Mga Kawikaan 25

以下也是所罗门的箴言，是犹大王希西家的人所誊录的。

yǐ xià yě shì suǒ luó mén de zhēn yán ， shì yóu dà wáng xī xī jiā de rén suǒ téng lù de 。

Ito ay mga karagdagan pang mga kawaikaan ni Solomon, na kinopya ng mga tauhan ni Hezekias, hari ng Juda.

将事隐秘乃 神的荣耀； 将事察清乃君王的荣耀。

jiāng shì yǐn mì nǎi shén de róng yào ； jiāng shì chá qīng nǎi jūn wáng de róng yào 。

Kaluwalhatian ng Diyos na ikubli ang isang bagay, pero kaluwalhatian ng mga hari na saliksikin ito.

天之高，地之厚， 君王之心也测不透。

tiān zhī gāo ， dì zhī hòu ， jūn wáng zhī xīn yě cè bú tòu 。

Tulad ng kalangitan ay para sa taas at ang lupa para sa lalim, gayun din ang puso ng mga hari ay hindi malirip.

除去银子的渣滓就有银子出来， 银匠能以做器皿。

chú qù yín zi de zhā zǐ jiù yǒu yín zi chū lái ， yín jiàng néng yǐ zuò qì mǐn 。

Alisin ang kalawang mula sa pilak, at magagamit ng panday ang pilak para sa kaniyang kasanayan.

除去王面前的恶人， 国位就靠公义坚立。

chú qù wáng miàn qián de è rén ， guó wèi jiù kào gōng yì jiān lì 。

Gayun din, alisin ang masamang mga tao mula sa harapan ng hari, at ang kaniyang trono ay maitatatag sa pamamagitan ng paggawa kung ano ang tama.

不要在王面前妄自尊大； 不要在大人的位上站立。

bú yào zài wáng miàn qián wàng zì zūn dà ； bú yào zài dà rén de wèi shàng zhàn lì 。

Huwag mong parangalan ang iyong sarili sa harapan ng hari, at huwag kang tumayo sa lugar na nakalaan para sa mga dakilang mga tao.

宁可有人说：请你上来， 强如在你觐见的王子面前叫你退下。

nìng kě yǒu rén shuō ： qǐng nǐ shàng lái ， qiáng rú zài nǐ jìn jiàn de wáng zǐ miàn qián jiào nǐ tuì xià 。

Mas mabuti para sa kaniya na sabihin sa iyo, “Umakyat ka rito,” kaysa sa mapahiya ka sa harapan ng marangal na tao. Kung ano ang iyong nasaksihan,

不要冒失出去与人争竞， 免得至终被他羞辱， 你就不知道怎样行了。

bú yào mào shi chū qù yǔ rén zhēng jìng ， miǎn de zhì zhōng bèi tā xiū rǔ ， nǐ jiù bù zhī dào zěn yàng xíng le 。

huwag mo agad dalhin sa paglilitis. Dahil ano ang gagawin mo sa bandang huli, kapag pinahiya ka ng kapwa mo?

你与邻舍争讼， 要与他一人辩论， 不可泄漏人的密事，

nǐ yǔ lín shè zhēng sòng ， yào yǔ tā yì rén biàn lùn ， bù kě xiè lòu rén de mì shì ，

Ipangatwiran mo ang kaso mo sa kapwa mo mismo, at huwag ipaalam ang lihim ng isa pang tao;

恐怕听见的人骂你， 你的臭名就难以脱离。

kǒng pà tīng jiàn de rén mà nǐ ， nǐ de chòu míng jiù nán yǐ tuō lí 。

kung hindi, ang isa na nakakarinig sa iyo ay magdadala ng kahihiyan sa iyo at ng masamang balita tungkol sa iyo na hindi mabibigyang katahimikan.

一句话说得合宜， 就如金苹果在银网子里。

yí jù huà shuō dé hé yí ， jiù rú jīn píng guǒ zài yín wǎng zǐ lǐ 。

Ang pagsasabi ng salitang napili ng mabuti, ay katulad ng mga disenyo ng ginto na nakalagay sa pilak.

智慧人的劝戒，在顺从的人耳中， 好像金耳环和精金的妆饰。

zhì huì rén de quàn jiè ， zài shùn cóng de rén ěr zhōng ， hǎo xiàng jīn ěr huán hé jīng jīn de zhuāng shì 。

Katulad ng gintong singsing o alahas na gawa sa pinong ginto ay ang matalinong pagsaway sa nakikinig na tainga.

忠信的使者叫差他的人心里舒畅， 就如在收割时有冰雪的凉气。

zhōng xìn de shǐ zhě jiào chà tā de rén xīn lǐ shū chàng ， jiù rú zài shōu gē shí yǒu bīng xuě de liáng qì 。

Tulad ng lamig ng niyebe sa oras ng pag-aani ay ang tapat na mensahero para sa mga nagpadala sa kaniya; ipinanunumbalik niya ang buhay ng kaniyang mga amo.

空夸赠送礼物的， 好像无雨的风云。

kōng kuā zèng sòng lǐ wù de ， hǎo xiàng wú yǔ de fēng yún 。

Tulad ng mga ulap at hangin na walang ulan ay ang taong nagmamalaki sa regalo na hindi niya binibigay.

