Exodo 23

「不可随伙布散谣言；不可与恶人连手妄作见证。

「 bù kě suí huǒ bù sàn yáo yán ； bù kě yǔ è rén lián shǒu wàng zuò jiàn zhèng 。

Hindi ka dapat magbigay ng isang maling ulat tungkol sa sinuman. Huwag makianib sa taong masama para maging saksi na hindi tapat.

不可随众行恶；不可在争讼的事上随众偏行，作见证屈枉正直；

bù kě suí zhòng xíng è ； bù kě zài zhēng sòng de shì shàng suí zhòng piān xíng ， zuò jiàn zhèng qū wǎng zhèng zhí ；

Hindi mo dapat sundin ang karamihan ng tao para gumawa ng kasamaan, ni maaari kang sumaksi habang pumapanig kasama ang karamihan ng tao para ilihis ang katarungan.

也不可在争讼的事上偏护穷人。

yě bù kě zài zhēng sòng de shì shàng piān hù qióng rén 。

Hindi ka dapat sumang-ayon sa isang taong dukha sa kaniyang kaso sa batas.

「若遇见你仇敌的牛或驴失迷了路，总要牵回来交给他。

「 ruò yù jiàn nǐ chóu dí de niú huò lǘ shī mí le lù ， zǒng yào qiān huí lái jiāo gěi tā 。

Kung makasalubong mo ang naligaw na baka ng iyong kaaway o ang kaniyang asno, dapat mo itong ibalik sa kaniya.

若看见恨你人的驴压卧在重驮之下，不可走开，务要和驴主一同抬开重驮。

ruò kàn jiàn hèn nǐ rén de lǘ yā wò zài zhòng tuó zhī xià ， bù kě zǒu kāi ， wù yào hé lǘ zhǔ yì tóng tái kāi zhòng tuó 。

Kung makita mo ang asno ng sinumang napopoot sa iyo na bumagsak sa lupa ang karga nito, hindi mo dapat iwanan ang taong iyon. Dapat siguraduhin mong tulungan siya kasama ang kaniyang asno.

「不可在穷人争讼的事上屈枉正直。

「 bù kě zài qióng rén zhēng sòng de shì shàng qū wǎng zhèng zhí 。

Hindi mo dapat ilihis ang katarungan kapag ito ay dapat pumunta sa iyong bayan sa isang lalaking dukha na may kaso.

当远离虚假的事。不可杀无辜和有义的人，因我必不以恶人为义。

dāng yuǎn lí xū jiǎ de shì 。 bù kě shā wú gū hé yǒu yì de rén ， yīn wǒ bì bù yǐ è rén wéi yì 。

Huwag kang makianib sa iba na gumagawa ng maling mga paratang, at huwag kang pumatay ng inosente o banal, dahil hindi ko ipapawalang sala ang masama.

不可受贿赂；因为贿赂能叫明眼人变瞎了，又能颠倒义人的话。

bù kě shòu huì lù ； yīn wèi huì lù néng jiào míng yǎn rén biàn xiā le ， yòu néng diān dǎo yì rén de huà 。

Huwag kumukuha ng suhol, dahil ang suhol ang bumubulag sa mga taong nakakakita, at inililihis ang mga salita ng mga taong tapat.

「不可欺压寄居的；因为你们在埃及地作过寄居的，知道寄居的心。」

「 bù kě qī yā jì jū de ； yīn wèi nǐ men zài āi jí dì zuò guò jì jū de ， zhī dào jì jū de xīn 。」

Huwag mo dapat apihin ang dayuhan, dahil alam mo ang buhay ng isang dayuhan, dahil naging mga dayuhan kayo sa lupain ng Ehipto.

「六年你要耕种田地，收藏土产，

「 liù nián nǐ yào gēng zhòng tián dì ， shōu cáng tǔ chǎn ，

Sa loob ng anim na taon magtatanim ka ng buto sa iyong lupain at iipunin ang mga naani.

