Mwanzo 32

雅各仍旧行路， 神的使者遇见他。

yǎ gè réng jiù xíng lù ， shén de shǐ zhě yù jiàn tā 。

Yakobo pia akaondoka akaenda zake, nao malaika wa Mungu wakakutana naye.

雅各看见他们就说：「这是 神的军兵」，于是给那地方起名叫玛哈念 。

yǎ gè kàn jiàn tā men jiù shuō ：「 zhè shì shén de jūn bīng 」， yú shì gěi nà dì fāng qǐ míng jiào mǎ hā niàn 。

Yakobo alipowaona, akasema, “Hii ni kambi ya Mungu!” Kwa hiyo akapaita mahali pale Mahanaimu.

雅各打发人先往西珥地去，就是以东地，见他哥哥以扫，

yǎ gè dǎ fā rén xiān wǎng xī ěr dì qù ， jiù shì yǐ dōng dì ， jiàn tā gē ge yǐ sǎo ，

Yakobo akatuma wajumbe kumtangulia kwa Esau ndugu yake huko Seiri, katika nchi ya Edomu.

吩咐他们说：「你们对我主以扫说：『你的仆人雅各这样说：我在拉班那里寄居，直到如今。

fēn fù tā men shuō ：「 nǐ men duì wǒ zhǔ yǐ sǎo shuō ：『 nǐ de pú rén yǎ gè zhè yàng shuō ： wǒ zài lā bān nà lǐ jì jū ， zhí dào rú jīn 。

Akawaagiza akisema: “Hili ndilo mtakalomwambia bwana wangu Esau: ‘Mtumishi wako Yakobo anasema, nimekuwa nikiishi pamoja na Labani na nimekuwako huko mpaka sasa.

我有牛、驴、羊群、仆婢，现在打发人来报告我主，为要在你眼前蒙恩。』」

wǒ yǒu niú 、 lǘ 、 yáng qún 、 pú bì ， xiàn zài dǎ fā rén lái bào gào wǒ zhǔ ， wèi yào zài nǐ yǎn qián méng ēn 。』」

Ninao ngʼombe na punda, kondoo na mbuzi, watumishi wa kiume na wa kike. Sasa ninatuma ujumbe huu kwa bwana wangu, ili nipate kibali machoni pako.’ ”

所打发的人回到雅各那里，说：「我们到了你哥哥以扫那里，他带着四百人，正迎着你来。」

suǒ dǎ fā de rén huí dào yǎ gè nà lǐ ， shuō ：「 wǒ men dào le nǐ gē ge yǐ sǎo nà lǐ ， tā dài zhe sì bǎi rén ， zhèng yíng zhe nǐ lái 。」

Wajumbe waliporudi kwa Yakobo, wakamwambia, “Tulikwenda kuonana na ndugu yako Esau, naye sasa anakuja kukulaki akifuatana na wanaume 400.”

雅各就甚惧怕，而且愁烦，便把那与他同在的人口和羊群、牛群、骆驼分做两队，

yǎ gè jiù shèn jù pà ， ér qiě chóu fán ， biàn bǎ nà yǔ tā tóng zài de rén kǒu hé yáng qún 、 niú qún 、 luò tuó fēn zuò liǎng duì ，

Kwa hofu kuu na huzuni, Yakobo akagawanya watu aliokuwa nao katika makundi mawili, pia akagawanya makundi ya kondoo na mbuzi, na vilevile ngʼombe na ngamia.

说：「以扫若来击杀这一队，剩下的那一队还可以逃避。」

shuō ：「 yǐ sǎo ruò lái jī shā zhè yí duì ， shèng xià de nà yí duì hái kě yǐ táo bì 。」

Yakobo alifikiri, “Kama Esau akija na kushambulia kundi moja, kundi lililobaki litaweza likanusurika.”

