Matendo Ya Mitume 16

保罗来到特庇，又到路司得。在那里有一个门徒，名叫提摩太，是信主之犹太妇人的儿子，他父亲却是希腊人。

bǎo luó lái dào tè bì ， yòu dào lù sī dé 。 zài nà lǐ yǒu yí gè mén tú ， míng jiào tí mó tài ， shì xìn zhǔ zhī yóu tài fù rén de ér zi ， tā fù qīn què shì xī là rén 。

Paulo akafika Derbe na kisha Listra, ambako kulikuwa na mwanafunzi mmoja jina lake Timotheo, ambaye mama yake alikuwa Myahudi aliyeamini, lakini baba yake alikuwa Myunani.

路司得和以哥念的弟兄都称赞他。

lù sī dé hé yǐ gē niàn de dì xiong dōu chēng zàn tā 。

Alikuwa amesifiwa sana na wale ndugu waliokuwa wameamini huko Listra na Ikonio

保罗要带他同去，只因那些地方的犹太人都知道他父亲是希腊人，就给他行了割礼。

bǎo luó yào dài tā tóng qù ， zhī yīn nà xiē dì fāng de yóu tài rén dōu zhī dào tā fù qīn shì xī là rén ， jiù gěi tā xíng le gē lǐ 。

Paulo alitaka Timotheo afuatane naye, hivyo akamchukua na kumtahiri kwa sababu ya Wayahudi waliokuwa wanaishi eneo lile kwa maana wote walimjua baba yake ni Myunani.

他们经过各城，把耶路撒冷使徒和长老所定的条规交给门徒遵守。

tā men jīng guò gè chéng ， bǎ yē lù sā lěng shǐ tú hé zhǎng lǎo suǒ dìng de tiáo guī jiāo gěi mén tú zūn shǒu 。

Walipokuwa wakienda mji kwa mji, wakawa wanawapa maamuzi yaliyotolewa na mitume na wazee huko Yerusalemu ili wayafuate.

于是众教会信心越发坚固，人数天天加增。

yú shì zhòng jiào huì xìn xīn yuè fā jiān gù ， rén shù tiān tiān jiā zēng 。

Hivyo makanisa yakawa imara katika imani na kuongezeka kiidadi kila siku.

圣灵既然禁止他们在亚细亚讲道，他们就经过弗吕家、加拉太一带地方。

shèng líng jì rán jìn zhǐ tā men zài yà xì yà jiǎng dào ， tā men jiù jīng guò fú lǚ jiā 、 jiā lā tài yí dài dì fāng 。

Paulo pamoja na wenzake wakasafiri sehemu za Frigia na Galatia, kwa kuwa Roho Mtakatifu hakuwaruhusu kulihubiri neno huko Asia.

到了每西亚的边界，他们想要往庇推尼去，耶稣的灵却不许。

dào le měi xī yà de biān jiè ， tā men xiǎng yào wǎng bì tuī ní qù ， yē sū de líng què bù xǔ 。

Walipofika mpaka wa Misia, wakajaribu kuingia Bithinia lakini Roho wa Yesu hakuwaruhusu.

他们就越过每西亚，下到特罗亚去。

tā men jiù yuè guò měi xī yà ， xià dào tè luó yà qù 。

Kwa hiyo wakapita Misia, wakafika Troa.

在夜间有异象现与保罗。有一个马其顿人站着求他说：「请你过到马其顿来帮助我们。」

zài yè jiān yǒu yì xiàng xiàn yǔ bǎo luó 。 yǒu yí gè mǎ qí dùn rén zhàn zhe qiú tā shuō ：「 qǐng nǐ guò dào mǎ qí dùn lái bāng zhù wǒ men 。」

Wakati wa usiku Paulo akaona maono, mtu wa Makedonia amesimama akimsihi, “Vuka uje huku Makedonia utusaidie.”

