1 Wafalme 21

这事以后，又有一事。耶斯列人拿伯在耶斯列有一个葡萄园，靠近撒马利亚王亚哈的宫。

zhè shì yǐ hòu ， yòu yǒu yí shì 。 yē sī liè rén ná bó zài yē sī liè yǒu yí gè pú táo yuán ， kào jìn sā mǎ lì yà wáng yà hā de gōng 。

Baada ya hayo, Nabothi, Myezreeli, alikuwa na shamba la mizabibu jirani na jumba la kifalme la Ahabu mfalme wa Samaria.

亚哈对拿伯说：「你将你的葡萄园给我作菜园，因为是靠近我的宫；我就把更好的葡萄园换给你，或是你要银子，我就按着价值给你。」

yà hā duì ná bó shuō ：「 nǐ jiāng nǐ de pú táo yuán gěi wǒ zuò cài yuán ， yīn wèi shì kào jìn wǒ de gōng ； wǒ jiù bǎ gèng hǎo de pú táo yuán huàn gěi nǐ ， huò shì nǐ yào yín zi ， wǒ jiù àn zhe jià zhí gěi nǐ 。」

Ahabu akamwambia Nabothi, “Nipe shamba lako la mizabibu nilitumie kwa bustani ya mboga, kwa kuwa liko karibu na jumba langu la kifalme. Badala yake, nitakupa shamba jingine la mizabibu zuri zaidi au, kama utapenda, nitakulipa kiasi chochote unachoona ni thamani yake.”

拿伯对亚哈说：「我敬畏耶和华，万不敢将我先人留下的产业给你。」

ná bó duì yà hā shuō ：「 wǒ jìng wèi yē hé huá ， wàn bù gǎn jiāng wǒ xiān rén liú xià de chǎn yè gěi nǐ 。」

Lakini Nabothi akamjibu, “Bwana na apishe mbali kukupa wewe urithi wa baba zangu.”

亚哈因耶斯列人拿伯说「我不敢将我先人留下的产业给你」，就闷闷不乐地回宫，躺在床上，转脸向内，也不吃饭。

yà hā yīn yē sī liè rén ná bó shuō 「 wǒ bù gǎn jiāng wǒ xiān rén liú xià de chǎn yè gěi nǐ 」， jiù mèn mèn bú lè dì huí gōng ， tǎng zài chuáng shàng ， zhuǎn liǎn xiàng nèi ， yě bù chī fàn 。

Basi Ahabu akaenda nyumbani, mwenye huzuni na hasira kwa sababu ya yale ambayo Nabothi, Myezreeli, alikuwa amesema, “Sitakupa urithi wa baba zangu.” Akajinyoosha juu ya kitanda akisononeka, na akakataa kula.

王后耶洗别来问他说：「你为什么心里这样忧闷，不吃饭呢？」

wáng hòu yē xǐ bié lái wèn tā shuō ：「 nǐ wèi shén me xīn lǐ zhè yàng yōu mèn ， bù chī fàn ne ？」

Yezebeli mke wake akaingia na akamuuliza, “Kwa nini unahuzunika hivi? Kwa nini huli chakula?”

他回答说：「因我向耶斯列人拿伯说：『你将你的葡萄园给我，我给你价银，或是你愿意，我就把别的葡萄园换给你』；他却说：『我不将我的葡萄园给你。』」

tā huí dá shuō ：「 yīn wǒ xiàng yē sī liè rén ná bó shuō ：『 nǐ jiāng nǐ de pú táo yuán gěi wǒ ， wǒ gěi nǐ jià yín ， huò shì nǐ yuàn yì ， wǒ jiù bǎ bié de pú táo yuán huàn gěi nǐ 』； tā què shuō ：『 wǒ bù jiāng wǒ de pú táo yuán gěi nǐ 。』」

Akamjibu, “Kwa sababu nilimwambia Nabothi, Myezreeli, ‘Niuzie shamba lako la mizabibu, au kama ukipenda, nitakupa shamba jingine la mizabibu badala yake.’ Lakini akasema, ‘Sitakupa shamba langu la mizabibu.’ ”

