Luka 7

耶稣对百姓讲完了这一切的话，就进了迦百农。

yē sū duì bǎi xìng jiǎng wán le zhè yí qiè de huà ， jiù jìn le jiā bǎi nóng 。

Baada ya Yesu kumaliza kusema haya yote watu wakiwa wanamsikiliza, akaingia Kapernaumu.

有一个百夫长所宝贵的仆人害病，快要死了。

yǒu yí gè bǎi fū zhǎng suǒ bǎo guì de pú rén hài bìng ， kuài yào sǐ le 。

Mtumishi wa jemadari mmoja wa Kirumi, ambaye bwana wake alimthamini sana, alikuwa mgonjwa sana karibu kufa.

百夫长风闻耶稣的事，就托犹太人的几个长老去求耶稣来救他的仆人。

bǎi fū zhǎng fēng wén yē sū de shì ， jiù tuō yóu tài rén de jǐ gè zhǎng lǎo qù qiú yē sū lái jiù tā de pú rén 。

Jemadari huyo aliposikia habari za Yesu, aliwatuma wazee wa Kiyahudi kwake, wakamwomba aje kumponya mtumishi wa huyo jemadari.

他们到了耶稣那里，就切切地求他说：「你给他行这事是他所配得的；

tā men dào le yē sū nà lǐ ， jiù qiè qiè dì qiú tā shuō ：「 nǐ gěi tā xíng zhè shì shì tā suǒ pèi dé de ；

Wale wazee walipofika kwa Yesu, wakamsihi sana amsaidie yule jemadari wakisema, “Mtu huyu anastahili wewe umfanyie jambo hili,

因为他爱我们的百姓，给我们建造会堂。」

yīn wèi tā ài wǒ men de bǎi xìng ， gěi wǒ men jiàn zào huì táng 。」

kwa sababu analipenda taifa letu tena ametujengea sinagogi.”

耶稣就和他们同去。离那家不远，百夫长托几个朋友去见耶稣，对他说：「主啊！不要劳动；因你到我舍下，我不敢当。

yē sū jiù hé tā men tóng qù 。 lí nà jiā bù yuǎn ， bǎi fū zhǎng tuō jǐ gè péng yǒu qù jiàn yē sū ， duì tā shuō ：「 zhǔ a ！ bú yào láo dòng ； yīn nǐ dào wǒ shè xià ， wǒ bù gǎn dāng 。

Hivyo Yesu akaongozana nao, lakini alipokuwa hayuko mbali na nyumbani, yule jemadari akatuma rafiki zake kumwambia Yesu, “Bwana, usijisumbue, kwani mimi sistahili wewe kuingia chini ya dari yangu.

我也自以为不配去见你，只要你说一句话，我的仆人就必好了。

wǒ yě zì yǐ wéi bú pèi qù jiàn nǐ ， zhǐ yào nǐ shuō yí jù huà ， wǒ de pú rén jiù bì hǎo le 。

Ndiyo maana sikujiona hata ninastahili kuja kwako wewe. Lakini sema neno tu, naye mtumishi wangu atapona.

因为我在人的权下，也有兵在我以下，对这个说：『去！』他就去；对那个说：『来！』他就来；对我的仆人说：『你做这事！』他就去做。」

yīn wèi wǒ zài rén de quán xià ， yě yǒu bīng zài wǒ yǐ xià ， duì zhè ge shuō ：『 qù ！』 tā jiù qù ； duì nà ge shuō ：『 lái ！』 tā jiù lái ； duì wǒ de pú rén shuō ：『 nǐ zuò zhè shì ！』 tā jiù qù zuò 。」

Kwa kuwa mimi mwenyewe ni mtu niliyewekwa chini ya mamlaka, nikiwa na askari chini yangu. Nikimwambia huyu, ‘Nenda,’ yeye huenda; na mwingine nikimwambia, ‘Njoo,’ yeye huja. Nikimwambia mtumishi wangu, ‘Fanya hivi,’ yeye hufanya.”

