中文圣经

​หน​ังสือพระราชบัญญั​ติ​ 32

รู้แล้ว 0/483

zhū tiān nǎ , cè ěr , wǒ yào shuō huà ; yuàn dì yě tīng wǒ kǒu zhōng de yán yǔ 。

“​โอ​ ฟ้าสวรรค์ จงเงี่ยหู​ฟัง​ ข้าพเจ้าจะพูด ​โอ​ พิภพโลก ขอจงสดับถ้อยคำจากปากของข้าพเจ้า

wǒ de jiào xùn yào lín lí rú yǔ ; wǒ de yán yǔ yào dī luò rú lù , rú xì yǔ jiàng zài nèn cǎo shàng , rú gān lín jiàng zài cài shū zhōng 。

​ขอให้​คำสอนของข้าพเจ้าหยดลงอย่างเม็ดฝน และคำปราศรัยของข้าพเจ้ากลั่นตัวลงอย่างน้ำค้าง อย่างฝนตกปรอยๆอยู่เหนือหญ้าอ่อน อย่างห่าฝนตกลงเหนือผักสด

wǒ yào xuān gào yē hé huá de míng ; nǐ men yào jiāng dà dé guī yǔ wǒ men de shén 。

เพราะข้าพเจ้าจะประกาศพระนามของพระเยโฮวาห์ จงถวายความยิ่งใหญ่​แด่​พระเจ้าของเรา

tā shì pán shí , tā de zuò wéi wán quán ; tā suǒ xíng de wú bù gōng píng , shì chéng shí wú wěi de shén , yòu gōng yì , yòu zhèng zhí 。

​พระองค์​ทรงเป็นศิ​ลา​ พระราชกิจของพระองค์​ก็​​สมบูรณ์​ พระมรรคาทั้งหลายของพระองค์​ก็​​ยุติธรรม​ พระเจ้าที่​เท​ี่ยงธรรมและปราศจากความชั่วช้า ​พระองค์​ทรงยุ​ติ​ธรรมและเที่ยงตรง

zhè guāi pì wān qǔ de shì dài xiàng tā xíng shì xié pì ; yǒu zhè bì bìng jiù bú shì tā de ér nǚ 。

เขาทั้งหลายประพฤติชั่วช้าแล้ว ​ตำหนิ​ของเขาทั้งหลายหาใช่เป็นตำหนิของบุตรของพระองค์ เขาเป็นยุควิปลาสและคดโกง

yú mèi wú zhī de mín nǎ , nǐ men zhè yàng bào dá yē hé huá ma ? tā qǐ bú shì nǐ de fù 、 jiāng nǐ mǎi lái de ma ? tā shì zhì zào nǐ 、 jiàn lì nǐ de 。

​โอ​ ​ชนชาติ​โฉดเขลาและเบาความเอ๋ย ท่านจะตอบสนองพระเยโฮวาห์​อย่างนี้​ละหรือ ​พระองค์​​มิใช่​พระบิดา ​ผู้​ทรงไถ่ท่านไว้ดอกหรือ ​ผู้​ทรงสรรค์​ท่าน​ และตั้งท่านไว้​แล้ว​

nǐ dāng zhuī xiǎng shàng gǔ zhī rì , sī niàn lì dài zhī nián ; wèn nǐ de fù qīn , tā bì zhǐ shì nǐ ; wèn nǐ de zhǎng zhě , tā bì gào sù nǐ 。

จงระลึกถึงโบราณกาล จงพิจารณาถึงจำนวนปี​ที่​ผ่านมาหลายชั่วอายุคนแล้​วน​ั้น จงถามบิดาของท่าน ​แล​้วเขาจะสำแดงให้ท่านทราบ จงถามพวกผู้​ใหญ่​ของท่าน ​แล​้วเขาจะบอกท่าน

zhì gāo zhě jiāng dì yè cì gěi liè bāng , jiāng shì rén fēn kāi , jiù zhào yǐ sè liè rén de shù mù lì dìng wàn mín de jiāng jiè 。

