Mga Kawikaan 24

你不要嫉妒恶人， 也不要起意与他们相处；

nǐ bú yào jí dù è rén ， yě bú yào qǐ yì yǔ tā men xiāng chǔ ；

Huwag kang mainggit sa mga masasama, ni hangarin na makisama sa kanila,

因为，他们的心图谋强暴， 他们的口谈论奸恶。

yīn wèi ， tā men de xīn tú móu qiáng bào ， tā men de kǒu tán lùn jiān è 。

dahil ang kanilang mga puso ay nagbabalak ng karahasan, at ang kanilang mga labi ay nag-uusap tungkol sa kaguluhan.

房屋因智慧建造， 又因聪明立稳；

fáng wū yīn zhì huì jiàn zào ， yòu yīn cōng ming lì wěn ；

Sa pamamagitan ng karunungan ang isang bahay ay naitatayo at sa kaunawaan ito ay naitatatag.

其中因知识充满各样美好宝贵的财物。

qí zhōng yīn zhī shi chōng mǎn gè yàng měi hǎo bǎo guì de cái wù 。

Sa kaalaman ang mga silid ay puno ng lahat ng mga mamahalin at kaaya-ayang kayamanan.

智慧人大有能力； 有知识的人力上加力。

zhì huì rén dà yǒu néng lì ； yǒu zhī shi de rén lì shàng jiā lì 。

Ang isang matalinong tao ay nagpapatunay na malakas, at ang isang taong mayroong kaalaman ay mas maigi kaysa sa isang malakas,

你去打仗，要凭智谋； 谋士众多，人便得胜。

nǐ qù dǎ zhàng ， yào píng zhì móu ； móu shì zhòng duō ， rén biàn dé shèng 。

sapagkat sa matalinong mga utos kaya mong itaguyod ang iyong digmaan, at kasama ang maraming mga tagapangaral mayroong tagumpay.

智慧极高，非愚昧人所能及， 所以在城门内不敢开口。

zhì huì jí gāo ， fēi yú mèi rén suǒ néng jí ， suǒ yǐ zài chéng mén nèi bù gǎn kāi kǒu 。

Ang karunungan ay masyadong mataas para sa isang mangmang; sa tarangkahan hindi niya binubuksan ang kaniyang bibig.

设计作恶的， 必称为奸人。

shè jì zuò è de ， bì chēng wéi jiān rén 。

Mayroong isang nagbabalak na gumawa ng masama— tinatawag siya ng mga tao na bihasa sa mga masamang balakin.

愚妄人的思念乃是罪恶； 亵慢者为人所憎恶。

yú wàng rén de sī niàn nǎi shì zuì è ； xiè màn zhě wèi rén suǒ zēng wù 。

Ang isang hangal na hangarin ay kasalanan, at ang mga tao ay hinahamak ang nangungutya.

你在患难之日若胆怯， 你的力量就微小。

nǐ zài huàn nàn zhī rì ruò dǎn qiè ， nǐ de lì liàng jiù wēi xiǎo 。

Kung ipinapakita mo ang iyong kaduwagan sa araw ng kaguluhan, kung gayon ang iyong lakas ay hindi sapat.

人被拉到死地，你要解救； 人将被杀，你须拦阻。

rén bèi lā dào sǐ dì ， nǐ yào jiě jiù ； rén jiāng bèi shā ， nǐ xū lán zǔ 。

Sagipin mo silang mga inilalayo papunta sa kamatayan, at pigilan mo silang mga nalilito papunta sa pagpatay.

你若说：这事我未曾知道， 那衡量人心的岂不明白吗？ 保守你命的岂不知道吗？ 他岂不按各人所行的报应各人吗？

nǐ ruò shuō ： zhè shì wǒ wèi céng zhī dào ， nà héng liáng rén xīn de qǐ bù míng bái ma ？ bǎo shǒu nǐ mìng de qǐ bù zhī dào ma ？ tā qǐ bú àn gè rén suǒ xíng de bào yìng gè rén ma ？

Kung sinabi mo, “Diyan! Wala kaming alam tungkol dito.” Hindi ba't ang Siyang nagtitimbang ng puso ay naiintindihan kung ano ang sinasabi mo? At Siyang nagbabantay ng iyong buhay, hindi ba niya alam ito? At hindi ba ibibigay ng Diyos sa bawat isa kung ano ang karapat-dapat sa kaniya?

