Mithali 17

设筵满屋，大家相争， 不如有块干饼，大家相安。

shè yán mǎn wū ， dà jiā xiāng zhēng ， bù rú yǒu kuài gān bǐng ， dà jiā xiāng ān 。

Afadhali kula ukoko mkavu ukiwa na amani na utulivu kuliko kukaa kwenye nyumba ya karamu kukiwa na magomvi.

仆人办事聪明，必管辖贻羞之子， 又在众子中同分产业。

pú rén bàn shì cōng ming ， bì guǎn xiá yí xiū zhī zǐ ， yòu zài zhòng zǐ zhōng tóng fēn chǎn yè 。

Mtumishi mwenye hekima atatawala juu ya mwana aaibishaye, naye atashirikiana katika urithi kama mmoja wa hao ndugu.

鼎为炼银，炉为炼金； 惟有耶和华熬炼人心。

dǐng wèi liàn yín ， lú wèi liàn jīn ； wéi yǒu yē hé huá áo liàn rén xīn 。

Kalibu ni kwa ajili ya fedha na tanuru ni kwa ajili ya dhahabu, bali Bwana huujaribu moyo.

行恶的，留心听奸诈之言； 说谎的，侧耳听邪恶之语。

xíng è de ， liú xīn tīng jiān zhà zhī yán ； shuō huǎng de ， cè ěr tīng xié è zhī yǔ 。

Mtu mwovu husikiliza midomo mibaya; mwongo husikiliza kwa makini ulimi wa madhara.

戏笑穷人的，是辱没造他的主； 幸灾乐祸的，必不免受罚。

xì xiào qióng rén de ， shì rǔ mò zào tā de zhǔ ； xìng zāi lè huò de ， bì bù miǎn shòu fá 。

Yeye anaye mdhihaki maskini huonyesha dharau kwa Muumba wake; yeyote afurahiaye maafa hataepuka kuadhibiwa.

子孙为老人的冠冕； 父亲是儿女的荣耀。

zǐ sūn wèi lǎo rén de guān miǎn ； fù qīn shì ér nǚ de róng yào 。

Wana wa wana ni taji la wazee, nao wazazi ni fahari ya watoto wao.

愚顽人说美言本不相宜， 何况君王说谎话呢？

yú wán rén shuō měi yán běn bù xiāng yí ， hé kuàng jūn wáng shuō huǎng huà ne ？

Midomo yenye uwezo wa ushawishi haimfai mpumbavu: je, ni mibaya kiasi gani zaidi midomo ya uongo kwa mtawala!

贿赂在馈送的人眼中看为宝玉， 随处运动都得顺利。

huì lù zài kuì sòng de rén yǎn zhōng kàn wèi bǎo yù ， suí chù yùn dòng dōu dé shùn lì 。

Kipawa ni kama kito cha thamani machoni pake yeye aliye nacho; kokote kigeukiapo, hufanikiwa.

遮掩人过的，寻求人爱； 屡次挑错的，离间密友。

zhē yǎn rén guò de ， xún qiú rén ài ； lǚ cì tiāo cuò de ， lí jiàn mì yǒu 。

Yeye anayesamehe kosa hudumisha upendo, bali yeyote arudiaye jambo hutenganisha marafiki wa karibu.

一句责备话深入聪明人的心， 强如责打愚昧人一百下。

yí jù zé bèi huà shēn rù cōng ming rén de xīn ， qiáng rú zé dǎ yú mèi rén yì bǎi xià 。

Karipio humwingia sana mtu mwenye kutambua kuliko mapigo mia kwa mpumbavu.

恶人只寻背叛， 所以必有严厉的使者奉差攻击他。

è rén zhī xún bèi pàn ， suǒ yǐ bì yǒu yán lì de shǐ zhě fèng chà gōng jī tā 。

Mtu mbaya hupenda kuasi tu; mjumbe asiye na huruma atatumwa dhidi yake.

宁可遇见丢崽子的母熊， 不可遇见正行愚妄的愚昧人。

níng kě yù jiàn diū zǎi zǐ de mǔ xióng ， bù kě yù jiàn zhèng xíng yú wàng de yú mèi rén 。

Ni afadhali ukutane na dubu aliyenyangʼanywa watoto wake, kuliko mpumbavu katika upumbavu wake.

以恶报善的， 祸患必不离他的家。

yǐ è bào shàn de ， huò huàn bì bù lí tā de jiā 。

Ikiwa mtu atalipa baya kwa jema, kamwe ubaya hautaondoka katika nyumba yake.

