Marko 4
耶稣又在海边教训人。有许多人到他那里聚集，他只得上船坐下。船在海里，众人都靠近海，站在岸上。
yē sū yòu zài hǎi biān jiào xùn rén 。 yǒu xǔ duō rén dào tā nà lǐ jù jí ， tā zhī dé shàng chuán zuò xià 。 chuán zài hǎi lǐ ， zhòng rén dōu kào jìn hǎi ， zhàn zài àn shàng 。
Yesu akaanza kufundisha tena kando ya bahari. Umati wa watu uliokuwa umekusanyika kumzunguka ulikuwa mkubwa, kiasi kwamba ilimbidi Yesu aingie kwenye mashua iliyokuwa baharini na kuketi humo, nao watu wote walikuwa ufuoni mwa bahari.
耶稣就用比喻教训他们许多道理。在教训之间，对他们说：
yē sū jiù yòng bǐ yù jiào xùn tā men xǔ duō dào lǐ 。 zài jiào xùn zhī jiān ， duì tā men shuō ：
Akawafundisha mambo mengi kwa mifano, naye katika mafundisho yake akasema:
「你们听啊！有一个撒种的出去撒种。
「 nǐ men tīng a ！ yǒu yí gè sā zhǒng de chū qù sā zhǒng 。
“Sikilizeni! Mpanzi alitoka kwenda kupanda mbegu zake.
撒的时候，有落在路旁的，飞鸟来吃尽了；
sā de shí hòu ， yǒu luò zài lù páng de ， fēi niǎo lái chī jìn le ；
Alipokuwa akitawanya mbegu, nyingine zilianguka kando ya njia, nao ndege wakaja na kuzila.
有落在土浅石头地上的，土既不深，发苗最快，
yǒu luò zài tǔ qiǎn shí tou dì shàng de ， tǔ jì bù shēn ， fā miáo zuì kuài ，
Nyingine zilianguka kwenye ardhi yenye mwamba isiyo na udongo wa kutosha. Zikaota haraka, kwa kuwa udongo ulikuwa haba.
日头出来一晒，因为没有根，就枯干了；
rì tou chū lái yí shài ， yīn wèi méi yǒu gēn ， jiù kū gān le ；
Lakini jua lilipozidi, mimea ikanyauka na kukauka kwa kuwa mizizi yake haikuwa na kina.
有落在荆棘里的，荆棘长起来，把它挤住了，就不结实；
yǒu luò zài jīng jí lǐ de ， jīng jí cháng qǐ lái ， bǎ tā jǐ zhù le ， jiù bù jiē shi ；
Mbegu nyingine zilianguka kwenye miiba, nayo miiba hiyo ikakua, ikaisonga hiyo mimea, hivyo haikutoa mazao.
又有落在好土里的，就发生长大，结实有三十倍的，有六十倍的，有一百倍的」；
yòu yǒu luò zài hǎo tǔ lǐ de ， jiù fā shēng zhǎng dà ， jiē shi yǒu sān shí bèi de ， yǒu liù shí bèi de ， yǒu yì bǎi bèi de 」；
Mbegu nyingine zilianguka kwenye udongo mzuri, zikaota vizuri na kukua, zikatoa mazao, moja mara thelathini, nyingine mara sitini, na nyingine mara mia moja.”
又说：「有耳可听的，就应当听！」
yòu shuō ：「 yǒu ěr kě tīng de ， jiù yīng dāng tīng ！」
Kisha Yesu akasema, “Mwenye masikio ya kusikia, na asikie.”
无人的时候，跟随耶稣的人和十二个门徒问他这比喻的意思。
wú rén de shí hòu ， gēn suí yē sū de rén hé shí èr gè mén tú wèn tā zhè bǐ yù de yì sī 。
Alipokuwa peke yake, watu waliokuwepo naye pamoja na wanafunzi wake kumi na wawili wakamuuliza kuhusu mifano yake.
