หนังสืออิสยาห์ 37
希西家王听见就撕裂衣服，披上麻布，进了耶和华的殿，
xī xī jiā wáng tīng jiàn jiù sī liè yī fu ， pī shàng má bù ， jìn le yē hé huá de diàn ，
ต่อมาเมื่อกษัตริย์เฮเซคียาห์ทรงได้ยิน พระองค์ก็ทรงฉีกฉลองพระองค์เสีย และทรงเอาผ้ากระสอบคลุมพระองค์ และเสด็จเข้าในพระนิเวศของพระเยโฮวาห์
使家宰以利亚敬和书记舍伯那，并祭司中的长老，都披上麻布，去见亚摩斯的儿子先知以赛亚，
shǐ jiā zǎi yǐ lì yà jìng hé shū jì shè bó nà ， bìng jì sī zhōng de zhǎng lǎo ， dōu pī shàng má bù ， qù jiàn yà mó sī de ér zi xiān zhī yǐ sài yà ，
และพระองค์ทรงใช้เอลียาคิม ผู้บัญชาการราชสำนัก และเชบนาห์ราชเลขา และพวกปุโรหิตใหญ่คลุมตัวด้วยผ้ากระสอบ ไปหาอิสยาห์ผู้พยากรณ์ บุตรชายของอามอส
对他说：「希西家如此说：『今日是急难、责罚、凌辱的日子，就如妇人将要生产婴孩，却没有力量生产。
duì tā shuō ：「 xī xī jiā rú cǐ shuō ：『 jīn rì shì jí nán 、 zé fá 、 líng rǔ de rì zi ， jiù rú fù rén jiāng yào shēng chǎn yīng hái ， què méi yǒu lì liàng shēng chǎn 。
เขาทั้งหลายเรียนท่านว่า “เฮเซคียาห์ตรัสดังนี้ว่า ‘วันนี้เป็นวันทุกข์ใจ วันถูกติเตียนและหมิ่นประมาท เด็กก็ถึงกำหนดคลอด แต่ไม่มีกำลังเบ่งให้คลอด
或者耶和华—你的 神听见拉伯沙基的话，就是他主人亚述王打发他来辱骂永生 神的话；耶和华—你的 神听见这话就发斥责。故此，求你为余剩的民扬声祷告。』」
huò zhě yē hé huá — nǐ de shén tīng jiàn lā bó shā jī de huà ， jiù shì tā zhǔ rén yà shù wáng dǎ fā tā lái rǔ mà yǒng shēng shén de huà ； yē hé huá — nǐ de shén tīng jiàn zhè huà jiù fā chì zé 。 gù cǐ ， qiú nǐ wèi yú shèng de mín yáng shēng dǎo gào 。』」
ชะรอยพระเยโฮวาห์พระเจ้าของท่านคงจะสดับถ้อยคำของรับชาเคห์ ผู้ซึ่งกษัตริย์แห่งอัสซีเรียนายของเขาได้สั่งมาให้เย้ยพระเจ้าผู้ทรงพระชนม์ และจะทรงขนาบถ้อยคำซึ่งพระเยโฮวาห์พระเจ้าของท่านได้ทรงสดับ เพราะฉะนั้นขอท่านถวายคำอธิษฐานเพื่อส่วนชนที่เหลืออยู่นี้’”
希西家王的臣仆就去见以赛亚。
xī xī jiā wáng de chén pú jiù qù jiàn yǐ sài yà 。
ดังนั้นข้าราชการของกษัตริย์เฮเซคียาห์มาถึงอิสยาห์
以赛亚对他们说：「要这样对你们的主人说，耶和华如此说：『你听见亚述王的仆人亵渎我的话，不要惧怕。
yǐ sài yà duì tā men shuō ：「 yào zhè yàng duì nǐ men de zhǔ rén shuō ， yē hé huá rú cǐ shuō ：『 nǐ tīng jiàn yà shù wáng de pú rén xiè dú wǒ de huà ， bú yào jù pà 。
อิสยาห์ก็บอกเขาทั้งหลายว่า “จงทูลนายของท่านเถิดว่า พระเยโฮวาห์ตรัสดังนี้ว่า ‘อย่ากลัวเพราะถ้อยคำที่เจ้าได้ยินนั้น ซึ่งข้าราชการของกษัตริย์แห่งอัสซีเรียได้กล่าวหยาบช้าต่อเรา
