Mathayo 21

耶稣和门徒将近耶路撒冷，到了伯法其，在橄榄山那里。

yē sū hé mén tú jiāng jìn yē lù sā lěng ， dào le bó fǎ qí ， zài gǎn lǎn shān nà lǐ 。

Walipokaribia Yerusalemu, wakafika Bethfage katika Mlima wa Mizeituni. Ndipo Yesu akawatuma wanafunzi wake wawili,

耶稣就打发两个门徒，对他们说：「你们往对面村子里去，必看见一匹驴拴在那里，还有驴驹同在一处；你们解开，牵到我这里来。

yē sū jiù dǎ fā liǎng gè mén tú ， duì tā men shuō ：「 nǐ men wǎng duì miàn cūn zǐ lǐ qù ， bì kàn jiàn yì pǐ lǘ shuān zài nà lǐ ， hái yǒu lǘ jū tóng zài yí chù ； nǐ men jiě kāi ， qiān dào wǒ zhè lǐ lái 。

akawaambia, “Nendeni katika kijiji kilichoko mbele yenu, nanyi mtamkuta punda amefungwa hapo, na mwana-punda pamoja naye. Wafungueni na mniletee.

若有人对你们说什么，你们就说：『主要用它。』那人必立时让你们牵来。

ruò yǒu rén duì nǐ men shuō shén me ， nǐ men jiù shuō ：『 zhǔ yào yòng tā 。』 nà rén bì lì shí ràng nǐ men qiān lái 。

Kama mtu yeyote akiwasemesha lolote, mwambieni kwamba Bwana ana haja nao, naye atawaruhusu mwalete mara.”

这事成就是要应验先知的话，说：

zhè shì chéng jiù shì yào yìng yàn xiān zhī de huà ， shuō ：

Haya yalitukia ili litimie lile lililonenwa na nabii, akisema:

要对锡安的居民 说： 看哪，你的王来到你这里， 是温柔的，又骑着驴， 就是骑着驴驹子。」

yào duì xī ān de jū mín shuō ： kàn nǎ ， nǐ de wáng lái dào nǐ zhè lǐ ， shì wēn róu de ， yòu qí zhe lǘ ， jiù shì qí zhe lǘ jū zǐ 。」

“Mwambieni Binti Sayuni, ‘Tazama, mfalme wako anakuja kwako, ni mnyenyekevu, naye amepanda punda, juu ya mwana-punda, mtoto wa punda.’ ”

门徒就照耶稣所吩咐的去行，

mén tú jiù zhào yē sū suǒ fēn fù de qù xíng ，

Wale wanafunzi wakaenda, wakafanya kama Yesu alivyokuwa amewaagiza.

牵了驴和驴驹来，把自己的衣服搭在上面，耶稣就骑上。

qiān le lǘ hé lǘ jū lái ， bǎ zì jǐ de yī fu dā zài shàng miàn ， yē sū jiù qí shàng 。

Wakamleta yule punda na mwana-punda, nao wakatandika mavazi yao juu ya hao punda, naye Yesu akaketi juu yake.

众人多半把衣服铺在路上；还有人砍下树枝来铺在路上。

zhòng rén duō bàn bǎ yī fu pù zài lù shang ； hái yǒu rén kǎn xià shù zhī lái pù zài lù shang 。

Umati mkubwa wa watu ukatandaza mavazi yao barabarani, na wengine wakakata matawi kutoka kwenye miti, wakayatandaza barabarani.

前行后随的众人喊着说： 和散那 归于大卫的子孙！ 奉主名来的是应当称颂的！ 高高在上和散那！

qián xíng hòu suí de zhòng rén hǎn zhe shuō ： hé sàn nà guī yú dà wèi de zǐ sūn ！ fèng zhǔ míng lái de shì yīng dāng chēng sòng de ！ gāo gāo zài shàng hé sàn nà ！

Ule umati wa watu uliomtangulia na ule uliomfuata ukapiga kelele ukisema, “Hosana, Mwana wa Daudi!” “Amebarikiwa yeye ajaye kwa Jina la Bwana!” “Hosana juu mbinguni!”