只是第七年要叫地歇息，不耕不种，使你民中的穷人有吃的；他们所剩下的，野兽可以吃。你的葡萄园和橄榄园也要照样办理。

zhǐ shì dì qī nián yào jiào dì xiē xī ， bù gēng bù zhǒng ， shǐ nǐ mín zhōng de qióng rén yǒu chī de ； tā men suǒ shèng xià de ， yě shòu kě yǐ chī 。 nǐ de pú táo yuán hé gǎn lǎn yuán yě yào zhào yàng bàn lǐ 。

Pero sa ikapitong taon lilinangin mo ito nang walang araro at hahayaan, para ang mahihirap sa gitna ninyo ay makakain. Kung ano ang kanilang iniwan, ang mga mababangis na hayop ang kakain. Gagawin mo rin ito sa iyong ubasan at sa iyong halamanang olibo.

「六日你要做工，第七日要安息，使牛、驴可以歇息，并使你婢女的儿子和寄居的都可以舒畅。

「 liù rì nǐ yào zuò gōng ， dì qī rì yào ān xī ， shǐ niú 、 lǘ kě yǐ xiē xī ， bìng shǐ nǐ bì nǚ de ér zi hé jì jū de dōu kě yǐ shū chàng 。

Sa loob ng anim na araw magtatrabaho ka, pero sa ikapitong araw dapat kang magpahinga. Gawin mo ito para makapagpahinga ang iyong baka at asno, at para ang iyong anak na lalaki ng lingkod na babae at anumang dayuhan ay maaaring makapagpahinga at maging masigla.

「凡我对你们说的话，你们要谨守。别神的名，你不可提，也不可从你口中传说。」

「 fán wǒ duì nǐ men shuō de huà ， nǐ men yào jǐn shǒu 。 bié shén de míng ， nǐ bù kě tí ， yě bù kě cóng nǐ kǒu zhōng chuán shuō 。」

Bigyang-pansin ang lahat ng bagay na aking sinabi sa iyo. Huwag mong banggitin ang mga pangalan ng ibang mga diyos, o ni hayaang marinig ang kanilang mga pangalan mula sa iyong bibig.

「一年三次，你要向我守节。

「 yì nián sān cì ， nǐ yào xiàng wǒ shǒu jié 。

Dapat kang maglakbay para magdaos ng isang pista para sa akin tatlong beses sa bawat taon.

你要守除酵节，照我所吩咐你的，在亚笔月内所定的日期，吃无酵饼七天。谁也不可空手朝见我，因为你是这月出了埃及。

nǐ yào shǒu chú jiào jié ， zhào wǒ suǒ fēn fù nǐ de ， zài yà bǐ yuè nèi suǒ dìng de rì qī ， chī wú jiào bǐng qī tiān 。 shuí yě bù kě kōng shǒu cháo jiàn wǒ ， yīn wèi nǐ shì zhè yuè chū le āi jí 。

Ipagdiwang mo ang Pista ng Tinapay na Walang Lebadura. Bilang aking utos sa iyo, kakain ka ng tinapay na walang lebadura sa loob ng pitong araw. Sa panahong iyon, magpapakita ka sa aking harapan sa buwan ng Abib, na itinakda para sa layuning ito. Sa buwang ito lumabas ka galing Ehipto. Pero hindi ka dapat magpakita sa aking harapan na walang-dala.

又要守收割节，所收的是你田间所种、劳碌得来初熟之物。并在年底收藏，要守收藏节。

yòu yào shǒu shōu gē jié ， suǒ shōu de shì nǐ tián jiān suǒ zhǒng 、 láo lù dé lái chū shú zhī wù 。 bìng zài nián dǐ shōu cáng ， yào shǒu shōu cáng jié 。

Dapat ipagdiwang mo ang Pista ng Pag-aani, ang unang mga bunga ng iyong pinagtrabahuhan nang nagtanim ka ng buto sa iyong bukirin. At saka dapat mong ipagdiwang ang Pista ng Pagtitipon sa katapusan ng taon, kapag nalikom ninyo ang iyong inani mula sa bukirin.

一切的男丁要一年三次朝见主耶和华。

yí qiè de nán dīng yào yì nián sān cì cháo jiàn zhǔ yē hé huá 。

Dapat magpakita ang lahat ng iyong mga kalalakihan sa harapan ko, si Yahweh, tatlong beses sa bawat taon.

「不可将我祭牲的血和有酵的饼一同献上；也不可将我节上祭牲的脂油留到早晨。

「 bù kě jiāng wǒ jì shēng de xuè hé yǒu jiào de bǐng yì tóng xiàn shàng ； yě bù kě jiāng wǒ jié shàng jì shēng de zhī yóu liú dào zǎo chén 。

Dapat huwag mong ialay ang dugo na galing sa mga handog na ginawa para sa akin kasama ang tinapay na may lamang lebadura. Ang taba na galing sa mga handog ng aking mga kapistahan ay hindi dapat manatili ng buong gabi hanggang sa kinaumagahan.