雅各说：「耶和华—我祖亚伯拉罕的 神，我父亲以撒的 神啊，你曾对我说：『回你本地本族去，我要厚待你。』

yǎ gè shuō ：「 yē hé huá — wǒ zǔ yà bó lā hǎn de shén ， wǒ fù qīn yǐ sā de shén a ， nǐ céng duì wǒ shuō ：『 huí nǐ běn dì běn zú qù ， wǒ yào hòu dài nǐ 。』

Ndipo Yakobo akaomba, “Ee Mungu wa baba yangu Abrahamu, Mungu wa baba yangu Isaki, Ee Bwana, ambaye uliniambia, ‘Rudi katika nchi yako na jamaa yako, nami nitakufanya ustawi,’

你向仆人所施的一切慈爱和诚实，我一点也不配得；我先前只拿着我的杖过这约旦河，如今我却成了两队了。

nǐ xiàng pú rén suǒ shī de yí qiè cí ài hé chéng shí ， wǒ yì diǎn yě bú pèi dé ； wǒ xiān qián zhī ná zhe wǒ de zhàng guò zhè yuē dàn hé ， rú jīn wǒ què chéng le liǎng duì le 。

mimi sistahili fadhili na uaminifu wako wote ulionitendea mimi mtumishi wako. Nilikuwa na fimbo tu mkononi mwangu nilipovuka mto huu wa Yordani, lakini sasa ninayo makundi mawili.

求你救我脱离我哥哥以扫的手；因为我怕他来杀我，连妻子带儿女一同杀了。

qiú nǐ jiù wǒ tuō lí wǒ gē ge yǐ sǎo de shǒu ； yīn wèi wǒ pà tā lái shā wǒ ， lián qī zǐ dài ér nǚ yì tóng shā le 。

Nakuomba, uniokoe na mkono wa ndugu yangu Esau, kwa maana ninaogopa kuwa atakuja kunishambulia, pia mama pamoja na watoto wao.

你曾说：『我必定厚待你，使你的后裔如同海边的沙，多得不可胜数。』」

nǐ céng shuō ：『 wǒ bì dìng hòu dài nǐ ， shǐ nǐ de hòu yì rú tóng hǎi biān de shā ， duō dé bù kě shèng shǔ 。』」

Lakini umeshasema, ‘Hakika nitakufanya ustawi na kuufanya uzao wako kuwa mwingi kama mchanga wa baharini ambao hauwezi kuhesabika!’ ”

当夜，雅各在那里住宿，就从他所有的物中拿礼物要送给他哥哥以扫：

dāng yè ， yǎ gè zài nà lǐ zhù sù ， jiù cóng tā suǒ yǒu de wù zhōng ná lǐ wù yào sòng gěi tā gē ge yǐ sǎo ：

Akalala pale usiku ule, miongoni mwa vitu alivyokuwa navyo, akachagua zawadi kwa ajili ya Esau ndugu yake:

母山羊二百只，公山羊二十只，母绵羊二百只，公绵羊二十只，

mǔ shān yáng èr bǎi zhī ， gōng shān yáng èr shí zhī ， mǔ mián yáng èr bǎi zhī ， gōng mián yáng èr shí zhī ，

Mbuzi waume ishirini na mbuzi wake 200, kondoo dume ishirini na kondoo wake 200.

奶崽子的骆驼三十只—各带着崽子，母牛四十只，公牛十只，母驴二十匹，驴驹十匹；

nǎi zǎi zǐ de luò tuó sān shí zhī — gè dài zhe zǎi zǐ ， mǔ niú sì shí zhī ， gōng niú shí zhī ， mǔ lǘ èr shí pǐ ， lǘ jū shí pǐ ；

Ngamia wake thelathini pamoja na ndama zao, ngʼombe wake arobaini na mafahali kumi, punda wake ishirini na punda waume kumi.

每样各分一群，交在仆人手下，就对仆人说：「你们要在我前头过去，使群群相离，有空闲的地方」；

měi yàng gè fēn yì qún ， jiāo zài pú rén shǒu xià ， jiù duì pú rén shuō ：「 nǐ men yào zài wǒ qián tou guò qù ， shǐ qún qún xiāng lí ， yǒu kòng xián de dì fāng 」；

Akaviweka chini ya uangalizi wa watumishi wake, kila kundi peke yake na kuwaambia, “Nitangulieni na kuacha nafasi kati ya makundi.”