纷争的起头如水放开， 所以，在争闹之先必当止息争竞。

fēn zhēng de qǐ tóu rú shuǐ fàng kāi ， suǒ yǐ ， zài zhēng nào zhī xiān bì dāng zhǐ xī zhēng jìng 。

Kuanzisha ugomvi ni kama kutoboa bwawa la maji; kwa hiyo acha jambo hilo kabla mabishano hayajaanza.

定恶人为义的，定义人为恶的， 这都为耶和华所憎恶。

dìng è rén wéi yì de ， dìng yì rén wéi è de ， zhè dōu wèi yē hé huá suǒ zēng wù 。

Yeye asemaye kuwa asiye na haki ana haki, naye asemaye kuwa mwenye haki hana haki: Bwana huwachukia sana wote wawili.

愚昧人既无聪明， 为何手拿价银买智慧呢？

yú mèi rén jì wú cōng ming ， wèi hé shǒu ná jià yín mǎi zhì huì ne ？

Fedha ina faida gani mikononi mwa mpumbavu, wakati yeye hana haja ya kupata hekima?

朋友乃时常亲爱， 弟兄为患难而生。

péng yǒu nǎi shí cháng qīn ài ， dì xiong wèi huàn nàn ér shēng 。

Rafiki hupenda wakati wote naye ndugu amezaliwa kwa ajili ya wakati wa shida.

在邻舍面前击掌作保 乃是无知的人。

zài lín shè miàn qián jī zhǎng zuò bǎo nǎi shì wú zhī de rén 。

Mtu mjinga hupana mkono ili kuweka rehani, naye huweka dhamana kwa jirani yake.

喜爱争竞的，是喜爱过犯； 高立家门的，乃自取败坏。

xǐ ài zhēng jìng de ， shì xǐ ài guò fàn ； gāo lì jiā mén de ， nǎi zì qǔ bài huài 。

Yeye apendaye ugomvi apenda dhambi; naye ainuaye sana lango lake hutafuta uharibifu.

心存邪僻的，寻不着好处； 舌弄是非的，陷在祸患中。

xīn cún xié pì de ， xún bù zhe hǎo chù ； shé nòng shì fēi de ， xiàn zài huò huàn zhōng 。

Mtu mwenye moyo mpotovu hawezi kufanikiwa; naye ambaye ulimi wake ni mdanganyifu huanguka kwenye taabu.

生愚昧子的，必自愁苦； 愚顽人的父毫无喜乐。

shēng yú mèi zǐ de ， bì zì chóu kǔ ； yú wán rén de fù háo wú xǐ lè 。

Kuwa na mwana mpumbavu huleta huzuni; hakuna furaha kwa baba wa mpumbavu.

喜乐的心乃是良药； 忧伤的灵使骨枯干。

xǐ lè de xīn nǎi shì liáng yào ； yōu shāng de líng shǐ gǔ kū gān 。

Moyo wenye furaha ni dawa nzuri, bali roho iliyopondeka hukausha mifupa.

恶人暗中受贿赂， 为要颠倒判断。

è rén àn zhōng shòu huì lù ， wèi yào diān dǎo pàn duàn 。

Mtu mwovu hukubali rushwa kwa siri ili kupotosha njia ya haki.

明哲人眼前有智慧； 愚昧人眼望地极。

míng zhé rén yǎn qián yǒu zhì huì ； yú mèi rén yǎn wàng dì jí 。

Mtu wa ufahamu huitazama hekima, lakini macho ya mpumbavu huhangaika hadi kwenye miisho ya dunia.

愚昧子使父亲愁烦， 使母亲忧苦。

yú mèi zǐ shǐ fù qīn chóu fán ， shǐ mǔ qīn yōu kǔ 。

Mwana mpumbavu huleta huzuni kwa baba yake na uchungu kwa yeye aliyemzaa.

刑罚义人为不善； 责打君子为不义。

xíng fá yì rén wéi bú shàn ； zé dǎ jūn zǐ wèi bú yì 。

Si vizuri kumwadhibu mtu asiye na hatia, au kuwapiga sana maafisa kwa ajili ya uadilifu wao.

寡少言语的，有知识； 性情温良的，有聪明。

guǎ shǎo yán yǔ de ， yǒu zhī shi ； xìng qíng wēn liáng de ， yǒu cōng ming 。

Mtu mwenye maarifa hutumia maneno kwa kujizuia, naye mtu mwenye ufahamu ana moyo wa utulivu.

愚昧人若静默不言也可算为智慧； 闭口不说也可算为聪明。

yú mèi rén ruò jìng mò bù yán yě kě suàn wèi zhì huì ； bì kǒu bù shuō yě kě suàn wèi cōng ming 。

Hata mtu mpumbavu hudhaniwa kuwa na hekima kama akinyamaza, na mwenye ufahamu kama akiuzuia ulimi wake.