耶稣既进了耶路撒冷，合城都惊动了，说：「这是谁？」

yē sū jì jìn le yē lù sā lěng ， hé chéng dōu jīng dòng le ， shuō ：「 zhè shì shuí ？」

Yesu alipoingia Yerusalemu, mji wote ukataharuki, watu wakauliza, “Huyu ni nani?”

众人说：「这是加利利拿撒勒的先知耶稣。」

zhòng rén shuō ：「 zhè shì jiā lì lì ná sā lè de xiān zhī yē sū 。」

Ule umati wa watu ukajibu, “Huyu ni Yesu, yule nabii kutoka Nazareti katika Galilaya.”

耶稣进了 神的殿，赶出殿里一切做买卖的人，推倒兑换银钱之人的桌子，和卖鸽子之人的凳子，

yē sū jìn le shén de diàn ， gǎn chū diàn lǐ yí qiè zuò mǎi mài de rén ， tuī dǎo duì huàn yín qián zhī rén de zhuō zi ， hé mài gē zi zhī rén de dèng zǐ ，

Yesu akaingia katika eneo la Hekalu na kuwafukuza wote waliokuwa wakinunua na kuuza vitu Hekaluni. Akazipindua meza za wale waliokuwa wakibadilisha fedha, na pia viti vya wale waliokuwa wakiuza njiwa.

对他们说：「经上记着说： 我的殿必称为祷告的殿， 你们倒使它成为贼窝了。」

duì tā men shuō ：「 jīng shàng jì zhe shuō ： wǒ de diàn bì chēng wéi dǎo gào de diàn ， nǐ men dǎo shǐ tā chéng wéi zéi wō le 。」

Akawaambia, “Imeandikwa, ‘Nyumba yangu itaitwa nyumba ya sala,’ lakini ninyi mmeifanya kuwa pango la wanyangʼanyi.”

在殿里有瞎子、瘸子到耶稣跟前，他就治好了他们。

zài diàn lǐ yǒu xiā zǐ 、 qué zǐ dào yē sū gēn qián ， tā jiù zhì hǎo le tā men 。

Vipofu na vilema wakamwendea kule Hekaluni, naye akawaponya.

祭司长和文士看见耶稣所行的奇事，又见小孩子在殿里喊着说：「和散那归于大卫的子孙！」就甚恼怒，

jì sī zhǎng hé wén shì kàn jiàn yē sū suǒ xíng de qí shì ， yòu jiàn xiǎo hái zi zài diàn lǐ hǎn zhe shuō ：「 hé sàn nà guī yú dà wèi de zǐ sūn ！」 jiù shèn nǎo nù ，

Lakini viongozi wa makuhani na walimu wa sheria walipoona mambo ya ajabu aliyofanya na kuwasikia watoto wakishangilia katika eneo la Hekalu wakisema, “Hosana Mwana wa Daudi,” walikasirika.

对他说：「这些人所说的，你听见了吗？」耶稣说：「是的。经上说『你从婴孩和吃奶的口中完全了赞美』的话，你们没有念过吗？」

duì tā shuō ：「 zhè xiē rén suǒ shuō de ， nǐ tīng jiàn le ma ？」 yē sū shuō ：「 shì de 。 jīng shàng shuō 『 nǐ cóng yīng hái hé chī nǎi de kǒu zhōng wán quán le zàn měi 』 de huà ， nǐ men méi yǒu niàn guò ma ？」

Wakamuuliza Yesu, “Je, unasikia hayo hawa wanayosema?” Akawajibu, “Naam; kwani hamkusoma, “ ‘Midomoni mwa watoto wachanga na wanyonyao umeamuru sifa’?”

