见的人说：「这是万不可的！」

tā yào lái chú miè zhè xiē yuán hù ， jiāng pú táo yuán zhuǎn gěi bié rén 。」 tīng jiàn de rén shuō ：「 zhè shì wàn bù kě de ！」

Atakuja na kuwaua hao wapangaji, na kuwapa wapangaji wengine hilo shamba la mizabibu.” Watu waliposikia hayo wakasema, “Mungu apishie mbali jambo hili lisitokee!”

耶稣看着他们说：「经上记着： 匠人所弃的石头 已作了房角的头块石头。 这是什么意思呢？

yē sū kàn zhe tā men shuō ：「 jīng shàng jì zhe ： jiàng rén suǒ qì de shí tou yǐ zuò le fáng jiǎo de tóu kuài shí tou 。 zhè shì shén me yì sī ne ？

Lakini Yesu akawakazia macho, akasema, “Basi ni nini maana ya yale yaliyoandikwa: “ ‘Jiwe walilolikataa waashi, limekuwa jiwe kuu la pembeni’?

凡掉在那石头上的，必要跌碎；那石头掉在谁的身上，就要把谁砸得稀烂。」

fán diào zài nà shí tou shàng de ， bì yào diē suì ； nà shí tou diào zài shuí de shēn shàng ， jiù yào bǎ shuí zá dé xī làn 。」

Kila mtu aangukaye juu ya jiwe hilo atavunjika vipande vipande, lakini yule litakayemwangukia atasagwa kabisa.”

文士和祭司长看出这比喻是指着他们说的，当时就想要下手拿他，只是惧怕百姓。

wén shì hé jì sī zhǎng kàn chū zhè bǐ yù shì zhǐ zhe tā men shuō de ， dāng shí jiù xiǎng yào xià shǒu ná tā ， zhǐ shì jù pà bǎi xìng 。

Walimu wa sheria na viongozi wa makuhani wakatafuta njia ya kumkamata mara moja, kwa sababu walifahamu kwamba amesema mfano huo kwa ajili yao. Lakini waliwaogopa watu.

于是窥探耶稣，打发奸细装作好人，要在他的话上得把柄，好将他交在巡抚的政权之下。

yú shì kuī tàn yē sū ， dǎ fā jiān xì zhuāng zuò hǎo rén ， yào zài tā de huà shàng dé bǎ bǐng ， hǎo jiāng tā jiāo zài xún fǔ de zhèng quán zhī xià 。

Kwa hiyo wakawa wanamchunguza na kutuma wapelelezi waliojifanya kuwa wenye haki ili wapate kumtega kwa maneno asemayo, ili wamtie katika uwezo na mamlaka ya mtawala.

奸细就问耶稣说：「夫子，我们晓得你所讲所传都是正道，也不取人的外貌，乃是诚诚实实传 神的道。

jiān xì jiù wèn yē sū shuō ：「 fū zǐ ， wǒ men xiǎo de nǐ suǒ jiǎng suǒ chuán dōu shì zhèng dào ， yě bù qǔ rén de wài mào ， nǎi shì chéng chéng shí shí chuán shén de dào 。

Hivyo wale wapelelezi wakamuuliza, “Mwalimu, tunajua unasema na kufundisha yaliyo kweli wala humpendelei mtu, bali wafundisha njia ya Mungu katika kweli.

我们纳税给凯撒，可以不可以？」

wǒ men nà shuì gěi kǎi sā ， kě yǐ bù kě yǐ ？」

Je, ni halali sisi kulipa kodi kwa Kaisari, au la?”

耶稣看出他们的诡诈，就对他们说：

yē sū kàn chū tā men de guǐ zhà ， jiù duì tā men shuō ：

Lakini Yesu akatambua hila yao, kwa hiyo akawaambia,

「拿一个银钱来给我看。这像和这号是谁的？」他们说：「是凯撒的。」

「 ná yí gè yín qián lái gěi wǒ kàn 。 zhè xiàng hé zhè hào shì shuí de ？」 tā men shuō ：「 shì kǎi sā de 。」

“Nionyesheni dinari. Je, sura hii na maandishi haya yaliyoko juu yake ni vya nani?”