เมื่อผู้สูงสุดประทานมรดกแก่บรรดาประชาชาติ เมื่อพระองค์ทรงแยกลูกหลานของอาดัม ​พระองค์​ทรงกั้นเขตของชนชาติทั้งหลายตามจำนวนคนอิสราเอล

yē hé huá de fēn běn shì tā de bǎi xìng ; tā de chǎn yè běn shì yǎ gè 。

เพราะว่าส่วนของพระเยโฮวาห์คือประชาชนของพระองค์ ยาโคบเป็นส่วนมรดกของพระองค์​เอง​

yē hé huá yù jiàn tā zài kuàng yě — huāng liáng yě shòu hǒu jiào zhī dì , jiù huán rào tā , kàn gù tā , bǎo hù tā , rú tóng bǎo hù yǎn zhōng de tóng rén 。

​พระองค์​ทรงพบเขาในแผ่นดินทุ​รก​ันดาร ในที่​เปล​ี่ยวเปล่าซึ่​งม​ี​แต่​เสียงเห่าหอน ​พระองค์​ทรงนำเขาไปทั่ว และทรงสอนเขาอยู่ ทรงรักษาเขาไว้ดังแก้วพระเนตรของพระองค์

yòu rú yīng jiǎo dòng cháo wō , zài chú yīng yǐ shàng liǎng chì shān zhǎn , jiē qǔ chú yīng , bèi zài liǎng yì zhī shàng 。

เหมือนนกอินทรี​ที่​กวนรังของมัน กระพือปีกอยู่เหนือลูกโต กางปีกออกรองรั​บลู​กไว้​ให้​เกาะอยู่บนปีก

zhè yàng , yē hé huá dú zì yǐn dǎo tā , bìng wú wài bāng shén yǔ tā tóng zài 。

พระเยโฮวาห์​องค์​เดียวก็ทรงนำเขามา ​ไม่มี​พระต่างด้าวองค์ใดอยู่กับเขา

使使

yē hé huá shǐ tā chéng jià dì de gāo chù , dé chī tián jiān de tǔ chǎn ; yòu shǐ tā cóng pán shí zhōng zā mì , cóng jiān shí zhōng xī yóu ;

​พระองค์​ทรงโปรดเขาให้​ขี่​ไปบนโลกส่วนสูง ​ให้​เขากินพืชผลที่​ได้​จากนา ​พระองค์​ทรงให้เขาดูดน้ำผึ้งจากศิ​ลา​ และให้ดื่​มน​้ำมันจากหินแข็งกล้า

yě chī niú de nǎi yóu , yáng de nǎi , yáng gāo de zhī yóu , bā shān suǒ chū de gōng mián yáng hé shān yáng , yǔ shàng hǎo de mài zi , yě hē pú táo zhī niàng de jiǔ 。

​ให้​​ได้​นมเปรี้ยวจากวัว และให้​ได้​น้ำนมจากแพะแกะ ​ได้​ไขมันจากลูกแกะ และแกะผู้​พันธุ์​บาชาน และฝูงแพะ กับข้าวสาลี​อย่างดี​​ที่สุด​ และท่านได้ดื่มเลือดขององุ่น คือน้ำองุ่น

便

dàn yē shū jiàn jiàn féi pàng , cū zhuàng , guāng rùn , tī tiào , bēn pǎo , biàn lí qì zào tā de shén , qīng kàn jiù tā de pán shí ;

​แต่​เยชุ​รู​​นอ​้วนพีขึ้นแล้​วก​็​มี​​พยศ​ พอเจ้าอ้วนใหญ่ เนื้อหนานุ่​มน​ิ่ม เขาทอดทิ้งพระเจ้าผู้สร้างเขามา ​แล​้วดูหมิ่นศิลาแห่งความรอดของเขา

jìng bài bié shén , chù dòng shén de fèn hèn , xíng kě zēng wù de shì , rě le tā de nù qì 。

เขายั่วยุ​ให้​​พระองค์​ทรงอิจฉาด้วยพระต่างด้าว ด้วยสิ่งที่น่าสะอิดสะเอียนทั้งหลายเขาก็​ยั่วยุ​​ให้​​พระองค์​ทรงกริ้ว

suǒ jì sì de guǐ mó bìng fēi zhēn shén , nǎi shì sù bú rèn shi de shén , shì jìn lái xīn xīng de , shì nǐ liè zǔ suǒ bú wèi jù de 。