耶稣听见这话，就希奇他，转身对跟随的众人说：「我告诉你们，这么大的信心，就是在以色列中，我也没有遇见过。」

yē sū tīng jiàn zhè huà ， jiù xī qí tā ， zhuǎn shēn duì gēn suí de zhòng rén shuō ：「 wǒ gào sù nǐ men ， zhè me dà de xìn xīn ， jiù shì zài yǐ sè liè zhōng ， wǒ yě méi yǒu yù jiàn guò 。」

Yesu aliposikia maneno haya, alishangazwa naye sana. Akaugeukia ule umati wa watu uliokuwa unamfuata, akawaambia, “Sijaona imani kubwa namna hii hata katika Israeli.”

那托来的人回到百夫长家里，看见仆人已经好了。

nà tuō lái de rén huí dào bǎi fū zhǎng jiā lǐ ， kàn jiàn pú rén yǐ jīng hǎo le 。

Nao wale watu waliokuwa wametumwa kwa Yesu waliporudi nyumbani walimkuta yule mtumishi amepona.

过了不多时 ，耶稣往一座城去，这城名叫拿因，他的门徒和极多的人与他同行。

guò le bù duō shí ， yē sū wǎng yí zuò chéng qù ， zhè chéng míng jiào ná yīn ， tā de mén tú hé jí duō de rén yǔ tā tóng háng 。

Baadaye kidogo, Yesu alikwenda katika mji mmoja ulioitwa Naini. Nao wanafunzi wake na umati mkubwa wa watu walikwenda pamoja naye.

将近城门，有一个死人被抬出来。这人是他母亲独生的儿子；他母亲又是寡妇。有城里的许多人同着寡妇送殡。

jiāng jìn chéng mén ， yǒu yí gè sǐ rén bèi tái chū lái 。 zhè rén shì tā mǔ qīn dú shēng de ér zǐ ； tā mǔ qīn yòu shì guǎ fù 。 yǒu chéng lǐ de xǔ duō rén tóng zhe guǎ fù sòng bìn 。

Alipokaribia lango la mji, alikutana na watu waliokuwa wamebeba maiti wakitoka nje ya mji. Huyu aliyekufa alikuwa mwana pekee wa mwanamke mjane. Umati mkubwa wa watu wa mji ule ulikuwa pamoja na huyo mwanamke.

主看见那寡妇，就怜悯她，对她说：「不要哭！」

zhǔ kàn jiàn nà guǎ fù ， jiù lián mǐn tā ， duì tā shuō ：「 bú yào kū ！」

Bwana Yesu alipomwona yule mjane, moyo wake ulimhurumia, akamwambia, “Usilie.”

于是进前按着杠，抬的人就站住了。耶稣说：「少年人，我吩咐你，起来！」

yú shì jìn qián àn zhe gàng ， tái de rén jiù zhàn zhù le 。 yē sū shuō ：「 shào nián rén ， wǒ fēn fù nǐ ， qǐ lái ！」

Kisha akasogea mbele akaligusa lile jeneza na wale waliokuwa wamelibeba wakasimama kimya. Akasema, “Kijana, nakuambia inuka.”

那死人就坐起，并且说话。耶稣便把他交给他母亲。

nà sǐ rén jiù zuò qǐ ， bìng qiě shuō huà 。 yē sū biàn bǎ tā jiāo gěi tā mǔ qīn 。

Yule aliyekuwa amekufa akaketi akaanza kuongea, naye Yesu akamkabidhi kwa mama yake.

众人都惊奇，归荣耀与 神，说：「有大先知在我们中间兴起来了！」又说：「 神眷顾了他的百姓！」

zhòng rén dōu jīng qí ， guī róng yào yǔ shén ， shuō ：「 yǒu dà xiān zhī zài wǒ men zhōng jiān xīng qǐ lái le ！」 yòu shuō ：「 shén juàn gù le tā de bǎi xìng ！」

Watu wote wakajawa na hofu ya Mungu, nao wakamtukuza Mungu wakisema, “Nabii mkuu ametokea miongoni mwetu, Mungu amekuja kuwakomboa watu wake.”

他这事的风声就传遍了犹太和周围地方。

tā zhè shì de fēng shēng jiù chuán biàn le yóu tài hé zhōu wéi dì fāng 。

Habari hizi za mambo aliyoyafanya Yesu zikaenea Uyahudi wote na sehemu zote za jirani.

