Mga Kawikaan 30

雅基的儿子亚古珥的言语就是真言。 这人对以铁和乌甲说：

yǎ jī de ér zi yà gǔ ěr de yán yǔ jiù shì zhēn yán 。 zhè rén duì yǐ tiě hé wū jiǎ shuō ：

Ang mga kasabihan ni Agur, anak na lalaki ni Jakeh—isang orakulo: Ipinahayag ng lalaking ito kay Itiel, kay Itiel at Ucal:

我比众人更蠢笨， 也没有人的聪明。

wǒ bǐ zhòng rén gèng chǔn bèn ， yě méi yǒu rén de cōng ming 。

Tiyak na ako ay mas katulad ng isang hayop kaysa sa sinumang tao, at wala akong pang-unawa ng isang tao.

我没有学好智慧， 也不认识至圣者。

wǒ méi yǒu xué hǎo zhì huì ， yě bú rèn shi zhì shèng zhě 。

Hindi ko natutunan ang karunungan, ni mayroon akong kaalaman ng Tanging Banal.

谁升天又降下来？ 谁聚风在掌握中？ 谁包水在衣服里？ 谁立定地的四极？ 他名叫什么？ 他儿子名叫什么？ 你知道吗？

shuí shēng tiān yòu jiàng xià lái ？ shuí jù fēng zài zhǎng wò zhōng ？ shuí bāo shuǐ zài yī fu lǐ ？ shuí lì dìng dì de sì jí ？ tā míng jiào shén me ？ tā ér zi míng jiào shén me ？ nǐ zhī dào ma ？

Sino ang umakyat sa langit at bumaba? Sino ang nagtipon ng hangin sa ilalim ng kaniyang mga kamay? Sino ang nagtipon ng mga tubig sa balabal? Sino ang nagtatag ng lahat ng mga hangganan ng lupa? Ano ang kaniyang pangalan, at ano ang pangalan ng kaniyang anak? Tiyak na alam mo!

神的言语句句都是炼净的； 投靠他的，他便作他们的盾牌。

shén de yán yǔ jù jù dōu shì liàn jìng de ； tóu kào tā de ， tā biàn zuò tā men de dùn pái 。

Bawat salita ng Diyos ay nasubok, siya ay isang panangga sa mga nagkukubli sa kaniya.

他的言语，你不可加添， 恐怕他责备你，你就显为说谎言的。

tā de yán yǔ ， nǐ bù kě jiā tiān ， kǒng pà tā zé bèi nǐ ， nǐ jiù xiǎn wèi shuō huǎng yán de 。

Huwag magdagdag sa kaniyang mga salita, o pagsasabihan ka niya at ikaw ay mapapatunayang isang sinungaling.

我求你两件事， 在我未死之先，不要不赐给我：

wǒ qiú nǐ liǎng jiàn shì ， zài wǒ wèi sǐ zhī xiān ， bú yào bú cì gěi wǒ ：

Dalawang bagay ang hinihingi ko sa iyo, huwag mo silang ipagkait sa akin bago ako mamatay.

求你使虚假和谎言远离我； 使我也不贫穷也不富足； 赐给我需用的饮食，

qiú nǐ shǐ xū jiǎ hé huǎng yán yuǎn lí wǒ ； shǐ wǒ yě bù pín qióng yě bú fù zú ； cì gěi wǒ xū yòng de yǐn shí ，

Ilayo mo sa akin ang kayabangan at kasinungalingan. Bigyan mo ako ng hindi kahirapan ni kayamanan, bigyan mo lamang ako ng pagkain na aking kailangan.

恐怕我饱足不认你，说： 耶和华是谁呢？ 又恐怕我贫穷就偷窃， 以致亵渎我 神的名。

kǒng pà wǒ bǎo zú bú rèn nǐ ， shuō ： yē hé huá shì shuí ne ？ yòu kǒng pà wǒ pín qióng jiù tōu qiè ， yǐ zhì xiè dú wǒ shén de míng 。

Dahil kung mayroon akong labis, itatanggi kita at sasabihin, “Sino si Yahweh?” O kung ako ay magiging mahirap, magnanakaw ako at lalapastanganin ko ang pangalan ng aking Diyos.