我必惊动 他的心；他要听见风声就归回本地，我必使他在那里倒在刀下。』」
wǒ bì jīng dòng tā de xīn ； tā yào tīng jiàn fēng shēng jiù guī huí běn dì ， wǒ bì shǐ tā zài nà lǐ dǎo zài dāo xià 。』」
ดูเถิด เราจะบรรจุจิตใจอย่างหนึ่งในเขา เพื่อเขาจะได้ยินข่าวลือ และกลับไปยังแผ่นดินของเขา และเราจะให้เขาล้มลงด้วยดาบในแผ่นดินของเขาเอง’”
拉伯沙基回去，正遇见亚述王攻打立拿；原来他早听见亚述王拔营离开拉吉。
lā bó shā jī huí qù ， zhèng yù jiàn yà shù wáng gōng dǎ lì ná ； yuán lái tā zǎo tīng jiàn yà shù wáng bá yíng lí kāi lā jí 。
รับชาเคห์ได้กลับไป และได้พบกษัตริย์แห่งอัสซีเรียสู้รบเมืองลิบนาห์ เพราะเขาได้ยินว่ากษัตริย์ออกจากลาคีชแล้ว
亚述王听见人论古实王特哈加说：「他出来要与你争战。」亚述王一听见，就打发使者去见希西家，吩咐他们说：
yà shù wáng tīng jiàn rén lùn gǔ shí wáng tè hā jiā shuō ：「 tā chū lái yào yǔ nǐ zhēng zhàn 。」 yà shù wáng yì tīng jiàn ， jiù dǎ fā shǐ zhě qù jiàn xī xī jiā ， fēn fù tā men shuō ：
พระองค์ทรงได้ยินเกี่ยวกับทีรหะคาห์กษัตริย์แห่งเอธิโอเปียว่า “เขาได้ออกมาสู้รบกับพระองค์แล้ว” และเมื่อพระองค์ทรงสดับแล้วจึงส่งผู้สื่อสารไปเฝ้าเฮเซคียาห์ทูลว่า
「你们对犹大王希西家如此说：『不要听你所倚靠的 神欺哄你说：耶路撒冷必不交在亚述王的手中。
「 nǐ men duì yóu dà wáng xī xī jiā rú cǐ shuō ：『 bú yào tīng nǐ suǒ yǐ kào de shén qī hǒng nǐ shuō ： yē lù sā lěng bì bù jiāo zài yà shù wáng de shǒu zhōng 。
“เจ้าจงพูดกับเฮเซคียาห์กษัตริย์แห่งยูดาห์ดังนี้ว่า ‘อย่าให้พระเจ้าของท่านซึ่งท่านวางใจนั้นลวงท่านว่า “เยรูซาเล็มจะมิได้ถูกมอบไว้ในมือของกษัตริย์แห่งอัสซีเรีย”
你总听说亚述诸王向列国所行的乃是尽行灭绝，难道你还能得救吗？
nǐ zǒng tīng shuō yà shù zhū wáng xiàng liè guó suǒ xíng de nǎi shì jìn xíng miè jué ， nán dào nǐ hái néng dé jiù ma ？
ดูเถิด ท่านได้ยินแล้วว่า บรรดากษัตริย์แห่งอัสซีเรียได้กระทำอะไรกับแผ่นดินทั้งสิ้นบ้าง ทำลายเสียหมดอย่างสิ้นเชิง ส่วนท่านเองจะรับการช่วยให้พ้นหรือ
我列祖所毁灭的，就是歌散、哈兰、利色，和属提·拉撒的伊甸人；这些国的神何曾拯救这些国呢？
wǒ liè zǔ suǒ huǐ miè de ， jiù shì gē sàn 、 hā lán 、 lì sè ， hé shǔ tí · lā sā de yī diàn rén ； zhè xiē guó de shén hé céng zhěng jiù zhè xiē guó ne ？
บรรดาพระของบรรดาประชาชาติได้ช่วยเขาให้รอดพ้นหรือ คือประชาชาติซึ่งบรรพบุรุษของเราได้ทำลาย คือโกซาน ฮาราน เรเซฟ และประชาชนของเอเดนซึ่งอยู่ในเทลอัสสาร์
哈马的王，亚珥拔的王，西法瓦音城的王，希拿和以瓦的王，都在哪里呢？』」
hā mǎ de wáng ， yà ěr bá de wáng ， xī fǎ wǎ yīn chéng de wáng ， xī ná hé yǐ wǎ de wáng ， dōu zài nǎ lǐ ne ？』」
