Mithali 27

不要为明日自夸， 因为一日要生何事，你尚且不能知道。

bú yào wèi míng rì zì kuā ， yīn wèi yí rì yào shēng hé shì ， nǐ shàng qiě bù néng zhī dào 。

Usijisifu kwa ajili ya kesho, kwa kuwa hujui ni nini kitakachozaliwa kwa siku moja.

要别人夸奖你，不可用口自夸； 等外人称赞你，不可用嘴自称。

yào bié rén kuā jiǎng nǐ ， bù kě yòng kǒu zì kuā ； děng wài rén chēng zàn nǐ ， bù kě yòng zuǐ zì chēng 。

Mwache mwingine akusifu, wala si kinywa chako mwenyewe; mtu mwingine afanye hivyo na si midomo yako mwenyewe.

石头重，沙土沉， 愚妄人的恼怒比这两样更重。

shí tou zhòng ， shā tǔ chén ， yú wàng rén de nǎo nù bǐ zhè liǎng yàng gèng zhòng 。

Jiwe ni zito na mchanga ni mzigo, lakini kukasirishwa na mpumbavu ni kuzito kuliko vyote viwili.

忿怒为残忍，怒气为狂澜， 惟有嫉妒，谁能敌得住呢？

fèn nù wèi cán rěn ， nù qì wèi kuáng lán ， wéi yǒu jí dù ， shuí néng dí dé zhù ne ？

Hasira ni ukatili na ghadhabu kali ni gharika, lakini ni nani awezaye kusimama mbele ya wivu?

当面的责备强如背地的爱情。

dāng miàn de zé bèi qiáng rú bèi dì de ài qíng 。

Afadhali karipio la wazi kuliko upendo uliofichika.

朋友加的伤痕出于忠诚； 仇敌连连亲嘴却是多余。

péng yǒu jiā de shāng hén chū yú zhōng chéng ； chóu dí lián lián qīn zuǐ què shì duō yú 。

Majeraha kutoka kwa rafiki yaonyesha uaminifu, bali kubusu kwa adui ni kwingi sana.

人吃饱了，厌恶蜂房的蜜； 人饥饿了，一切苦物都觉甘甜。

rén chī bǎo le ， yàn wù fēng fáng de mì ； rén jī è le ， yí qiè kǔ wù dōu jué gān tián 。

Yeye aliyeshiba huchukia kabisa asali, bali kwa mwenye njaa hata kile kilicho kichungu kwake ni kitamu.

人离本处飘流， 好像雀鸟离窝游飞。

rén lí běn chù piāo liú ， hǎo xiàng què niǎo lí wō yóu fēi 。

Kama ndege atangatangavyo mbali na kiota chake, ndivyo alivyo mtu atangatangaye mbali na nyumbani mwake.

膏油与香料使人心喜悦； 朋友诚实的劝教也是如此甘美。

gāo yóu yǔ xiāng liào shǐ rén xīn xǐ yuè ； péng yǒu chéng shí de quàn jiào yě shì rú cǐ gān měi 。

Manukato na uvumba huleta furaha moyoni, nao uzuri wa rafiki huchipuka kutoka kwenye ushauri wake wa uaminifu.

你的朋友和父亲的朋友， 你都不可离弃。 你遭难的日子，不要上弟兄的家去； 相近的邻舍强如远方的弟兄。

nǐ de péng yǒu hé fù qīn de péng yǒu ， nǐ dōu bù kě lí qì 。 nǐ zāo nán de rì zi ， bú yào shàng dì xiong de jiā qù ； xiāng jìn de lín shè qiáng rú yuǎn fāng de dì xiong 。

Usimwache rafiki yako wala rafiki wa baba yako, tena usiende nyumbani mwa ndugu yako wakati umepatwa na maafa. Bora jirani wa karibu kuliko ndugu aliye mbali.

我儿，你要作智慧人，好叫我的心欢喜， 使我可以回答那讥诮我的人。

wǒ ér ， nǐ yào zuò zhì huì rén ， hǎo jiào wǒ de xīn huān xǐ ， shǐ wǒ kě yǐ huí dá nà jī qiào wǒ de rén 。

Mwanangu, uwe na hekima, nawe ulete furaha moyoni mwangu, ndipo nitakapoweza kumjibu yeyote anitendaye kwa dharau.

通达人见祸藏躲； 愚蒙人前往受害。

tōng dá rén jiàn huò cáng duǒ ； yú méng rén qián wǎng shòu hài 。

Mtu mwenye busara huona hatari na kujificha, bali mjinga huendelea mbele nayo ikamtesa.

谁为生人作保，就拿谁的衣服； 谁为外女作保，谁就承当。

shuí wèi shēng rén zuò bǎo ， jiù ná shuí de yī fu ； shuí wèi wài nǚ zuò bǎo ， shuí jiù chéng dāng 。

Chukua vazi la yule awekaye dhamana kwa ajili ya mgeni; lishikilie iwe dhamana kama anafanya hivyo kwa ajili ya mwanamke mpotovu.