你不要向主人谗谤仆人， 恐怕他咒诅你，你便算为有罪。

nǐ bú yào xiàng zhǔ rén chán bàng pú rén ， kǒng pà tā zhòu zǔ nǐ ， nǐ biàn suàn wèi yǒu zuì 。

Huwag mong siraan ng puri ang isang alipin sa harapan ng kaniyang panginoon, o isusumpa ka niya at papaniwalaang ikaw ang may kasalanan.

有一宗人 ，咒诅父亲， 不给母亲祝福。

yǒu yì zōng rén ， zhòu zǔ fù qīn ， bù gěi mǔ qīn zhù fú 。

Ang isang salinlahi na sinusumpa ang kanilang ama at hindi pinagpapala ang kanilang ina,

有一宗人，自以为清洁， 却没有洗去自己的污秽。

yǒu yì zōng rén ， zì yǐ wéi qīng jié ， què méi yǒu xǐ qù zì jǐ de wū huì 。

iyan ang isang salinlahi na dalisay sa kanilang sariling mga mata, ngunit hindi sila nahugasan sa kanilang karumihan.

有一宗人，眼目何其高傲， 眼皮也是高举。

yǒu yì zōng rén ， yǎn mù hé qí gāo ào ， yǎn pí yě shì gāo jǔ 。

Iyan ang isang salinlahi—gaano mapagmataas ang kanilang mga mata at ang kanilang takipmata ay nakaangat! —

有一宗人，牙如剑，齿如刀， 要吞灭地上的困苦人和世间的穷乏人。

yǒu yì zōng rén ， yá rú jiàn ， chǐ rú dāo ， yào tūn miè dì shàng de kùn kǔ rén hé shì jiān de qióng fá rén 。

sila ang isang salinlahi na ang mga ngipin ay mga espada, at kanilang mga panga ay mga kutsilyo, para lapain nila ang mahirap mula sa lupa at ang nangangailangan mula sa sangkatauhan.

蚂蟥有两个女儿， 常说：给呀，给呀！ 有三样不知足的， 连不说「够的」共有四样：

mǎ huáng yǒu liǎng gè nǚ ér ， cháng shuō ： gěi ya ， gěi ya ！ yǒu sān yàng bù zhī zú de ， lián bù shuō 「 gòu de 」 gòng yǒu sì yàng ：

Ang linta ay mayroong dalawang anak na babae, “Magbigay at magbigay,” sigaw nila. May tatlong bagay na hindi kailanman nasisiyahan, apat na hindi kailanman nagsabing, “Tama na”:

就是阴间和石胎， 浸水不足的地，并火。

jiù shì yīn jiān hé shí tāi ， jìn shuǐ bù zú de dì ， bìng huǒ 。

Ang Sheol, ang baog na sinapupunan, ang lupa na uhaw sa tubig, at ang apoy na hindi kailanman nagsabing, “Tama na.”

戏笑父亲、藐视而不听从母亲的， 他的眼睛必为谷中的乌鸦啄出来，为鹰雏所吃。

xì xiào fù qīn 、 miǎo shì ér bù tīng cóng mǔ qīn de ， tā de yǎn jīng bì wèi gǔ zhōng de wū yā zhuó chū lái ， wèi yīng chú suǒ chī 。

Ang mata na nangungutya sa isang ama at nasusuklam sa pagsunod sa isang ina, ang kaniyang mga mata ay tutukain ng mga uwak sa lambak, at siya ay kakainin ng mga buwitre.

我所测不透的奇妙有三样， 连我所不知道的共有四样：

wǒ suǒ cè bú tòu de qí miào yǒu sān yàng ， lián wǒ suǒ bù zhī dào de gòng yǒu sì yàng ：

May tatlong bagay na labis na kamangha-mangha para sa akin, apat na hindi ko maintindihan: ang daan ng isang agila sa langit;

就是鹰在空中飞的道； 蛇在磐石上爬的道； 船在海中行的道； 男与女交合的道。

jiù shì yīng zài kōng zhōng fēi de dào ； shé zài pán shí shàng pá de dào ； chuán zài hǎi zhōng háng de dào ； nán yǔ nǚ jiāo hé de dào 。

ang ginagawa ng isang ahas sa isang bato; ang ginagawa ng isang barko sa puso ng karagatan; at ang ginagawa ng isang lalaki kasama ang isang dalaga.