约翰的门徒把这些事都告诉约翰。

yuē hàn de mén tú bǎ zhè xiē shì dōu gào sù yuē hàn 。

Wanafunzi wa Yohana Mbatizaji wakamweleza Yohana mambo haya yote. Hivyo Yohana akawaita wanafunzi wake wawili

他便叫了两个门徒来，打发他们到主那里去，说：「那将要来的是你吗？还是我们等候别人呢？」

tā biàn jiào le liǎng gè mén tú lái ， dǎ fā tā men dào zhǔ nà lǐ qù ， shuō ：「 nà jiāng yào lái de shì nǐ ma ？ hái shì wǒ men děng hòu bié rén ne ？」

na kuwatuma kwa Bwana ili kumuuliza, “Wewe ndiye yule aliyekuwa aje, au tumngojee mwingine?”

那两个人来到耶稣那里，说：「施洗的约翰打发我们来问你：『那将要来的是你吗？还是我们等候别人呢？』」

nà liǎng gè rén lái dào yē sū nà lǐ ， shuō ：「 shī xǐ de yuē hàn dǎ fā wǒ men lái wèn nǐ ：『 nà jiāng yào lái de shì nǐ ma ？ hái shì wǒ men děng hòu bié rén ne ？』」

Wale watu walipofika kwa Yesu wakamwambia, “Yohana Mbatizaji ametutuma tukuulize, ‘Wewe ndiye yule aliyekuwa aje, au tumngojee mwingine?’ ”

正当那时候，耶稣治好了许多有疾病的，受灾患的，被恶鬼附着的，又开恩叫好些瞎子能看见。

zhèng dāng nà shí hòu ， yē sū zhì hǎo le xǔ duō yǒu jí bìng de ， shòu zāi huàn de ， bèi è guǐ fù zhuó de ， yòu kāi ēn jiào hǎo xiē xiā zǐ néng kàn jiàn 。

Wakati huo huo, Yesu aliwaponya wengi waliokuwa na magonjwa, maradhi na pepo wachafu, na pia akawafungua vipofu wengi macho wakapata kuona.

耶稣回答说：「你们去，把所看见所听见的事告诉约翰，就是瞎子看见，瘸子行走，长大麻风的洁净，聋子听见，死人复活，穷人有福音传给他们。

yē sū huí dá shuō ：「 nǐ men qù ， bǎ suǒ kàn jiàn suǒ tīng jiàn de shì gào sù yuē hàn ， jiù shì xiā zǐ kàn jiàn ， qué zǐ xíng zǒu ， zhǎng dà má fēng de jié jìng ， lóng zǐ tīng jiàn ， sǐ rén fù huó ， qióng rén yǒu fú yīn chuán gěi tā men 。

Hivyo akawajibu wale wajumbe, “Rudini mkamwambie Yohana yote mnayoyaona na kuyasikia: Vipofu wanapata kuona, viwete wanatembea, wenye ukoma wanatakaswa, viziwi wanasikia, wafu wanafufuliwa na maskini wanahubiriwa habari njema.

凡不因我跌倒的，就有福了！」

fán bù yīn wǒ diē dǎo de ， jiù yǒu fú le ！」

Amebarikiwa mtu yule asiyechukizwa na mimi.”

约翰所差来的人既走了，耶稣就对众人讲论约翰说：「你们从前出去到旷野，是要看什么呢？要看风吹动的芦苇吗？

yuē hàn suǒ chà lái de rén jì zǒu le ， yē sū jiù duì zhòng rén jiǎng lùn yuē hàn shuō ：「 nǐ men cóng qián chū qù dào kuàng yě ， shì yào kàn shén me ne ？ yào kàn fēng chuī dòng de lú wěi ma ？

Wajumbe wa Yohana walipoondoka, Yesu akaanza kusema na makutano kuhusu Yohana Mbatizaji. Akawauliza, “Mlipokwenda kule nyikani, mlikwenda kuona nini? Je, ni unyasi ukipeperushwa na upepo?