กษัตริย์ของฮามัท กษัตริย์ของอารปัด กษัตริย์ของเมืองเสฟารวาอิม เฮนาและอิฟวาห์อยู่ที่ไหน’”
希西家从使者手里接过书信来，看完了，就上耶和华的殿，将书信在耶和华面前展开。
xī xī jiā cóng shǐ zhě shǒu lǐ jiē guò shū xìn lái ， kàn wán le ， jiù shàng yē hé huá de diàn ， jiāng shū xìn zài yē hé huá miàn qián zhǎn kāi 。
เฮเซคียาห์ทรงรับจดหมายจากมือผู้สื่อสาร และทรงอ่าน และเฮเซคียาห์ได้ขึ้นไปยังพระนิเวศของพระเยโฮวาห์ และทรงคลี่จดหมายนั้นออกต่อเบื้องพระพักตร์พระเยโฮวาห์
「坐在二基路伯上万军之耶和华—以色列的 神啊，你—惟有你是天下万国的 神，你曾创造天地。
「 zuò zài èr jī lù bó shàng wàn jūn zhī yē hé huá — yǐ sè liè de shén a ， nǐ — wéi yǒu nǐ shì tiān xià wàn guó de shén ， nǐ céng chuàng zào tiān dì 。
“โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์จอมโยธา พระเจ้าแห่งอิสราเอล ผู้ทรงประทับระหว่างพวกเครูบ พระองค์ทรงเป็นพระเจ้าแห่งบรรดาราชอาณาจักรของแผ่นดินโลก พระองค์แต่องค์เดียว พระองค์ได้ทรงสร้างฟ้าสวรรค์และแผ่นดินโลก
耶和华啊，求你侧耳而听；耶和华啊，求你睁眼而看，要听西拿基立的一切话，他是打发使者来辱骂永生 神的。
yē hé huá a ， qiú nǐ cè ěr ér tīng ； yē hé huá a ， qiú nǐ zhēng yǎn ér kàn ， yào tīng xī ná jī lì de yí qiè huà ， tā shì dǎ fā shǐ zhě lái rǔ mà yǒng shēng shén de 。
โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ ขอทรงเงี่ยพระกรรณสดับ โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์ ขอทรงเบิกพระเนตรทอดพระเนตร และขอทรงสดับบรรดาถ้อยคำของเซนนาเคอริบ ซึ่งเขาได้ใช้มาเย้ยพระเจ้าผู้ทรงพระชนม์
耶和华啊，亚述诸王果然使列国和列国之地变为荒凉，
yē hé huá a ， yà shù zhū wáng guǒ rán shǐ liè guó hé liè guó zhī dì biàn wèi huāng liáng ，
ข้าแต่พระเยโฮวาห์ เป็นความจริงที่บรรดากษัตริย์แห่งอัสซีเรียได้กระทำให้ประเทศทั้งสิ้นและแผ่นดินของเขานั้นร้างเปล่า
将列国的神像都扔在火里；因为他本不是神，乃是人手所造的，是木头、石头的，所以灭绝他。
jiāng liè guó de shén xiàng dōu rēng zài huǒ lǐ ； yīn wèi tā běn bú shì shén ， nǎi shì rén shǒu suǒ zào de ， shì mù tou 、 shí tou de ， suǒ yǐ miè jué tā 。
และได้เหวี่ยงพระของประชาชาตินั้นเข้าไฟ เพราะเขามิใช่พระ เป็นแต่ผลงานของมือมนุษย์ เป็นไม้และหิน เพราะฉะนั้นเขาจึงถูกทำลายเสีย
耶和华—我们的 神啊，现在求你救我们脱离亚述王的手，使天下万国都知道惟有你是耶和华。」
yē hé huá — wǒ men de shén a ， xiàn zài qiú nǐ jiù wǒ men tuō lí yà shù wáng de shǒu ， shǐ tiān xià wàn guó dōu zhī dào wéi yǒu nǐ shì yē hé huá 。」
