1 Mga Hari 10

示巴女王听见所罗门因耶和华之名所得的名声，就来要用难解的话试问所罗门。

shì bā nǚ wáng tīng jiàn suǒ luó mén yīn yē hé huá zhī míng suǒ dé de míng shēng ， jiù lái yào yòng nán jiě de huà shì wèn suǒ luó mén 。

Nang mabalitaan ng reyna ng Seba ang katanyagan ni Solomon tungkol sa pangalan ni Yahweh, pumunta siya para subukin si Solomon sa pamamagitan ng mga mahihirap na tanong.

跟随她到耶路撒冷的人甚多，又有骆驼驮着香料、宝石，和许多金子。她来见了所罗门王，就把心里所有的对所罗门都说出来。

gēn suí tā dào yē lù sā lěng de rén shèn duō ， yòu yǒu luò tuó tuó zhe xiāng liào 、 bǎo shí ， hé xǔ duō jīn zǐ 。 tā lái jiàn le suǒ luó mén wáng ， jiù bǎ xīn lǐ suǒ yǒu de duì suǒ luó mén dōu shuō chū lái 。

Dumating siya sa Jerusalem kasama ang isang napakahabang karawan, mga kamelyo na punong-puno ng mga pabango, maraming ginto, at maraming mga mamahaling bato. Nang siya ay dumating, sinabi niya kay Solomon lahat ng nasa loob ng kaniyang puso.

所罗门王将她所问的都答上了，没有一句不明白、不能答的。

suǒ luó mén wáng jiāng tā suǒ wèn de dōu dá shàng le ， méi yǒu yí jù bù míng bái 、 bù néng dá de 。

Sinagot ni Solomon lahat ng kaniyang mga katanungan. Wala ni isa man na kaniyang mga tanong ang hindi sinagot ng hari.

示巴女王见所罗门大有智慧，和他所建造的宫室，

shì bā nǚ wáng jiàn suǒ luó mén dà yǒu zhì huì ， hé tā suǒ jiàn zào de gōng shì ，

Nang makita ng reyna ng Seba ang lahat ng karunungan ni Solomon, ang palasyo na kaniyang itinayo,

席上的珍馐美味，群臣分列而坐，仆人两旁侍立，以及他们的衣服装饰和酒政的衣服装饰，又见他上耶和华殿的台阶 ，就诧异得神不守舍；

xí shàng de zhēn xiū měi wèi ， qún chén fēn liè ér zuò ， pú rén liǎng páng shì lì ， yǐ jí tā men de yī fu zhuāng shì hé jiǔ zhèng de yī fu zhuāng shì ， yòu jiàn tā shàng yē hé huá diàn de tái jiē ， jiù chà yì dé shén bù shǒu shě ；

ang pagkain sa kaniyang hapag-kainan at mga tirahan ng kaniyang mga lingkod at kanilang mga gawain at kanilang mga kasuotan, at saka mga taga-silbi niya ng inumin at ang paraan kung paano siya nag-alay ng mga handog na susunugin sa templo ni Yahweh, wala ng espiritu sa kaniya.

对王说：「我在本国里所听见论到你的事和你的智慧实在是真的！

duì wáng shuō ：「 wǒ zài běn guó lǐ suǒ tīng jiàn lùn dào nǐ de shì hé nǐ de zhì huì shí zài shì zhēn de ！

Sinabi niya sa hari, “Totoo nga, ang balita na aking narinig sa sarili kong lupain tungkol sa iyong mga salita at iyong karunungan.

我先不信那些话，及至我来亲眼见了才知道人所告诉我的还不到一半。你的智慧和你的福分越过我所听见的风声。

wǒ xiān bú xìn nà xiē huà ， jí zhì wǒ lái qīn yǎn jiàn le cái zhī dào rén suǒ gào sù wǒ de hái bú dào yí bàn 。 nǐ de zhì huì hé nǐ de fú fēn yuè guò wǒ suǒ tīng jiàn de fēng shēng 。

Hindi ko mapaniwalaan ang aking narinig hanggang sa dumating ako rito, at ngayon ay nakita ito ng aking mga mata. Wala pa pala sa kalahati ang nasabi sa akin tungkol sa iyong karunungan at kayamanan! Nahigitan mo ang katanyagan na aking nabalitaan.