耶稣说：「这样，凯撒的物当归给凯撒， 神的物当归给 神。」

yē sū shuō ：「 zhè yàng ， kǎi sā de wù dāng guī gěi kǎi sā ， shén de wù dāng guī gěi shén 。」

Wakamjibu, “Ni vya Kaisari.” Akawaambia, “Basi mpeni Kaisari kilicho cha Kaisari, naye Mungu mpeni kilicho cha Mungu.”

他们当着百姓，在这话上得不着把柄，又希奇他的应对，就闭口无言了。

tā men dāng zhe bǎi xìng ， zài zhè huà shàng dé bù zhe bǎ bǐng ， yòu xī qí tā de yìng duì ， jiù bì kǒu wú yán le 。

Wakashindwa kumkamata kwa yale aliyokuwa amesema hadharani. Nao wakashangazwa mno na majibu yake, wakanyamaza kimya.

撒都该人常说没有复活的事。有几个来问耶稣说：

sā dōu gāi rén cháng shuō méi yǒu fù huó de shì 。 yǒu jǐ gè lái wèn yē sū shuō ：

Baadhi ya Masadukayo, wale wasemao kwamba hakuna ufufuo wa wafu, wakamjia Yesu na kumuuliza,

「夫子！摩西为我们写着说：『人若有妻无子就死了，他兄弟当娶他的妻，为哥哥生子立后。』

「 fū zǐ ！ mó xī wèi wǒ men xiě zhe shuō ：『 rén ruò yǒu qī wú zǐ jiù sǐ le ， tā xiōng dì dāng qǔ tā de qī ， wèi gē ge shēng zǐ lì hòu 。』

“Mwalimu, Mose alituandikia kwamba kama ndugu wa mtu akifa na kumwacha mkewe bila mtoto, basi huyo mtu inampasa amwoe huyo mjane ili amzalie ndugu yake watoto.

有弟兄七人，第一个娶了妻，没有孩子死了；

yǒu dì xiong qī rén ， dì yī gè qǔ le qī ， méi yǒu hái zi sǐ le ；

Basi palikuwepo ndugu saba. Yule wa kwanza akaoa, akafa bila kuzaa mtoto.

第二个、第三个也娶过她；

dì èr gè 、 dì sān gè yě qǔ guò tā ；

Kisha yule wa pili akamwoa huyo mjane, naye akafa bila mtoto,

那七个人都娶过她，没有留下孩子就死了。

nà qī gè rén dōu qǔ guò tā ， méi yǒu liú xià hái zi jiù sǐ le 。

naye wa tatu pia akamwoa. Vivyo hivyo ndugu wote saba wakawa wamemwoa huyo mwanamke, na wote wakafa pasipo yeyote kupata mtoto.

后来妇人也死了。

hòu lái fù rén yě sǐ le 。

Mwishowe, yule mwanamke naye akafa.

这样，当复活的时候，她是哪一个的妻子呢？因为他们七个人都娶过她。」

zhè yàng ， dāng fù huó de shí hòu ， tā shì nǎ yí gè de qī zǐ ne ？ yīn wèi tā men qī gè rén dōu qǔ guò tā 。」

Sasa basi, siku ya ufufuo huyo mwanamke atakuwa mke wa nani, maana aliolewa na ndugu wote saba?”

耶稣说：「这世界的人有娶有嫁；

yē sū shuō ：「 zhè shì jiè de rén yǒu qǔ yǒu jià ；

Yesu akawajibu, “Katika maisha haya watu huoa na kuolewa.

惟有算为配得那世界，与从死里复活的人也不娶也不嫁；

wéi yǒu suàn wèi pèi dé nà shì jiè ， yǔ cóng sǐ lǐ fù huó de rén yě bù qǔ yě bú jià ；

Lakini wale ambao wamehesabiwa kwamba wanastahili kupata nafasi katika ulimwengu ule na katika ufufuo wa wafu, hawaoi wala hawaolewi.

因为他们不能再死，和天使一样；既是复活的人，就为 神的儿子。

yīn wèi tā men bù néng zài sǐ ， hé tiān shǐ yí yàng ； jì shì fù huó de rén ， jiù wèi shén de ér zi 。

Hawa hawawezi kufa tena, kwa maana wao ni kama malaika. Wao ni watoto wa Mungu, kwa sababu ni watoto wa ufufuo.