耶稣对他们说：「 神国的奥秘只叫你们知道，若是对外人讲，凡事就用比喻，
yē sū duì tā men shuō ：「 shén guó de ào mì zhī jiào nǐ men zhī dào ， ruò shì duì wài rén jiǎng ， fán shì jiù yòng bǐ yù ，
Naye akawaambia, “Ninyi mmepewa kujua siri ya Ufalme wa Mungu. Lakini kwa wale walioko nje, kila kitu husemwa kwao kwa mifano,
叫他们 看是看见，却不晓得； 听是听见，却不明白； 恐怕他们回转过来，就得赦免。」
jiào tā men kàn shì kàn jiàn ， què bù xiǎo de ； tīng shì tīng jiàn ， què bù míng bái ； kǒng pà tā men huí zhuǎn guò lái ， jiù dé shè miǎn 。」
ili, “ ‘daima waone lakini wasitambue, daima wasikie lakini wasielewe; wasije wakageuka, wakatubu na kusamehewa!’ ”
又对他们说：「你们不明白这比喻吗？这样怎能明白一切的比喻呢？
yòu duì tā men shuō ：「 nǐ men bù míng bái zhè bǐ yù ma ？ zhè yàng zěn néng míng bái yí qiè de bǐ yù ne ？
Kisha Yesu akawauliza, “Hamwelewi maana ya mfano huu? Basi mtaelewaje mifano mingine?
那撒在路旁的，就是人听了道，撒但立刻来，把撒在他心里的道夺了去。
nà sā zài lù páng de ， jiù shì rén tīng le dào ， sā dàn lì kè lái ， bǎ sā zài tā xīn lǐ de dào duó le qù 。
Hawa ndio wale walio kando ya njia ambako neno lilipandwa. Walisikiapo neno, Shetani huja mara na kulinyakua lile neno lililopandwa ndani yao.
那撒在石头地上的，就是人听了道，立刻欢喜领受，
nà sā zài shí tou dì shàng de ， jiù shì rén tīng le dào ， lì kè huān xǐ lǐng shòu ，
Nazo zile mbegu zilizoanguka kwenye udongo wenye miamba, ni wale wanaolisikia neno, na mara hulipokea kwa furaha.
但他心里没有根，不过是暂时的，及至为道遭了患难，或是受了逼迫，立刻就跌倒了。
dàn tā xīn lǐ méi yǒu gēn ， bú guò shì zàn shí de ， jí zhì wèi dào zāo le huàn nàn ， huò shì shòu le bī pò ， lì kè jiù diē dǎo le 。
Lakini kwa kuwa hawana mizizi, wao hudumu kwa muda mfupi tu. Kisha dhiki au mateso yanapoinuka kwa ajili ya lile neno, mara wao huiacha imani.
还有那撒在荆棘里的，就是人听了道，
hái yǒu nà sā zài jīng jí lǐ de ， jiù shì rén tīng le dào ，
Lakini wengine, kama mbegu iliyopandwa kwenye miiba, hulisikia lile neno;
后来有世上的思虑、钱财的迷惑，和别样的私欲进来，把道挤住了，就不能结实。
hòu lái yǒu shì shàng de sī lǜ 、 qián cái de mí huò ， hé bié yàng de sī yù jìn lái ， bǎ dào jǐ zhù le ， jiù bù néng jiē shi 。
lakini masumbufu ya maisha haya, na udanganyifu wa mali na tamaa ya mambo mengine huja na kulisonga lile neno na kulifanya lisizae.
那撒在好地上的，就是人听道，又领受，并且结实，有三十倍的，有六十倍的，有一百倍的。」
nà sā zài hǎo dì shàng de ， jiù shì rén tīng dào ， yòu lǐng shòu ， bìng qiě jiē shi ， yǒu sān shí bèi de ， yǒu liù shí bèi de ， yǒu yì bǎi bèi de 。」
Wengine, kama mbegu iliyopandwa kwenye udongo mzuri, hulisikia lile neno, wakalipokea na kuzaa mazao. Wao huzaa mara thelathini, au mara sitini, au mara mia ya mbegu iliyopandwa.”
耶稣又对他们说：「人拿灯来，岂是要放在斗底下，床底下，不放在灯台上吗？
yē sū yòu duì tā men shuō ：「 rén ná dēng lái ， qǐ shì yào fàng zài dòu dǐ xià ， chuáng dǐ xià ， bú fàng zài dēng tái shàng ma ？
Akawaambia, “Je, taa huwashwa na kufunikwa chini ya kikapu au mvunguni mwa kitanda? Je, haiwashwi na kuwekwa juu ya kinara chake?