你的臣子、你的仆人常侍立在你面前听你智慧的话是有福的！

nǐ de chén zǐ 、 nǐ de pú rén cháng shì lì zài nǐ miàn qián tīng nǐ zhì huì de huà shì yǒu fú de ！

Pinagpala ang iyong bayan, at pinagpala ang iyong mga lingkod na palaging nasa iyong harapan, dahil naririnig nila ang iyong karunungan.

耶和华—你的 神是应当称颂的！他喜悦你，使你坐以色列的国位；因为他永远爱以色列，所以立你作王，使你秉公行义。」

yē hé huá — nǐ de shén shì yīng dāng chēng sòng de ！ tā xǐ yuè nǐ ， shǐ nǐ zuò yǐ sè liè de guó wèi ； yīn wèi tā yǒng yuǎn ài yǐ sè liè ， suǒ yǐ lì nǐ zuò wáng ， shǐ nǐ bǐng gōng xíng yì 。」

Nawa ay purihin si Yahweh ang inyong Diyos, na nalulugod sa iyo, na siyang naglagay sa iyo sa trono ng Israel. Dahil walang hanggang minahal ni Yahweh ang Israel, ginawa ka niyang hari, para gumawa ka ng katarungan at katuwiran.

于是，示巴女王将一百二十他连得金子和宝石，与极多的香料，送给所罗门王。她送给王的香料，以后奉来的不再有这样多。

yú shì ， shì bā nǚ wáng jiāng yì bǎi èr shí tā lián dé jīn zǐ hé bǎo shí ， yǔ jí duō de xiāng liào ， sòng gěi suǒ luó mén wáng 。 tā sòng gěi wáng de xiāng liào ， yǐ hòu fèng lái de bú zài yǒu zhè yàng duō 。

Binigyan niya ang hari ng 120 talentong ginto at malaking halaga ng mga pabango at mga mamahaling mga bato. Wala nang mas higit pang halaga ng mga pabango tulad nitong mga ibinigay ng reyna ng Seba kay Haring Solomon ay kailanman naibigay pa muli sa kaniya.

希兰的船只从俄斐运了金子来，又从俄斐运了许多檀香木 和宝石来。

xī lán de chuán zhī cóng é fěi yùn le jīn zǐ lái ， yòu cóng é fěi yùn le xǔ duō tán xiāng mù hé bǎo shí lái 。

Ang mga barko ni Hiram, na nagdala ng ginto mula sa Ofir, ay nagdala rin mula sa Ofir ng napakaraming kahoy na algum at mga mamahaling bato.

王用檀香木为耶和华殿和王宫做栏杆，又为歌唱的人做琴瑟。以后再没有这样的檀香木进国来，也没有人看见过，直到如今。

wáng yòng tán xiāng mù wèi yē hé huá diàn hé wáng gōng zuò lán gān ， yòu wèi gē chàng de rén zuò qín sè 。 yǐ hòu zài méi yǒu zhè yàng de tán xiāng mù jìn guó lái ， yě méi yǒu rén kàn jiàn guò ， zhí dào rú jīn 。

Gumawa ang hari ng mga haligi gamit ang kahoy na algum para sa templo ni Yahweh at para sa palasyo ng hari, at mga alpa at mga lira para sa mga mang-aawit. Wala nang mas madami pang bilang ng kahoy na algum ang dumating o nakita pa muli hanggang sa araw na ito.

示巴女王一切所要所求的，所罗门王都送给她，另外照自己的厚意馈送她。于是女王和她臣仆转回本国去了。

shì bā nǚ wáng yí qiè suǒ yào suǒ qiú de ， suǒ luó mén wáng dū sòng gěi tā ， lìng wài zhào zì jǐ de hòu yì kuì sòng tā 。 yú shì nǚ wáng hé tā chén pú zhuǎn huí běn guó qù le 。

Ibinigay lahat ni Haring Solomon ang lahat ng maibigan ng reyna ng Seba, anuman ang hiniling niya, karagdagan sa mga ibinigay ni Solomon ayon sa kaniyang maharlikang kabutihang-loob. Kaya bumalik siya sa kaniyang sariling lupain kasama ang kaniyang mga lingkod.