至于死人复活，摩西在荆棘篇上，称主是亚伯拉罕的 神，以撒的 神，雅各的 神，就指示明白了。

zhì yú sǐ rén fù huó ， mó xī zài jīng jí piān shàng ， chēng zhǔ shì yà bó lā hǎn de shén ， yǐ sā de shén ， yǎ gè de shén ， jiù zhǐ shì míng bái le 。

Hata Mose alidhihirisha kuwa wafu wanafufuka, kwa habari ya kile kichaka kilichokuwa kikiwaka moto bila kuteketea, alipomwita Bwana, ‘Mungu wa Abrahamu, Mungu wa Isaki, na Mungu wa Yakobo.’

神原不是死人的 神，乃是活人的 神；因为在他那里 ，人都是活的。」

shén yuán bú shì sǐ rén de shén ， nǎi shì huó rén de shén ； yīn wèi zài tā nà lǐ ， rén dōu shì huó de 。」

Yeye si Mungu wa wafu, bali wa walio hai, kwa kuwa kwake wote ni hai.”

有几个文士说：「夫子！你说得好。」

yǒu jǐ gè wén shì shuō ：「 fū zǐ ！ nǐ shuō dé hǎo 。」

Baadhi ya walimu wa sheria wakasema, “Mwalimu, umesema sawasawa kabisa!”

以后他们不敢再问他什么。

yǐ hòu tā men bù gǎn zài wèn tā shén me 。

Baada ya hayo hakuna mtu aliyethubutu kumuuliza maswali tena.

耶稣对他们说：「人怎么说基督是大卫的子孙呢？

yē sū duì tā men shuō ：「 rén zěn me shuō jī dū shì dà wèi de zǐ sūn ne ？

Kisha Yesu akawaambia, “Imekuwaje basi wao husema Kristo ni Mwana wa Daudi?

诗篇上大卫自己说： 主对我主说： 你坐在我的右边，

shī piān shàng dà wèi zì jǐ shuō ： zhǔ duì wǒ zhǔ shuō ： nǐ zuò zài wǒ de yòu biān ，

Daudi mwenyewe anasema katika Kitabu cha Zaburi: “ ‘Bwana alimwambia Bwana wangu: “Keti mkono wangu wa kuume,

等我使你仇敌作你的脚凳。

děng wǒ shǐ nǐ chóu dí zuò nǐ de jiǎo dèng 。

hadi nitakapowaweka adui zako chini ya miguu yako.” ’

大卫既称他为主，他怎么又是大卫的子孙呢？」

dà wèi jì chēng tā wéi zhǔ ， tā zěn me yòu shì dà wèi de zǐ sūn ne ？」

Ikiwa Daudi anamwita yeye ‘Bwana,’ basi atakuwaje mwanawe?”

众百姓听的时候，耶稣对门徒说：

zhòng bǎi xìng tīng de shí hòu ， yē sū duì mén tú shuō ：

Wakati watu wote walikuwa wanamsikiliza, Yesu akawaambia wanafunzi wake,

「你们要防备文士。他们好穿长衣游行，喜爱人在街市上问他们安，又喜爱会堂里的高位，筵席上的首座；

「 nǐ men yào fáng bèi wén shì 。 tā men hǎo chuān cháng yī yóu xíng ， xǐ ài rén zài jiē shì shàng wèn tā men ān ， yòu xǐ ài huì táng lǐ de gāo wèi ， yán xí shàng de shǒu zuò ；

“Jihadharini na walimu wa sheria. Wao hupenda kutembea wakiwa wamevaa mavazi marefu, na kusalimiwa kwa heshima masokoni. Hupenda kukaa kwenye viti vya mbele katika masinagogi, na kukaa kwenye nafasi za heshima katika karamu.

他们侵吞寡妇的家产，假意作很长的祷告。这些人要受更重的刑罚！」

tā men qīn tūn guǎ fù de jiā chǎn ， jiǎ yì zuò hěn cháng de dǎo gào 。 zhè xiē rén yào shòu gèng zhòng de xíng fá ！」

Wao hula nyumba za wajane, na ili waonekane kuwa wema, wanasali sala ndefu. Watu kama hawa watapata hukumu iliyo kuu sana.”