我儿，你要吃蜜，因为是好的； 吃蜂房下滴的蜜便觉甘甜。

wǒ ér ， nǐ yào chī mì ， yīn wèi shì hǎo de ； chī fēng fáng xià dī de mì biàn jué gān tián 。

Aking anak, kumain ng pulot dahil ito ay mabuti, dahil ang mga katas ng pulut-pukyutan ay matamis sa iyong panlasa.

你心得了智慧，也必觉得如此。 你若找着，至终必有善报； 你的指望也不致断绝。

nǐ xīn dé le zhì huì ， yě bì jué de rú cǐ 。 nǐ ruò zhǎo zhe ， zhì zhōng bì yǒu shàn bào ； nǐ de zhǐ wàng yě bú zhì duàn jué 。

Katulad nito ang karunungan para sa iyong kaluluwa— kung nahanap mo ito, magkakaroon ng kinabukasan at ang iyong pag-asa ay hindi mapuputol.

你这恶人，不要埋伏攻击义人的家； 不要毁坏他安居之所。

nǐ zhè è rén ， bú yào mái fú gōng jī yì rén de jiā ； bú yào huǐ huài tā ān jū zhī suǒ 。

Huwag kang mag-abang tulad ng mga masasamang tao na lumulusob sa bahay ng mga gumagawa ng mabuti. Huwag mong wasakin ang bahay niya!

因为，义人虽七次跌倒，仍必兴起； 恶人却被祸患倾倒。

yīn wèi ， yì rén suī qī cì diē dǎo ， réng bì xīng qǐ ； è rén què bèi huò huàn qīng dǎo 。

Sapagkat kung ang isang taong gumagawa ng tama ay bumagsak ng pitong beses, siya ay tatayo muli, ngunit ang mga masasama ay ibabagsak ng kalamidad.

你仇敌跌倒，你不要欢喜； 他倾倒，你心不要快乐；

nǐ chóu dí diē dǎo ， nǐ bú yào huān xǐ ； tā qīng dǎo ， nǐ xīn bú yào kuài lè ；

Huwag magdiwang kapag ang iyong kaaway ay bumagsak at huwag hayaan ang iyong puso ay magalak kapag siya ay nadapa,

恐怕耶和华看见就不喜悦， 将怒气从仇敌身上转过来。

kǒng pà yē hé huá kàn jiàn jiù bù xǐ yuè ， jiāng nù qì cóng chóu dí shēn shàng zhuǎn guò lái 。

o si Yahweh ay makikita at tututulan at tatalikuran ang kaniyang galit mula sa kaniya.

不要为作恶的心怀不平， 也不要嫉妒恶人；

bú yào wèi zuò è de xīn huái bù píng ， yě bú yào jí dù è rén ；

Huwag kang mag-alala dahil sa kanila na gumagawa ng mga masasamang bagay, at huwag kang mainggit sa mga masasamang tao,

因为，恶人终不得善报； 恶人的灯也必熄灭。

yīn wèi ， è rén zhōng bù dé shàn bào ； è rén de dēng yě bì xī miè 。

sapagkat ang masamang tao ay walang kinabukasan, at ang ilawan ng masama ay mamamatay.

我儿，你要敬畏耶和华与君王， 不要与反复无常的人结交，

wǒ ér ， nǐ yào jìng wèi yē hé huá yǔ jūn wáng ， bú yào yǔ fǎn fù wú cháng de rén jié jiāo ，

Matakot kay Yahweh, at matakot sa hari, aking anak; huwag makisama sa mga naghihimagsik laban sa kanila,

因为他们的灾难必忽然而起。 耶和华与君王所施行的毁灭， 谁能知道呢？

yīn wèi tā men de zāi nàn bì hū rán ér qǐ 。 yē hé huá yǔ jūn wáng suǒ shī xíng de huǐ miè ， shuí néng zhī dào ne ？

sapagkat darating nang biglaan ang kanilang kapamahakan at sino ang nakakaalam nang lawak ng pagkawasak na parehong darating mula sa kanila?