所罗门每年所得的金子共有六百六十六他连得。

suǒ luó mén měi nián suǒ dé de jīn zǐ gòng yǒu liù bǎi liù shí liù tā lián dé 。

Ngayon ang timbang ng ginto na dumating kay Solomon sa loob ng isang taon ay 666 talento ng ginto,

另外还有商人和杂族 的诸王，与国中的省长所进的金子。

lìng wài hái yǒu shāng rén hé zá zú de zhū wáng ， yǔ guó zhōng de shěng zhǎng suǒ jìn de jīn zǐ 。

bukod sa mga ginto na dinala ng mga mangangalakal at mga negosyante. Lahat ng mga hari na taga-Arabia at mga gobernador sa bansa ay nagdala rin ng ginto at pilak kay Solomon.

所罗门王用锤出来的金子打成挡牌二百面，每面用金子六百舍客勒；

suǒ luó mén wáng yòng chuí chū lái de jīn zǐ dǎ chéng dǎng pái èr bǎi miàn ， měi miàn yòng jīn zǐ liù bǎi shè kè lè ；

Si Solomon ay nagpagawa ng dalawang-daang malalaking kalasag na binalutan ng ginto. Anim na raang siklo ng ginto ang napunta sa bawat isa.

又用锤出来的金子打成盾牌三百面，每面用金子三弥那，都放在黎巴嫩林宫里。

yòu yòng chuí chū lái de jīn zǐ dǎ chéng dùn pái sān bǎi miàn ， měi miàn yòng jīn zǐ sān mí nà ， dōu fàng zài lí bā nèn lín gōng lǐ 。

Nagpagawa rin siya ng tatlong-daang kalasag na binalutan ng ginto. Tatlong mina ng ginto ang napunta sa bawat kalasag; inilagay ang mga ito ng hari sa loob ng Palasyo ng Kagubatan ng Lebanon.

王用象牙制造一个宝座，用精金包裹。

wáng yòng xiàng yá zhì zào yí gè bǎo zuò ， yòng jīng jīn bāo guǒ 。

Pagkatapos ay nagpagawa ang hari ng isang malaking trono na gawa sa garing at nilatagan ito ng pinakamataas na uri ng ginto.

宝座有六层台阶，座的后背是圆的，两旁有扶手，靠近扶手有两个狮子站立。

bǎo zuò yǒu liù céng tái jiē ， zuò de hòu bèi shì yuán de ， liǎng páng yǒu fú shǒu ， kào jìn fú shǒu yǒu liǎng gè shī zi zhàn lì 。

May anim na baytang papunta sa trono, at ang likod nito ay may pabilog na tuktok. May mga dantayan ng bisig sa magkabilang gilid ng upuan, at dalawang leon ang nakatayo sa tabi ng mga dantayan.

六层台阶上有十二个狮子站立，每层有两个：左边一个，右边一个；在列国中没有这样做的。

liù céng tái jiē shàng yǒu shí èr gè shī zi zhàn lì ， měi céng yǒu liǎng gè ： zuǒ biān yí gè ， yòu biān yí gè ； zài liè guó zhōng méi yǒu zhè yàng zuò de 。

Labingdalawang leon ang nakatayo sa mga baytang, isa sa bawat magkabilang gilid sa bawat anim na baytang. Walang anumang trono kagaya nito sa alinmang kaharian.

所罗门王一切的饮器都是金子的。黎巴嫩林宫里的一切器皿都是精金的。所罗门年间，银子算不了什么。

suǒ luó mén wáng yí qiè de yǐn qì dōu shì jīn zǐ de 。 lí bā nèn lín gōng lǐ de yí qiè qì mǐn dōu shì jīng jīn de 。 suǒ luó mén nián jiān ， yín zi suàn bù liǎo shén me 。

Lahat ng iniinumang tasa ni Haring Solomon ay ginto, at lahat ng mga iniinumang tasa sa Palasyo ng Kagubatan ng Lebanon ay purong ginto. Walang pilak, dahil ang pilak ay hindi itinuturing na mahalaga noong panahon ni Solomon.

