CHÂM NGÔN 17

设筵满屋，大家相争， 不如有块干饼，大家相安。

shè yán mǎn wū ， dà jiā xiāng zhēng ， bù rú yǒu kuài gān bǐng ， dà jiā xiāng ān 。

Thà một miếng bánh khô mà hòa thuận, Còn hơn là nhà đầy thịt tế lễ lại cãi lộn nhau.

仆人办事聪明，必管辖贻羞之子， 又在众子中同分产业。

pú rén bàn shì cōng ming ， bì guǎn xiá yí xiū zhī zǐ ， yòu zài zhòng zǐ zhōng tóng fēn chǎn yè 。

Tôi tớ khôn sáng sẽ quản trị con trai làm xấu hổ, Và được hưởng phần cơ nghiệp giữa các anh em.

鼎为炼银，炉为炼金； 惟有耶和华熬炼人心。

dǐng wèi liàn yín ， lú wèi liàn jīn ； wéi yǒu yē hé huá áo liàn rén xīn 。

Nồi dót để luyện bạc, lò để luyện vàng; Nhưng Đức Giê-hô-va thử lòng của loài người.

行恶的，留心听奸诈之言； 说谎的，侧耳听邪恶之语。

xíng è de ， liú xīn tīng jiān zhà zhī yán ； shuō huǎng de ， cè ěr tīng xié è zhī yǔ 。

Kẻ làm ác chăm chỉ về môi gian ác; Kẻ hay nói dối lắng tai nghe lưỡi độc hiểm.

戏笑穷人的，是辱没造他的主； 幸灾乐祸的，必不免受罚。

xì xiào qióng rén de ， shì rǔ mò zào tā de zhǔ ； xìng zāi lè huò de ， bì bù miǎn shòu fá 。

Ai nhạo báng người bần cùng sỉ nhục Đấng tạo hóa mình; Ai vui mừng về tai họa sẽ chẳng được thoát khỏi bị phạt.

子孙为老人的冠冕； 父亲是儿女的荣耀。

zǐ sūn wèi lǎo rén de guān miǎn ； fù qīn shì ér nǚ de róng yào 。

Mão triều thiên của ông già, ấy là con cháu; Còn vinh hiển của con cái, ấy là ông cha.

愚顽人说美言本不相宜， 何况君王说谎话呢？

yú wán rén shuō měi yán běn bù xiāng yí ， hé kuàng jūn wáng shuō huǎng huà ne ？

Lời tốt lành không xứng với kẻ ngu; Môi miệng giả dối lại càng ít xứng cho vua chúa thay.

贿赂在馈送的人眼中看为宝玉， 随处运动都得顺利。

huì lù zài kuì sòng de rén yǎn zhōng kàn wèi bǎo yù ， suí chù yùn dòng dōu dé shùn lì 。

Của hối lộ giống như viên ngọc quí trước mặt ai được nó; Dầu nó xây trở phía nào, cũng được may mắn.

遮掩人过的，寻求人爱； 屡次挑错的，离间密友。

zhē yǎn rén guò de ， xún qiú rén ài ； lǚ cì tiāo cuò de ， lí jiàn mì yǒu 。

Kẻ nào lấp giấu tội lỗi tìm cầu điều tình ái; Còn ai nhắc lập lại điều gì chia rẽ bạn bậu thiết cốt.

一句责备话深入聪明人的心， 强如责打愚昧人一百下。

yí jù zé bèi huà shēn rù cōng ming rén de xīn ， qiáng rú zé dǎ yú mèi rén yì bǎi xià 。

Lời quở trách thấm sâu vào người khôn ngoan, Hơn là trăm roi đánh vào kẻ ngu muội.

恶人只寻背叛， 所以必有严厉的使者奉差攻击他。

è rén zhī xún bèi pàn ， suǒ yǐ bì yǒu yán lì de shǐ zhě fèng chà gōng jī tā 。

Kẻ gian ác chỉ tìm điều phản nghịch; Vì vậy sẽ sai một sứ giả dữ tợn đi hãm đánh nó.

宁可遇见丢崽子的母熊， 不可遇见正行愚妄的愚昧人。

níng kě yù jiàn diū zǎi zǐ de mǔ xióng ， bù kě yù jiàn zhèng xíng yú wàng de yú mèi rén 。

Thà người ta gặp gấu cái bị cướp con, Hơn là gặp kẻ ngây dại theo điên cuồng nó.

以恶报善的， 祸患必不离他的家。

yǐ è bào shàn de ， huò huàn bì bù lí tā de jiā 。

Tai họa không hề lìa khỏi nhà Của kẻ lấy ác trả thiện.

