I Królewska 18
过了许久,到第三年,耶和华的话临到以利亚说:「你去,使亚哈得见你;我要降雨在地上。」
guò le xǔ jiǔ , dào dì sān nián , yē hé huá de huà lín dào yǐ lì yà shuō :「 nǐ qù , shǐ yà hā dé jiàn nǐ ; wǒ yào jiàng yǔ zài dì shàng 。」
Po upływie wielu dni, w trzecim roku, doszło do Eliasza słowo PANA: Idź, pokaż się Achabowi, a ja ześlę deszcz na ziemię.
以利亚就去,要使亚哈得见他。那时,撒马利亚有大饥荒;
yǐ lì yà jiù qù , yào shǐ yà hā dé jiàn tā 。 nà shí , sā mǎ lì yà yǒu dà jī huāng ;
Eliasz poszedł więc, aby pokazać się Achabowi. A w Samarii panował wielki głód.
亚哈将他的家宰俄巴底召了来。(俄巴底甚是敬畏耶和华,
yà hā jiāng tā de jiā zǎi é bā dǐ zhào le lái 。( é bā dǐ shèn shì jìng wèi yē hé huá ,
Achab zawołał wówczas Abdiasza, który był zarządcą jego domu. (A Abdiasz bardzo bał się PANA.
耶洗别杀耶和华众先知的时候,俄巴底将一百个先知藏了,每五十人藏在一个洞里,拿饼和水供养他们。)
yē xǐ bié shā yē hé huá zhòng xiān zhī de shí hòu , é bā dǐ jiāng yì bǎi gè xiān zhī cáng le , měi wǔ shí rén cáng zài yí gè dòng lǐ , ná bǐng hé shuǐ gòng yǎng tā men 。)
Gdy bowiem Jezabel mordowała proroków PANA, Abdiasz wziął stu proroków, ukrył ich po pięćdziesięciu w jaskiniach i żywił ich chlebem i wodą).
亚哈对俄巴底说:「我们走遍这地,到一切水泉旁和一切溪边,或者找得着青草,可以救活骡马,免得绝了牲畜。」
yà hā duì é bā dǐ shuō :「 wǒ men zǒu biàn zhè dì , dào yí qiè shuǐ quán páng hé yí qiè xī biān , huò zhě zhǎo dé zhe qīng cǎo , kě yǐ jiù huó luó mǎ , miǎn de jué le shēng chù 。」
I Achab powiedział do Abdiasza: Przejdź przez ziemię do wszystkich źródeł wód i do wszystkich potoków. Może znajdziemy trawę, abyśmy zachowali przy życiu konie i muły i nie utracili całego bydła.
于是二人分地游行,亚哈独走一路,俄巴底独走一路。
yú shì èr rén fēn dì yóu xíng , yà hā dú zǒu yí lù , é bā dǐ dú zǒu yí lù 。
I podzielili między siebie ziemię, którą mieli obejść. Achab poszedł jedną drogą, a Abdiasz poszedł drugą.
俄巴底在路上恰与以利亚相遇,俄巴底认出他来,就俯伏在地,说:「你是我主以利亚不是?」
é bā dǐ zài lù shang qià yǔ yǐ lì yà xiāng yù , é bā dǐ rèn chū tā lái , jiù fǔ fú zài dì , shuō :「 nǐ shì wǒ zhǔ yǐ lì yà bú shì ?」
A gdy Abdiasz był w drodze, Eliasz wyszedł mu naprzeciw. A on go poznał, upadł na twarz i powiedział: Czy to ty, mój panie, Eliaszu?
回答说:「是。你去告诉你主人说,以利亚在这里。」
huí dá shuō :「 shì 。 nǐ qù gào sù nǐ zhǔ rén shuō , yǐ lì yà zài zhè lǐ 。」
Odpowiedział mu: To ja jestem. Idź i powiedz swemu panu: Oto jest tu Eliasz.
俄巴底说:「仆人有什么罪,你竟要将我交在亚哈手里,使他杀我呢?
é bā dǐ shuō :「 pú rén yǒu shén me zuì , nǐ jìng yào jiāng wǒ jiāo zài yà hā shǒu lǐ , shǐ tā shā wǒ ne ?
On zaś powiedział: Czym zgrzeszyłem, że wydajesz swego sługę w ręce Achaba, aby mnie zabił?