清晨起来，大声给朋友祝福的， 就算是咒诅他。

qīng chén qǐ lái ， dà shēng gěi péng yǒu zhù fú de ， jiù suàn shì zhòu zǔ tā 。

Kama mtu akimbariki jirani yake kwa sauti kuu asubuhi na mapema, itahesabiwa kama ni laana.

大雨之日连连滴漏， 和争吵的妇人一样；

dà yǔ zhī rì lián lián dī lòu ， hé zhēng chǎo de fù rén yí yàng ；

Mke mgomvi ni kama matone yasiyokoma ya siku ya mvua.

想拦阻她的，便是拦阻风， 也是右手抓油。

xiǎng lán zǔ tā de ， biàn shì lán zǔ fēng ， yě shì yòu shǒu zhuā yóu 。

Kumzuia yeye ni kama kuuzuia upepo au kukamata mafuta kwa kiganja cha mkono.

铁磨铁，磨出刃来； 朋友相感 也是如此。

tiě mó tiě ， mó chū rèn lái ； péng yǒu xiāng gǎn yě shì rú cǐ 。

Kama vile chuma kinoavyo chuma, ndivyo mtu amnoavyo mwenzake.

看守无花果树的，必吃树上的果子； 敬奉主人的，必得尊荣。

kān shǒu wú huā guǒ shù de ， bì chī shù shàng de guǒ zǐ ； jìng fèng zhǔ rén de ， bì dé zūn róng 。

Yeye autunzaye mtini atakula tunda lake, naye amtunzaye bwana wake ataheshimiwa.

水中照脸，彼此相符； 人与人，心也相对。

shuǐ zhōng zhào liǎn ， bǐ cǐ xiāng fú ； rén yǔ rén ， xīn yě xiāng duì 。

Kama uso uonekanavyo kwenye maji, ndivyo hivyo moyo wa mtu humwonyesha alivyo.

阴间和灭亡永不满足； 人的眼目也是如此。

yīn jiān hé miè wáng yǒng bù mǎn zú ； rén de yǎn mù yě shì rú cǐ 。

Kuzimu na Uharibifu havishibi kadhalika macho ya mwanadamu.

鼎为炼银，炉为炼金， 人的称赞也试炼人。

dǐng wèi liàn yín ， lú wèi liàn jīn ， rén de chēng zàn yě shì liàn rén 。

Kalibu ni kwa ajili ya fedha na tanuru kwa ajili ya dhahabu, bali mtu hupimwa kwa sifa azipokeazo.

你虽用杵将愚妄人与打碎的麦子一同捣在臼中， 他的愚妄还是离不了他。

nǐ suī yòng chǔ jiāng yú wàng rén yǔ dǎ suì de mài zi yì tóng dǎo zài jiù zhōng ， tā de yú wàng hái shì lí bù liǎo tā 。

Hata ukimtwanga mpumbavu kwenye kinu, ukimtwanga kama nafaka kwa mchi, hutauondoa upumbavu wake.

你要详细知道你羊群的景况， 留心料理你的牛群；

nǐ yào xiáng xì zhī dào nǐ yáng qún de jǐng kuàng ， liú xīn liào lǐ nǐ de niú qún ；

Hakikisha kuwa unajua hali ya makundi yako ya kondoo na mbuzi, angalia kwa bidii ngʼombe zako.

因为资财不能永有， 冠冕岂能存到万代？

yīn wèi zī cái bù néng yǒng yǒu ， guān miǎn qǐ néng cún dào wàn dài ？

Kwa kuwa utajiri haudumu milele, nayo taji haidumu vizazi vyote.

干草割去，嫩草发现， 山上的菜蔬也被收敛。

gān cǎo gē qù ， nèn cǎo fā xiàn ， shān shàng de cài shū yě bèi shōu liǎn 。

Wakati majani makavu yameondolewa na mapya yamechipua, nayo majani toka milimani yamekusanywa,

羊羔之毛是为你作衣服； 山羊是为作田地的价值，

yáng gāo zhī máo shì wèi nǐ zuò yī fu ； shān yáng shì wèi zuò tián dì de jià zhí ，

wana-kondoo watakupatia mavazi na mbuzi thamani ya shamba.

并有母山羊奶够你吃， 也够你的家眷吃， 且够养你的婢女。

bìng yǒu mǔ shān yáng nǎi gòu nǐ chī ， yě gòu nǐ de jiā juàn chī ， qiě gòu yǎng nǐ de bì nǚ 。

Utakuwa na maziwa mengi ya mbuzi kukulisha wewe na jamaa yako, na kuwalisha watumishi wako wa kike.