ฉะนั้นบัดนี้ โอ ข้าแต่พระเยโฮวาห์พระเจ้าของข้าพระองค์ทั้งหลาย ขอทรงช่วยข้าพระองค์ให้พ้นมือของเขา เพื่อราชอาณาจักรทั้งสิ้นแห่งแผ่นดินโลกจะทราบว่า พระองค์ทรงเป็นพระเยโฮวาห์แต่พระองค์เดียว”
亚摩斯的儿子以赛亚就打发人去见希西家，说：「耶和华—以色列的 神如此说，你既然求我攻击亚述王西拿基立，
yà mó sī de ér zi yǐ sài yà jiù dǎ fā rén qù jiàn xī xī jiā ， shuō ：「 yē hé huá — yǐ sè liè de shén rú cǐ shuō ， nǐ jì rán qiú wǒ gōng jī yà shù wáng xī ná jī lì ，
แล้วอิสยาห์บุตรชายของอามอสได้ใช้ให้ไปเฝ้าเฮเซคียาห์ทูลว่า “พระเยโฮวาห์พระเจ้าแห่งอิสราเอลตรัสดังนี้ว่า เพราะเจ้าได้อธิษฐานต่อเราเกี่ยวกับเซนนาเคอริบกษัตริย์แห่งอัสซีเรีย
所以耶和华论他这样说： 锡安的处女藐视你，嗤笑你； 耶路撒冷的女子向你摇头。
suǒ yǐ yē hé huá lùn tā zhè yàng shuō ： xī ān de chǔ nǚ miǎo shì nǐ ， chī xiào nǐ ； yē lù sā lěng de nǚ zǐ xiàng nǐ yáo tóu 。
ต่อไปนี้เป็นพระวจนะซึ่งพระเยโฮวาห์ตรัสเกี่ยวกับท่านนั้นว่า ‘ธิดาพรหมจารีแห่งศิโยนดูหมิ่นเจ้า และหัวเราะเยาะเย้ยเจ้า ธิดาแห่งเยรูซาเล็มสั่นศีรษะใส่เจ้า
你辱骂谁，亵渎谁？ 扬起声来，高举眼目攻击谁呢？ 乃是攻击以色列的圣者。
nǐ rǔ mà shuí ， xiè dú shuí ？ yáng qǐ shēng lái ， gāo jǔ yǎn mù gōng jī shuí ne ？ nǎi shì gōng jī yǐ sè liè de shèng zhě 。
เจ้าเย้ยและกล่าวหยาบช้าต่อผู้ใด เจ้าขึ้นเสียงของเจ้าต่อผู้ใด และเบิ่งตาของเจ้าอย่างเย่อหยิ่งต่อผู้ใด ต่อองค์บริสุทธิ์แห่งอิสราเอลน่ะซิ
你借你的臣仆辱骂主说： 我率领许多战车上山顶， 到黎巴嫩极深之处； 我要砍伐其中高大的香柏树 和佳美的松树。 我必上极高之处， 进入肥田的树林。
nǐ jiè nǐ de chén pú rǔ mà zhǔ shuō ： wǒ shuài lǐng xǔ duō zhàn chē shàng shān dǐng ， dào lí bā nèn jí shēn zhī chù ； wǒ yào kǎn fá qí zhōng gāo dà de xiāng bǎi shù hé jiā měi de sōng shù 。 wǒ bì shàng jí gāo zhī chù ， jìn rù féi tián de shù lín 。
เจ้าได้เย้ยองค์พระผู้เป็นเจ้าด้วยผู้รับใช้ของเจ้า และเจ้าได้ว่า “ด้วยรถรบเป็นอันมากของข้า ข้าได้ขึ้นที่สูงของภูเขา ถึงที่ไกลสุดของเลบานอน ข้าจะโค่นต้นสนสีดาร์ที่สูงที่สุดของมันลง ทั้งต้นสนสามใบที่ดีที่สุดของมัน ข้าจะเข้าไปยังที่ยอดลิบที่สุดในชายแดนของมัน ที่ป่าไม้แห่งคารเมล
我已经挖井喝水； 我必用脚掌踏干埃及的一切河。
wǒ yǐ jīng wā jǐng hē shuǐ ； wǒ bì yòng jiǎo zhǎng tà gān āi jí de yí qiè hé 。
ข้าขุดบ่อและดื่มน้ำ ข้าได้เอาฝ่าเท้าของข้ากวาดธารน้ำทั้งสิ้นของสถานที่ที่ถูกล้อมโจมตีให้แห้งไป”
耶和华说：你岂没有听见 我早先所做的、古时所立的吗？ 现在借你使坚固城荒废，变为乱堆。