我指着永生耶和华—你的 神起誓,无论哪一邦哪一国,我主都打发人去找你。若说你没有在那里,就必使那邦那国的人起誓说,实在是找不着你。
wǒ zhǐ zhe yǒng shēng yē hé huá — nǐ de shén qǐ shì , wú lùn nǎ yì bāng nǎ yì guó , wǒ zhǔ dōu dǎ fā rén qù zhǎo nǐ 。 ruò shuō nǐ méi yǒu zài nà lǐ , jiù bì shǐ nà bāng nà guó de rén qǐ shì shuō , shí zài shì zhǎo bù zhe nǐ 。
Jak żyje PAN, twój Bóg, nie ma narodu ani królestwa, gdzie mój pan nie posłał ludzi, aby cię szukać. A gdy powiedziano, że cię nie ma, wtedy kazał przysięgać królestwom i narodom, że cię nie znaleziono.
现在你说,要去告诉你主人说,以利亚在这里;
xiàn zài nǐ shuō , yào qù gào sù nǐ zhǔ rén shuō , yǐ lì yà zài zhè lǐ ;
A ty teraz mówisz: Idź, powiedz swemu panu: Oto Eliasz.
恐怕我一离开你,耶和华的灵就提你到我所不知道的地方去。这样,我去告诉亚哈,他若找不着你,就必杀我;仆人却是自幼敬畏耶和华的。
kǒng pà wǒ yì lí kāi nǐ , yē hé huá de líng jiù tí nǐ dào wǒ suǒ bù zhī dào de dì fāng qù 。 zhè yàng , wǒ qù gào sù yà hā , tā ruò zhǎo bù zhe nǐ , jiù bì shā wǒ ; pú rén què shì zì yòu jìng wèi yē hé huá de 。
I stanie się tak, że gdy odejdę od ciebie, Duch PANA zaniesie cię, nie wiem dokąd. Gdy przyjdę powiedzieć Achabowi, a on cię nie znajdzie, wtedy mnie zabije. A twój sługa boi się PANA od swej młodości.
耶洗别杀耶和华众先知的时候,我将耶和华的一百个先知藏了,每五十人藏在一个洞里,拿饼和水供养他们,岂没有人将这事告诉我主吗?
yē xǐ bié shā yē hé huá zhòng xiān zhī de shí hòu , wǒ jiāng yē hé huá de yì bǎi gè xiān zhī cáng le , měi wǔ shí rén cáng zài yí gè dòng lǐ , ná bǐng hé shuǐ gòng yǎng tā men , qǐ méi yǒu rén jiāng zhè shì gào sù wǒ zhǔ ma ?
Czyż nie powiedziano memu panu, co uczyniłem, gdy Jezabel mordowała proroków PANA – jak ukryłem stu mężczyzn spośród proroków PANA, po pięćdziesięciu mężczyzn w jaskiniach, i żywiłem ich chlebem i wodą?
现在你说,要去告诉你主人说,以利亚在这里,他必杀我。」
xiàn zài nǐ shuō , yào qù gào sù nǐ zhǔ rén shuō , yǐ lì yà zài zhè lǐ , tā bì shā wǒ 。」
A teraz mówisz: Idź, powiedz swemu panu: Oto Eliasz. On mnie zabije.
以利亚说:「我指着所事奉永生的万军之耶和华起誓,我今日必使亚哈得见我。」
yǐ lì yà shuō :「 wǒ zhǐ zhe suǒ shì fèng yǒng shēng de wàn jūn zhī yē hé huá qǐ shì , wǒ jīn rì bì shǐ yà hā dé jiàn wǒ 。」
Eliasz odpowiedział: Jak żyje PAN zastępów, przed którego obliczem stoję, dziś mu się pokażę.
于是俄巴底去迎着亚哈,告诉他;亚哈就去迎着以利亚。
yú shì é bā dǐ qù yíng zhe yà hā , gào sù tā ; yà hā jiù qù yíng zhe yǐ lì yà 。
Abdiasz poszedł więc, aby spotkać się z Achabem, i oznajmił mu to. I Achab wyruszył na spotkanie z Eliaszem.
