Mithali 14

智慧妇人建立家室； 愚妄妇人亲手拆毁。

zhì huì fù rén jiàn lì jiā shì ； yú wàng fù rén qīn shǒu chāi huǐ 。

Mwanamke mwenye hekima huijenga nyumba yake, bali mpumbavu huibomoa nyumba yake kwa mikono yake mwenyewe.

行动正直的，敬畏耶和华； 行事乖僻的，却藐视他。

xíng dòng zhèng zhí de ， jìng wèi yē hé huá ； xíng shì guāi pì de ， què miǎo shì tā 。

Yeye ambaye njia zake ni nyofu humcha Bwana, bali yeye ambaye njia zake zimepotoka humdharau Mungu.

愚妄人口中骄傲，如杖责打己身； 智慧人的嘴必保守自己。

yú wàng rén kǒu zhōng jiāo ào ， rú zhàng zé dǎ jǐ shēn ； zhì huì rén de zuǐ bì bǎo shǒu zì jǐ 。

Mazungumzo ya mpumbavu huleta fimbo mgongoni mwake, bali mwenye hekima hulindwa na maneno ya midomo yake.

家里无牛，槽头干净； 土产加多乃凭牛力。

jiā lǐ wú niú ， cáo tóu gān jìng ； tǔ chǎn jiā duō nǎi píng niú lì 。

Pale ambapo hakuna mafahali, hori ni tupu, bali kutokana na nguvu za fahali huja mavuno mengi.

诚实见证人不说谎话； 假见证人吐出谎言。

chéng shí jiàn zhèng rén bù shuō huǎng huà ； jiǎ jiàn zhèng rén tǔ chū huǎng yán 。

Shahidi mwaminifu hadanganyi, bali shahidi wa uongo humimina uongo.

亵慢人寻智慧，却寻不着； 聪明人易得知识。

xiè màn rén xún zhì huì ， què xún bù zháo ； cōng ming rén yì dé zhī shi 。

Mwenye mzaha huitafuta hekima na haipati, bali maarifa huja kwa urahisi kwa anayepambanua.

到愚昧人面前， 不见他嘴中有知识。

dào yú mèi rén miàn qián ， bú jiàn tā zuǐ zhōng yǒu zhī shi 。

Kaa mbali na mtu mpumbavu, kwa maana hutapata maarifa katika midomo yake.

通达人的智慧在乎明白己道； 愚昧人的愚妄乃是诡诈 。

tōng dá rén de zhì huì zài hu míng bai jǐ dào ； yú mèi rén de yú wàng nǎi shì guǐ zhà 。

Hekima ya mwenye busara ni kufikiria njia zake, bali upumbavu wa wapumbavu ni udanganyifu.

愚妄人犯罪，以为戏耍 ； 正直人互相喜悦。

yú wàng rén fàn zuì ， yǐ wéi xì shuǎ ； zhèng zhí rén hù xiāng xǐ yuè 。

Wapumbavu hudhihaki kujirekebisha kutoka dhambi, bali wema hupatikana miongoni mwa wanyofu.

心中的苦楚，自己知道； 心里的喜乐，外人无干。

xīn zhōng de kǔ chǔ ， zì jǐ zhī dào ； xīn li de xǐ lè ， wài rén wú gān 。

Kila moyo hujua uchungu wake wenyewe, wala hakuna yeyote awezaye kushiriki furaha yake.

奸恶人的房屋必倾倒； 正直人的帐棚必兴盛。

jiān è rén de fáng wū bì qīng dǎo ； zhèng zhí rén de zhàng peng bì xīng shèng 。

Nyumba ya mwovu itaangamizwa, bali hema la mnyofu litastawi.

有一条路，人以为正， 至终成为死亡之路。

yǒu yì tiáo lù ， rén yǐ wéi zhèng ， zhì zhōng chéng wéi sǐ wáng zhī lù 。

Iko njia ionekanayo kuwa sawa kwa mtu, bali mwisho wake huelekeza mautini.

人在喜笑中，心也忧愁； 快乐至极就生愁苦。

rén zài xǐ xiào zhōng ， xīn yě yōu chóu ； kuài lè zhì jí jiù shēng chóu kǔ 。

Hata katika kicheko moyo waweza kuuma, nayo furaha yaweza kuishia katika majonzi.

心中背道的，必满得自己的结果； 善人必从自己的行为得以知足。

xīn zhōng bèi dào de ， bì mǎn dé zì jǐ de jié guǒ ； shàn rén bì cóng zì jǐ de xíng wéi dé yǐ zhī zú 。

Wasio na imani watapatilizwa kikamilifu kwa ajili ya njia zao, naye mtu mwema atapewa thawabu kwa ajili ya njia yake.

愚蒙人是话都信； 通达人步步谨慎。

yú méng rén shì huà dōu xìn ； tōng dá rén bù bù jǐn shèn 。

Mtu mjinga huamini kila kitu, bali mwenye busara hufikiria hatua zake.

智慧人惧怕，就远离恶事； 愚妄人却狂傲自恃。

zhì huì rén jù pà ， jiù yuǎn lí è shì ； yú wàng rén què kuáng ào zì shì 。

Mtu mwenye hekima humcha Bwana na kuepuka mabaya, bali mpumbavu hukasirika kwa hamaki na uzembe.

轻易发怒的，行事愚妄； 设立诡计的，被人恨恶。

qīng yì fā nù de ， xíng shì yú wàng ； shè lì guǐ jì de ， bèi rén hèn wù 。

Mtu anayekasirika kwa haraka hufanya mambo ya upumbavu, naye mtu wa hila huchukiwa.

