1 Wafalme 13

那时，有一个神人奉耶和华的命从犹大来到伯特利。耶罗波安正站在坛旁要烧香；

nà shí ， yǒu yí gè shén rén fèng yē hé huá de mìng cóng yóu dà lái dào bó tè lì 。 yē luó bō ān zhèng zhàn zài tán páng yào shāo xiāng ；

Kwa neno la Bwana, mtu wa Mungu alifika Betheli kutoka Yuda wakati Yeroboamu alipokuwa amesimama kando ya madhabahu ili kutoa sadaka.

神人奉耶和华的命向坛呼叫，说：「坛哪，坛哪！耶和华如此说：大卫家里必生一个儿子，名叫约西亚，他必将邱坛的祭司，就是在你上面烧香的，杀在你上面，人的骨头也必烧在你上面。」

shén rén fèng yē hé huá de mìng xiàng tán hū jiào ， shuō ：「 tán nǎ ， tán nǎ ！ yē hé huá rú cǐ shuō ： dà wèi jiā lǐ bì shēng yí gè ér zi ， míng jiào yuē xī yà ， tā bì jiāng qiū tán de jì sī ， jiù shì zài nǐ shàng miàn shāo xiāng de ， shā zài nǐ shàng miàn ， rén de gǔ tou yě bì shāo zài nǐ shàng miàn 。」

Akapiga kelele dhidi ya madhabahu kwa neno la Bwana: “Ee madhabahu, madhabahu! Hivi ndivyo asemavyo Bwana: ‘Mwana aitwaye Yosia atazaliwa katika nyumba ya Daudi. Juu yako atawatoa dhabihu makuhani wa mahali pa juu pa kuabudia miungu wale ambao wanatoa sadaka hapa sasa, nayo mifupa ya wanadamu itachomwa juu yako.’ ”

当日，神人设个预兆，说：「这坛必破裂，坛上的灰必倾撒，这是耶和华说的预兆。」

dāng rì ， shén rén shè gè yù zhào ， shuō ：「 zhè tán bì pò liè ， tán shàng de huī bì qīng sā ， zhè shì yē hé huá shuō de yù zhào 。」

Siku iyo hiyo, mtu wa Mungu akatoa ishara: “Hii ndiyo ishara Bwana aliyotangaza: Madhabahu haya yatapasuka na majivu yaliyo juu yake yatamwagika.”

耶罗波安王听见神人向伯特利的坛所呼叫的话，就从坛上伸手，说：「拿住他吧！」王向神人所伸的手就枯干了，不能弯回；

yē luó bō ān wáng tīng jiàn shén rén xiàng bó tè lì de tán suǒ hū jiào de huà ， jiù cóng tán shàng shēn shǒu ， shuō ：「 ná zhù tā ba ！」 wáng xiàng shén rén suǒ shēn de shǒu jiù kū gān le ， bù néng wān huí ；

Mfalme Yeroboamu aliposikia kile mtu wa Mungu alichosema, alipopiga kelele dhidi ya madhabahu huko Betheli, akanyoosha mkono wake kutoka madhabahuni na kusema, “Mkamate!” Lakini mkono aliokuwa ameunyoosha kumwelekea yule mtu ukasinyaa na kubaki hapo hapo, kiasi kwamba hakuweza kuurudisha.

坛也破裂了，坛上的灰倾撒了，正如神人奉耶和华的命所设的预兆。

tán yě pò liè le ， tán shàng de huī qīng sā le ， zhèng rú shén rén fèng yē hé huá de mìng suǒ shè de yù zhào 。

Pia, madhabahu yalipasuka na majivu yakamwagika sawasawa na ishara iliyotolewa na mtu wa Mungu kwa neno la Bwana.