亚哈见了以利亚,便说:「使以色列遭灾的就是你吗?」
yà hā jiàn le yǐ lì yà , biàn shuō :「 shǐ yǐ sè liè zāo zāi de jiù shì nǐ ma ?」
Kiedy Achab zobaczył Eliasza, zapytał go: Czy ty jesteś tym, który dręczy Izrael?
以利亚说:「使以色列遭灾的不是我,乃是你和你父家;因为你们离弃耶和华的诫命,去随从巴力。
yǐ lì yà shuō :「 shǐ yǐ sè liè zāo zāi de bú shì wǒ , nǎi shì nǐ hé nǐ fù jiā ; yīn wèi nǐ men lí qì yē hé huá de jiè mìng , qù suí cóng bā lì 。
Odpowiedział: Nie ja dręczę Izrael, ale ty i dom twego ojca – gdyż porzuciliście przykazania PANA, a ty poszedłeś za Baalami.
现在你当差遣人,招聚以色列众人和事奉巴力的那四百五十个先知,并耶洗别所供养事奉亚舍拉的那四百个先知,使他们都上迦密山去见我。」
xiàn zài nǐ dāng chāi qiǎn rén , zhāo jù yǐ sè liè zhòng rén hé shì fèng bā lì de nà sì bǎi wǔ shí gè xiān zhī , bìng yē xǐ bié suǒ gòng yǎng shì fèng yà shè lā de nà sì bǎi gè xiān zhī , shǐ tā men dōu shàng jiā mì shān qù jiàn wǒ 。」
Teraz więc poślij i zgromadź przy mnie cały Izrael na górze Karmel oraz czterystu pięćdziesięciu proroków Baala, a także czterystu proroków z gajów, którzy jadają u stołu Jezabel.
亚哈就差遣人招聚以色列众人和先知都上迦密山。
yà hā jiù chāi qiǎn rén zhāo jù yǐ sè liè zhòng rén hé xiān zhī dōu shàng jiā mì shān 。
Achab posłał więc po wszystkich synów Izraela i zgromadził proroków na górze Karmel.
以利亚前来对众民说:「你们心持两意要到几时呢?若耶和华是 神,就当顺从耶和华;若巴力是 神,就当顺从巴力。」众民一言不答。
yǐ lì yà qián lái duì zhòng mín shuō :「 nǐ men xīn chí liǎng yì yào dào jǐ shí ne ? ruò yē hé huá shì shén , jiù dāng shùn cóng yē hé huá ; ruò bā lì shì shén , jiù dāng shùn cóng bā lì 。」 zhòng mín yì yán bù dá 。
Wtedy Eliasz zbliżył się do całego ludu i powiedział: Jak długo będziecie się wahać między dwoma zdaniami? Jeśli PAN jest Bogiem, idźcie za nim, a jeśli Baal, idźcie za nim. A lud nie odpowiedział mu ani słowa.
以利亚对众民说:「作耶和华先知的只剩下我一个人;巴力的先知却有四百五十个人。
yǐ lì yà duì zhòng mín shuō :「 zuò yē hé huá xiān zhī de zhī shèng xià wǒ yí gè rén ; bā lì de xiān zhī què yǒu sì bǎi wǔ shí gè rén 。
Wtedy Eliasz powiedział do ludu: Tylko ja sam pozostałem jako prorok PANA; a proroków Baala jest czterystu pięćdziesięciu.
当给我们两只牛犊,巴力的先知可以挑选一只,切成块子,放在柴上,不要点火;我也预备一只牛犊放在柴上,也不点火。
dāng gěi wǒ men liǎng zhī niú dú , bā lì de xiān zhī kě yǐ tiāo xuǎn yì zhī , qiè chéng kuài zǐ , fàng zài chái shàng , bú yào diǎn huǒ ; wǒ yě yù bèi yì zhī niú dú fàng zài chái shàng , yě bù diǎn huǒ 。
Niech nam dadzą dwa cielce. Niech wybiorą sobie jednego cielca, porąbią go na części i położą na drwach, ale ognia niech nie podkładają. Ja również przygotuję drugiego cielca i położę na drwach, ale ognia nie podłożę.