因为掩藏的事，没有不显出来的；隐瞒的事，没有不露出来的。
yīn wèi yǎn cáng de shì ， méi yǒu bù xiǎn chū lái de ； yǐn mán de shì ， méi yǒu bú lù chū lái de 。
Kwa kuwa hakuna kilichofichika ambacho hakitafunuliwa, wala hakuna jambo lolote la siri ambalo halitaletwa nuruni.
又说：「你们所听的要留心。你们用什么量器量给人，也必用什么量器量给你们，并且要多给你们。
yòu shuō ：「 nǐ men suǒ tīng de yào liú xīn 。 nǐ men yòng shén me liáng qì liàng gěi rén ， yě bì yòng shén me liáng qì liàng gěi nǐ men ， bìng qiě yào duō gěi nǐ men 。
Naye akawaambia, “Kuweni waangalifu na yale mnayosikia. Kipimo kile mpimacho, ndicho mtakachopimiwa ninyi, hata na zaidi.
因为有的，还要给他；没有的，连他所有的也要夺去。」
yīn wèi yǒu de ， hái yào gěi tā ； méi yǒu de ， lián tā suǒ yǒu de yě yào duó qù 。」
Kwa maana kila mtu aliye na kitu atapewa zaidi, naye atakuwa navyo tele. Lakini yule asiye na kitu, hata kile alicho nacho atanyangʼanywa.”
又说：「 神的国如同人把种撒在地上。
yòu shuō ：「 shén de guó rú tóng rén bǎ zhǒng sā zài dì shàng 。
Pia akawaambia, “Ufalme wa Mungu unafanana na mtu apandaye mbegu shambani.
黑夜睡觉，白日起来，这种就发芽渐长，那人却不晓得如何这样。
hēi yè shuì jué ， bái rì qǐ lái ， zhè zhǒng jiù fā yá jiàn cháng ， nà rén què bù xiǎo de rú hé zhè yàng 。
Akiisha kuzipanda, usiku na mchana, akiwa amelala au ameamka, mbegu huota na kukua pasipo yeye kujua ikuavyo.
地生五谷是出于自然的：先发苗，后长穗，再后穗上结成饱满的子粒；
dì shēng wǔ gǔ shì chū yú zì rán de ： xiān fā miáo ， hòu cháng suì ， zài hòu suì shàng jié chéng bǎo mǎn de zǐ lì ；
Udongo huifanya iote kuwa mche, halafu suke, kisha nafaka kamili kwenye suke.
谷既熟了，就用镰刀去割，因为收成的时候到了。」
gǔ jì shú le ， jiù yòng lián dāo qù gē ， yīn wèi shōu chéng de shí hòu dào le 。」
Lakini nafaka inapokuwa imekomaa, mara mkulima huingia shambani na mundu wa kuvunia, maana mavuno yamekuwa tayari.”
又说：「 神的国，我们可用什么比较呢？可用什么比喻表明呢？
yòu shuō ：「 shén de guó ， wǒ men kě yòng shén me bǐ jiào ne ？ kě yòng shén me bǐ yù biǎo míng ne ？
Akawaambia tena, “Tuufananishe Ufalme wa Mungu na nini? Au tutumie mfano gani ili kuueleza?
好像一粒芥菜种，种在地里的时候，虽比地上的百种都小，
hǎo xiàng yí lì jiè cài zhǒng ， zhǒng zài dì lǐ de shí hòu ， suī bǐ dì shàng de bǎi zhǒng dōu xiǎo ，
Ni kama punje ya haradali, ambayo ni mbegu ndogo sana kuliko mbegu zote zinazopandwa ardhini.