王对神人说：「请你为我祷告，求耶和华—你 神的恩典使我的手复原。」于是神人祈祷耶和华，王的手就复了原，仍如寻常一样。

wáng duì shén rén shuō ：「 qǐng nǐ wèi wǒ dǎo gào ， qiú yē hé huá — nǐ shén de ēn diǎn shǐ wǒ de shǒu fù yuán 。」 yú shì shén rén qí dǎo yē hé huá ， wáng de shǒu jiù fù le yuán ， réng rú xún cháng yí yàng 。

Kisha mfalme akamwambia mtu wa Mungu, “Niombee kwa Bwana Mungu wako ili mkono wangu upate kupona.” Kwa hiyo mtu wa Mungu akamwombea kwa Bwana, nao mkono wa mfalme ukapona na kuwa kama ulivyokuwa hapo kwanza.

王对神人说：「请你同我回去吃饭，加添心力，我也必给你赏赐。」

wáng duì shén rén shuō ：「 qǐng nǐ tóng wǒ huí qù chī fàn ， jiā tiān xīn lì ， wǒ yě bì gěi nǐ shǎng cì 。」

Mfalme akamwambia yule mtu wa Mungu, “Twende nyumbani kwangu upate chakula, nami nitakupa zawadi.”

神人对王说：「你就是把你的宫一半给我，我也不同你进去，也不在这地方吃饭喝水；

shén rén duì wáng shuō ：「 nǐ jiù shì bǎ nǐ de gōng yí bàn gěi wǒ ， wǒ yě bù tóng nǐ jìn qù ， yě bú zài zhè dì fāng chī fàn hē shuǐ ；

Lakini yule mtu wa Mungu akamjibu mfalme, “Hata kama ungenipa nusu ya mali zako, nisingekwenda pamoja na wewe, wala nisingekula mkate au kunywa maji hapa.

因为有耶和华的话嘱咐我，说不可在伯特利吃饭喝水，也不可从你去的原路回来。」

yīn wèi yǒu yē hé huá de huà zhǔ fù wǒ ， shuō bù kě zài bó tè lì chī fàn hē shuǐ ， yě bù kě cóng nǐ qù de yuán lù huí lái 。」

Kwa kuwa niliagizwa kwa neno la Bwana: ‘Kamwe usile mkate wala usinywe maji au kurudi kwa njia uliyojia.’ ”

于是神人从别的路回去，不从伯特利来的原路回去。

yú shì shén rén cóng bié de lù huí qù ， bù cóng bó tè lì lái de yuán lù huí qù 。

Kwa hiyo akafuata njia nyingine na hakurudi kupitia njia ile ambayo alikuwa ameijia Betheli.

有一个老先知住在伯特利，他儿子们来，将神人当日在伯特利所行的一切事和向王所说的话都告诉了父亲。

yǒu yí gè lǎo xiān zhī zhù zài bó tè lì ， tā ér zi men lái ， jiāng shén rén dāng rì zài bó tè lì suǒ xíng de yí qiè shì hé xiàng wáng suǒ shuō de huà dōu gào sù le fù qīn 。

Basi kulikuwepo na nabii fulani mzee aliyekuwa anaishi Betheli, ambaye wanawe walikuja kumwambia yote ambayo mtu wa Mungu alikuwa ameyafanya pale siku ile. Pia wakamwambia baba yao yale aliyomwambia mfalme.

父亲问他们说：「神人从哪条路去了呢？」儿子们就告诉他；原来他们看见那从犹大来的神人所去的路。

fù qīn wèn tā men shuō ：「 shén rén cóng nǎ tiáo lù qù le ne ？」 ér zi men jiù gào sù tā ； yuán lái tā men kàn jiàn nà cóng yóu dà lái de shén rén suǒ qù de lù 。

Baba yao akawauliza, “Ameelekea njia gani?” Nao wanawe wakamwonyesha ile njia yule mtu wa Mungu kutoka Yuda aliyopita.