于是离开他们，出城到伯大尼去，在那里住宿。

yú shì lí kāi tā men ， chū chéng dào bó dà ní qù ， zài nà lǐ zhù sù 。

Akawaacha, akatoka nje ya mji, akaenda hadi Bethania, akalala huko.

早晨回城的时候，他饿了，

zǎo chén huí chéng de shí hòu ， tā è le ，

Asubuhi na mapema, Yesu alipokuwa akirudi mjini, alikuwa na njaa.

看见路旁有一棵无花果树，就走到跟前，在树上找不着什么，不过有叶子，就对树说：「从今以后，你永不结果子。」那无花果树就立刻枯干了。

kàn jiàn lù páng yǒu yì kē wú huā guǒ shù ， jiù zǒu dào gēn qián ， zài shù shàng zhǎo bù zhe shén me ， bú guò yǒu yè zi ， jiù duì shù shuō ：「 cóng jīn yǐ hòu ， nǐ yǒng bù jié guǒ zǐ 。」 nà wú huā guǒ shù jiù lì kè kū gān le 。

Akauona mtini kando ya barabara, naye akaukaribia, lakini hakupata tunda lolote ila majani. Ndipo akauambia, “Wewe usizae matunda tena kamwe!” Papo hapo ule mtini ukanyauka.

门徒看见了，便希奇说：「无花果树怎么立刻枯干了呢？」

mén tú kàn jiàn le ， biàn xī qí shuō ：「 wú huā guǒ shù zěn me lì kè kū gān le ne ？」

Wanafunzi wake walipoona jambo hili, wakashangaa, wakamuuliza, “Imekuwaje mtini huu kunyauka ghafula?”

耶稣回答说：「我实在告诉你们，你们若有信心，不疑惑，不但能行无花果树上所行的事，就是对这座山说：『你挪开此地，投在海里！』也必成就。

yē sū huí dá shuō ：「 wǒ shí zài gào sù nǐ men ， nǐ men ruò yǒu xìn xīn ， bù yí huò ， bú dàn néng xíng wú huā guǒ shù shàng suǒ xíng de shì ， jiù shì duì zhè zuò shān shuō ：『 nǐ nuó kāi cǐ dì ， tóu zài hǎi lǐ ！』 yě bì chéng jiù 。

Yesu akawajibu, “Amin, nawaambia, kama mkiwa na imani wala msiwe na shaka, si kwamba mtaweza kufanya tu yale yaliyofanyika kwa huu mtini, bali hata mkiuambia huu mlima, ‘Ngʼoka, ukatupwe baharini,’ litafanyika.

你们祷告，无论求什么，只要信，就必得着。」

nǐ men dǎo gào ， wú lùn qiú shén me ， zhǐ yào xìn ， jiù bì dé zhe 。」

Yoyote mtakayoyaomba mkisali na mkiamini, mtayapokea.”

耶稣进了殿，正教训人的时候，祭司长和民间的长老来问他说：「你仗着什么权柄做这些事？给你这权柄的是谁呢？」

yē sū jìn le diàn ， zhèng jiào xùn rén de shí hòu ， jì sī zhǎng hé mín jiān de zhǎng lǎo lái wèn tā shuō ：「 nǐ zhàng zhe shén me quán bǐng zuò zhè xiē shì ？ gěi nǐ zhè quán bǐng de shì shuí ne ？」

Yesu alipoingia Hekaluni, viongozi wa makuhani na wazee wa watu wakamjia alipokuwa anafundisha na kusema, “Unafanya mambo haya kwa mamlaka gani? Na ni nani aliyekupa mamlaka hayo?”