淫妇的道也是这样： 她吃了，把嘴一擦就说： 我没有行恶。

yín fù de dào yě shì zhè yàng ： tā chī le ， bǎ zuǐ yì cā jiù shuō ： wǒ méi yǒu xíng è 。

Ito ang ginagawa ng isang nangangalunyang babae— siya ay kumakain at kaniyang pinupunasan ang kaniyang bibig at sinasabi, “Wala akong ginawang mali.”

使地震动的有三样， 连地担不起的共有四样：

shǐ dì zhèn dòng de yǒu sān yàng ， lián dì dān bù qǐ de gòng yǒu sì yàng ：

Sa ilalim ng tatlong bagay ang lupa ay nayayanig, at ang pang-apat ay hindi na makakayanan nito:

就是仆人作王； 愚顽人吃饱；

jiù shì pú rén zuò wáng ； yú wán rén chī bǎo ；

ang isang alipin kapag siya ay naging hari; ang isang hangal kapag siya ay puno ng pagkain;

丑恶的女子出嫁； 婢女接续主母。

chǒu è de nǚ zǐ chū jià ； bì nǚ jiē xù zhǔ mǔ 。

kapag ang isang kinamumuhian na babae ay nagpakasal; at kapag ang isang babaeng utusan ay pumalit sa pwesto ng kaniyang babaeng amo.

地上有四样小物，却甚聪明：

dì shàng yǒu sì yàng xiǎo wù ， què shèn cōng ming ：

May apat na bagay sa lupa na malilit, pero napakatatalino:

蚂蚁是无力之类， 却在夏天预备粮食。

mǎ yǐ shì wú lì zhī lèi ， què zài xià tiān yù bèi liáng shí 。

ang mga langgam ay mga nilalang na hindi malalakas, pero hinahanda nila ang kanilang pagkain sa tag-araw;

沙番是软弱之类， 却在磐石中造房。

shā fān shì ruǎn ruò zhī lèi ， què zài pán shí zhōng zào fáng 。

ang mga kuneho ay hindi makapangyarihang nilalang, pero ginagawa nila ang kanilang mga tahanan sa mga batuhan.

蝗虫没有君王， 却分队而出。

huáng chóng méi yǒu jūn wáng ， què fēn duì ér chū 。

Ang mga balang ay walang hari, pero lahat sila ay lumalakad ng maayos.

守宫用爪抓墙， 却住在王宫。

shǒu gōng yòng zhuǎ zhuā qiáng ， què zhù zài wáng gōng 。

Para sa butiki, maaari mo itong hawakan ng iyong dalawang kamay, pero sila ay natatagpuan sa mga palasyo ng mga hari.

步行威武的有三样， 连行走威武的共有四样：

bù xíng wēi wǔ de yǒu sān yàng ， lián xíng zǒu wēi wǔ de gòng yǒu sì yàng ：

Mayroong tatlong bagay na marangal sa kanilang mahabang hakbang, apat na marangal kung paano lumakad:

就是狮子—乃百兽中最为猛烈、无所躲避的，

jiù shì shī zi — nǎi bǎi shòu zhōng zuì wèi měng liè 、 wú suǒ duǒ bì de ，

ang isang leon, ang pinakamalakas sa mga mababangis na hayop— hindi ito tumatalikod mula sa kahit ano; ang isang tandang mayabang sa paglalakad;

猎狗，公山羊，和无人能敌的君王。

liè gǒu ， gōng shān yáng ， hé wú rén néng dí de jūn wáng 。

isang kambing; at isang hari kung saan ang mga sundalo ay nasa tabi niya.

你若行事愚顽，自高自傲， 或是怀了恶念，就当用手捂口。

nǐ ruò xíng shì yú wán ， zì gāo zì ào ， huò shì huái le è niàn ， jiù dāng yòng shǒu wǔ kǒu 。

Kung ikaw ay naging hangal, dinadakila ang iyong sarili, o kung ikaw ay nag-iisip ng kasamaan— ilagay mo ang iyong kamay sa iyong bibig.

摇牛奶必成奶油； 扭鼻子必出血。 照样，激动怒气必起争端。

yáo niú nǎi bì chéng nǎi yóu ； niǔ bí zi bì chū xuè 。 zhào yàng ， jī dòng nù qì bì qǐ zhēng duān 。

Katulad ng hinalong gatas na nakakagawa ng mantikilya, at katulad ng ilong ng sinuman na magdurugo kapag piningot, kaya ang gawain na ginawa sa galit ay lumilikha nang kaguluhan.