yē hé huá shuō ： nǐ qǐ méi yǒu tīng jiàn wǒ zǎo xiān suǒ zuò de 、 gǔ shí suǒ lì de ma ？ xiàn zài jiè nǐ shǐ jiān gù chéng huāng fèi ， biàn wèi luàn duī 。
เจ้าไม่ได้ยินหรือว่า เราได้จัดไว้นานแล้ว เราได้กะแผนงานไว้แต่ดึกดำบรรพ์ ซึ่ง ณ บัดนี้เราให้เป็นไปแล้ว คือเจ้าจะทำเมืองที่มีป้อมให้พังลงให้เป็นกองสิ่งปรักหักพัง
所以其中的居民力量甚小， 惊惶羞愧。 他们像野草，像青菜， 如房顶上的草， 又如田间未长成的禾稼。
suǒ yǐ qí zhōng de jū mín lì liàng shèn xiǎo ， jīng huáng xiū kuì 。 tā men xiàng yě cǎo ， xiàng qīng cài ， rú fáng dǐng shàng de cǎo ， yòu rú tián jiān wèi cháng chéng de hé jià 。
ส่วนชาวเมืองนั้นมีอำนาจน้อย เขาสะดุ้งกลัวและอับอาย เขาเหมือนหญ้าที่ทุ่งนา และเหมือนหญ้าอ่อน เหมือนหญ้าที่บนยอดหลังคาเรือน เหมือนข้าวเกรียมไปก่อนที่มันจะงอกงามอย่างนั้น
你坐下，你出去，你进来， 你向我发烈怒，我都知道。
nǐ zuò xià ， nǐ chū qù ， nǐ jìn lái ， nǐ xiàng wǒ fā liè nù ， wǒ dōu zhī dào 。
แต่เราได้รู้จักการที่เจ้านั่งลงกับการออกไปและเข้ามาของเจ้า และการเกรี้ยวกราดของเจ้าต่อเรา
因你向我发烈怒， 又因你狂傲的话达到我耳中， 我就要用钩子钩上你的鼻子， 把嚼环放在你口里， 使你从原路转回去。
yīn nǐ xiàng wǒ fā liè nù ， yòu yīn nǐ kuáng ào de huà dá dào wǒ ěr zhōng ， wǒ jiù yào yòng gōu zǐ gōu shàng nǐ de bí zi ， bǎ jiáo huán fàng zài nǐ kǒu lǐ ， shǐ nǐ cóng yuán lù zhuǎn huí qù 。
เพราะเจ้าได้เกรี้ยวกราดต่อเรา และความจองหองของเจ้าได้มาเข้าหูของเรา ฉะนั้น เราจะเอาขอของเราเกี่ยวจมูกเจ้า และบังเหียนของเราใส่ริมฝีปากเจ้า และเราจะหันเจ้ากลับไปตามทางซึ่งเจ้ามานั้น
「以色列人哪，我赐你们一个证据：你们今年要吃自生的，明年也要吃自长的，至于后年，你们要耕种收割，栽植葡萄园，吃其中的果子。
「 yǐ sè liè rén nǎ ， wǒ cì nǐ men yí gè zhèng jù ： nǐ men jīn nián yào chī zì shēng de ， míng nián yě yào chī zì cháng de ， zhì yú hòu nián ， nǐ men yào gēng zhòng shōu gē ， zāi zhí pú táo yuán ， chī qí zhōng de guǒ zǐ 。
และนี่จะเป็นหมายสำคัญแก่เจ้า คือปีนี้เจ้าจะกินสิ่งที่งอกขึ้นเอง และในปีที่สองสิ่งที่ผลิจากเดิม แล้วในปีที่สาม จงหว่าน และเกี่ยว และปลูกสวนองุ่นและกินผลของมัน
犹大家所逃脱余剩的，仍要往下扎根，向上结果。
yóu dà jiā suǒ táo tuō yú shèng de ， réng yào wǎng xià zhā gēn ， xiàng shàng jié guǒ 。
ส่วนที่รอดและเหลือแห่งวงศ์วานของยูดาห์จะหยั่งรากลงไป และเกิดผลขึ้นบน
必有余剩的民从耶路撒冷而出；必有逃脱的人从锡安山而来。万军之耶和华的热心必成就这事。