耶稣回答说：「我也要问你们一句话，你们若告诉我，我就告诉你们我仗着什么权柄做这些事。

yē sū huí dá shuō ：「 wǒ yě yào wèn nǐ men yí jù huà ， nǐ men ruò gào sù wǒ ， wǒ jiù gào sù nǐ men wǒ zhàng zhe shén me quán bǐng zuò zhè xiē shì 。

Yesu akawajibu, “Nami nitawauliza swali moja. Kama mkinijibu, nami nitawaambia ni kwa mamlaka gani ninafanya mambo haya.

约翰的洗礼是从哪里来的？是从天上来的？是从人间来的呢？」他们彼此商议说：「我们若说『从天上来』，他必对我们说：『这样，你们为什么不信他呢？』

yuē hàn de xǐ lǐ shì cóng nǎ lǐ lái de ？ shì cóng tiān shàng lái de ？ shì cóng rén jiān lái de ne ？」 tā men bǐ cǐ shāng yì shuō ：「 wǒ men ruò shuō 『 cóng tiān shàng lái 』， tā bì duì wǒ men shuō ：『 zhè yàng ， nǐ men wèi shén me bú xìn tā ne ？』

Ubatizo wa Yohana, ulitoka wapi? Je, ulitoka mbinguni au kwa wanadamu?” Wakahojiana wao kwa wao na kusema, “Tukisema ulitoka mbinguni atatuuliza, ‘Mbona basi hamkumwamini?’

若说『从人间来』，我们又怕百姓，因为他们都以约翰为先知。」

ruò shuō 『 cóng rén jiān lái 』， wǒ men yòu pà bǎi xìng ， yīn wèi tā men dōu yǐ yuē hàn wèi xiān zhī 。」

Lakini tukisema, ‘Ulitoka kwa wanadamu,’ tunawaogopa hawa watu, maana wote wanamtambua Yohana kuwa ni nabii.”

于是回答耶稣说：「我们不知道。」耶稣说：「我也不告诉你们我仗着什么权柄做这些事。」

yú shì huí dá yē sū shuō ：「 wǒ men bù zhī dào 。」 yē sū shuō ：「 wǒ yě bú gào sù nǐ men wǒ zhàng zhe shén me quán bǐng zuò zhè xiē shì 。」

Kwa hiyo wakamjibu Yesu, “Sisi hatujui.” Naye akawaambia, “Wala mimi sitawaambia ni kwa mamlaka gani ninatenda mambo haya.”

又说：「一个人有两个儿子。他来对大儿子说：『我儿，你今天到葡萄园里去做工。』

yòu shuō ：「 yí gè rén yǒu liǎng gè ér zi 。 tā lái duì dà ér zi shuō ：『 wǒ ér ， nǐ jīn tiān dào pú táo yuán lǐ qù zuò gōng 。』

“Lakini mwaonaje? Mtu mmoja alikuwa na wana wawili. Akamwendea yule wa kwanza akamwambia, ‘Mwanangu, nenda ukafanye kazi kwenye shamba la mizabibu leo.’

他回答说：『我不去』，以后自己懊悔，就去了。

tā huí dá shuō ：『 wǒ bú qù 』， yǐ hòu zì jǐ ào huǐ ， jiù qù le 。

“Yule mwanawe akamjibu ‘Mimi sitakwenda.’ Baadaye akabadili mawazo yake akaenda.

又来对小儿子也是这样说。他回答说：『父啊，我去』，他却不去。

yòu lái duì xiǎo ér zǐ yě shì zhè yàng shuō 。 tā huí dá shuō ：『 fù a ， wǒ qù 』， tā què bú qù 。

“Kisha yule baba akamwendea yule mwanawe mwingine akamwambia vilevile. Yeye akajibu, ‘Nitakwenda, bwana,’ lakini hakwenda.