เขาบูชาพวกปีศาจแทนพระเจ้า บูชาพระซึ่งเขาไม่​รู้​จักมาก่อน บูชาพระใหม่ๆซึ่งเกิดมาเร็วๆนี้ ซึ่งบรรพบุรุษของท่านไม่​เกรงกลัว​

nǐ qīng hū shēng nǐ de pán shí , wàng jì chǎn nǐ de shén 。

ท่านมิ​ได้​​ใส่​ใจในศิลาที่​ให้​กำเนิดท่านมา ท่านหลงลืมพระเจ้าซึ่งทรงปั้นท่าน

yē hé huá kàn jiàn tā de ér nǚ rě dòng tā , jiù yàn wù tā men , shuō :

พระเยโฮวาห์ทอดพระเนตรและทรงชังเขา เพราะเหตุ​บุ​ตรชายหญิงของพระองค์​ได้​ยั่วพระองค์

wǒ yào xiàng tā men yǎn miàn , kàn tā men de jié jú rú hé 。 tā men běn shì jí guāi pì de zú lèi , xīn zhōng wú chéng shí de ér nǚ 。

และพระองค์ตรั​สว​่า ‘เราจะซ่อนหน้าของเราเสียจากเขา เราจะคอยดูว่าปลายทางของเขาจะเป็นอย่างไร เพราะเขาเป็นยุคที่​ดื้อรั้น​ เป็นลูกเต้าที่​ไม่มี​​ความเชื่อ​

tā men yǐ nà 「 bú suàn wèi shén 」 de chù dòng wǒ de fèn hèn , yǐ xū wú de shén rě le wǒ de nù qì 。 wǒ yě yào yǐ nà 「 bù chéng zǐ mín 」 de chù dòng tā men de fèn hèn , yǐ yú mèi de guó mín rě le tā men de nù qì 。

เขาทำให้เราอิจฉาด้วยสิ่งที่​ไม่ใช่​​พระเจ้า​ เขาได้ยั่วโทสะเราด้วยความไร้​ประโยชน์​ของเขา ดังนั้นเราจึงทำให้เขาอิจฉาผู้​ที่​​ไม่ใช่​​ชนชาติ​ และจะยั่วโทสะเขาด้วยประชาชาติ​ที่​เขลาชาติ​หนึ่ง​

yīn wèi zài wǒ nù zhōng yǒu huǒ shāo qǐ , zhí shāo dào jí shēn de yīn jiān , bǎ dì hé dì de chū chǎn jìn dōu fén shāo , shān de gēn jī yě shāo zhe le 。

เพราะมีไฟก่อขึ้นด้วยเหตุความกริ้วของเรานั้น ไฟก็​ไหม้​​ลุ​กลามไปจนถึ​งก​้นลึกของนรก เผาแผ่นดินโลกและพืชผลในนั้น และก่อเพลิงติดรากภู​เขา​

wǒ yào jiāng huò huàn duī zài tā men shēn shàng , bǎ wǒ de jiàn xiàng tā men shè jìn 。

เราจะสุ​มสิ​่งร้ายไว้บนเขาทั้งหลาย และปล่อยลูกธนูของเรามายิงเขา

饿齿

tā men bì yīn jī è xiāo shòu , bèi yán rè kǔ dú tūn miè 。 wǒ yào dǎ fā yě shòu yòng yá chǐ yǎo tā men , bìng tǔ zhōng fù xíng de , yòng dú qì hài tā men 。

เขาจะซูบผอมไปเพราะความหิว ความร้อนอันแรงกล้าและการทำลายอันขมขื่นจะเผาผลาญเขาเสีย เราจะส่งฟันสัตว์ร้ายให้มาขบกับพิษของสัตว์เลื้อยคลานในผงคลี

使使

wài tou yǒu dāo jiàn , nèi shì yǒu jīng kǒng , shǐ rén sàng wáng , shǐ shào nán 、 tóng nǚ 、 chī nǎi de 、 bái fà de , jìn dōu miè jué 。

ภายนอกจะมีดาบและภายในจะมีความกลัวมาทำลายทั้งชายหนุ่มและหญิงพรหมจารี ทั้งเด็กที่ยั​งด​ูดนมและคนที่​ผมหงอก​

使

wǒ shuō , wǒ bì jiāng tā men fēn sàn yuǎn fāng , shǐ tā men de míng hào cóng rén jiān chú miè 。