保罗既看见这异象，我们随即想要往马其顿去，以为 神召我们传福音给那里的人听。

bǎo luó jì kàn jiàn zhè yì xiàng ， wǒ men suí jí xiǎng yào wǎng mǎ qí dùn qù ， yǐ wéi shén zhào wǒ men chuán fú yīn gěi nà lǐ de rén tīng 。

Baada ya Paulo kuona maono haya, tulijiandaa kwa haraka kuondoka kwenda Makedonia tukiwa tumesadiki kuwa Mungu alikuwa ametuita kuhubiri habari njema huko.

于是从特罗亚开船，一直行到撒摩特喇，第二天到了尼亚坡里。

yú shì cóng tè luó yà kāi chuán ， yì zhí xíng dào sā mó tè lā ， dì èr tiān dào le ní yà pō lǐ 。

Tukasafiri kwa njia ya bahari kutoka Troa na kwenda moja kwa moja hadi Samothrake, kesho yake tukafika Neapoli.

从那里来到腓立比，就是马其顿这一方的头一个城，也是罗马的驻防城。我们在这城里住了几天。

cóng nà lǐ lái dào féi lì bǐ ， jiù shì mǎ qí dùn zhè yì fāng de tóu yí gè chéng ， yě shì luó mǎ de zhù fáng chéng 。 wǒ men zài zhè chéng lǐ zhù le jǐ tiān 。

Kutoka huko tukasafiri hadi Filipi, mji mkuu wa jimbo hilo la Makedonia, uliokuwa koloni ya Warumi. Nasi tukakaa huko siku kadhaa.

当安息日，我们出城门，到了河边，知道那里有一个祷告的地方，我们就坐下对那聚会的妇女讲道。

dāng ān xī rì ， wǒ men chū chéng mén ， dào le hé biān ， zhī dào nà lǐ yǒu yí gè dǎo gào de dì fāng ， wǒ men jiù zuò xià duì nà jù huì de fù nǚ jiǎng dào 。

Siku ya Sabato tukaenda nje ya lango la mji kando ya mto, mahali ambapo tulitarajia tungepata mahali pa kufanyia maombi. Tukaketi, tukaanza kuongea na baadhi ya wanawake waliokuwa wamekusanyika huko.

有一个卖紫色布疋的妇人，名叫吕底亚，是推雅推喇城的人，素来敬拜 神。她听见了，主就开导她的心，叫她留心听保罗所讲的话。

yǒu yí gè mài zǐ sè bù pǐ de fù rén ， míng jiào lǚ dǐ yà ， shì tuī yǎ tuī lā chéng de rén ， sù lái jìng bài shén 。 tā tīng jiàn le ， zhǔ jiù kāi dǎo tā de xīn ， jiào tā liú xīn tīng bǎo luó suǒ jiǎng de huà 。

Mmoja wa wale wanawake waliotusikiliza aliitwa Lidia, mfanyabiashara wa nguo za zambarau, mwenyeji wa mji wa Thiatira, aliyekuwa mcha Mungu. Bwana akaufungua moyo wake akaupokea ujumbe wa Paulo.

她和她一家既领了洗，便求我们说：「你们若以为我是真信主的 ，请到我家里来住」；于是强留我们。

tā hé tā yì jiā jì lǐng le xǐ ， biàn qiú wǒ men shuō ：「 nǐ men ruò yǐ wèi wǒ shì zhēn xìn zhǔ de ， qǐng dào wǒ jiā lǐ lái zhù 」； yú shì qiáng liú wǒ men 。

Basi alipokwisha kubatizwa yeye na watu wa nyumba yake, alitukaribisha nyumbani kwake akisema, “Kama mmeona kweli mimi nimemwamini Bwana, karibuni mkae nyumbani mwangu.” Naye akatushawishi.