你们想，这两个儿子是哪一个遵行父命呢？」他们说：「大儿子。」耶稣说：「我实在告诉你们，税吏和娼妓倒比你们先进 神的国。

nǐ men xiǎng ， zhè liǎng gè ér zi shì nǎ yí gè zūn xíng fù mìng ne ？」 tā men shuō ：「 dà ér zi 。」 yē sū shuō ：「 wǒ shí zài gào sù nǐ men ， shuì lì hé chāng jì dǎo bǐ nǐ men xiān jìn shén de guó 。

“Ni yupi kati yao hao wawili aliyetimiza kile alichotaka baba yake?” Wakamjibu, “Ni yule wa kwanza.” Yesu akawaambia, “Amin, amin nawaambia, watoza ushuru na makahaba wanawatangulia kuingia katika Ufalme wa Mungu.

因为约翰遵着义路到你们这里来，你们却不信他；税吏和娼妓倒信他。你们看见了，后来还是不懊悔去信他。」

yīn wèi yuē hàn zūn zhe yì lù dào nǐ men zhè lǐ lái ， nǐ men què bú xìn tā ； shuì lì hé chāng jì dǎo xìn tā 。 nǐ men kàn jiàn le ， hòu lái hái shì bú ào huǐ qù xìn tā 。」

Kwa maana Yohana alikuja kwenu kuwaonyesha njia ya haki, lakini hamkumsadiki, lakini watoza ushuru na makahaba wakamsadiki. Nanyi hata mlipoona hayo, baadaye hamkutubu na kumsadiki.

「你们再听一个比喻：有个家主栽了一个葡萄园，周围圈上篱笆，里面挖了一个压酒池，盖了一座楼，租给园户，就往外国去了。

「 nǐ men zài tīng yí gè bǐ yù ： yǒu gè jiā zhǔ zāi le yí gè pú táo yuán ， zhōu wéi quān shàng lí bā ， lǐ miàn wā le yí gè yā jiǔ chí ， gài le yí zuò lóu ， zū gěi yuán hù ， jiù wǎng wài guó qù le 。

“Sikilizeni mfano mwingine: Kulikuwa na mtu mmoja mwenye shamba ambaye alipanda shamba la mizabibu. Akajenga ukuta kulizunguka, akatengeneza shinikizo ndani yake na akajenga mnara wa ulinzi. Kisha akalikodisha hilo shamba la mizabibu kwa wakulima fulani, naye akaondoka, akasafiri kwenda nchi nyingine.

收果子的时候近了，就打发仆人到园户那里去收果子。

shōu guǒ zǐ de shí hòu jìn le ， jiù dǎ fā pú rén dào yuán hù nà lǐ qù shōu guǒ zǐ 。

Wakati wa mavuno ulipokaribia, akawatuma watumishi wake kwa hao wapangaji ili kukusanya matunda yake.

园户拿住仆人，打了一个，杀了一个，用石头打死一个。

yuán hù ná zhù pú rén ， dǎ le yí gè ， shā le yí gè ， yòng shí tou dǎ sǐ yí gè 。

“Wale wapangaji wakawakamata wale watumishi, wakampiga mmoja, wakamuua mwingine, na yule wa tatu wakampiga mawe.

主人又打发别的仆人去，比先前更多；园户还是照样待他们。

zhǔ rén yòu dǎ fā bié de pú rén qù ， bǐ xiān qián gèng duō ； yuán hù hái shì zhào yàng dài tā men 。

Kisha akawatuma kwao watumishi wengine, wengi kuliko wale wa kwanza, nao wale wapangaji wakawatendea vilevile.

后来打发他的儿子到他们那里去，意思说：『他们必尊敬我的儿子。』

hòu lái dǎ fā tā de ér zi dào tā men nà lǐ qù ， yì sī shuō ：『 tā men bì zūn jìng wǒ de ér zi 。』

Mwisho wa yote, akamtuma mwanawe kwao, akisema, ‘Watamheshimu mwanangu.’