老先知就吩咐他儿子们说：「你们为我备驴。」他们备好了驴，他就骑上，

lǎo xiān zhī jiù fēn fù tā ér zǐ men shuō ：「 nǐ men wèi wǒ bèi lǘ 。」 tā men bèi hǎo le lǘ ， tā jiù qí shàng ，

Hivyo akawaambia wanawe, “Nitandikieni punda.” Walipokwisha kumtandikia punda, akampanda

去追赶神人，遇见他坐在橡树底下，就问他说：「你是从犹大来的神人不是？」他说：「是。」

qù zhuī gǎn shén rén ， yù jiàn tā zuò zài xiàng shù dǐ xià ， jiù wèn tā shuō ：「 nǐ shì cóng yóu dà lái de shén rén bú shì ？」 tā shuō ：「 shì 。」

na kumfuatilia yule mtu wa Mungu. Akamkuta ameketi chini ya mwaloni na akamuuliza, “Je, wewe ndiwe mtu wa Mungu kutoka Yuda?” Akamjibu, “Mimi ndiye.”

老先知对他说：「请你同我回家吃饭。」

lǎo xiān zhī duì tā shuō ：「 qǐng nǐ tóng wǒ huí jiā chī fàn 。」

Basi nabii akamwambia, “Karibu nyumbani pamoja na mimi ule.”

神人说：「我不可同你回去进你的家，也不可在这里同你吃饭喝水；

shén rén shuō ：「 wǒ bù kě tóng nǐ huí qù jìn nǐ de jiā ， yě bù kě zài zhè lǐ tóng nǐ chī fàn hē shuǐ ；

Yule mtu wa Mungu akasema, “Siwezi kurudi na kwenda nawe, wala siwezi kula mkate au kunywa maji pamoja nawe mahali hapa.

因为有耶和华的话嘱咐我说：『你在那里不可吃饭喝水，也不可从你去的原路回来。』」

yīn wèi yǒu yē hé huá de huà zhǔ fù wǒ shuō ：『 nǐ zài nà lǐ bù kě chī fàn hē shuǐ ， yě bù kě cóng nǐ qù de yuán lù huí lái 。』」

Nimeambiwa kwa neno la Bwana: ‘Kamwe usile mkate au kunywa maji huko au kurudia njia uliyojia.’ ”

老先知对他说：「我也是先知，和你一样。有天使奉耶和华的命对我说：『你去把他带回你的家，叫他吃饭喝水。』」这都是老先知诓哄他。

lǎo xiān zhī duì tā shuō ：「 wǒ yě shì xiān zhī ， hé nǐ yí yàng 。 yǒu tiān shǐ fèng yē hé huá de mìng duì wǒ shuō ：『 nǐ qù bǎ tā dài huí nǐ de jiā ， jiào tā chī fàn hē shuǐ 。』」 zhè dōu shì lǎo xiān zhī kuāng hǒng tā 。

Yule nabii mzee akajibu, “Mimi pia ni nabii, kama wewe. Naye malaika alisema nami kwa neno la Bwana: ‘Mrudishe aje katika nyumba yako ili apate kula mkate na kunywa maji.’ ” (Lakini alikuwa akimwambia uongo.)

于是神人同老先知回去，在他家里吃饭喝水。

yú shì shén rén tóng lǎo xiān zhī huí qù ， zài tā jiā lǐ chī fàn hē shuǐ 。

Hivyo mtu wa Mungu akarudi pamoja naye na akala na kunywa katika nyumba yake.

二人坐席的时候，耶和华的话临到那带神人回来的先知，

èr rén zuò xí de shí hòu ， yē hé huá de huà lín dào nà dài shén rén huí lái de xiān zhī ，

Wakati walipokuwa wameketi mezani, neno la Bwana likamjia yule nabii mzee aliyemrudisha huyo mtu wa Mungu.