你们求告你们神的名,我也求告耶和华的名。那降火显应的神,就是 神。」众民回答说:「这话甚好。」
nǐ men qiú gào nǐ men shén de míng , wǒ yě qiú gào yē hé huá de míng 。 nà jiàng huǒ xiǎn yìng de shén , jiù shì shén 。」 zhòng mín huí dá shuō :「 zhè huà shèn hǎo 。」
Potem wzywajcie imienia swoich bogów, a ja wezwę imienia PANA. A ten Bóg, który odpowie ogniem, niech będzie Bogiem. Cały lud odpowiedział: Dobre jest to, co powiedziałeś.
以利亚对巴力的先知说:「你们既是人多,当先挑选一只牛犊,预备好了,就求告你们神的名,却不要点火。」
yǐ lì yà duì bā lì de xiān zhī shuō :「 nǐ men jì shì rén duō , dāng xiān tiāo xuǎn yì zhī niú dú , yù bèi hǎo le , jiù qiú gào nǐ men shén de míng , què bú yào diǎn huǒ 。」
Eliasz powiedział więc do proroków Baala: Wybierzcie sobie jednego cielca i przygotujcie go pierwsi, bo was jest więcej. Wzywajcie imienia swoich bogów, ale ognia nie podkładajcie.
他们将所得的牛犊预备好了,从早晨到午间,求告巴力的名说:「巴力啊,求你应允我们!」却没有声音,没有应允的。他们在所筑的坛四围踊跳。
tā men jiāng suǒ dé de niú dú yù bèi hǎo le , cóng zǎo chén dào wǔ jiān , qiú gào bā lì de míng shuō :「 bā lì a , qiú nǐ yīng yǔn wǒ men !」 què méi yǒu shēng yīn , méi yǒu yīng yǔn de 。 tā men zài suǒ zhù de tán sì wéi yǒng tiào 。
Wzięli więc cielca, którego im dał, a gdy go przygotowali, wzywali imienia Baala, od poranka aż do południa, mówiąc: O Baalu, wysłuchaj nas! Ale nie było głosu ani odpowiedzi. I podskakiwali wokół ołtarza, który zrobili.
到了正午,以利亚嬉笑他们,说:「大声求告吧!因为他是神,他或默想,或走到一边,或行路,或睡觉,你们当叫醒他。」
dào le zhèng wǔ , yǐ lì yà xī xiào tā men , shuō :「 dà shēng qiú gào ba ! yīn wèi tā shì shén , tā huò mò xiǎng , huò zǒu dào yì biān , huò xíng lù , huò shuì jiào , nǐ men dāng jiào xǐng tā 。」
A gdy nastało południe, Eliasz naśmiewał się z nich, mówiąc: Wołajcie głośniej, przecież to jest bóg, ale może tylko zamyślił się albo jest zajęty, albo też może jest w drodze, albo może śpi i musi się obudzić.
他们大声求告,按着他们的规矩,用刀枪自割、自刺,直到身体流血。
tā men dà shēng qiú gào , àn zhe tā men de guī jǔ , yòng dāo qiāng zì gē 、 zì cì , zhí dào shēn tǐ liú xuè 。
Wołali więc głośno i nacinali się według swego zwyczaju nożami i włóczniami, aż krew z nich tryskała.
从午后直到献晚祭的时候,他们狂呼乱叫,却没有声音,没有应允的,也没有理会的。
cóng wǔ hòu zhí dào xiàn wǎn jì de shí hòu , tā men kuáng hū luàn jiào , què méi yǒu shēng yīn , méi yǒu yīng yǔn de , yě méi yǒu lǐ huì de 。
I kiedy minęło południe, oni dalej prorokowali aż do czasu składania ofiary z pokarmów, ale nie było głosu ani odpowiedzi, ani znaku uwagi.
以利亚对众民说:「你们到我这里来。」众民就到他那里。他便重修已经毁坏耶和华的坛。
yǐ lì yà duì zhòng mín shuō :「 nǐ men dào wǒ zhè lǐ lái 。」 zhòng mín jiù dào tā nà lǐ 。 tā biàn chóng xiū yǐ jīng huǐ huài yē hé huá de tán 。
Wtedy Eliasz powiedział do całego ludu: Zbliżcie się do mnie. Cały lud zbliżył się więc do niego. On wtedy naprawił zburzony ołtarz PANA.