王后耶洗别对亚哈说：「你现在是治理以色列国不是？只管起来，心里畅畅快快地吃饭，我必将耶斯列人拿伯的葡萄园给你。」

wáng hòu yē xǐ bié duì yà hā shuō ：「 nǐ xiàn zài shì zhì lǐ yǐ sè liè guó bú shì ？ zhǐ guǎn qǐ lái ， xīn lǐ chàng chàng kuài kuài dì chī fàn ， wǒ bì jiāng yē sī liè rén ná bó de pú táo yuán gěi nǐ 。」

Yezebeli mke wake akasema, “Hivi ndivyo unavyofanya, nawe ni mfalme katika Israeli yote? Inuka na ule! Changamka. Nitakupatia shamba la mizabibu la Nabothi, Myezreeli.”

于是托亚哈的名写信，用王的印印上，送给那些与拿伯同城居住的长老贵胄。

yú shì tuō yà hā de míng xiě xìn ， yòng wáng de yìn yìn shàng ， sòng gěi nà xiē yǔ ná bó tóng chéng jū zhù de zhǎng lǎo guì zhòu 。

Kwa hiyo akaandika barua kwa jina la Ahabu akaweka muhuri wake juu ya hizo barua, akazipeleka kwa wazee na kwa watu wenye cheo walioishi katika mji pamoja na Nabothi.

信上写着说：「你们当宣告禁食，叫拿伯坐在民间的高位上，

xìn shàng xiě zhe shuō ：「 nǐ men dāng xuān gào jìn shí ， jiào ná bó zuò zài mín jiān de gāo wèi shàng ，

Katika barua hizo aliandika: “Tangazeni siku ya watu kufunga na mkamketishe Nabothi mahali pa wazi miongoni mwa watu.

又叫两个匪徒坐在拿伯对面，作见证告他说：『你谤渎 神和王了』；随后就把他拉出去用石头打死。」

yòu jiào liǎng gè fěi tú zuò zài ná bó duì miàn ， zuò jiàn zhèng gào tā shuō ：『 nǐ bàng dú shén hé wáng le 』； suí hòu jiù bǎ tā lā chū qù yòng shí tou dǎ sǐ 。」

Lakini waketisheni watu wawili wabaya kabisa mkabala naye, nao washuhudie kuwa yeye amemlaani Mungu na mfalme. Kisha mtoeni nje na kumpiga kwa mawe hadi afe.”

那些与拿伯同城居住的长老贵胄得了耶洗别的信，就照信而行，

nà xiē yǔ ná bó tóng chéng jū zhù de zhǎng lǎo guì zhòu dé le yē xǐ bié de xìn ， jiù zhào xìn ér xíng ，

Hivyo wazee na watu wenye cheo walioishi katika mji wa Nabothi wakafanya kama Yezebeli alivyoelekeza katika barua aliyowaandikia.

宣告禁食，叫拿伯坐在民间的高位上。

xuān gào jìn shí ， jiào ná bó zuò zài mín jiān de gāo wèi shàng 。

Wakatangaza mfungo na kumketisha Nabothi mahali pa wazi miongoni mwa watu.

有两个匪徒来，坐在拿伯的对面，当着众民作见证告他说：「拿伯谤渎 神和王了！」众人就把他拉到城外，用石头打死。

yǒu liǎng gè fěi tú lái ， zuò zài ná bó de duì miàn ， dāng zhe zhòng mín zuò jiàn zhèng gào tā shuō ：「 ná bó bàng dú shén hé wáng le ！」 zhòng rén jiù bǎ tā lā dào chéng wài ， yòng shí tou dǎ sǐ 。

Kisha watu wawili wabaya kabisa wakaja wakaketi mkabala naye, nao wakaleta mashtaka dhidi ya Nabothi mbele ya watu, wakisema, “Nabothi amemlaani Mungu na mfalme.” Kwa hiyo wakamtoa nje na kumpiga kwa mawe hadi akafa.

于是打发人去见耶洗别，说：「拿伯被石头打死了。」

yú shì dǎ fā rén qù jiàn yē xǐ bié ， shuō ：「 ná bó bèi shí tou dǎ sǐ le 。」

Kisha wakatuma ujumbe kwa Yezebeli, kusema, “Nabothi amepigwa mawe na amekufa.”