纷争的起头如水放开， 所以，在争闹之先必当止息争竞。

fēn zhēng de qǐ tóu rú shuǐ fàng kāi ， suǒ yǐ ， zài zhēng nào zhī xiān bì dāng zhǐ xī zhēng jìng 。

Khởi đầu tranh cạnh, ấy như người ta mở đường nước chảy; Vậy, khá thôi cãi lẫy trước khi đánh lộn.

定恶人为义的，定义人为恶的， 这都为耶和华所憎恶。

dìng è rén wéi yì de ， dìng yì rén wéi è de ， zhè dōu wèi yē hé huá suǒ zēng wù 。

Ai xưng kẻ ác là công bình, và kẻ nào lên án cho người công bình, Cả hai điều lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va.

愚昧人既无聪明， 为何手拿价银买智慧呢？

yú mèi rén jì wú cōng ming ， wèi hé shǒu ná jià yín mǎi zhì huì ne ？

Kẻ ngu muội thiếu trí hiểu, Thế thì bạc trong tay hắn mua khôn ngoan mà chi?

朋友乃时常亲爱， 弟兄为患难而生。

péng yǒu nǎi shí cháng qīn ài ， dì xiong wèi huàn nàn ér shēng 。

Bằng hữu thương mến nhau luôn luôn; Và anh em sanh ra để giúp đỡ trong lúc hoạn nạn.

在邻舍面前击掌作保 乃是无知的人。

zài lín shè miàn qián jī zhǎng zuò bǎo nǎi shì wú zhī de rén 。

Kẻ ngu muội giao tay, Chịu làm bảo lãnh trước mặt kẻ lân cận mình.

喜爱争竞的，是喜爱过犯； 高立家门的，乃自取败坏。

xǐ ài zhēng jìng de ， shì xǐ ài guò fàn ； gāo lì jiā mén de ， nǎi zì qǔ bài huài 。

Ai ưa tranh cạnh ưa tội lỗi; Ai xây cất cửa mình cao kiếm điều hư sập.

心存邪僻的，寻不着好处； 舌弄是非的，陷在祸患中。

xīn cún xié pì de ， xún bù zhe hǎo chù ； shé nòng shì fēi de ， xiàn zài huò huàn zhōng 。

Kẻ nào có lòng vày vò không tìm được phước hạnh; Và ai có lưỡi gian tà sẽ sa vào tai hại.

生愚昧子的，必自愁苦； 愚顽人的父毫无喜乐。

shēng yú mèi zǐ de ， bì zì chóu kǔ ； yú wán rén de fù háo wú xǐ lè 。

Ai sanh con ngu muội ắt sẽ có buồn rầu; Còn cha của kẻ ngây dại chẳng được vui vẻ.

喜乐的心乃是良药； 忧伤的灵使骨枯干。

xǐ lè de xīn nǎi shì liáng yào ； yōu shāng de líng shǐ gǔ kū gān 。

Lòng vui mừng vốn một phương thuốc hay; Còn trí nao sờn làm xương cốt khô héo.

恶人暗中受贿赂， 为要颠倒判断。

è rén àn zhōng shòu huì lù ， wèi yào diān dǎo pàn duàn 。

Người gian ác lãnh nhẹm của hối lộ, Đặng làm sai lệch các lối xét đoán.

明哲人眼前有智慧； 愚昧人眼望地极。

míng zhé rén yǎn qián yǒu zhì huì ； yú mèi rén yǎn wàng dì jí 。

Có sự khôn ngoan trước mặt người thông sáng; Song con mắt kẻ ngu muội ở nơi địa cực.

愚昧子使父亲愁烦， 使母亲忧苦。

yú mèi zǐ shǐ fù qīn chóu fán ， shǐ mǔ qīn yōu kǔ 。

Con ngu muội là một điều buồn rầu cho cha, Và một sự cay đắng cho mẹ đã sanh đẻ nó.

刑罚义人为不善； 责打君子为不义。

xíng fá yì rén wéi bú shàn ； zé dǎ jūn zǐ wèi bú yì 。

Lấy làm chẳng tốt mà phạt vạ người công bình, Hay là đánh người tước vị vì cớ lòng ngay thẳng của họ.

寡少言语的，有知识； 性情温良的，有聪明。

guǎ shǎo yán yǔ de ， yǒu zhī shi ； xìng qíng wēn liáng de ， yǒu cōng ming 。

Người nào kiêng lời nói mình có tri thức; Còn người có tánh ôn hàn là một người thông sáng.

愚昧人若静默不言也可算为智慧； 闭口不说也可算为聪明。

yú mèi rén ruò jìng mò bù yán yě kě suàn wèi zhì huì ； bì kǒu bù shuō yě kě suàn wèi cōng ming 。

Khi nín lặng, dầu người ngu dại, cũng được cầm bằng khôn ngoan; Còn kẻ nào ngậm môi miệng mình lại được kể là thông sáng.