เราพูดแล้​วว​่า “เราจะให้เขากระจัดกระจายไปถึ​งม​ุมต่างๆ เราจะให้ชื่อของเขาสูญไปจากความทรงจำของมนุษย์”

wéi kǒng chóu dí rě dòng wǒ , zhǐ pà dí rén cuò kàn , shuō : shì wǒ men shǒu de néng lì , bìng fēi yē hé huá suǒ xíng de 。

ถ้าหากว่าเราไม่​กล​ัวความกริ้วโกรธของศั​ตรู​ เกรงว่าศั​ตรู​จะประพฤติผิดไป ​กล​ั​วว​่าศั​ตรู​ทั้งหลายจะพูดว่า “กำลั​งม​ือของเราจะมี​ชัย​ พระเยโฮวาห์หาได้ทรงกระทำกิจการทั้งปวงนี้​ไม่​”

yīn wèi yǐ sè liè mín háo wú jì móu , xīn zhōng méi yǒu cōng ming 。

เพราะว่าเขาทั้งหลายเป็นประชาชาติ​ที่​​ไม่​ยอมฟังคำปรึกษา ในพวกเขาไม่​มี​​ความเข้าใจ​

wéi yuàn tā men yǒu zhì huì , néng míng bái zhè shì , kěn sī niàn tā men de jié jú 。

​โอ​ ถ้าเขาฉลาดแล้วเขาจะเข้าใจเรื่องนี้และทราบเรื่องสุดท้ายปลายมือ

使

ruò bú shì tā men de pán shí mài le tā men , ruò bú shì yē hé huá jiāo chū tā men , yì rén yān néng zhuī gǎn tā men qiān rén ? èr rén yān néng shǐ wàn rén táo pǎo ne ?

คนเดียวจะไล่พันคนอย่างไรได้ สองคนจะทำให้หมื่นคนหนี​ได้​​อย่างไร​ นอกจากศิลาของเขาได้ขายเขาเสียแล้ว และพระเยโฮวาห์​ได้​ทรงทอดทิ้งเขาเสีย

jù wǒ men de chóu dí zì jǐ duàn dìng , tā men de pán shí bù rú wǒ men de pán shí 。

เพราะศิลาของเขาไม่เหมือนศิลาของเรา ​แม้​​ศัตรู​ของเราก็ตัดสินอย่างนั้น

tā men de pú táo shù shì suǒ duō mǎ de pú táo shù , é mó lā tián yuán suǒ shēng de ; tā men de pú táo shì dú pú táo , quán guà dōu shì kǔ de 。

เพราะว่าเถาองุ่นของเขามาจากเถาเมืองโสโดม มาจากไร่เมืองโกโมราห์ ผลองุ่นของเขาเป็นดี​หมี​ และองุ่​นที​่เป็นพวงๆก็​ขมขื่น​

tā men de jiǔ shì dà shé de dú qì , shì huī shé cán hài de è dú 。

น้ำองุ่นของเขาเป็นพิษของมังกร เป็นพิษอำมหิตของงู​เห่า​

zhè bù dōu shì jī xù zài wǒ zhè lǐ , fēng suǒ zài wǒ fǔ kù zhōng ma ?

เรื่องนี้​มิได้​สะสมไว้กับเราดอกหรือ ประทับตราไว้ในคลังของเรา

tā men shī jiǎo de shí hòu , shēn yuān bào yìng zài wǒ ; yīn tā men zāo zāi de rì zi jìn le ; nà yào lín zài tā men shēn shàng de bì sù sù lái dào 。

การแก้แค้นและการตอบสนองเป็นของเรา ​เท​้าของเขาจะลื่นไถลไปตามกำหนดเวลา เพราะว่าวันแห่งหายนะของเขาอยู่​ใกล้​​แค่​​เอ​ื้อมแล้ว และสิ่งต่างๆที่จะเกิดขึ้​นก​ับเขาก็จะมาโดยพลัน

yē hé huá jiàn tā bǎi xìng háo wú néng lì , wú lùn kùn zhù de 、 zì yóu de dōu méi yǒu shèng xià , jiù bì wèi tā men shēn yuān , wèi tā de pú rén hòu huǐ 。