以利亚照雅各子孙支派的数目,取了十二块石头(耶和华的话曾临到雅各说:「你的名要叫以色列」),
yǐ lì yà zhào yǎ gè zǐ sūn zhī pài de shù mù , qǔ le shí èr kuài shí tou ( yē hé huá de huà céng lín dào yǎ gè shuō :「 nǐ de míng yào jiào yǐ sè liè 」),
Potem Eliasz wziął dwanaście kamieni, według liczby pokoleń synów Jakuba, do którego doszło słowo PANA: Izrael będzie twoje imię.
用这些石头为耶和华的名筑一座坛,在坛的四围挖沟,可容谷种二细亚,
yòng zhè xiē shí tou wèi yē hé huá de míng zhù yí zuò tán , zài tán de sì wéi wā gōu , kě róng gǔ zhǒng èr xì yà ,
I z tych kamieni zbudował ołtarz w imię PANA, i wykopał wokół ołtarza rów zdolny pomieścić dwie miary zboża.
又在坛上摆好了柴,把牛犊切成块子放在柴上,对众人说:「你们用四个桶盛满水,倒在燔祭和柴上」;
yòu zài tán shàng bǎi hǎo le chái , bǎ niú dú qiè chéng kuài zǐ fàng zài chái shàng , duì zhòng rén shuō :「 nǐ men yòng sì gè tǒng shèng mǎn shuǐ , dǎo zài fán jì hé chái shàng 」;
Potem ułożył drwa, porąbał cielca na części i położył go na drwach. Następnie powiedział: Napełnijcie wodą cztery wiadra i wylejcie ją na ofiarę całopalną i na drwa.
又说:「倒第二次。」他们就倒第二次;又说:「倒第三次。」他们就倒第三次。
yòu shuō :「 dǎo dì èr cì 。」 tā men jiù dǎo dì èr cì ; yòu shuō :「 dǎo dì sān cì 。」 tā men jiù dǎo dì sān cì 。
I powiedział: Powtórzcie to. I powtórzyli. Potem powiedział: Zróbcie to trzeci raz. I zrobili to po raz trzeci.
水流在坛的四围,沟里也满了水。
shuǐ liú zài tán de sì wéi , gōu lǐ yě mǎn le shuǐ 。
I woda spłynęła dokoła ołtarza. I napełniono wodą także rów.
到了献晚祭的时候,先知以利亚近前来,说:「亚伯拉罕、以撒、以色列的 神,耶和华啊,求你今日使人知道你是以色列的 神,也知道我是你的仆人,又是奉你的命行这一切事。
dào le xiàn wǎn jì de shí hòu , xiān zhī yǐ lì yà jìn qián lái , shuō :「 yà bó lā hǎn 、 yǐ sā 、 yǐ sè liè de shén , yē hé huá a , qiú nǐ jīn rì shǐ rén zhī dào nǐ shì yǐ sè liè de shén , yě zhī dào wǒ shì nǐ de pú rén , yòu shì fèng nǐ de mìng xíng zhè yí qiè shì 。
A gdy nadszedł czas składania ofiary z pokarmów, prorok Eliasz zbliżył się i powiedział: PANIE, Boże Abrahama, Izaaka i Izraela, niech dziś poznają, że ty jesteś Bogiem w Izraelu, a ja twoim sługą, i że na twoje słowo uczyniłem to wszystko.
耶和华啊,求你应允我,应允我!使这民知道你—耶和华是 神,又知道是你叫这民的心回转。」
yē hé huá a , qiú nǐ yīng yǔn wǒ , yīng yǔn wǒ ! shǐ zhè mín zhī dào nǐ — yē hé huá shì shén , yòu zhī dào shì nǐ jiào zhè mín de xīn huí zhuǎn 。」
Wysłuchaj mnie, PANIE, wysłuchaj mnie, aby ten lud poznał, że ty, PANIE, jesteś Bogiem i że ty z powrotem nawróciłeś jego serca.
于是,耶和华降下火来,烧尽燔祭、木柴、石头、尘土,又烧干沟里的水。
yú shì , yē hé huá jiàng xià huǒ lái , shāo jìn fán jì 、 mù chái 、 shí tou 、 chén tǔ , yòu shāo gān gōu lǐ de shuǐ 。
Wtedy spadł ogień PANA i pochłonął ofiarę całopalną i drwa, i kamienie, i proch. A wodę, która była w rowie, wysuszył.