又吩咐尽先走的说：「我哥哥以扫遇见你的时候，问你说：『你是哪家的人？要往哪里去？你前头这些是谁的？』

yòu fēn fù jìn xiān zǒu de shuō ：「 wǒ gē ge yǐ sǎo yù jiàn nǐ de shí hòu ， wèn nǐ shuō ：『 nǐ shì nǎ jiā de rén ？ yào wǎng nǎ lǐ qù ？ nǐ qián tou zhè xiē shì shuí de ？』

Akamwagiza yule aliyetangulia kuwa, “Ndugu yangu Esau atakapokutana nawe na kukuuliza, ‘Wewe ni wa nani? Unakwenda wapi? Wanyama hawa wote mbele yako ni mali ya nani?’

你就说：『是你仆人雅各的，是送给我主以扫的礼物；他自己也在我们后边。』」

nǐ jiù shuō ：『 shì nǐ pú rén yǎ gè de ， shì sòng gěi wǒ zhǔ yǐ sǎo de lǐ wù ； tā zì jǐ yě zài wǒ men hòu biān 。』」

Ndipo utakaposema, ‘Ni mali ya mtumishi wako Yakobo. Ni zawadi ambazo zimetumwa kwa bwana wangu Esau, naye anakuja nyuma yetu.’ ”

又吩咐第二、第三，和一切赶群畜的人说：「你们遇见以扫的时候也要这样对他说；

yòu fēn fù dì èr 、 dì sān ， hé yí qiè gǎn qún chù de rén shuō ：「 nǐ men yù jiàn yǐ sǎo de shí hòu yě yào zhè yàng duì tā shuō ；

Akamwagiza pia yule mtumishi wa kundi la pili, la tatu na yale mengine yote yaliyofuata akiwaambia, “Mtamwambia Esau maneno hayo hayo mtakapokutana naye.

并且你们要说：『你仆人雅各在我们后边。』」因雅各心里说：「我借着在我前头去的礼物解他的恨，然后再见他的面，或者他容纳我。」

bìng qiě nǐ men yào shuō ：『 nǐ pú rén yǎ gè zài wǒ men hòu biān 。』」 yīn yǎ gè xīn lǐ shuō ：「 wǒ jiè zhe zài wǒ qián tou qù de lǐ wù jiě tā de hèn ， rán hòu zài jiàn tā de miàn ， huò zhě tā róng nà wǒ 。」

Hakikisheni mmesema, ‘Mtumishi wako Yakobo anakuja nyuma yetu.’ ” Kwa kuwa alifikiri, “Nitaweza kumtuliza kwa zawadi hizi ninazotanguliza, hatimaye, nitakapomwona, huenda atanikubali.”

于是礼物先过去了；那夜，雅各在队中住宿。

yú shì lǐ wù xiān guò qù le ； nà yè ， yǎ gè zài duì zhōng zhù sù 。

Kwa hiyo zawadi za Yakobo zilitangulia mbele yake, lakini yeye mwenyewe alilala kambini usiku ule.

他夜间起来，带着两个妻子，两个使女，并十一个儿子，都过了雅博渡口，

tā yè jiān qǐ lái ， dài zhe liǎng gè qī zǐ ， liǎng gè shǐ nǚ ， bìng shí yī gè ér zi ， dōu guò le yǎ bó dù kǒu ，

Usiku ule Yakobo akaamka akawachukua wake zake wawili, watumishi wake wawili wa kike na wanawe kumi na mmoja na akavuka kivuko cha Yaboki.

先打发他们过河，又打发所有的都过去，

xiān dǎ fā tā men guò hé ， yòu dǎ fā suǒ yǒu de dōu guò qù ，

Baada ya kuwavusha ngʼambo ya kijito, alivusha pia mali zake zote.

只剩下雅各一人。有一个人来和他摔跤，直到黎明。

zhī shèng xià yǎ gè yì rén 。 yǒu yí gè rén lái hé tā shuāi jiāo ， zhí dào lí míng 。

Kwa hiyo Yakobo akaachwa peke yake na mtu mmoja akashikana naye mweleka mpaka mapambazuko.