后来，我们往那祷告的地方去。有一个使女迎着面来，她被巫鬼所附，用法术，叫她主人们大得财利。

hòu lái ， wǒ men wǎng nà dǎo gào de dì fāng qù 。 yǒu yí gè shǐ nǚ yíng zhe miàn lái ， tā bèi wū guǐ suǒ fù ， yòng fǎ shù ， jiào tā zhǔ rén men dà dé cái lì 。

Siku moja, tulipokuwa tukienda mahali pa kusali, tulikutana na mtumwa mmoja wa kike ambaye alikuwa na pepo wa uaguzi. Naye alikuwa amewapa mabwana zake mapato makubwa ya fedha kwa ubashiri.

她跟随保罗和我们，喊着说：「这些人是至高 神的仆人，对你们传说救人的道。」

tā gēn suí bǎo luó hé wǒ men ， hǎn zhe shuō ：「 zhè xiē rén shì zhì gāo shén de pú rén ， duì nǐ men chuán shuō jiù rén de dào 。」

Huyu msichana alikuwa akimfuata Paulo na sisi akipiga kelele, “Watu hawa ni watumishi wa Mungu Aliye Juu Sana, wao wanawatangazieni njia ya wokovu.”

她一连多日这样喊叫，保罗就心中厌烦，转身对那鬼说：「我奉耶稣基督的名，吩咐你从她身上出来！」那鬼当时就出来了。

tā yì lián duō rì zhè yàng hǎn jiào ， bǎo luó jiù xīn zhōng yàn fán ， zhuǎn shēn duì nà guǐ shuō ：「 wǒ fèng yē sū jī dū de míng ， fēn fù nǐ cóng tā shēn shàng chū lái ！」 nà guǐ dāng shí jiù chū lái le 。

Akaendelea kufanya hivi kwa siku nyingi, lakini Paulo akiwa ameudhika sana, akageuka na kumwambia yule pepo mchafu, “Ninakuamuru katika jina la Yesu Kristo, umtoke!” Yule pepo mchafu akamtoka saa ile ile.

使女的主人们见得利的指望没有了，便揪住保罗和西拉，拉他们到市上去见首领；

shǐ nǚ de zhǔ rén men jiàn dé lì de zhǐ wàng méi yǒu le ， biàn jiū zhù bǎo luó hé xī lā ， lā tā men dào shì shàng qù jiàn shǒu lǐng ；

Basi mabwana wa yule mtumwa wa kike walipoona kuwa tumaini lao la kuendelea kujipatia fedha limetoweka, wakawakamata Paulo na Sila wakawaburuta mpaka sokoni mbele ya viongozi wa mji.

又带到官长面前说：「这些人原是犹太人，竟骚扰我们的城，

yòu dài dào guān zhǎng miàn qián shuō ：「 zhè xiē rén yuán shì yóu tài rén ， jìng sāo rǎo wǒ men de chéng ，

Baada ya kuwafikisha mbele ya mahakimu wakawashtaki wakisema, “Hawa watu wanaleta ghasia katika mji wetu, nao ni Wayahudi.

传我们罗马人所不可受不可行的规矩。」

chuán wǒ men luó mǎ rén suǒ bù kě shòu bù kě xíng de guī jǔ 。」

Wanafundisha desturi ambazo sisi raiya wa Kirumi hatuwezi kuzikubali au kuzitimiza.”

众人就一同起来攻击他们。官长吩咐剥了他们的衣裳，用棍打；

zhòng rén jiù yì tóng qǐ lái gōng jī tā men 。 guān zhǎng fēn fù bāo le tā men de yī shang ， yòng gùn dǎ ；

Umati wa watu waliokuwepo wakajiunga katika kuwashambulia Paulo na Sila na wale mahakimu wakaamuru wavuliwe nguo zao na wachapwe viboko.

打了许多棍，便将他们下在监里，嘱咐禁卒严紧看守。

dǎ le xǔ duō gùn ， biàn jiāng tā men xià zài jiān lǐ ， zhǔ fù jìn zú yán jǐn kān shǒu 。

Baada ya kuwachapa sana, wakawatupa gerezani na kumwagiza mkuu wa gereza awalinde kikamilifu.