愚蒙人得愚昧为产业； 通达人得知识为冠冕。

yú méng rén dé yú mèi wèi chǎn yè ； tōng dá rén dé zhī shi wéi guān miǎn 。

Mjinga hurithi upumbavu, bali wenye busara huvikwa maarifa kichwani kama taji.

坏人俯伏在善人面前； 恶人俯伏在义人门口。

huài rén fǔ fú zài shàn rén miàn qián ； è rén fǔ fú zài yì rén mén kǒu 。

Watu wabaya watasujudu mbele ya watu wema, nao waovu kwenye malango ya wenye haki.

贫穷人连邻舍也恨他； 富足人朋友最多。

pín qióng rén lián lín shè yě hèn tā ； fù zú rén péng you zuì duō 。

Maskini huepukwa hata na majirani zao, bali matajiri wana marafiki wengi.

藐视邻舍的，这人有罪； 怜悯贫穷的，这人有福。

miǎo shì lín shè de ， zhè rén yǒu zuì ； lián mǐn pín qióng de ， zhè rén yǒu fú 。

Yeye anayemdharau jirani yake hutenda dhambi, bali amebarikiwa yeye aliye na huruma kwa mhitaji.

谋恶的，岂非走入迷途吗？ 谋善的，必得慈爱和诚实。

móu è de ， qǐ fēi zǒu rù mí tú ma ？ móu shàn de ， bì dé cí ài hé chéng shí 。

Je, wale wanaopanga ubaya hawapotoki? Bali wale wanaopanga kilicho chema hupata upendo na uaminifu.

诸般勤劳都有益处； 嘴上多言乃致穷乏。

zhū bān qín láo dōu yǒu yì chu ； zuǐ shàng duō yán nǎi zhì qióng fá 。

Kazi zote zinazofanywa kwa bidii huleta faida, bali mazungumzo matupu huelekea umaskini tu.

智慧人的财为自己的冠冕； 愚妄人的愚昧终是愚昧。

zhì huì rén de cái wéi zì jǐ de guān miǎn ； yú wàng rén de yú mèi zhōng shì yú mèi 。

Utajiri wa wenye hekima ni taji yao, bali upumbavu wa wapumbavu huzaa upumbavu.

作真见证的，救人性命； 吐出谎言的，施行诡诈。

zuò zhēn jiàn zhèng de ， jiù rén xìng mìng ； tǔ chū huǎng yán de ， shī xíng guǐ zhà 。

Shahidi wa kweli huokoa maisha, bali shahidi wa uongo ni mdanganyifu.

敬畏耶和华的，大有倚靠； 他的儿女也有避难所。

jìng wèi yē hé huá de ， dà yǒu yǐ kào ； tā de ér nǚ yě yǒu bì nàn suǒ 。

Yeye amchaye Bwana ana ngome salama, na kwa watoto wake itakuwa kimbilio.

敬畏耶和华就是生命的泉源， 可以使人离开死亡的网罗。

jìng wèi yē hé huá jiù shì shēng mìng de quán yuán ， kě yǐ shǐ rén lí kāi sǐ wáng de wǎng luó 。

Kumcha Bwana ni chemchemi ya uzima, ili kumwepusha mtu na mitego ya mauti.

帝王荣耀在乎民多； 君王衰败在乎民少。

dì wáng róng yào zài hu mín duō ； jūn wáng shuāi bài zài hu mín shǎo 。

Wingi wa watu ni utukufu wa mfalme, bali pasipo watu mkuu huangamia.

不轻易发怒的，大有聪明； 性情暴躁的，大显愚妄。

bù qīng yì fā nù de ， dà yǒu cōng ming ； xìng qíng bào zào de ， dà xiǎn yú wàng 。

Mtu mwenye subira ana ufahamu mwingi, bali anayekasirika haraka huonyesha upumbavu.

心中安静是肉体的生命； 嫉妒是骨中的朽烂。

xīn zhōng ān jìng shì ròu tǐ de shēng mìng ； jí dù shì gǔ zhōng de xiǔ làn 。

Moyo wenye amani huupa mwili uzima, bali wivu huozesha mifupa.

欺压贫寒的，是辱没造他的主； 怜悯穷乏的，乃是尊敬主。

qī yā pín hán de ， shì rǔ mò zào tā de zhǔ ； lián mǐn qióng fá de ， nǎi shì zūn jìng zhǔ 。

Yeye amwoneaye maskini huonyesha dharau kwa Muumba wao, bali yeyote anayemhurumia mhitaji humheshimu Mungu.

恶人在所行的恶上必被推倒； 义人临死，有所投靠。

è rén zài suǒ xíng de è shàng bì bèi tuī dǎo ； yì rén lín sǐ ， yǒu suǒ tóu kào 。

Waovu huangamizwa kwa matendo yao maovu, bali hata katika kifo wenye haki hupata kimbilio.

智慧存在聪明人心中； 愚昧人心里所存的，显而易见。

zhì huì cún zài cōng ming rén xīn zhōng ； yú mèi rén xīn lǐ suǒ cún de ， xiǎn ér yì jiàn 。

Hekima hukaa katika moyo wa mwenye ufahamu bali haijulikani miongoni mwa wapumbavu.

公义使邦国高举； 罪恶是人民的羞辱。

gōng yì shǐ bāng guó gāo jǔ ； zuì è shì rén mín de xiū rǔ 。

Haki huinua taifa, bali dhambi ni aibu kwa watu wote.

智慧的臣子蒙王恩惠； 贻羞的仆人遭其震怒。

zhì huì de chén zǐ méng wáng ēn huì ； yí xiū de pú rén zāo qí zhèn nù 。

Mfalme hupendezwa na mtumishi mwenye hekima, bali ghadhabu yake humwangukia mtumishi mwenye kuaibisha.