他就对那从犹大来的神人说：「耶和华如此说：你既违背耶和华的话，不遵守耶和华—你 神的命令，

tā jiù duì nà cóng yóu dà lái de shén rén shuō ：「 yē hé huá rú cǐ shuō ： nǐ jì wéi bèi yē hé huá de huà ， bù zūn shǒu yē hé huá — nǐ shén de mìng lìng ，

Akampazia sauti yule mtu wa Mungu aliyekuwa ametoka Yuda, “Hivi ndivyo asemavyo Bwana: ‘Umeasi neno la Bwana na hukushika amri uliyopewa na Bwana Mungu wako,

反倒回来，在耶和华禁止你吃饭喝水的地方吃了喝了，因此你的尸身不得入你列祖的坟墓。」

fǎn dǎo huí lái ， zài yē hé huá jìn zhǐ nǐ chī fàn hē shuǐ de dì fāng chī le hē le ， yīn cǐ nǐ de shī shēn bù dé rù nǐ liè zǔ de fén mù 。」

bali ulirudi na ukala mkate na kunywa maji mahali ambapo alikuambia usile wala usinywe. Kwa hiyo maiti yako haitazikwa katika kaburi la baba zako.’ ”

吃喝完了，老先知为所带回来的先知备驴。

chī hē wán le ， lǎo xiān zhī wèi suǒ dài huí lái de xiān zhī bèi lǘ 。

Wakati huyo mtu wa Mungu alipomaliza kula na kunywa, nabii aliyekuwa amemrudisha akamtandikia punda wake.

他就去了，在路上有个狮子遇见他，将他咬死，尸身倒在路上，驴站在尸身旁边，狮子也站在尸身旁边。

tā jiù qù le ， zài lù shang yǒu gè shī zi yù jiàn tā ， jiāng tā yǎo sǐ ， shī shēn dǎo zài lù shang ， lǘ zhàn zài shī shēn páng biān ， shī zi yě zhàn zài shī shēn páng biān 。

Alipokuwa akienda akakutana na simba njiani, akamuua na maiti yake ikabwagwa barabarani, yule punda wake na simba wakiwa wamesimama karibu yake.

有人从那里经过，看见尸身倒在路上，狮子站在尸身旁边，就来到老先知所住的城里述说这事。

yǒu rén cóng nà lǐ jīng guò ， kàn jiàn shī shēn dǎo zài lù shang ， shī zǐ zhàn zài shī shēn páng biān ， jiù lái dào lǎo xiān zhī suǒ zhù de chéng lǐ shù shuō zhè shì 。

Baadhi ya watu waliopita pale waliona maiti imebwagwa pale chini, simba akiwa amesimama kando ya maiti, wakaenda na kutoa habari katika mji ambao nabii mzee aliishi.

那带神人回来的先知听见这事，就说：「这是那违背了耶和华命令的神人，所以耶和华把他交给狮子；狮子抓伤他，咬死他，是应验耶和华对他说的话。」

nà dài shén rén huí lái de xiān zhī tīng jiàn zhè shì ， jiù shuō ：「 zhè shì nà wéi bèi le yē hé huá mìng lìng de shén rén ， suǒ yǐ yē hé huá bǎ tā jiāo gěi shī zǐ ； shī zi zhuā shāng tā ， yǎo sǐ tā ， shì yìng yàn yē hé huá duì tā shuō de huà 。」

Yule nabii aliyekuwa amemrudisha kutoka safari yake aliposikia habari hii akasema, “Ni yule mtu wa Mungu ambaye aliasi neno la Bwana. Bwana amemtoa kwa simba, ambaye amemrarua na kumuua, sawasawa na neno la Bwana lilivyokuwa limemwonya.”

老先知就吩咐他儿子们说：「你们为我备驴。」他们就备了驴。

lǎo xiān zhī jiù fēn fù tā ér zi men shuō ：「 nǐ men wèi wǒ bèi lǘ 。」 tā men jiù bèi le lǘ 。

Nabii akawaambia wanawe, “Nitandikieni punda,” nao wakafanya hivyo.