那人见自己胜不过他，就将他的大腿窝摸了一把，雅各的大腿窝正在摔跤的时候就扭了。

nà rén jiàn zì jǐ shèng bú guò tā ， jiù jiāng tā de dà tuǐ wō mō le yì bǎ ， yǎ gè de dà tuǐ wō zhèng zài shuāi jiāo de shí hòu jiù niǔ le 。

Yule mtu alipoona kuwa hawezi kumshinda, aligusa kiungio cha nyonga ya Yakobo kwa hiyo nyonga yake ikateguka wakati alipokuwa akishikana mweleka na yule mtu.

那人说：「天黎明了，容我去吧！」雅各说：「你不给我祝福，我就不容你去。」

nà rén shuō ：「 tiān lí míng le ， róng wǒ qù ba ！」 yǎ gè shuō ：「 nǐ bù gěi wǒ zhù fú ， wǒ jiù bù róng nǐ qù 。」

Ndipo yule mtu akasema, “Niache niende, kwa kuwa ni mapambazuko.” Lakini Yakobo akajibu, “Sitakuacha uende usiponibariki.”

那人说：「你名叫什么？」他说：「我名叫雅各。」

nà rén shuō ：「 nǐ míng jiào shén me ？」 tā shuō ：「 wǒ míng jiào yǎ gè 。」

Yule mtu akamuuliza, “Jina lako nani?” Akajibu, “Yakobo.”

那人说：「你的名不要再叫雅各，要叫以色列；因为你与 神与人较力，都得了胜。」

nà rén shuō ：「 nǐ de míng bú yào zài jiào yǎ gè ， yào jiào yǐ sè liè ； yīn wèi nǐ yǔ shén yǔ rén jiào lì ， dōu dé le shèng 。」

Ndipo yule mtu akasema, “Jina lako halitakuwa tena Yakobo, bali Israeli, kwa sababu umeshindana na Mungu na watu pia, nawe umeshinda.”

雅各问他说：「请将你的名告诉我。」那人说：「何必问我的名？」于是在那里给雅各祝福。

yǎ gè wèn tā shuō ：「 qǐng jiāng nǐ de míng gào sù wǒ 。」 nà rén shuō ：「 hé bì wèn wǒ de míng ？」 yú shì zài nà lǐ gěi yǎ gè zhù fú 。

Yakobo akasema, “Tafadhali niambie jina lako.” Lakini akajibu, “Kwa nini kuniuliza Jina langu?” Ndipo akambariki huko.

雅各便给那地方起名叫毗努伊勒 ，意思说：「我面对面见了 神，我的性命仍得保全。」

yǎ gè biàn gěi nà dì fāng qǐ míng jiào pí nǔ yī lè ， yì sī shuō ：「 wǒ miàn duì miàn jiàn le shén ， wǒ de xìng mìng réng dé bǎo quán 。」

Kwa hiyo Yakobo akapaita mahali pale Penieli, akasema, “Ni kwa sababu nimemwona Mungu uso kwa uso na bado maisha yangu yameokoka.”

日头刚出来的时候，雅各经过毗努伊勒，他的大腿就瘸了。

rì tóu gāng chū lái de shí hòu ， yǎ gè jīng guò pí nǔ yī lè ， tā de dà tuǐ jiù qué le 。

Jua lilikuwa linachomoza Yakobo alipoondoka Penueli, naye alikuwa akichechemea kwa sababu ya nyonga yake.

故此，以色列人不吃大腿窝的筋，直到今日，因为那人摸了雅各大腿窝的筋。

gù cǐ ， yǐ sè liè rén bù chī dà tuǐ wō de jīn ， zhí dào jīn rì ， yīn wèi nà rén mō le yǎ gè dà tuǐ wō de jīn 。

Kwa hiyo mpaka leo Waisraeli hawali mshipa ulioungana na kiungio cha nyonga, kwa sababu kiungio cha nyonga ya Yakobo kiliteguliwa karibu na mshipa huo.