以下也是智慧人的箴言： 审判时看人情面是不好的。

yǐ xià yě shì zhì huì rén de zhēn yán ： shěn pàn shí kàn rén qíng miàn shì bù hǎo de 。

Ito rin ang mga kasabihan ng matalino. Ang pagkiling sa paghahatol ng isang kaso sa batas ay hindi mabuti.

对恶人说「你是义人」的， 这人万民必咒诅，列邦必憎恶。

duì è rén shuō 「 nǐ shì yì rén 」 de ， zhè rén wàn mín bì zhòu zǔ ， liè bāng bì zēng wù 。

Sinuman ang nagsasabi sa may kasalanan, “Ikaw ay nasa tama,” ay susumpain ng mga tao at kapopootan ng mga bansa.

责备恶人的，必得喜悦； 美好的福也必临到他。

zé bèi è rén de ， bì dé xǐ yuè ； měi hǎo de fú yě bì lín dào tā 。

Pero sila na pinagsasabihan ang masama ay magkakaroon ng galak, at ang mga kaloob nang kabutihan ay darating sa kanila.

应对正直的，犹如与人亲嘴。

yìng duì zhèng zhí de ， yóu rú yǔ rén qīn zuǐ 。

Ang isang nagbibigay ng tapat na sagot ay nagbibigay ng halik sa mga labi.

你要在外头预备工料， 在田间办理整齐， 然后建造房屋。

nǐ yào zài wài tou yù bèi gōng liào ， zài tián jiān bàn lǐ zhěng qí ， rán hòu jiàn zào fáng wū 。

Ihanda mo ang iyong panlabas na gawain, at gawin mong handa ang lahat para sa iyong sarili sa bukirin; pagkatapos noon, itayo mo ang iyong bahay.

不可无故作见证陷害邻舍， 也不可用嘴欺骗人。

bù kě wú gù zuò jiàn zhèng xiàn hài lín shè ， yě bù kě yòng zuǐ qī piàn rén 。

Huwag kang sumaksi laban sa iyong kapwa nang walang dahilan at huwag kang manlinlang gamit ang iyong mga labi.

不可说：人怎样待我，我也怎样待他； 我必照他所行的报复他。

bù kě shuō ： rén zěn yàng dài wǒ ， wǒ yě zěn yàng dài tā ； wǒ bì zhào tā suǒ xíng de bào fù tā 。

Huwag mong sabihing, “Gagawin ko sa kaniya kung ano ang ginawa niya sa akin; babalikan ko siya dahil sa kaniyang ginawa.”

我经过懒惰人的田地、 无知人的葡萄园，

wǒ jīng guò lǎn duò rén de tián dì 、 wú zhī rén de pú táo yuán ，

Dumaan ako sa bukirin ng isang tamad na tao, lagpas sa ubasan ng taong walang isip.

荆棘长满了地皮， 刺草遮盖了田面， 石墙也坍塌了。

jīng jí cháng mǎn le dì pí ， cì cǎo zhē gài le tián miàn ， shí qiáng yě tān tā le 。

Ang mga tinik ay tumubo sa lahat ng dako, ang lupa ay nababalot ng halamang matinik at ang batong pader nito ay sira.

我看见就留心思想； 我看着就领了训诲。

wǒ kàn jiàn jiù liú xīn sī xiǎng ； wǒ kàn zhe jiù lǐng le xùn huì 。

Pagkatapos ay nakita ko at pinag-isipan ito; tumingin ako at nakatanggap ng katuruan.

再睡片时，打盹片时， 抱着手躺卧片时，

zài shuì piàn shí ， dǎ dǔn piàn shí ， bào zhuó shǒu tǎng wò piàn shí ，

Kaunting tulog, kaunting idlip, kaunting pagtitiklop ng mga kamay para magpahinga—

你的贫穷就必如强盗速来， 你的缺乏仿佛拿兵器的人来到。

nǐ de pín qióng jiù bì rú qiáng dào sù lái ， nǐ de quē fá fǎng fú ná bīng qì de rén lái dào 。

at ang kahirapan ay pupunta sa iyo tulad ng isang magnanakaw at ang iyong mga pangangailangan ay pupunta sa iyo tulad ng isang armadong sundalo.