但种上以后，就长起来，比各样的菜都大，又长出大枝来，甚至天上的飞鸟可以宿在它的荫下。」
dàn zhǒng shàng yǐ hòu ， jiù cháng qǐ lái ， bǐ gè yàng de cài dōu dà ， yòu cháng chū dà zhī lái ， shèn zhì tiān shàng de fēi niǎo kě yǐ sù zài tā de yìn xià 。」
Lakini ikishaota, hukua ikawa mmea mkubwa kuliko yote ya bustanini, ikawa na matawi makubwa hata ndege wa angani wanaweza kujenga viota kwenye matawi yake.”
耶稣用许多这样的比喻，照他们所能听的，对他们讲道。
yē sū yòng xǔ duō zhè yàng de bǐ yù ， zhào tā men suǒ néng tīng de ， duì tā men jiǎng dào 。
Kwa mifano mingine mingi kama hii Yesu alinena nao neno lake, kwa kadiri walivyoweza kulielewa.
若不用比喻，就不对他们讲；没有人的时候，就把一切的道讲给门徒听。
ruò bú yòng bǐ yù ， jiù bú duì tā men jiǎng ； méi yǒu rén de shí hòu ， jiù bǎ yí qiè de dào jiǎng gěi mén tú tīng 。
Hakusema nao neno lolote pasipo mfano. Lakini alipokuwa na wanafunzi wake, aliwafafanulia kila kitu.
当那天晚上，耶稣对门徒说：「我们渡到那边去吧。」
dāng nà tiān wǎn shàng ， yē sū duì mén tú shuō ：「 wǒ men dù dào nà biān qù ba 。」
Siku hiyo ilipokaribia jioni, aliwaambia wanafunzi wake, “Tuvukeni twende mpaka ngʼambo.”
门徒离开众人，耶稣仍在船上，他们就把他一同带去；也有别的船和他同行。
mén tú lí kāi zhòng rén ， yē sū réng zài chuán shàng ， tā men jiù bǎ tā yì tóng dài qù ； yě yǒu bié de chuán hé tā tóng háng 。
Wakauacha ule umati wa watu, na wakamchukua vile alivyokuwa kwenye mashua. Palikuwa pia na mashua nyingine nyingi pamoja naye.
忽然起了暴风，波浪打入船内，甚至船要满了水。
hū rán qǐ le bào fēng ， bō làng dǎ rù chuán nèi ， shèn zhì chuán yào mǎn le shuǐ 。
Kukawa na dhoruba kali, nayo mawimbi yakaipiga ile mashua hata ikawa karibu kujaa maji.
耶稣在船尾上，枕着枕头睡觉。门徒叫醒了他，说：「夫子！我们丧命，你不顾吗？」
yē sū zài chuán wěi shàng ， zhěn zhe zhěn tou shuì jiào 。 mén tú jiào xǐng le tā ， shuō ：「 fū zǐ ！ wǒ men sàng mìng ， nǐ bú gù ma ？」
Yesu alikuwa katika shetri, akiwa analala juu ya mto. Wanafunzi wake wakamwamsha, wakamwambia, “Mwalimu, hujali kama tunazama?”
耶稣醒了，斥责风，向海说：「住了吧！静了吧！」风就止住，大大地平静了。
yē sū xǐng le ， chì zé fēng ， xiàng hǎi shuō ：「 zhù le ba ！ jìng le ba ！」 fēng jiù zhǐ zhù ， dà dà dì píng jìng le 。
Akaamka, akaukemea ule upepo, akayaambia yale mawimbi, “Uwe kimya! Tulia!” Ule upepo ukatulia, kukawa shwari kabisa.
耶稣对他们说：「为什么胆怯？你们还没有信心吗？」
yē sū duì tā men shuō ：「 wèi shén me dǎn qiè ？ nǐ men hái méi yǒu xìn xīn ma ？」
Yesu akawaambia wanafunzi wake, “Kwa nini mnaogopa hivyo? Je, bado hamna imani?”
他们就大大地惧怕，彼此说：「这到底是谁，连风和海也听从他了。」
tā men jiù dà dà dì jù pà ， bǐ cǐ shuō ：「 zhè dào dǐ shì shuí ， lián fēng hé hǎi yě tīng cóng tā le 。」
Nao wakawa wameogopa sana, wakaulizana, “Ni nani huyu ambaye hata upepo na mawimbi vinamtii?”
Jipime kwa sura hii
Jaribio fupi la maneno 10.