「地里首先初熟之物要送到耶和华—你 神的殿。 「不可用山羊羔母的奶煮山羊羔。」

「 dì lǐ shǒu xiān chū shú zhī wù yào sòng dào yē hé huá — nǐ shén de diàn 。 「 bù kě yòng shān yáng gāo mǔ de nǎi zhǔ shān yáng gāo 。」

Dapat ninyong dalhin ang unang mga prutas na piling-pili galing sa inyong lupain sa aking bahay, ang templo ni Yahweh na inyong Diyos. Dapat huwag mong ilalaga ang batang kambing sa gatas ng kaniyang ina.

「看哪，我差遣使者在你前面，在路上保护你，领你到我所预备的地方去。

「 kàn nǎ ， wǒ chāi qiǎn shǐ zhě zài nǐ qián miàn ， zài lù shang bǎo hù nǐ ， lǐng nǐ dào wǒ suǒ yù bèi de dì fāng qù 。

Magpapadala ako ng anghel sa unahan mo para bantayan ka sa iyong landas, at para dalhin ka sa lugar na aking inihanda.

他是奉我名来的；你们要在他面前谨慎，听从他的话，不可惹 他，因为他必不赦免你们的过犯。

tā shì fèng wǒ míng lái de ； nǐ men yào zài tā miàn qián jǐn shèn ， tīng cóng tā de huà ， bù kě rě tā ， yīn wèi tā bì bú shè miǎn nǐ men de guò fàn 。

Maging mapagmatyag ka sa kaniya at sundin mo siya. Huwag mo siyang galitin, dahil hindi ka niya patatawarin sa iyong mga pagsuway. Ang pangalan ko ay nasa kaniya.

「你若实在听从他的话，照着我一切所说的去行，我就向你的仇敌作仇敌，向你的敌人作敌人。

「 nǐ ruò shí zài tīng cóng tā de huà ， zhào zhe wǒ yí qiè suǒ shuō de qù xíng ， wǒ jiù xiàng nǐ de chóu dí zuò chóu dí ， xiàng nǐ de dí rén zuò dí rén 。

Kung talagang susundin mo ang kaniyang tinig at gagawin ang lahat ng bagay na sinabi ko sa iyo, sa gayon magiging kaaway ko ang iyong mga kaaway at kalaban para sa iyong mga kalaban.

「我的使者要在你前面行，领你到亚摩利人、赫人、比利洗人、迦南人、希未人、耶布斯人那里去，我必将他们剪除。

「 wǒ de shǐ zhě yào zài nǐ qián miàn xíng ， lǐng nǐ dào yà mó lì rén 、 hè rén 、 bǐ lì xǐ rén 、 jiā nán rén 、 xī wèi rén 、 yē bù sī rén nà lǐ qù ， wǒ bì jiāng tā men jiǎn chú 。

Pangungunahan ka ng aking anghel at dadalhin ka niya sa mga Amoreo, Perezeo, Cananeo, Heveo at Jebuseo. Wawasakin ko sila.

你不可跪拜他们的神，不可事奉他，也不可效法他们的行为，却要把神像尽行拆毁，打碎他们的柱像。

nǐ bù kě guì bài tā men de shén ， bù kě shì fèng tā ， yě bù kě xiào fǎ tā men de xíng wéi ， què yào bǎ shén xiàng jìn xíng chāi huǐ ， dǎ suì tā men de zhù xiàng 。

Hindi ka dapat yumuko sa kanilang mga diyos, sambahin sila, o gawin ang tulad ng kanilang ginagawa. Sa halip, dapat mong tuluyang patalsikin sila at basagin ang kanilang sagradong batong mga haligi ng pira-piraso.

你们要事奉耶和华—你们的 神，他必赐福与你的粮与你的水，也必从你们中间除去疾病。

nǐ men yào shì fèng yē hé huá — nǐ men de shén ， tā bì cì fú yǔ nǐ de liáng yǔ nǐ de shuǐ ， yě bì cóng nǐ men zhōng jiān chú qù jí bìng 。

Dapat sambahin ninyo ako, si Yahweh na iyong Diyos. Kung gagawin mo, pagpapalain ko ang iyong tinapay at tubig. Aalisin ko ang karamdaman mula sa inyo.