你们出去，到底是要看什么？要看穿细软衣服的人吗？那穿华丽衣服、宴乐度日的人是在王宫里。

nǐ men chū qù ， dào dǐ shì yào kàn shén me ？ yào kàn chuān xì ruǎn yī fu de rén ma ？ nà chuān huá lì yī fu 、 yàn lè dù rì de rén shì zài wáng gōng lǐ 。

Kama sivyo, mlikwenda kuona nini basi? Mtu aliyevaa mavazi ya kifahari? La hasha, watu wanaovaa mavazi ya kifahari na kuishi maisha ya anasa wako katika majumba ya kifalme.

你们出去，究竟是要看什么？要看先知吗？我告诉你们，是的，他比先知大多了。

nǐ men chū qù ， jiū jìng shì yào kàn shén me ？ yào kàn xiān zhī ma ？ wǒ gào sù nǐ men ， shì de ， tā bǐ xiān zhī dà duō le 。

Lakini mlikwenda kuona nini? Mlikwenda kumwona nabii? Naam, nawaambia, yeye ni zaidi ya nabii.

经上记着说：『我要差遣我的使者在你前面预备道路』，所说的就是这个人。

jīng shàng jì zhe shuō ：『 wǒ yào chāi qiǎn wǒ de shǐ zhě zài nǐ qián miàn yù bèi dào lù 』， suǒ shuō de jiù shì zhè ge rén 。

Huyu ndiye ambaye habari zake zimeandikwa: “ ‘Tazama, nitamtuma mjumbe wangu mbele yako, atakayetengeneza njia mbele yako.’

我告诉你们，凡妇人所生的，没有一个大过约翰的；然而 神国里最小的比他还大。」

wǒ gào sù nǐ men ， fán fù rén suǒ shēng de ， méi yǒu yí gè dà guò yuē hàn de ； rán ér shén guó lǐ zuì xiǎo de bǐ tā hái dà 。」

Nawaambia, miongoni mwa wale waliozaliwa na wanawake, hakuna aliye mkuu kuliko Yohana. Lakini yeye aliye mdogo kabisa katika Ufalme wa Mungu ni mkuu kuliko Yohana.”

众百姓和税吏既受过约翰的洗，听见这话，就以 神为义；

zhòng bǎi xìng hé shuì lì jì shòu guò yuē hàn de xǐ ， tīng jiàn zhè huà ， jiù yǐ shén wèi yì ；

(Watu wote hata watoza ushuru waliposikia maneno ya Yesu, walikubali kwamba mpango wa Mungu ni haki, maana walikuwa wamebatizwa na Yohana.

但法利赛人和律法师没有受过约翰的洗，竟为自己废弃了 神 的旨意。

dàn fǎ lì sài rén hé lǜ fǎ shī méi yǒu shòu guò yuē hàn de xǐ ， jìng wèi zì jǐ fèi qì le shén de zhǐ yì 。

Lakini Mafarisayo na wataalamu wa sheria walikataa mpango wa Mungu kwao kwa kutokubali kubatizwa na Yohana.)

主又说：「这样，我可用什么比这世代的人呢？他们好像什么呢？

zhǔ yòu shuō ：「 zhè yàng ， wǒ kě yòng shén me bǐ zhè shì dài de rén ne ？ tā men hǎo xiàng shén me ne ？

Yesu akawauliza, “Niwafananishe na nini watu wa kizazi hiki? Wanafanana na nini?

好像孩童坐在街市上，彼此呼叫说： 我们向你们吹笛， 你们不跳舞； 我们向你们举哀， 你们不啼哭。

hǎo xiàng hái tóng zuò zài jiē shì shàng ， bǐ cǐ hū jiào shuō ： wǒ men xiàng nǐ men chuī dí ， nǐ men bú tiào wǔ ； wǒ men xiàng nǐ men jǔ āi ， nǐ men bù tí kū 。

Wao ni kama watoto waliokaa sokoni wakiitana wao kwa wao, wakisema: “ ‘Tuliwapigia filimbi, lakini hamkucheza; tuliwaimbia nyimbo za maombolezo, lakini hamkulia.’

施洗的约翰来，不吃饼，不喝酒，你们说他是被鬼附着的。

shī xǐ de yuē hàn lái ， bù chī bǐng ， bù hē jiǔ ， nǐ men shuō tā shì bèi guǐ fù zhuó de 。

Kwa maana Yohana Mbatizaji alikuja, alikuwa hali mkate wala hanywi divai, nanyi mkasema, ‘Yeye ana pepo mchafu.’