他去了，看见神人的尸身倒在路上，驴和狮子站在尸身旁边，狮子却没有吃尸身，也没有抓伤驴。

tā qù le ， kàn jiàn shén rén de shī shēn dǎo zài lù shang ， lǘ hé shī zi zhàn zài shī shēn páng biān ， shī zi què méi yǒu chī shī shēn ， yě méi yǒu zhuā shāng lǘ 。

Kisha akatoka akaenda akakuta maiti imebwagwa chini barabarani, punda na simba wakiwa wamesimama kando yake. Simba hakuwa amekula ile maiti wala kumrarua punda.

老先知就把神人的尸身驮在驴上，带回自己的城里，要哀哭他，葬埋他；

lǎo xiān zhī jiù bǎ shén rén de shī shēn tuó zài lǘ shàng ， dài huí zì jǐ de chéng lǐ ， yào āi kū tā ， zàng mái tā ；

Basi yule nabii mzee akachukua maiti ya mtu wa Mungu, akailaza juu ya punda na akairudisha katika mji wake, ili amwombolezee na kumzika.

就把他的尸身葬在自己的坟墓里，哀哭他，说：「哀哉！我兄啊。」

jiù bǎ tā de shī shēn zàng zài zì jǐ de fén mù lǐ ， āi kū tā ， shuō ：「 āi zāi ！ wǒ xiōng a 。」

Kisha akailaza ile maiti katika kaburi lake huyo nabii mzee, nao wakaomboleza juu yake na kusema, “Ee ndugu yangu!”

安葬之后，老先知对他儿子们说：「我死了，你们要葬我在神人的坟墓里，使我的尸骨靠近他的尸骨，

ān zàng zhī hòu ， lǎo xiān zhī duì tā ér zi men shuō ：「 wǒ sǐ le ， nǐ men yào zàng wǒ zài shén rén de fén mù lǐ ， shǐ wǒ de shī gǔ kào jìn tā de shī gǔ ，

Baada ya kumzika, akawaambia wanawe, “Wakati nitakapokufa, mnizike kwenye kaburi alimozikwa huyu mtu wa Mungu; lazeni mifupa yangu kando ya mifupa yake.

因为他奉耶和华的命指着伯特利的坛和撒马利亚各城有邱坛之殿所说的话必定应验。」

yīn wèi tā fèng yē hé huá de mìng zhǐ zhe bó tè lì de tán hé sā mǎ lì yà gè chéng yǒu qiū tán zhī diàn suǒ shuō de huà bì dìng yìng yàn 。」

Kwa maana ujumbe alioutangaza kwa neno la Bwana dhidi ya madhabahu huko Betheli na dhidi ya madhabahu yote katika mahali pa juu pa kuabudia miungu katika miji ya Samaria, hakika yatatokea kweli.”

这事以后，耶罗波安仍不离开他的恶道，将凡民立为邱坛的祭司；凡愿意的，他都分别为圣，立为邱坛的祭司。

zhè shì yǐ hòu ， yē luó bō ān réng bù lí kāi tā de è dào ， jiāng fán mín lì wèi qiū tán de jì sī ； fán yuàn yì de ， tā dōu fēn bié wèi shèng ， lì wèi qiū tán de jì sī 。

Hata baada ya haya, Yeroboamu hakubadili njia zake mbaya, lakini mara nyingine tena akaweka makuhani kwa ajili ya mahali pa juu pa kuabudia miungu kutoka watu wa aina zote. Yeyote aliyetaka kuwa kuhani alimweka wakfu kwa ajili ya mahali pa juu pa kuabudia miungu.

这事叫耶罗波安的家陷在罪里，甚至他的家从地上除灭了。

zhè shì jiào yē luó bō ān de jiā xiàn zài zuì lǐ ， shèn zhì tā de jiā cóng dì shàng chú miè le 。

Hii ilikuwa ndiyo dhambi ya nyumba ya Yeroboamu ambayo iliisababishia kuanguka na kuangamia kwake hadi kutoweka kwenye uso wa dunia.