你境内必没有坠胎的，不生产的。我要使你满了你年日的数目。

nǐ jìng nèi bì méi yǒu zhuì tāi de ， bù shēng chǎn de 。 wǒ yào shǐ nǐ mǎn le nǐ nián rì de shù mù 。

Walang babae na magiging baog o makukunan sa iyong lupain. Bibigyan kita ng mahabang buhay.

凡你所到的地方，我要使那里的众民在你面前惊骇，扰乱，又要使你一切仇敌转背逃跑。

fán nǐ suǒ dào de dì fāng ， wǒ yào shǐ nà lǐ de zhòng mín zài nǐ miàn qián jīng hài ， rǎo luàn ， yòu yào shǐ nǐ yí qiè chóu dí zhuǎn bèi táo pǎo 。

Ako mismo ang magpapadala ng takot sa akin para sa mga taong naroon sa lupain kung saan ka susulong. Papatayin ko lahat ang mga taong makakasalubong mo. Gagawin ko ang lahat mong mga kaaway na babalik sa kanilang landas na may takot.

我要打发黄蜂飞在你前面，把希未人、迦南人、赫人撵出去。

wǒ yào dǎ fā huáng fēng fēi zài nǐ qián miàn ， bǎ xī wèi rén 、 jiā nán rén 、 hè rén niǎn chū qù 。

Magpapadala ako ng mga putakti sa unahan mo para palayasin ang mga Heveo, Cananeo, at ang mga Heteo sa harapan mo.

我不在一年之内将他们从你面前撵出去，恐怕地成为荒凉，野地的兽多起来害你。

wǒ bú zài yì nián zhī nèi jiāng tā men cóng nǐ miàn qián niǎn chū qù ， kǒng pà dì chéng wéi huāng liáng ， yě dì de shòu duō qǐ lái hài nǐ 。

Hindi ko sila itataboy mula sa harapan mo sa loob ng isang taon, o ang lupain ay magiging napabayaan, at ang mga mababangis na hayop ay magiging napakarami para sa iyo.

我要渐渐地将他们从你面前撵出去，等到你的人数加多，承受那地为业。

wǒ yào jiàn jiàn dì jiāng tā men cóng nǐ miàn qián niǎn chū qù ， děng dào nǐ de rén shù jiā duō ， chéng shòu nà dì wèi yè 。

Sa halip, palalayasin ko sila ng paunti-unti mula sa harapan mo hanggang ikaw ay maging mabunga at manahin ang lupain.

我要定你的境界，从红海直到非利士海，又从旷野直到大河。我要将那地的居民交在你手中，你要将他们从你面前撵出去。

wǒ yào dìng nǐ de jìng jiè ， cóng hóng hǎi zhí dào fēi lì shì hǎi ， yòu cóng kuàng yě zhí dào dà hé 。 wǒ yào jiāng nà dì de jū mín jiāo zài nǐ shǒu zhōng ， nǐ yào jiāng tā men cóng nǐ miàn qián niǎn chū qù 。

Itatakda ko ang iyong mga hangganan mula sa Dagat ng mga Tambo patungo sa Dagat ng Palestina, at mula sa ilang patungo sa Ilog Eufrates. Ibibigay ko sa iyo ang tagumpay laban sa mga naninirahan sa lupain. Palalayasin mo sila sa harapan mo.

不可和他们并他们的神立约。

bù kě hé tā men bìng tā men de shén lì yuē 。

Huwag kang gumawa ng kasunduan sa kanila o sa kanilang diyos.

他们不可住在你的地上，恐怕他们使你得罪我。你若事奉他们的神，这必成为你的网罗。」

tā men bù kě zhù zài nǐ de dì shàng ， kǒng pà tā men shǐ nǐ dé zuì wǒ 。 nǐ ruò shì fèng tā men de shén ， zhè bì chéng wéi nǐ de wǎng luó 。」

Hindi sila dapat manirahan sa iyong lupain o gagawin ka nilang makasalanan laban sa akin. Kung sambahin mo ang kanilang diyos, siguradong ito ay magiging bitag para sa iyo.”