不料，园户看见他儿子，就彼此说：『这是承受产业的。来吧，我们杀他，占他的产业！』

bú liào ， yuán hù kàn jiàn tā ér zi ， jiù bǐ cǐ shuō ：『 zhè shì chéng shòu chǎn yè de 。 lái ba ， wǒ men shā tā ， zhàn tā de chǎn yè ！』

“Lakini wale wapangaji walipomwona mwanawe, wakasemezana wao kwa wao, ‘Huyu ndiye mrithi. Njooni tumuue, ili tuchukue urithi wake.’

他们就拿住他，推出葡萄园外，杀了。

tā men jiù ná zhù tā ， tuī chū pú táo yuán wài ， shā le 。

Hivyo wakamchukua, wakamtupa nje ya shamba la mizabibu, wakamuua.

园主来的时候要怎样处治这些园户呢？」

yuán zhǔ lái de shí hòu yào zěn yàng chǔ zhì zhè xiē yuán hù ne ？」

“Kwa hiyo, huyo mwenye shamba la mizabibu atakapokuja, atawafanyia nini hao wakulima?”

他们说：「要下毒手除灭那些恶人，将葡萄园另租给那按着时候交果子的园户。」

tā men shuō ：「 yào xià dú shǒu chú miè nà xiē è rén ， jiāng pú táo yuán lìng zū gěi nà àn zhe shí hòu jiāo guǒ zǐ de yuán hù 。」

Wakamjibu, “Kwa huzuni kuu atawaangamiza kabisa hao wadhalimu na kulipangisha shamba lake la mizabibu kwa wakulima wengine ambao watampatia fungu lake la matunda wakati wa mavuno.”

耶稣说：「经上写着： 匠人所弃的石头 已作了房角的头块石头。 这是主所做的， 在我们眼中看为希奇。 这经你们没有念过吗？

yē sū shuō ：「 jīng shàng xiě zhe ： jiàng rén suǒ qì de shí tou yǐ zuò le fáng jiǎo de tóu kuài shí tou 。 zhè shì zhǔ suǒ zuò de ， zài wǒ men yǎn zhōng kàn wèi xī qí 。 zhè jīng nǐ men méi yǒu niàn guò ma ？

Yesu akawaambia, “Je, hamjasoma katika Maandiko kwamba: “ ‘Jiwe walilolikataa waashi limekuwa jiwe kuu la pembeni. Bwana ndiye alitenda jambo hili, nalo ni la ajabu machoni petu’?

所以我告诉你们， 神的国必从你们夺去，赐给那能结果子的百姓。

suǒ yǐ wǒ gào sù nǐ men ， shén de guó bì cóng nǐ men duó qù ， cì gěi nà néng jié guǒ zǐ de bǎi xìng 。

“Kwa hiyo ninawaambia, Ufalme wa Mungu utaondolewa kwenu na kupewa watu wengine wawezao kuzaa matunda yake.

谁掉在这石头上，必要跌碎；这石头掉在谁的身上，就要把谁砸得稀烂。」

shuí diào zài zhè shí tou shàng ， bì yào diē suì ； zhè shí tou diào zài shuí de shēn shàng ， jiù yào bǎ shuí zá dé xī làn 。」

Yeye aangukaye juu ya jiwe hili atavunjika vipande vipande, lakini yule litakayemwangukia atasagwa kabisa.”

祭司长和法利赛人听见他的比喻，就看出他是指着他们说的。

jì sī cháng hé fǎ lì sài rén tīng jiàn tā de bǐ yù ， jiù kàn chū tā shì zhǐ zhe tā men shuō de 。

Viongozi wa Makuhani na Mafarisayo waliposikia mifano ya Yesu, walitambua kuwa alikuwa akiwasema wao.

他们想要捉拿他，只是怕众人，因为众人以他为先知。

tā men xiǎng yào zhuō ná tā ， zhǐ shì pà zhòng rén ， yīn wèi zhòng rén yǐ tā wèi xiān zhī 。

Wakatafuta njia ya kumkamata, lakini wakaogopa umati wa watu, kwa kuwa watu walimwona Yesu kuwa ni nabii.