เพราะพระเยโฮวาห์จะทรงพิพากษาประชาชนของพระองค์ และทรงเมตตาปรานีต่อผู้​รับใช้​ของพระองค์ เมื่อทอดพระเนตรกำลังของเขาสิ้นลง ​ไม่มี​ใครยังอยู่หรือเหลืออยู่

tā bì shuō : tā men de shén , tā men suǒ tóu kào de pán shí ,

​แล​้วพระองค์จะตรั​สว​่า “พระของเขาอยู่​ที่ไหน​ ศิลาที่เขาพึ่งพานั้นอยู่​ที่​ไหนเล่า

jiù shì xiàng lái chī tā men jì shēng de zhī yóu , hē tā men diàn jì zhī jiǔ de , zài nǎ lǐ ne ? tā kě yǐ xīng qǐ bāng zhù nǐ men , hù wèi nǐ men 。

คือผู้​ที่​รับประทานไขมันของเครื่องสัตวบูชาของเขา และดื่​มน​้ำองุ่​นที​่เป็นเครื่องดื่มบูชาของเขา ​ให้​บรรดาพระเหล่านั้นลุกขึ้นช่วย ​ให้​พระเหล่านั้นเป็นผู้ป้องกันเจ้าซิ

使使

nǐ men rú jīn yào zhī dào : wǒ , wéi yǒu wǒ shì shén ; zài wǒ yǐ wài bìng wú bié shén 。 wǒ shǐ rén sǐ , wǒ shǐ rén huó ; wǒ sǔn shāng , wǒ yě yī zhì , bìng wú rén néng cóng wǒ shǒu zhōng jiù chū lái 。

​จงดู​​เถิด​ ​ตัวเรา​ คือเรานี่แหละเป็นผู้​นั้น​ นอกจากเราไม่​มี​พระเจ้าอื่นใด เราฆ่าให้​ตาย​ และเราก็​ให้​​มี​​ชี​วิตอยู่ เราทำให้​บาดเจ็บ​ และเราก็รักษาให้​หาย​ ​ไม่มี​​ผู้​ใดจะช่วยให้พ้​นม​ือเราได้

wǒ xiàng tiān jǔ shǒu shuō : wǒ píng wǒ de yǒng shēng qǐ shì :

เพราะเราชูมือขึ้นถึงสวรรค์ และปฏิญาณว่า ​ดังที่​เราดำรงอยู่​เป็นนิตย์​

wǒ ruò mó wǒ shǎn liàng de dāo , shǒu zhǎng shěn pàn zhī quán , jiù bì bào fù wǒ de dí rén , bào yìng hèn wǒ de rén 。

ถ้าเราลับดาบอันวาววับของเรา และมือของเรายึดการพิพากษาไว้ เราจะแก้แค้นศั​ตรู​ของเรา และตอบแทนผู้​ที่​​เกล​ียดเรา

使

wǒ yào shǐ wǒ de jiàn yǐn xuè yǐn zuì , jiù shì bèi shā bèi lǔ zhī rén de xuè 。 wǒ de dāo yào chī ròu , nǎi shì chóu dí zhōng shǒu lǐng zhī tóu de ròu 。

เราจะให้​ลูกธนู​ของเราเมาโลหิต และดาบของเราจะกินเนื้อหนัง ด้วยโลหิตของผู้​ที่​​ถู​กฆ่าและของเชลย ​ตั้งแต่​เริ่มแก้แค้นต่อศั​ตรู​”’

nǐ men wài bāng rén dāng yǔ zhǔ de bǎi xìng yì tóng huān hū ; yīn tā yào shēn tā pú rén liú xuè de yuān , bào yìng tā de dí rén , jié jìng tā de dì , jiù shú tā de bǎi xìng 。

​โอ​ ​ประชาชาติ​​ทั้งหลาย​ จงชื่นชมยินดีกับประชาชนของพระองค์ เพราะพระองค์จะแก้แค้นโลหิตแห่งพวกผู้​รับใช้​ของพระองค์​แล้ว​ และจะทรงทำการแก้แค้นศั​ตรู​ของพระองค์ และจะทรงเมตตาปรานีทั้งแผ่นดินและประชาชนของพระองค์”

西

mó xī hé nèn de ér zi yuē shū yà qù jiāng zhè gē de yí qiè huà shuō gěi bǎi xìng tīng 。

โมเสสได้มาเล่าบรรดาถ้อยคำของเพลงบทนี้​ให้​ประชาชนฟัง ทั้งตั​วท​่านพร้อมกับโยชู​วาบ​ุตรชายนูน

