Mga Kawikaan 22

美名胜过大财； 恩宠强如金银。

měi míng shèng guò dà cái ； ēn chǒng qiáng rú jīn yín 。

Ang isang magandang pangalan ay dapat piliin higit pa sa labis na kayamanan, at mas mainam ang kagandahan ng loob kaysa sa pilak at ginto.

富户穷人在世相遇， 都为耶和华所造。

fù hù qióng rén zài shì xiāng yù ， dōu wèi yē hé huá suǒ zào 。

Ang mayaman at mahirap na mga tao ay mayroong pagkakatulad— si Yahweh ang tagapaglikha nilang lahat.

通达人见祸藏躲； 愚蒙人前往受害。

tōng dá rén jiàn huò cáng duǒ ； yú méng rén qián wǎng shòu hài 。

Ang isang marunong na tao ay nakikita ang kaguluhan at itinatago ang kaniyang sarili, pero ang walang karanasan na mga tao ay magpapatuloy at magdurusa dahil dito.

敬畏耶和华心存谦卑， 就得富有、尊荣、生命为赏赐。

jìng wèi yē hé huá xīn cún qiān bēi ， jiù dé fù yǒu 、 zūn róng 、 shēng mìng wèi shǎng cì 。

Ang gantimpala sa pagpapakumbaba at takot kay Yahweh ay kayamanan, karangalan at buhay.

乖僻人的路上有荆棘和网罗； 保守自己生命的，必要远离。

guāi pì rén de lù shang yǒu jīng jí hé wǎng luó ； bǎo shǒu zì jǐ shēng mìng de ， bì yào yuǎn lí 。

Ang mga tinik at mga patibong ay nakalatag sa daan ng sutil; kung sino man ang mag-ingat ng kaniyang buhay ay papanatilihing malayo mula sa kanila.

教养孩童，使他走当行的道， 就是到老他也不偏离。

jiào yǎng hái tóng ， shǐ tā zǒu dāng xíng de dào ， jiù shì dào lǎo tā yě bù piān lí 。

Turuan ang isang bata sa daan kung saan siya nararapat pumunta, at kapag siya ay matanda na hindi siya tatalikod mula sa bilin na iyon.

富户管辖穷人； 欠债的是债主的仆人。

fù hù guǎn xiá qióng rén ； qiàn zhài de shì zhài zhǔ de pú rén 。

Ang mayayamang tao ay pinamumunuan ang mahihirap na tao, at ang isa na siyang humihiram ay isang alipin sa isa na siyang nagpapahiram.

撒罪孽的，必收灾祸； 他逞怒的杖也必废掉。

sā zuì niè de ， bì shōu zāi huò ； tā chěng nù de zhàng yě bì fèi diào 。

Siyang naghahasik ng kasamaan ay mag-aani ng kaguluhan, at ang pamalo ng kaniyang matinding galit ay magiging walang pakinabang.

眼目慈善的，就必蒙福， 因他将食物分给穷人。

yǎn mù cí shàn de ， jiù bì méng fú ， yīn tā jiāng shí wù fēn gěi qióng rén 。

Ang isang mapagbigay na mata ay pagpapalain, sapagkat siya ay nagbabahagi ng kaniyang tinapay sa mahihirap.

赶出亵慢人，争端就消除； 纷争和羞辱也必止息。

gǎn chū xiè màn rén ， zhēng duān jiù xiāo chú ； fēn zhēng hé xiū rǔ yě bì zhǐ xī 。

Itaboy ang mangungutya at aalis ang alitan; ang mga hindi pagkakaunawaan at mga panlalait ay matitigil.

喜爱清心的人因他嘴上的恩言， 王必与他为友。

xǐ ài qīng xīn de rén yīn tā zuǐ shàng de ēn yán ， wáng bì yǔ tā wèi yǒu 。

Ang siyang nagmamahal ng isang busilak na puso at ang salita ay magiliw, siya ay magiging kaibigan ng hari.

耶和华的眼目眷顾聪明人， 却倾败奸诈人的言语。

yē hé huá de yǎn mù juàn gù cōng ming rén ， què qīng bài jiān zhà rén de yán yǔ 。

Ang mga mata ni Yahweh ay nanatiling nakamasid sa kaalaman, ngunit ibabagsak niya ang mga salita ng taksil.

懒惰人说：外头有狮子； 我在街上就必被杀。

lǎn duò rén shuō ： wài tou yǒu shī zi ； wǒ zài jiē shàng jiù bì bèi shā 。

Sinasabi ng tamad na tao, “Mayroong isang leon sa lansangan! Ako ay mapapatay sa mga hayag na lugar.”

淫妇的口为深坑； 耶和华所憎恶的，必陷在其中。

yín fù de kǒu wèi shēn kēng ； yē hé huá suǒ zēng wù de ， bì xiàn zài qí zhōng 。

Ang bibig ng isang babaeng nangangalunya ay isang malalim na hukay; ang galit ni Yahweh ay sumiklab laban sa sinuman na mahulog dito.

愚蒙迷住孩童的心， 用管教的杖可以远远赶除。

yú méng mí zhù hái tóng de xīn ， yòng guǎn jiào de zhàng kě yǐ yuǎn yuǎn gǎn chú 。

Ang kahangalan ay nasa puso ng isang bata, pero ang pamalo ng pagdisiplina ay nagpapaalis dito.