因为王有他施船只与希兰的船只一同航海，三年一次，装载金银、象牙、猿猴、孔雀回来。

yīn wèi wáng yǒu tā shī chuán zhī yǔ xī lán de chuán zhī yì tóng háng hǎi ， sān nián yí cì ， zhuāng zài jīn yín 、 xiàng yá 、 yuán hóu 、 kǒng què huí lái 。

Ang hari ay may mga grupo ng barko sa dagat na pumapalaot sa karagatan, kasama ang mga barko ni Hiram. Isang beses sa bawat tatlong taon ang mga barko ay nagdadala ng ginto, pilak, garing, gayundin ng mga bakulaw at mga malalaking unggoy..

所罗门王的财宝与智慧胜过天下的列王。

suǒ luó mén wáng de cái bǎo yǔ zhì huì shèng guò tiān xià de liè wáng 。

Kaya nahigitan ni Haring Solomon ang lahat ng hari sa mundo sa kayamanan at karunungan.

普天下的王都求见所罗门，要听 神赐给他智慧的话。

pǔ tiān xià de wáng dū qiú jiàn suǒ luó mén ， yào tīng shén cì gěi tā zhì huì de huà 。

Sinadya ng buong mundo ang presensiya ni Solomon para mapakinggan ang kaniyang karunungan, na inilagay ng Diyos sa kaniyang puso.

他们各带贡物，就是金器、银器、衣服、军械、香料、骡马，每年有一定之例。

tā men gè dài gòng wù ， jiù shì jīn qì 、 yín qì 、 yī fu 、 jūn xiè 、 xiāng liào 、 luó mǎ ， měi nián yǒu yí dìng zhī lì 。

Ang mga bumisita sa kaniya ay nagdala ng pagpaparangal, mga sisidlang gawa sa pilak at gawa sa ginto, mga damit, mga armas, pampalasa, gayundin ng mga kabayo at mga asno, taon taon.

所罗门聚集战车马兵，有战车一千四百辆，马兵一万二千名，安置在屯车的城邑和耶路撒冷，就是王那里。

suǒ luó mén jù jí zhàn chē mǎ bīng ， yǒu zhàn chē yì qiān sì bǎi liàng ， mǎ bīng yí wàn èr qiān míng ， ān zhì zài tún chē de chéng yì hé yē lù sā lěng ， jiù shì wáng nà lǐ 。

Sama-samang tinipon ni Solomon ang mga karwahe at mga mangangabayo. Mayroon siyang 1, 400 na mga karwahe at labing dalawang libong mangangabayo na inihimpil niya sa mga lungsod ng mga karwahe at sa kaniyang sarili sa Jerusalem.

王在耶路撒冷使银子多如石头，香柏木多如高原的桑树。

wáng zài yē lù sā lěng shǐ yín zi duō rú shí tou ， xiāng bǎi mù duō rú gāo yuán de sāng shù 。

Napakaraming pilak ang hari sa Jerusalem, kasing dami ng mga bato sa lupa. Ginawa niyang sagana ang mga kahoy na cedar gaya ng mga punong sikamoreng igos na nasa mabababang lupain.

所罗门的马是从埃及带来的，是王的商人一群一群按着定价买来的。

suǒ luó mén de mǎ shì cóng āi jí dài lái de ， shì wáng de shāng rén yì qún yi qún àn zhe dìng jià mǎi lái de 。

Nagmamay-ari si Solomon ng mga kabayo na nanggaling sa Ehipto at Cilicia. Ang mga mangangalakal ng hari ay binili ang mga iyon sa kawan, bawat isang kawan ay may halaga.

从埃及买来的车，每辆价银六百舍客勒，马每匹一百五十舍客勒。赫人诸王和亚兰诸王所买的车马，也是按这价值经他们手买来的。

cóng āi jí mǎi lái de chē ， měi liàng jià yín liù bǎi shè kè lè ， mǎ měi pǐ yì bǎi wǔ shí shè kè lè 。 hè rén zhū wáng hé yà lán zhū wáng suǒ mǎi de chē mǎ ， yě shì àn zhè jià zhí jīng tā men shǒu mǎi lái de 。

Ang mga karwahe ay binili sa labas ng Ehipto sa halagang animnaraang siklo ng pilak bawat isa, at mga kabayo ng 150 siklo bawat isa. Pagkatapos karamihan sa mga ito ay ipinagbili sa lahat ng mga hari ng mga Heteo at Arameo.