bì yǒu yú shèng de mín cóng yē lù sā lěng ér chū ； bì yǒu táo tuō de rén cóng xī ān shān ér lái 。 wàn jūn zhī yē hé huá de rè xīn bì chéng jiù zhè shì 。
เพราะว่าส่วนคนที่เหลือจะออกไปจากเยรูซาเล็ม และส่วนที่รอดมาจะออกมาจากภูเขาศิโยน ความกระตือรือร้นของพระเยโฮวาห์จอมโยธาจะกระทำการนี้’
「所以耶和华论亚述王如此说：他必不得来到这城，也不在这里射箭，不得拿盾牌到城前，也不筑垒攻城。
「 suǒ yǐ yē hé huá lùn yà shù wáng rú cǐ shuō ： tā bì bù dé lái dào zhè chéng ， yě bú zài zhè lǐ shè jiàn ， bù dé ná dùn pái dào chéng qián ， yě bú zhù lěi gōng chéng 。
เพราะฉะนั้นพระเยโฮวาห์จึงตรัสเกี่ยวกับกษัตริย์แห่งอัสซีเรียดังนี้ว่า ‘ท่านจะไม่เข้าในนครนี้หรือยิงลูกธนูไปที่นั่น หรือถือโล่เข้ามาข้างหน้านคร หรือสร้างเชิงเทินสู้มัน
他从哪条路来，必从那条路回去，必不得来到这城。这是耶和华说的。
tā cóng nǎ tiáo lù lái ， bì cóng nà tiáo lù huí qù ， bì bù dé lái dào zhè chéng 。 zhè shì yē hé huá shuō de 。
ท่านมาทางใด ท่านจะต้องกลับไปทางนั้น ท่านจะไม่เข้ามาในนครนี้ พระเยโฮวาห์ตรัสดังนี้แหละ
因我为自己的缘故，又为我仆人大卫的缘故，必保护拯救这城。」
yīn wǒ wèi zì jǐ de yuán gù ， yòu wèi wǒ pú rén dà wèi de yuán gù ， bì bǎo hù zhěng jiù zhè chéng 。」
เพราะเราจะป้องกันนครนี้ไว้เพื่อให้รอด เพื่อเห็นแก่เราเอง และเห็นแก่ดาวิดผู้รับใช้ของเรา’”
耶和华的使者出去，在亚述营中杀了十八万五千人。清早有人起来一看，都是死尸了。
yē hé huá de shǐ zhě chū qù ， zài yà shù yíng zhōng shā le shí bā wàn wǔ qiān rén 。 qīng zǎo yǒu rén qǐ lái yí kàn ， dōu shì sǐ shī le 。
ทูตสวรรค์ของพระเยโฮวาห์จึงได้ออกไป และได้ประหารคนในค่ายแห่งคนอัสซีเรียเสียหนึ่งแสนแปดหมื่นห้าพันคน และเมื่อคนลุกขึ้นในเวลาเช้ามืด ดูเถิด พวกเหล่านั้นเป็นศพทั้งนั้น
亚述王西拿基立就拔营回去，住在尼尼微。
yà shù wáng xī ná jī lì jiù bá yíng huí qù ， zhù zài ní ní wēi 。
แล้วเซนนาเคอริบกษัตริย์แห่งอัสซีเรียก็ได้ยกไปและกลับบ้าน และอยู่ในนีนะเวห์
一日在他的神—尼斯洛庙里叩拜，他儿子亚得米勒和沙利色用刀杀了他，就逃到亚拉腊地。他儿子以撒哈顿接续他作王。
yí rì zài tā de shén — ní sī luò miào lǐ kòu bài ， tā ér zi yà dé mǐ lè hé shā lì sè yòng dāo shā le tā ， jiù táo dào yà lā là dì 。 tā ér zi yǐ sā hā dùn jiē xù tā zuò wáng 。
ต่อมาขณะเมื่อท่านนมัสการในนิเวศของพระนิสโรกพระของท่าน อัดรัมเมเลคและชาเรเซอร์ โอรสของท่าน ก็ประหารท่านเสียด้วยดาบ และหนีไปยังแผ่นดินอาร์มีเนีย และเอสารฮัดโดนโอรสของท่านขึ้นครอบครองแทนท่าน
ทดสอบตัวเองในบทนี้
แบบทดสอบสั้น 10 คำ