禁卒领了这样的命，就把他们下在内监里，两脚上了木狗。

jìn zú lǐng le zhè yàng de mìng ， jiù bǎ tā men xià zài nèi jiān lǐ ， liǎng jiǎo shàng le mù gǒu 。

Kufuata maelekezo haya, yule mkuu wa gereza akawaweka katika chumba cha ndani sana mle gerezani, na akawafunga miguu yao kwa minyororo.

约在半夜，保罗和西拉祷告，唱诗赞美 神，众囚犯也侧耳而听。

yuē zài bàn yè ， bǎo luó hé xī lā dǎo gào ， chàng shī zàn měi shén ， zhòng qiú fàn yě cè ěr ér tīng 。

Ilipokaribia usiku wa manane, Paulo na Sila walikuwa wakiomba na kuimba nyimbo za kumsifu Mungu, nao wafungwa wengine walikuwa wakiwasikiliza.

忽然，地大震动，甚至监牢的地基都摇动了，监门立刻全开，众囚犯的锁链也都松开了。

hū rán ， dì dà zhèn dòng ， shèn zhì jiān láo de dì jī dōu yáo dòng le ， jiān mén lì kè quán kāi ， zhòng qiú fàn de suǒ liàn yě dōu sōng kāi le 。

Ghafula pakatokea tetemeko kubwa la ardhi, hata msingi wa gereza ukatikisika. Mara milango ya gereza ikafunguka na ile minyororo iliyowafunga kila mmoja ikafunguka.

禁卒一醒，看见监门全开，以为囚犯已经逃走，就拔刀要自杀。

jìn zú yì xǐng ， kàn jiàn jiān mén quán kāi ， yǐ wéi qiú fàn yǐ jīng táo zǒu ， jiù bá dāo yào zì shā 。

Yule mkuu wa gereza alipoamka na kuona milango ya gereza iko wazi, akachomoa upanga wake akataka kujiua, akidhani ya kuwa wafungwa wote wametoroka.

保罗大声呼叫说：「不要伤害自己！我们都在这里。」

bǎo luó dà shēng hū jiào shuō ：「 bú yào shāng hài zì jǐ ！ wǒ men dōu zài zhè lǐ 。」

Lakini Paulo akapiga kelele kwa sauti kubwa, akasema, “Usijidhuru kwa maana sisi sote tuko hapa!”

禁卒叫人拿灯来，就跳进去，战战兢兢地俯伏在保罗、西拉面前；

jìn zú jiào rén ná dēng lái ， jiù tiào jìn qù ， zhàn zhàn jīng jīng dì fǔ fú zài bǎo luó 、 xī lā miàn qián ；

Yule askari wa gereza akaagiza taa ziletwe, akaingia ndani ya kile chumba cha gereza, akapiga magoti akitetemeka mbele ya Paulo na Sila.

又领他们出来，说：「二位先生，我当怎样行才可以得救？」

yòu lǐng tā men chū lái ， shuō ：「 èr wèi xiān shēng ， wǒ dāng zěn yàng xíng cái kě yǐ dé jiù ？」

Kisha akawaleta nje akisema, “Bwana zangu, nifanye nini nipate kuokoka?”

他们说：「当信主耶稣，你和你一家都必得救。」

tā men shuō ：「 dāng xìn zhǔ yē sū ， nǐ hé nǐ yì jiā dōu bì dé jiù 。」

Wakamjibu, “Mwamini Bwana Yesu Kristo, nawe utaokoka, pamoja na watu wa nyumbani mwako.”

他们就把主的道讲给他和他全家的人听。

tā men jiù bǎ zhǔ de dào jiǎng gěi tā hé tā quán jiā de rén tīng 。

Wakamwambia neno la Bwana yeye pamoja na wote waliokuwako nyumbani mwake.

当夜，就在那时候，禁卒把他们带去，洗他们的伤；他和属乎他的人立时都受了洗。

dāng yè ， jiù zài nà shí hòu ， jìn zú bǎ tā men dài qù ， xǐ tā men de shāng ； tā hé shǔ hū tā de rén lì shí dōu shòu le xǐ 。

Wakati ule ule, yule mkuu wa gereza akawachukua, akawaosha majeraha yao, kisha akabatizwa yeye pamoja na wote waliokuwa nyumbani mwake bila kuchelewa.