恒常忍耐可以劝动君王； 柔和的舌头能折断骨头。

héng cháng rěn nài kě yǐ quàn dòng jūn wáng ； róu hé de shé tou néng zhé duàn gǔ tou 。

Kapag may pagtitiis maaaring mahikayat ang isang pinuno, at ang malambot na dila ay kayang makabali ng buto.

你得了蜜吗？只可吃够而已， 恐怕你过饱就呕吐出来。

nǐ dé le mì ma ？ zhī kě chī gòu ér yǐ ， kǒng pà nǐ guò bǎo jiù ǒu tǔ chū lái 。

Kapag nakahanap ka ng pulot, kumain ka lang ng sapat— kung hindi, ang kalabisan nito, ay isusuka mo.

你的脚要少进邻舍的家， 恐怕他厌烦你，恨恶你。

nǐ de jiǎo yào shǎo jìn lín shè de jiā ， kǒng pà tā yàn fán nǐ ， hèn è nǐ 。

Huwag mong ilagay ang iyong paa ng napakadalas sa bahay ng iyong kapwa, maaari siyang magsawa sa iyo at kamuhian ka.

作假见证陷害邻舍的， 就是大槌，是利刀，是快箭。

zuò jiǎ jiàn zhèng xiàn hài lín shè de ， jiù shì dà chuí ， shì lì dāo ， shì kuài jiàn 。

Ang taong nagdadala ng huwad na patotoo laban sa kaniyang kapwa ay katulad ng pamalo na ginagamit sa digmaan, o isang espada, o isang matalim na palaso.

患难时倚靠不忠诚的人， 好像破坏的牙，错骨缝的脚。

huàn nán shí yǐ kào bù zhōng chéng de rén ， hǎo xiàng pò huài de yá ， cuò gǔ fèng de jiǎo 。

Ang taong hindi tapat na pinagkakatiwalaan mo sa oras ng gulo ay katulad ng sirang ngipin o isang nadudulas na paa.

对伤心的人唱歌， 就如冷天脱衣服， 又如硷上倒醋。

duì shāng xīn de rén chàng gē ， jiù rú lěng tiān tuō yī fu ， yòu rú jiǎn shàng dǎo cù 。

Tulad ng tao na naghubad ng kaniyang damit sa malamig na panahon, o tulad ng suka na binuhos sa matapang na inumin, ang siyang umaawit ng mga kanta sa isang nabibigatang puso.

你的仇敌若饿了，就给他饭吃； 若渴了，就给他水喝；

nǐ de chóu dí ruò è le ， jiù gěi tā fàn chī ； ruò kě le ， jiù gěi tā shuǐ hē ；

Kung nagugutom ang kaaway mo, bigyan mo siya ng makakain, at kung nauuhaw siya, bigyan mo siya ng tubig na maiinom,

因为，你这样行就是把炭火堆在他的头上； 耶和华也必赏赐你。

yīn wèi ， nǐ zhè yàng xíng jiù shì bǎ tàn huǒ duī zài tā de tóu shàng ； yē hé huá yě bì shǎng cì nǐ 。

dahil lalagyan mo siya sa kaniyang ulo ng isang pala ng umaapoy na uling, at gagantimpalaan ka ni Yahweh.

北风生雨， 谗谤人的舌头也生怒容。

běi fēng shēng yǔ ， chán bàng rén de shé tou yě shēng nù róng 。

Gaya ng katiyakan na ang hanging mula sa hilaga ay may dalang ulan, ang taong naghahayag ng mga lihim ay nagpapagalit ng mga mukha.

宁可住在房顶的角上， 不在宽阔的房屋与争吵的妇人同住。

nìng kě zhù zài fáng dǐng de jiǎo shàng ， bú zài kuān kuò de fáng wū yǔ zhēng chǎo de fù rén tóng zhù 。

Mas mabuti pa na mamuhay sa sulok ng bubungan kaysa sa makibahagi sa tahanan ng babaeng palaaway.

有好消息从远方来， 就如拿凉水给口渴的人喝。

yǒu hǎo xiāo xī cóng yuǎn fāng lái ， jiù rú ná liáng shuǐ gěi kǒu kě de rén hē 。

Tulad ng malamig na tubig sa taong uhaw, gayun din ang mabuting balita mula sa malayong bansa.

义人在恶人面前退缩， 好像趟浑之泉，弄浊之井。

yì rén zài è rén miàn qián tuì suō ， hǎo xiàng tàng hún zhī quán ， nòng zhuó zhī jǐng 。

Tulad ng maruming batis o nasirang bukal ng tubig ang mabuting tao na naglalakad kasama ang masamang tao.

吃蜜过多是不好的； 考究自己的荣耀也是可厌的。

chī mì guò duō shì bù hǎo de ； kǎo jiū zì jǐ de róng yào yě shì kě yàn de 。

Hindi mabuting kumain ng napakaraming pulot; iyon ay parang naghahanap ng labis na karangalan.

人不制伏自己的心， 好像毁坏的城邑没有墙垣。

rén bú zhì fú zì jǐ de xīn ， hǎo xiàng huǐ huài de chéng yì méi yǒu qiáng yuán 。

Ang tao na walang pagpipigil sa sarili ay tulad ng lungsod na napasok at walang pader.