耶洗别听见拿伯被石头打死，就对亚哈说：「你起来得耶斯列人拿伯不肯为价银给你的葡萄园吧！现在他已经死了。」

yē xǐ bié tīng jiàn ná bó bèi shí tou dǎ sǐ ， jiù duì yà hā shuō ：「 nǐ qǐ lái de yē sī liè rén ná bó bù kěn wèi jià yín gěi nǐ de pú táo yuán ba ！ xiàn zài tā yǐ jīng sǐ le 。」

Mara tu Yezebeli aliposikia kwamba Nabothi amepigwa mawe na amekufa, akamwambia Ahabu, “Amka na uchukue lile shamba la mizabibu la Nabothi, Myezreeli, ambalo alikataa kukuuzia. Hayuko hai tena, bali amekufa.”

亚哈听见拿伯死了，就起来，下去要得耶斯列人拿伯的葡萄园。

yà hā tīng jiàn ná bó sǐ le ， jiù qǐ lái ， xià qù yào dé yē sī liè rén ná bó de pú táo yuán 。

Ahabu aliposikia Nabothi amekufa, akainuka na kushuka ili kulichukua shamba la mizabibu la Nabothi.

耶和华的话临到提斯比人以利亚说：

yē hé huá de huà lín dào tí sī bǐ rén yǐ lì yà shuō ：

Kisha neno la Bwana likamjia Eliya, Mtishbi:

「你起来，去见住撒马利亚的以色列王亚哈，他下去要得拿伯的葡萄园，现今正在那园里。

「 nǐ qǐ lái ， qù jiàn zhù sā mǎ lì yà de yǐ sè liè wáng yà hā ， tā xià qù yào dé ná bó de pú táo yuán ， xiàn jīn zhèng zài nà yuán lǐ 。

“Shuka ukakutane na Ahabu mfalme wa Israeli, anayetawala Samaria. Sasa yuko katika shamba la mizabibu la Nabothi, ambapo amekwenda alimiliki.

你要对他说：『耶和华如此说：你杀了人，又得他的产业吗？』又要对他说：『耶和华如此说：狗在何处舔拿伯的血，也必在何处舔你的血。』」

nǐ yào duì tā shuō ：『 yē hé huá rú cǐ shuō ： nǐ shā le rén ， yòu dé tā de chǎn yè ma ？』 yòu yào duì tā shuō ：『 yē hé huá rú cǐ shuō ： gǒu zài hé chù tiǎn ná bó de xuè ， yě bì zài hé chù tiǎn nǐ de xuè 。』」

Umwambie, ‘Hivi ndivyo Bwana asemavyo: Je, hujamuua mtu na kuitwaa mali yake?’ Kisha umwambie, ‘Hivi ndivyo asemavyo Bwana: Mahali ambapo mbwa waliramba damu ya Nabothi, mbwa watairamba damu yako, naam, yako wewe!’ ”

亚哈对以利亚说：「我仇敌啊，你找到我吗？」他回答说：「我找到你了；因为你卖了自己，行耶和华眼中看为恶的事。

yà hā duì yǐ lì yà shuō ：「 wǒ chóu dí a ， nǐ zhǎo dào wǒ ma ？」 tā huí dá shuō ：「 wǒ zhǎo dào nǐ le ； yīn wèi nǐ mài le zì jǐ ， xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì 。

Ahabu akamwambia Eliya, “Kwa hiyo umenipata, wewe adui yangu!” Akajibu, “Ndiyo, nimekupata. Kwa sababu umejiuza mwenyewe kufanya uovu mbele ya macho ya Bwana.

耶和华说：『我必使灾祸临到你，将你除尽。凡属你的男丁，无论困住的、自由的，都从以色列中剪除。

yē hé huá shuō ：『 wǒ bì shǐ zāi huò lín dào nǐ ， jiāng nǐ chú jìn 。 fán shǔ nǐ de nán dīng ， wú lùn kùn zhù de 、 zì yóu de ， dōu cóng yǐ sè liè zhōng jiǎn chú 。

‘Nitaleta maafa juu yako. Nitaangamiza uzao wako na kukatilia mbali kutoka kwa Ahabu kila mzaliwa wa mwisho wa kiume katika Israeli, wa mtumwa au wa mtu huru.