人子来，也吃也喝，你们说他是贪食好酒的人，是税吏和罪人的朋友。

rén zǐ lái ， yě chī yě hē ， nǐ men shuō tā shì tān shí hǎo jiǔ de rén ， shì shuì lì hé zuì rén de péng yǒu 。

Mwana wa Adamu alikuja akila na kunywa, nanyi mnasema: ‘Tazameni huyu mlafi na mlevi, rafiki wa watoza ushuru na “wenye dhambi.” ’

但智慧之子都以智慧为是。」

dàn zhì huì zhī zǐ dōu yǐ zhì huì wèi shì 。」

Nayo hekima huthibitishwa kuwa kweli na watoto wake wote.”

有一个法利赛人请耶稣和他吃饭；耶稣就到法利赛人家里去坐席。

yǒu yí gè fǎ lì sài rén qǐng yē sū hé tā chī fàn ； yē sū jiù dào fǎ lì sài rén jiā lǐ qù zuò xí 。

Basi Farisayo mmoja alimwalika Yesu nyumbani kwake kwa chakula. Hivyo Yesu akaenda nyumbani mwa yule Farisayo na kukaa katika nafasi yake mezani.

那城里有一个女人，是个罪人，知道耶稣在法利赛人家里坐席，就拿着盛香膏的玉瓶，

nà chéng lǐ yǒu yí gè nǚ rén ， shì gè zuì rén ， zhī dào yē sū zài fǎ lì sài rén jiā lǐ zuò xí ， jiù ná zhe shèng xiāng gāo de yù píng ，

Naye mwanamke mmoja kwenye ule mji, ambaye alikuwa mwenye dhambi, alipojua kwamba Yesu alikuwa akila chakula nyumbani kwa yule Farisayo, akaleta chupa ya marhamu yenye manukato.

站在耶稣背后，挨着他的脚哭，眼泪湿了耶稣的脚，就用自己的头发擦干，又用嘴连连亲他的脚，把香膏抹上。

zhàn zài yē sū bèi hòu ， āi zhe tā de jiǎo kū ， yǎn lèi shī le yē sū de jiǎo ， jiù yòng zì jǐ de tóu fa cā gān ， yòu yòng zuǐ lián lián qīn tā de jiǎo ， bǎ xiāng gāo mǒ shàng 。

Yule mwanamke akasimama nyuma ya miguu ya Yesu akilia. Akailowanisha miguu yake kwa machozi yake, kisha akaifuta kwa nywele zake, akaibusu na kuimiminia manukato.

请耶稣的法利赛人看见这事，心里说：「这人若是先知，必知道摸他的是谁，是个怎样的女人；乃是个罪人。」

qǐng yē sū de fǎ lì sài rén kàn jiàn zhè shì ， xīn lǐ shuō ：「 zhè rén ruò shì xiān zhī ， bì zhī dào mō tā de shì shuí ， shì gè zěn yàng de nǚ rén ； nǎi shì gè zuì rén 。」

Yule Farisayo aliyemwalika Yesu alipoona yanayotendeka, akawaza moyoni mwake, “Kama huyu mtu angekuwa nabii, angejua kwamba ni nani anayemgusa, na kwamba yeye ni mwanamke wa namna gani, na ya kuwa huyu mwanamke ni mwenye dhambi.”

耶稣对他说：「西门！我有句话要对你说。」西门说：「夫子，请说。」

yē sū duì tā shuō ：「 xī mén ！ wǒ yǒu jù huà yào duì nǐ shuō 。」 xī mén shuō ：「 fū zǐ ， qǐng shuō 。」

Yesu akanena akamwambia, “Simoni, nina jambo la kukuambia.” Simoni akajibu, “Mwalimu, sema.”

耶稣说：「一个债主有两个人欠他的债；一个欠五十两银子，一个欠五两银子；

yē sū shuō ：「 yí gè zhài zhǔ yǒu liǎng gè rén qiàn tā de zhài ； yí gè qiàn wǔ shí liǎng yín zi ， yí gè qiàn wǔ liǎng yín zi ；

“Palikuwa na mtu mmoja aliyewakopesha watu wawili fedha: Mmoja alidaiwa dinari 500 na mwingine dinari hamsini.