众民看见了,就俯伏在地,说:「耶和华是 神!耶和华是 神!」
zhòng mín kàn jiàn le , jiù fǔ fú zài dì , shuō :「 yē hé huá shì shén ! yē hé huá shì shén !」
Kiedy cały lud to zobaczył, wszyscy upadli na twarz i mówili: PAN jest Bogiem! PAN jest Bogiem!
以利亚对他们说:「拿住巴力的先知,不容一人逃脱!」众人就拿住他们。以利亚带他们到基顺河边,在那里杀了他们。
yǐ lì yà duì tā men shuō :「 ná zhù bā lì de xiān zhī , bù róng yì rén táo tuō !」 zhòng rén jiù ná zhù tā men 。 yǐ lì yà dài tā men dào jī shùn hé biān , zài nà lǐ shā le tā men 。
Wtedy Eliasz powiedział do nich: Chwytajcie proroków Baala, niech żaden z nich nie ujdzie. I schwytano ich. A Eliasz sprowadził ich do potoku Kiszon i tam ich zabił.
以利亚对亚哈说:「你现在可以上去吃喝,因为有多雨的响声了。」
yǐ lì yà duì yà hā shuō :「 nǐ xiàn zài kě yǐ shàng qù chī hē , yīn wèi yǒu duō yǔ de xiǎng shēng le 。」
Potem Eliasz powiedział do Achaba: Idź, jedz i pij. Słychać bowiem szum ulewnego deszczu.
亚哈就上去吃喝。以利亚上了迦密山顶,屈身在地,将脸伏在两膝之中;
yà hā jiù shàng qù chī hē 。 yǐ lì yà shàng le jiā mì shān dǐng , qū shēn zài dì , jiāng liǎn fú zài liǎng xī zhī zhōng ;
Achab poszedł więc jeść i pić. A Eliasz wstąpił na szczyt Karmelu. Następnie padł na ziemię i włożył twarz między kolana;
对仆人说:「你上去,向海观看。」仆人就上去观看,说:「没有什么。」他说:「你再去观看。」如此七次。
duì pú rén shuō :「 nǐ shàng qù , xiàng hǎi guān kàn 。」 pú rén jiù shàng qù guān kàn , shuō :「 méi yǒu shén me 。」 tā shuō :「 nǐ zài qù guān kàn 。」 rú cǐ qī cì 。
I powiedział do swego sługi: Idź teraz i popatrz w stronę morza. Ten poszedł, popatrzył i powiedział: Nie ma nic. Wtedy powiedział: Idź i wracaj siedem razy.
第七次仆人说:「我看见有一小片云从海里上来,不过如人手那样大。」以利亚说:「你上去告诉亚哈,当套车下去,免得被雨阻挡。」
dì qī cì pú rén shuō :「 wǒ kàn jiàn yǒu yì xiǎo piàn yún cóng hǎi lǐ shàng lái , bú guò rú rén shǒu nà yàng dà 。」 yǐ lì yà shuō :「 nǐ shàng qù gào sù yà hā , dāng tào chē xià qù , miǎn de bèi yǔ zǔ dǎng 。」
A za siódmym razem powiedział: Oto mała chmurka, jak dłoń człowieka, podnosi się z morza. Wtedy polecił mu: Idź, powiedz Achabowi: Zaprzęgaj rydwan i zjeżdżaj, aby cię deszcz nie zatrzymał.
霎时间,天因风云黑暗,降下大雨。亚哈就坐车往耶斯列去了。
shà shí jiān , tiān yīn fēng yún hēi àn , jiàng xià dà yǔ 。 yà hā jiù zuò chē wǎng yē sī liè qù le 。
Tymczasem niebo zaćmiło się od chmur i wiatru i spadł ulewny deszcz. Achab zaś wsiadł do rydwanu i pojechał do Jizreel.
耶和华的灵 降在以利亚身上,他就束上腰,奔在亚哈前头,直到耶斯列的城门。
yē hé huá de líng jiàng zài yǐ lì yà shēn shàng , tā jiù shù shàng yāo , bēn zài yà hā qián tou , zhí dào yē sī liè de chéng mén 。
A ręka PANA była nad Eliaszem. Przepasał swoje biodra i pobiegł przed Achabem, aż przybył do Jizreel.
Sprawdź się z tego rozdziału
Szybki quiz z 10 słów.