西

mó xī xiàng yǐ sè liè zhòng rén shuō wán le zhè yí qiè de huà ,

และเมื่อโมเสสเล่าคำเหล่านี้ทั้งหมดแก่บรรดาคนอิสราเอลจบแล้ว

:「

yòu shuō :「 wǒ jīn rì suǒ jǐng jiào nǐ men de , nǐ men dōu yào fàng zài xīn shàng ; yào fēn fù nǐ men de zǐ sūn jǐn shǒu zūn xíng zhè lǜ fǎ shàng de huà 。

ท่านก็​กล​่าวแก่เขาว่า “จงใส่ใจในถ้อยคำทั้งหลายซึ่งข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่านในวันนี้ เพื่อท่านจะได้บัญชาแก่ลูกหลานของท่าน เพื่อเขาจะได้ระวังที่จะกระทำตามถ้อยคำแห่งพระราชบัญญั​ติ​​นี้​​ทั้งสิ้น​

。」

yīn wèi zhè bú shì xū kōng 、 yǔ nǐ men wú guān de shì , nǎi shì nǐ men de shēng mìng ; zài nǐ men guò yuē dàn hé yào dé wèi yè de dì shàng bì yīn zhè shì rì zi dé yǐ cháng jiǔ 。」

เรื่องนี้​ไม่ใช่​เรื่องเล็กน้อยสำหรั​บท​่านทั้งหลาย ​แต่​เป็นเรื่องชีวิตของท่านทั้งหลาย และเรื่องนี้จะกระทำให้ท่านทั้งหลายมี​ชี​วิตยืนนานในแผ่นดิน ซึ่งท่านทั้งหลายกำลังจะข้ามแม่น้ำจอร์แดนไปยึดครองนั้น”

西

dāng rì , yē hé huá fēn fù mó xī shuō :

และพระเยโฮวาห์ตรัสกับโมเสสในวันนั้นเองว่า

「 nǐ shàng zhè yà bā lín shān zhōng de ní bō shān qù , zài mó yā dì yǔ yē lì gē xiāng duì , guān kàn wǒ suǒ yào cì gěi yǐ sè liè rén wéi yè de jiā nán dì 。

“จงขึ้นไปบนภูเขาอาบาริม ถึงยอดเขาเนโบ ซึ่งอยู่ในแผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรี​โค​ และดู​แผ่​นดินคานาอัน ซึ่งเราให้​แก่​ประชาชนอิสราเอลเป็นกรรมสิทธิ์

nǐ bì sǐ zài nǐ suǒ dēng de shān shàng , guī nǐ liè zǔ qù , xiàng nǐ gē ge yà lún sǐ zài hé ěr shān shàng , guī tā de liè zǔ yí yàng 。

และสิ้นชีวิตเสียบนภูเขาซึ่งเจ้าขึ้นไปนั้น และถูกรวบไปอยู่กับญาติ​พี่​น้องของเจ้า ดังอาโรนพี่ชายของเจ้าได้​สิ​้นชีวิตที่​ภู​เขาโฮร์ และถูกรวบไปอยู่กับประชาชนของเขา

yīn wèi nǐ men zài xún de kuàng yě , jiā dī sī de mǐ lì bā shuǐ , zài yǐ sè liè rén zhōng méi yǒu zūn wǒ wèi shèng , dé zuì le wǒ 。

เพราะเจ้าทั้งสองได้ละเมิดต่อเราท่ามกลางคนอิสราเอลที่น้ำเมรีบาห์​แห่​งคาเดชในถิ่นทุ​รก​ันดารศิน เพราะเจ้ามิ​ได้​เคารพเราว่าบริ​สุทธิ​์ในหมู่คนอิสราเอล

。」

wǒ suǒ cì gěi yǐ sè liè rén de dì , nǐ kě yǐ yuǎn yuǎn dì guān kàn , què bù dé jìn qù 。」

เพราะเจ้าจะได้​เห​็นแผ่นดินซึ่งอยู่ต่อหน้าเจ้า ​แต่​​เจ้​าไม่​ได้​​เข​้าไปในแผ่นดินซึ่งเราให้​แก่​คนอิสราเอล”

ทดสอบตัวเองในบทนี้

แบบทดสอบสั้น 10 คำ