于是禁卒领他们上自己家里去，给他们摆上饭。他和全家，因为信了 神，都很喜乐。

yú shì jìn zú lǐng tā men shàng zì jǐ jiā lǐ qù ， gěi tā men bǎi shàng fàn 。 tā hé quán jiā ， yīn wèi xìn le shén ， dōu hěn xǐ lè 。

Akawapandisha nyumbani mwake akawaandalia chakula, yeye pamoja na nyumba yake yote wakafurahi sana kwa kuwa sasa walikuwa wamemwamini Mungu.

到了天亮，官长打发差役来，说：「释放那两个人吧。」

dào le tiān liàng ， guān zhǎng dǎ fā chāi yì lái ， shuō ：「 shì fàng nà liǎng gè rén ba 。」

Kulipopambazuka wale mahakimu wakawatuma maafisa wao kwa mkuu wa gereza wakiwa na agizo linalosema, “Wafungue wale watu, waache waende zao.”

禁卒就把这话告诉保罗说：「官长打发人来叫释放你们，如今可以出监，平平安安地去吧。」

jìn zú jiù bǎ zhè huà gào sù bǎo luó shuō ：「 guān zhǎng dǎ fā rén lái jiào shì fàng nǐ men ， rú jīn kě yǐ chū jiān ， píng píng ān ān dì qù ba 。」

Mkuu wa gereza akamwambia Paulo “Mahakimu wameagiza niwaache huru, kwa hiyo tokeni na mwende zenu kwa amani.”

保罗却说：「我们是罗马人，并没有定罪，他们就在众人面前打了我们，又把我们下在监里，现在要私下撵我们出去吗？这是不行的。叫他们自己来领我们出去吧！」

bǎo luó què shuō ：「 wǒ men shì luó mǎ rén ， bìng méi yǒu dìng zuì ， tā men jiù zài zhòng rén miàn qián dǎ le wǒ men ， yòu bǎ wǒ men xià zài jiān lǐ ， xiàn zài yào sī xià niǎn wǒ men chū qù ma ？ zhè shì bù xíng de 。 jiào tā men zì jǐ lái lǐng wǒ men chū qù ba ！」

Lakini Paulo akawaambia wale maafisa, “Wametupiga hadharani bila kutufanyia mashtaka na kutuhoji, nao wakatutupa gerezani, hata ingawa sisi ni raiya wa Rumi. Nao sasa wanataka kututoa gerezani kwa siri? Hapana! Wao na waje wenyewe watutoe humu gerezani.”

差役把这话回禀官长。官长听见他们是罗马人，就害怕了，

chāi yì bǎ zhè huà huí bǐng guān zhǎng 。 guān zhǎng tīng jiàn tā men shì luó mǎ rén ， jiù hài pà le ，

Wale maafisa wakarudi na kuwaambia wale mahakimu maneno haya, wakaogopa sana walipofahamu kuwa Paulo na Sila ni raiya wa Rumi.

于是来劝他们，领他们出来，请他们离开那城。

yú shì lái quàn tā men ， lǐng tā men chū lái ， qǐng tā men lí kāi nà chéng 。

Kwa hiyo wakaja wakawaomba msamaha, wakawatoa gerezani, wakawaomba waondoke katika ule mji.

二人出了监，往吕底亚家里去，见了弟兄们，劝慰他们一番，就走了。

èr rén chū le jiān ， wǎng lǚ dǐ yà jiā lǐ qù ， jiàn le dì xiong men ， quàn wèi tā men yì fān ， jiù zǒu le 。

Baada ya Paulo na Sila kutoka gerezani walikwenda nyumbani kwa Lidia, ambapo walikutana na wale ndugu walioamini, wakawatia moyo, ndipo wakaondoka.