我必使你的家像尼八的儿子耶罗波安的家，又像亚希雅的儿子巴沙的家；因为你惹我发怒，又使以色列人陷在罪里。』

wǒ bì shǐ nǐ de jiā xiàng ní bā de ér zi yē luó bō ān de jiā ， yòu xiàng yà xī yǎ de ér zi bā shā de jiā ； yīn wèi nǐ rě wǒ fā nù ， yòu shǐ yǐ sè liè rén xiàn zài zuì lǐ 。』

Nitaifanya nyumba yako kama ile ya Yeroboamu mwana wa Nebati na ile ya Baasha mwana wa Ahiya, kwa sababu umenighadhibisha kwa kuwa umesababisha Israeli kutenda dhambi.’

论到耶洗别，耶和华也说：『狗在耶斯列的外郭必吃耶洗别的肉。

lùn dào yē xǐ bié ， yē hé huá yě shuō ：『 gǒu zài yē sī liè de wài guō bì chī yē xǐ bié de ròu 。

“Pia kwa habari ya Yezebeli Bwana anasema, ‘Mbwa watamla Yezebeli karibu na ukuta wa Yezreeli.’

凡属亚哈的人，死在城中的必被狗吃，死在田野的必被空中的鸟吃。』」 （

fán shǔ yà hā de rén ， sǐ zài chéng zhōng de bì bèi gǒu chī ， sǐ zài tián yě de bì bèi kōng zhōng de niǎo chī 。』」 （

“Mbwa watawala wale wa nyumba ya Ahabu watakaofia mjini, nao wale watakaofia mashambani wataliwa na ndege wa angani.”

从来没有像亚哈的，因他自卖，行耶和华眼中看为恶的事，受了王后耶洗别的耸动；

cóng lái méi yǒu xiàng yà hā de ， yīn tā zì mài ， xíng yē hé huá yǎn zhōng kàn wèi è de shì ， shòu le wáng hòu yē xǐ bié de sǒng dòng ；

(Hapajapata kamwe kuwa na mtu kama Ahabu, aliyejiuza mwenyewe kutenda uovu machoni mwa Bwana, akiwa anachochewa na Yezebeli mkewe.

就照耶和华在以色列人面前所赶出的亚摩利人，行了最可憎恶的事，信从偶像。）

jiù zhào yē hé huá zài yǐ sè liè rén miàn qián suǒ gǎn chū de yà mó lì rén ， xíng le zuì kě zēng wù de shì ， xìn cóng ǒu xiàng 。）

Alitenda kwa uovu sana katika kuabudu sanamu, kama wale Waamori ambao Bwana aliowafukuza mbele ya Israeli.)

亚哈听见这话，就撕裂衣服，禁食，身穿麻布，睡卧也穿着麻布，并且缓缓而行。

yà hā tīng jiàn zhè huà ， jiù sī liè yī fú ， jìn shí ， shēn chuān má bù ， shuì wò yě chuān zhe má bù ， bìng qiě huǎn huǎn ér xíng 。

Ahabu aliposikia maneno haya, akararua nguo zake, akavaa nguo za gunia na kufunga. Akalala na kujifunika nguo za gunia na kwenda kwa unyenyekevu.

耶和华的话临到提斯比人以利亚说：

yē hé huá de huà lín dào tí sī bǐ rén yǐ lì yà shuō ：

Ndipo neno la Bwana lilipomjia Eliya Mtishbi kusema,

「亚哈在我面前这样自卑，你看见了吗？因他在我面前自卑，他还在世的时候，我不降这祸；到他儿子的时候，我必降这祸与他的家。」

「 yà hā zài wǒ miàn qián zhè yàng zì bēi ， nǐ kàn jiàn le ma ？ yīn tā zài wǒ miàn qián zì bēi ， tā hái zài shì de shí hòu ， wǒ bú jiàng zhè huò ； dào tā ér zi de shí hòu ， wǒ bì jiàng zhè huò yǔ tā de jiā 。」

“Umeona jinsi Ahabu alivyojinyenyekeza mbele zangu? Kwa kuwa amejishusha mwenyewe, sitaleta maafa haya wakati akiwa hai, lakini nitayaleta juu ya nyumba yake katika siku za mwanawe.”