欺压贫穷为要利己的， 并送礼与富户的，都必缺乏。

qī yā pín qióng wèi yào lì jǐ de ， bìng sòng lǐ yǔ fù hù de ， dōu bì quē fá 。

Ang isa na siyang nagpapahirap sa mahihirap na tao para lumago ang kaniyang karangyaan, o nagbibigay para sa mayayamang tao, ay magiging isang mahirap.

你须侧耳听受智慧人的言语， 留心领会我的知识。

nǐ xū cè ěr tīng shòu zhì huì rén de yán yǔ ， liú xīn lǐng huì wǒ de zhī shi 。

Magbigay pansin at pakinggan ang mga salita ng mga matalino at idulog ang iyong puso sa aking kaalaman,

你若心中存记， 嘴上咬定，这便为美。

nǐ ruò xīn zhōng cún jì ， zuǐ shàng yǎo dìng ， zhè biàn wèi měi 。

dahil magiging kaaya-aya ito para sa iyo kung panatilihin mo ang mga ito sa iyo, kung lahat ng ito ay handa sa iyong mga labi.

我今日以此特特指教你， 为要使你倚靠耶和华。

wǒ jīn rì yǐ cǐ tè tè zhǐ jiào nǐ ， wèi yào shǐ nǐ yǐ kào yē hé huá 。

Sa gayon, mailagak kay Yahweh ang iyong tiwala, ituturo ko ang mga ito sa inyo ngayon— maging sa iyo.

谋略和知识的美事， 我岂没有写给你吗？

móu lüè hé zhī shi de měi shì ， wǒ qǐ méi yǒu xiě gěi nǐ ma ？

Hindi ko ba naisulat sa iyo ang tatlumpung kasabihan ng tagubilin at kaalaman,

要使你知道真言的实理， 你好将真言回复那打发你来的人。

yào shǐ nǐ zhī dào zhēn yán de shí lǐ ， nǐ hǎo jiāng zhēn yán huí fù nà dǎ fā nǐ lái de rén 。

para ituro sa iyo ang katotohanan sa mga mapagkakatiwalaang mga salitang ito, sa gayon maaaring kang makapagbigay ng mapagkakatiwalaang mga sagot sa mga nagpadala sa iyo?

贫穷人，你不可因他贫穷就抢夺他的物， 也不可在城门口欺压困苦人；

pín qióng rén ， nǐ bù kě yīn tā pín qióng jiù qiǎng duó tā de wù ， yě bù kě zài chéng mén kǒu qī yā kùn kǔ rén ；

Huwag mo pagnakawan ang mahirap na tao, dahil siya ay mahirap, o wasakin ang nangangailangang tao sa tarangkahan,

因耶和华必为他辨屈； 抢夺他的，耶和华必夺取那人的命。

yīn yē hé huá bì wèi tā biàn qū ； qiǎng duó tā de ， yē hé huá bì duó qǔ nà rén de mìng 。

dahil si Yahweh ang mangangatwiran sa kanilang kaso, at nanakawin niya ang buhay na siyang nagnakaw sa kanila.

好生气的人，不可与他结交； 暴怒的人，不可与他来往；

hǎo shēng qì de rén ， bù kě yǔ tā jié jiāo ； bào nù de rén ， bù kě yǔ tā lái wǎng ；

Huwag ka makipagkaibigan sa isang tao na siyang pinamumuan ng galit, at huwag kang sumama sa isang nagagalit nang labis,

恐怕你效法他的行为， 自己就陷在网罗里。

kǒng pà nǐ xiào fǎ tā de xíng wéi ， zì jǐ jiù xiàn zài wǎng luó lǐ 。

o matututunan mo ang kaniyang mga pamamaraan, at papaluputan mo ang iyong sarili sa isang patibong.

不要与人击掌， 不要为欠债的作保。

bú yào yǔ rén jī zhǎng ， bú yào wèi qiàn zhài de zuò bǎo 。

Huwag kang makiisa sa nagbibigay ng nakakagapos na mga panunumpa tungkol sa pera, at huwag kang magbibigay ng kasiguraduhan para sa mga pagkakautang ng iba.

你若没有什么偿还， 何必使人夺去你睡卧的床呢？

nǐ ruò méi yǒu shén me cháng huán ， hé bì shǐ rén duó qù nǐ shuì wò de chuáng ne ？

Kung kulang ka ng pamamaraan para magbayad, ano ang makakapigil sa isang tao mula sa pagkuha ng iyong higaan mula sa iyo?

你先祖所立的地界， 你不可挪移。

nǐ xiān zǔ suǒ lì de dì jiè ， nǐ bù kě nuó yí 。

Huwag mong alisin ang sinaunang batong nagtatakda ng hangganan na inalagay ng iyong mga ama.

你看见办事殷勤的人吗？ 他必站在君王面前， 必不站在下贱人面前。

nǐ kàn jiàn bàn shì yīn qín de rén ma ？ tā bì zhàn zài jūn wáng miàn qián ， bì bú zhàn zài xià jiàn rén miàn qián 。

Nakikita mo ba ang isang bihasang lalaki sa kaniyang gawain? Siya ay tatayo sa harapan ng mga hari; hindi siya tatayo sa harapan ng pangkaraniwang mga tao.