因为他们无力偿还，债主就开恩免了他们两个人的债。这两个人哪一个更爱他呢？」

yīn wèi tā men wú lì cháng huán ， zhài zhǔ jiù kāi ēn miǎn le tā men liǎng gè rén de zhài 。 zhè liǎng gè rén nǎ yí gè gèng ài tā ne ？」

Wote wawili walipokuwa hawawezi kulipa, aliyafuta madeni yao wote wawili. Sasa ni yupi kati yao atakayempenda yule aliyewasamehe zaidi?”

西门回答说：「我想是那多得恩免的人。」耶稣说：「你断的不错。」

xī mén huí dá shuō ：「 wǒ xiǎng shì nà duō dé ēn miǎn de rén 。」 yē sū shuō ：「 nǐ duàn de bú cuò 。」

Simoni akajibu, “Nadhani ni yule aliyesamehewa deni kubwa zaidi.” Naye Yesu akamwambia, “Umehukumu kwa usahihi.”

于是转过来向着那女人，便对西门说：「你看见这女人吗？我进了你的家，你没有给我水洗脚；但这女人用眼泪湿了我的脚，用头发擦干。

yú shì zhuǎn guò lái xiàng zhe nà nǚ rén ， biàn duì xī mén shuō ：「 nǐ kàn jiàn zhè nǚ rén ma ？ wǒ jìn le nǐ de jiā ， nǐ méi yǒu gěi wǒ shuǐ xǐ jiǎo ； dàn zhè nǚ rén yòng yǎn lèi shī le wǒ de jiǎo ， yòng tóu fa cā gān 。

Kisha akamgeukia yule mwanamke, akamwambia Simoni, “Je, unamwona mwanamke huyu? Nilipoingia nyumbani mwako, hukunipa maji ya kunawa miguu yangu, lakini huyu ameninawisha miguu kwa machozi yake, na kunifuta kwa nywele zake.

你没有与我亲嘴；但这女人从我进来的时候就不住地用嘴亲我的脚。

nǐ méi yǒu yǔ wǒ qīn zuǐ ； dàn zhè nǚ rén cóng wǒ jìn lái de shí hòu jiù bú zhù dì yòng zuǐ qīn wǒ de jiǎo 。

Hukunisalimu kwa busu, lakini huyu mwanamke hajaacha kuibusu miguu yangu tangu nilipoingia.

你没有用油抹我的头；但这女人用香膏抹我的脚。

nǐ méi yǒu yòng yóu mǒ wǒ de tóu ； dàn zhè nǚ rén yòng xiāng gāo mǒ wǒ de jiǎo 。

Hukunipaka mafuta kichwani mwangu, lakini yeye ameipaka miguu yangu manukato.

所以我告诉你，她许多的罪都赦免了，因为她的爱多；但那赦免少的，他的爱就少。」

suǒ yǐ wǒ gào sù nǐ ， tā xǔ duō de zuì dōu shè miǎn le ， yīn wèi tā de ài duō ； dàn nà shè miǎn shǎo de ， tā de ài jiù shǎo 。」

Kwa hiyo, nakuambia, dhambi zake zilizokuwa nyingi zimesamehewa, kwani ameonyesha upendo mwingi. Lakini yule aliyesamehewa kidogo, hupenda kidogo.”

于是对那女人说：「你的罪赦免了。」

yú shì duì nà nǚ rén shuō ：「 nǐ de zuì shè miǎn le 。」

Kisha akamwambia yule mwanamke, “Dhambi zako zimesamehewa.”

同席的人心里说：「这是什么人，竟赦免人的罪呢？」

tóng xí de rén xīn lǐ shuō ：「 zhè shì shén me rén ， jìng shè miǎn rén de zuì ne ？」

Lakini wale waliokuwa wameketi pamoja naye chakulani wakaanza kusemezana wao kwa wao, “Huyu ni nani ambaye hata anasamehe dhambi?”

耶稣对那女人说：「你的信救了你；平平安安回去吧！」

yē sū duì nà nǚ rén shuō ：「 nǐ de xìn jiù le nǐ ； píng píng ān ān huí qù ba ！」

Yesu akamwambia yule mwanamke, “Imani yako imekuokoa; nenda kwa amani.”